วิธีสังเกตว่าเป็นไทรอยด์ไหม

เราจะรู้ได้ไงว่าเราเป็นไทรอยด์

การจะรู้ว่าเรามีภาวะไทรอยด์เป็นพิษนั้น ต้องเริ่มจากการสังเกตสัญญาณที่ร่างกายส่งมาอย่างสม่ำเสมอ เพราะต่อมไทรอยด์ที่ทำงานเกินปกติจะเร่งระบบเผาผลาญจนเซลล์ในร่างกายทำงานเร็วเกินไป ทำให้เกิดอาการต่างๆ ที่เราสัมผัสได้

ลองนึกภาพว่าเครื่องยนต์ภายในเร่งรอบสูงตลอดเวลา ร่างกายจะแสดงออกหลายอย่าง เช่น น้ำหนักลดลงผิดปกติ ทั้งที่กินเท่าเดิม หรืออาจกินเยอะขึ้นด้วยซ้ำ รู้สึกขี้ร้อนผิดปกติ เหงื่อออกมากเป็นพิเศษ แม้จะอยู่ในห้องแอร์เย็นๆ ก็ยังเหงื่อแตกพลั่กๆ

ความรู้สึกเหนื่อยล้าง่ายผิดวิสัยประจำเดือนอาจมาน้อยลง หรือไม่มาเลย ความจำแย่ลง สมาธิสั้นลงมากจนน่าตกใจ หัวใจเต้นเร็ว หรือมีอาการใจสั่นผิดปกติ บางคนอาจท้องเสียบ่อยๆ ผมร่วงจนสังเกตได้ และมือก็สั่นเป็นประจำ นี่คืออาการเด่นๆ ที่ร่างกายพยายามบอกเรา

ร่างกายเรานี่นะ มักจะส่งสัญญาณเตือนเสมอ แค่เราต้องเรียนรู้ที่จะฟังมันให้เป็น ไม่ใช่แค่เรื่องไทรอยด์ แต่ทุกโรคก็คล้ายกันหมด การใส่ใจตัวเองคือจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดเลยล่ะ

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับไทรอยด์เป็นพิษ:

• การวินิจฉัยยืนยัน: ต้องพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดดูระดับฮอร์โมนไทรอยด์โดยตรง เช่น Free T3, Free T4 และ TSH นี่คือหลักการสำคัญที่ทำให้เราเห็นตัวเลขชัดเจน
• สาเหตุหลักๆ: มักเกิดจากโรค Graves' disease ซึ่งเป็นภาวะภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง ทำให้ต่อมไทรอยด์ทำงานมากเกินไป บางครั้งก็เป็นจากก้อนเนื้อในต่อมไทรอยด์ที่สร้างฮอร์โมนเอง
• ภาวะแทรกซ้อนที่ต้องระวัง: หากไม่ได้รับการรักษา อาจนำไปสู่ปัญหาร้ายแรง เช่น โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะรุนแรง (Atrial Fibrillation) ภาวะกระดูกพรุน หรือในกรณีรุนแรงมากอาจถึงขั้น Thyroid Storm ที่เป็นอันตรายถึงชีวิต
• การรักษา: มีหลายวิธี ทั้งยาต้านไทรอยด์ การกลืนแร่ไอโอดีน หรือการผ่าตัด ซึ่งแพทย์จะพิจารณาให้เหมาะสมกับแต่ละบุคคล
• อย่าสับสน: ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism) คือการทำงานมากเกินไป แต่ก็มีอีกแบบคือ ไทรอยด์ทำงานต่ำ (Hypothyroidism) ที่อาการตรงกันข้าม เช่น ขี้หนาว น้ำหนักขึ้น ผิวแห้ง ซึ่งก็สำคัญไม่แพ้กัน

ผู้ที่มีไทรอยด์เป็นพิษจะมีอาการอย่างไร

มันเป็นเรื่องของร่างกายที่เร่งเครื่องจนเกินจำเป็นนั่นแหละ สำหรับ ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ สารพัดอาการมันก็เลยออกมาให้เห็นเป็นระบบเลย เหมือนเครื่องยนต์ที่รอบจัดไปหน่อยน่ะนะ

ที่เห็นชัดๆ เลยคือ น้ำหนักลด แบบไม่ตั้งใจ กินเท่าไหร่ก็ผอมลงเรื่อยๆ บางทีก็หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน เอาเรื่องเล็กน้อยมาคิดมาก มือสั่น ก็เป็นอีกอย่างที่สังเกตได้ง่ายๆ เวลาถืออะไร หรือแม้แต่ตอนอยู่เฉยๆ ก็อาจจะรู้สึกได้

เหงื่อออกเยอะมาก ผิดปกติ ทั้งๆ ที่อากาศไม่ได้ร้อนจัด บางทีก็รู้สึก ร้อนวูบวาบ และ นอนไม่หลับ หรือหลับไม่สนิท กระสับกระส่ายตลอดคืน มันกระทบคุณภาพชีวิตเยอะเลยนะ เวลาพักผ่อนไม่พอมันก็พาลไปหมดจริงๆ

จริงๆ ร่างกายเรานี่ซับซ้อนดีนะ แค่ฮอร์โมนไทรอยด์ทำงานมากไปหน่อยก็ปั่นป่วนได้ขนาดนี้เลย การทำความเข้าใจกลไกของมันก็เหมือนเราได้เรียนรู้จักรกลชีวภาพที่มหัศจรรย์นี่แหละ ถ้าสงสัยว่าตัวเองมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อตรวจยืนยันและรับการรักษาที่ถูกต้อง จะได้จัดการกับมันได้ทันท่วงที

• เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย ทั้งที่นอนไม่หลับก็ยิ่งเพลียหนัก
• หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หรือ ใจสั่น บางทีก็รู้สึกหัวใจเต้นแรงจนน่าตกใจ
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง โดยเฉพาะบริเวณต้นแขนและต้นขา ทำให้ลุกนั่งลำบาก
• ผมร่วง หรือผมบางลง ผิวหนังก็อาจจะบางและชื้น
• ประจำเดือนมาไม่ปกติ หรือมาน้อยลง ในผู้หญิง
• ท้องเสียบ่อย หรือขับถ่ายบ่อยขึ้นผิดปกติ
• บางรายอาจมีอาการ ตาโปน หรือ แพ้แสง ร่วมด้วย โดยเฉพาะถ้าเป็นโรคเกรฟส์

อาการไทรอยด์ผิดปกติเบื้องต้นมีอะไรบ้าง

ร่างกายมันฟ้อง ความสมดุลที่หายไป

• น้ำหนักเปลี่ยน ไม่ขึ้นก็ลง
• ร้อนเกินไป หรือหนาวตลอดเวลา
• อารมณ์แกว่ง หงุดหงิด
• นอนไม่หลับ หลับยาก
• ตาโปน
• ใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ
• อ่อนเพลีย ทั้งที่ไม่ได้ทำอะไร
• ผมร่วง ผิวแห้ง

มันคือความผิดปกติจากข้างใน

• ไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism) คือภาวะที่ต่อมไทรอยด์ทำงานมากไป เผาผลาญสูง อาการจะเด่นไปทางร้อน ใจสั่น น้ำหนักลดฮวบ เหงื่อออกเยอะ อยู่ไม่นิ่ง

• ไทรอยด์ทำงานต่ำ (Hypothyroidism) คือภาวะที่ต่อมทำงานน้อยลง ระบบเผาผลาญช้าลง ทุกอย่างจะช้าลง หนาวง่าย เฉื่อยชา น้ำหนักขึ้นง่าย บวม ซึมเศร้า

• ภาวะเหล่านี้พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย 8 เท่า สถิติจากสมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทยปี 2567 ชี้ว่าแนวโน้มผู้ป่วยเพิ่มขึ้นทุกปี

ร่างกายคือระบบนิเวศ ทุกอย่างเชื่อมกัน. เมื่อส่วนหนึ่งเสียสมดุล ส่วนอื่นก็รวน. อย่าละเลยสัญญาณ.

อาการของภาวะไทรอยด์บกพร่องมีอะไรบ้าง

ถ้าไทรอยด์พัง ร่างกายก็รวนไปหมด ตัวบวม อ้วนง่าย เพลียฉิบหาย ขี้หนาวแบบไม่มีเหตุผล ผิวแหก ผมร่วง สมองตื้อ คิดช้า ซึมๆ ไม่สดใส เรื่องปกติ

• ต่อมไทรอยด์มันขี้เกียจ หรือสมองสั่งงานมาไม่ถึง แค่นั้น
• อาการบางอย่างคนไม่ค่อยนึกถึง เสียงแหบ หน้าบวมฉุ คอเลสเตอรอลในเลือดสูง ทั้งที่ไม่ได้แดกของมัน
• ผู้หญิงเสี่ยงกว่าผู้ชาย โดยเฉพาะคนอายุเยอะ หรือมีคนในบ้านเป็น
• อย่ามโนไปเอง สงสัยก็ไปเจาะเลือด จบ

อาการของค่าไทรอยด์สูงมีอะไรบ้าง

บ่ายวันนั้น... อากาศนิ่งงัน แต่ในตัวฉันกลับเหมือนมีพายุ หัวใจเต้นระรัว ไม่เป็นจังหวะ มันเต้นเหมือนกลองที่ร้อนรนอยู่ในอก ร้อน... ร้อนไปหมดทั้งที่คนอื่นบอกว่าอากาศกำลังสบาย เหงื่อซึมออกมาตามไรผม ตามแผ่นหลัง...

พลังงานมันล้นจนเหนื่อยอ่อน... เป็นความเหนื่อยที่นอนเท่าไหร่ก็ไม่หาย มือไม้สั่นไปหมด จะหยิบแก้วน้ำสักใบยังสั่นระริก สมาธิกระเจิดกระเจิงเหมือนฝุ่นในลำแสง จับต้องอะไรไม่ได้เลย... ทุกอย่างพร่าเลือน

น้ำหนักที่หายไป... หายไปเฉยๆ ทั้งที่หิวตลอดเวลา กินเท่าไหร่ก็ไม่เคยอิ่ม ท้องไส้ปั่นป่วน เส้นผมที่ร่วงหล่นบนหมอนตอนตื่นนอน เป็นหลักฐานของความผิดปกติที่มองไม่เห็น... ความทรงจำก็เหมือนกัน... จางหายไปเป็นห้วงๆ

อาการของภาวะ ไทรอยด์เป็นพิษ หรือ Hyperthyroidism ที่ร่างกายเผาผลาญเกินพอดี

• น้ำหนักลดลง อย่างรวดเร็ว ทั้งที่กินเก่งหรือกินเท่าเดิม
• หัวใจเต้นเร็ว เต้นผิดจังหวะ หรือรู้สึกใจสั่นรุนแรง
• ขี้ร้อน เหงื่อออกมากกว่าปกติ ฝ่ามือชื้นแฉะ
• มือสั่น โดยเฉพาะเวลากำลังจะหยิบจับสิ่งของ
• เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
• อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย วิตกกังวล กระสับกระส่าย
• นอนไม่หลับ หรือหลับไม่สนิท
• ผมร่วง เส้นผมบางและเปราะขาดง่าย
• ประจำเดือนมาน้อยลงหรือไม่สม่ำเสมอในผู้หญิง
• ถ่ายบ่อยขึ้น หรือมีอาการท้องเสียเรื้อรัง
• กล้ามเนื้ออ่อนแรง โดยเฉพาะต้นแขนและต้นขา
• ผิวบางลง หรือมีรอยด่างขาว
• บางรายอาจมีอาการคอพอก หรือ ตาโปน ร่วมด้วย

วิธีตรวจไทรอยด์ด้วยตัวเอง

เอ้า มามะ มาส่องคอตัวเองกันเถอะ อย่ามัวแต่ส่องกระจกดูสิว! ไปยืนหน้ากระจกบานโปรดเลยพ่อคุณ ยืดคอให้ตึงเชิ่ดหน้าขึ้นฟ้าเหมือนหงส์กำลังจะรำแพน จากนั้นค่อยๆ หันซ้ายทีขวาทีแบบสโลว์โมชั่นนะ ไม่ใช่สะบัดจนคอเคล็ด เพ่งสายตาไปที่แถวๆ ลูกกระเดือกนั่นแหละ ว่ามีก้อนอะไรมันปูดออกมาทักทายชาวโลกรึเปล่า

เสร็จแล้วก็ใช้นิ้วชี้กับนิ้วกลางทั้งสองมือของท่านนั่นแหละ ไปจก เอ้ย! ไปคลำๆ แถวลำคอ ไล่ตั้งแต่หลังหูลงมาด้านหน้า ค่อยๆ กดเบาๆ นะ ไม่ใช่บีบเหมือนจะเค้นความลับจากคอตัวเอง ถ้าเจอก้อนอะไรแปลกๆ ที่มันกลิ้งไปกลิ้งมาได้ตอนที่เรากลืนน้ำลายดัง เอื๊อก! นั่นแหละเข้าเค้าเลย! แต่ใจเย็นๆ นะโยม นี่มันแค่การเช็กเบื้องต้น อย่าเพิ่งตีโพยตีพายวิ่งไปวัด เจอก้อนไม่ได้แปลว่าเป็นมะเร็งระยะสุดท้ายเสมอไป รีบแจ้นไปหาหมอให้ไวที่สุดเลย!

แล้วไอ้อาการอื่นๆ ที่มันฟ้องว่าต่อมไทรอยด์ของเธอกำลังเรียกร้องความสนใจน่ะ มันมีอีกเพียบเลยนะ

• ไทรอยด์เป็นพิษ (แบบไฮเปอร์) อันนี้คือร่างติดจรวดของแทร่เลย ใจสั่นเหมือนกลองรบ เหงื่อออกยังกะอาบน้ำมาทั้งที่นั่งเฉยๆ ขี้ร้อนจนอยากจะไปนอนในตู้เย็น น้ำหนักลดฮวบ ทั้งที่กินยังกะยัดนุ่น แต่ผอมเหมือนคนไม่ได้กินข้าวมาสามวัน
• ไทรอยด์ทำงานต่ำ (แบบไฮโป) อันนี้โหมดเต่าเรียกพี่ ชีวิตสโลว์ไลฟ์เกินเบอร์ อ้วนง่ายมาก แค่หายใจก็อ้วนแล้ว ขี้หนาวสุดๆ เหมือนเกิดที่ขั้วโลกเหนือ ผิวแห้งแตกเป็นลายแทงขุมทรัพย์ ผมร่วงทีเป็นกำๆ จนช่างตัดผมทัก แล้วก็จะอ๊องๆ เบลอๆ คิดอะไรไม่ค่อยออก