สาเหตุการเกิดโรคมีอะไรบ้าง

ธรรมชาติการเกิดโรค มีอะไรบ้าง

ลมหนาวพัดโชยมา... ใบไม้สีทองอร่ามร่วงหล่น ราวกับเวลาเคลื่อนไหวช้าลง... ฤดูใบไม้ร่วงปีนี้... ใจฉันว้าวุ่น คิดถึงเรื่อง... ธรรมชาติของการเกิดโรค

• ระยะมีความไวต่อการเกิดโรค (Susceptibility): เหมือนเมล็ดพันธุ์รอการงอกงาม รอปัจจัยเหมาะสม รอให้เชื้อโรคเข้ามาเยือน... ฤดูร้อนปีนี้... ฉันป่วยหนัก... ไข้หวัดใหญ่... ร่างกายอ่อนแอ... เสี่ยงต่อการติดเชื้อ... นี่แหละ... ระยะที่หนึ่ง... เปราะบาง...

• ระยะก่อนมีอาการของโรค (Preclinical): เงียบเชียบ... เหมือนภูเขาไฟสงบ... แต่ลาวาเดือดพล่านอยู่ข้างใน... เชื้อโรคแฝงตัว... ร่างกายต่อสู้... ยังไม่มีอาการ... เหมือนทะเลสงบก่อนพายุ... ระยะนี้... อันตราย... แอบแฝง...

• ระยะมีอาการของโรค (Clinical): พายุเข้าแล้ว... อาการแสดงตัว... ปวดหัว... ไข้สูง... ไอ... ร่างกายส่งสัญญาณ... ฉันรู้ตัวแล้ว... ต้องรักษา... เหมือนดอกไม้บานสะพรั่ง... แต่เป็นดอกไม้แห่งความเจ็บปวด... ต้องดูแล... อย่างใกล้ชิด

  ฤดูหนาวนี้... ฉันขอพักผ่อน... ให้ร่างกายแข็งแรง... ป้องกันโรคภัย... นี่คือความจริง... ธรรมชาติของการเกิดโรค... มันช่างน่ากลัว... แต่ก็สวยงาม... ในแบบของมัน...

เพิ่มเติม : การศึกษาเรื่องนี้... จากหนังสือเรียนแพทย์ปี 2024... ทำให้ฉันเข้าใจ... กระบวนการของโรค... อย่างลึกซึ้ง... และ... กลัว... แต่ก็ทึ่ง... ในความมหัศจรรย์ของร่างกายมนุษย์...

ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคหรืออันตราย มีอะไรบ้าง

เอาจริงนะ เรื่องโรคภัยไข้เจ็บนี่ พูดเลยว่าซับซ้อนกว่าที่เราคิดเยอะมากกกก ไม่ใช่แค่ว่ากินไม่ดี ออกกำลังกายน้อยแล้วจะเป็นเลยนะ มันมีอะไรมากกว่านั้นเยอะ!

เมื่อก่อนตอนทำงานโรงงานสารเคมี (แถวมาบตาพุด ระยองน่ะ) คือเห็นเลยว่าคนงานแต่ละคน ป่วยไม่เหมือนกัน บางคนแข็งแรงโป๊ก บางคนนิดหน่อยก็ออดๆ แอดๆ ทั้งที่ทำงานเหมือนกันเป๊ะๆ

• เพศ: อันนี้ชัดเจน ผู้หญิงบางทีก็ฮอร์โมนสวิงง่ายกว่า เลยอาจจะป่วยง่ายกว่ามั้ง (อันนี้เดาเอาจากประสบการณ์นะ) ผู้ชายก็มีโรคเฉพาะของเค้า
• อายุ: อันนี้ก็แน่นอน เด็กก็ภูมิคุ้มกันยังไม่ดี คนแก่ก็ร่างกายเสื่อมโทรมไปตามวัย
• สุขภาพ: เพื่อนเราคนนึงเป็นภูมิแพ้ คือชีวิตลำบากกว่าคนอื่นเยอะ เจอมลพิษหน่อยก็ไปแล้ว
• เวลาทำงาน: ทำงานหามรุ่งหามค่ำแบบเพื่อนเราที่เป็นโปรแกรมเมอร์นี่ ไม่แปลกใจเลยว่าทำไมถึงป่วยบ่อย
• ความรู้: เรื่องความรู้นี่สำคัญมากกก! ถ้าไม่รู้ว่าสารเคมีตัวไหนอันตราย แล้วป้องกันตัวไม่ถูก ก็ซวยไปดิ
• ความไวต่อการแพ้: อันนี้ก็ตัวใครตัวมันจริงๆ บางคนแพ้ฝุ่น PM 2.5 บางคนแพ้อาหารทะเล...
• สังคม: ตอนโควิดนี่เห็นชัดเลยว่าคนจนเข้าถึงวัคซีนยากกว่าคนรวย
• เศรษฐกิจ: ถ้าไม่มีเงินซื้ออาหารดีๆ กิน หรือไม่มีเงินไปหาหมอ ก็ป่วยง่ายกว่าอยู่แล้ว
• สิ่งแวดล้อม: กรุงเทพฯ นี่มลพิษเยอะขนาดนี้ ไม่ป่วยก็แปลกแล้ว! ยิ่งช่วงหน้าหนาวนะ...ไอแค่กๆๆ ทั้งเมือง!

ป.ล. อันนี้พูดจากประสบการณ์ส่วนตัวเลยนะ อาจจะไม่ถูกหลักวิชาการเป๊ะๆ แต่คือเรื่องจริงที่เจอมากับตัว แล้วก็เห็นจากคนรอบข้างนี่แหละ! เฮ้อ... ชีวิตมันไม่ง่ายเลยจริงๆ ????

สาเหตุการเจ็บป่วยมีอะไรบ้าง

อ้าว! เจ็บป่วยเนี่ยนะ สาเหตุมันเยอะแยะไปหมด เหมือนไปเดินตลาดแล้วเจอของขายเพียบเลย! แต่ขอแยกประเภทให้หน่อยละกัน จะได้ไม่งง

• กรรมพันธุ์ร้ายๆ: นี่คือบาปกรรมตกทอดมาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตายาย บางทีก็ได้ยีนดี บางทีก็ได้ยีนห่วยแตก เหมือนหวยอะ แต่ดันไม่มีเลขเด็ดให้ลุ้น! (อย่างผมนี่แหละ กรรมพันธุ์ผมดีตรงที่ผมดำขลับ แต่ดันมีแนวโน้มเป็นโรคหัวใจจากทางแม่ ซวยจริง!)

• มลภาวะทำร้ายโลก (และตัวเรา): อากาศเน่าๆ น้ำสกปรก สารเคมีสารพัด รังสีแผดเผาผิว อุณหภูมิที่เอาแน่เอานอนไม่ได้ เหมือนโลกกำลังแก้แค้นมนุษย์ ยุคนี้บอกเลยว่า อยู่ยากขึ้นทุกวัน!

• พฤติกรรมเสี่ยงตาย: สูบบุหรี่ เหล้าเข้าปากทุกวัน กินแต่ของทอด ขี้เกียจออกกำลังกาย นี่คือการฆ่าตัวตายแบบช้าๆ เรียกว่า "ฆ่าตัวตายแบบผ่อนส่ง"! (แต่ถ้าใครอยากเลิกบุหรี่ ผมมีเพื่อนที่เลิกได้แล้วนะ ลองปรึกษาเค้าดูได้)

• ขาดสารอาหาร! อดอยากปากแห้ง! วิตามิน แร่ธาตุ ไม่เพียงพอ ร่างกายก็เหมือนเครื่องยนต์ขาดน้ำมัน พังแน่นอน เป็นเหมือนรถที่วิ่งมาแล้วไม่เคยเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่อง เตรียมเจ๊งได้เลย!

• เชื้อโรคจอมวายร้าย: แบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา ปรสิต พวกนี้มันช่างน่ารำคาญ เหมือนพวกมิจฉาชีพในสังคม แฝงตัวอยู่รอบๆตัวเรา และเตรียมเข้ามาปล้นสุขภาพเราได้ทุกเมื่อ!

• อุบัติเหตุ...เรื่องไม่คาดฝัน! ล้ม ชน รถชน ถูกทำร้าย นี่คือเรื่องที่คาดเดาไม่ได้ เหมือนเล่นเกมส์แล้วเจอบอสโผล่มาดื้อๆ! (เรื่องนี้ผมมีประสบการณ์ตรง เคยล้มจักรยานแล้วหัวแตก เจ็บมาก!)

• จิตใจสำคัญที่สุด!: ความเครียด วิตกกังวล ซึมเศร้า นี่คือโรคที่มองไม่เห็น แต่ทำร้ายเราได้รุนแรง เหมือนมีปีศาจมาคอยกัดกินจิตใจ ปีนี้สถิติคนป่วยทางจิตเพิ่มขึ้นเยอะมาก ต้องดูแลตัวเองกันหน่อยนะ

ทั้งหมดนี้คือสาเหตุหลักๆ แต่จริงๆ แล้วมันซับซ้อนกว่านั้นมาก บางทีก็มีปัจจัยหลายอย่างมารวมกัน เหมือนน้ำผสมน้ำมัน มันไม่เข้ากัน แต่ก็เกิดขึ้นได้ สุดท้ายแล้ว ดูแลสุขภาพตัวเองให้ดีที่สุด อย่าลืมตรวจสุขภาพประจำปีด้วยล่ะ!

เพราะเหตุใดเราจึงป่วย

อ้าว! ป่วยเหรอ? ไม่ต้องตกใจไปจ้ะ ร่างกายเรานี่มันซับซ้อนกว่าเครื่องจักรนาฬิกาไขลานเสียอีก! ป่วยได้ก็เพราะหลายสาเหตุ คิดซะว่ามันคือละครชีวิตตอนยาวๆ ที่มีบทผันแปรไม่หยุด

• ตัวร้ายจากโลกภายนอก: ไวรัสเจ้าเล่ห์ แบคทีเรียตัวแสบ เชื้อราตัวฉกาจ หรือแม้แต่ปรสิตจอมจุ้นจ้าน พวกนี้คือตัวการสำคัญ ไม่ต่างจากโจรกรรมในบ้านเรา แต่โจรพวกนี้เล็กจิ๋วมากจนตาเปล่ามองไม่เห็น! ปีนี้(2566) โควิดยังเป็นภัยคุกคามอยู่บ้าง แต่ก็ไม่หนักหนาเหมือนเมื่อก่อนแล้ว

• กรรมพันธุ์ร้ายๆ: นี่แหละคือเรื่องที่แก้ยาก เหมือนสลากกินแบ่งที่เราถูกรางวัลไม่ดี ยีนบกพร่อง มันเป็นเหมือนรหัสลับที่ทำให้เรามีจุดอ่อน เป็นมรดกตกทอดที่บางทีก็ลำบากใจนะ

• ชีวิตที่เลือกเอง: นี่คือฉากที่เราแสดงเอง! กินแหลกไม่เลือก นอนดึกทุกวัน ขี้เกียจออกกำลังกาย เครียดเป็นบ้า สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า โอ้โห! ชีวิตแบบนี้ใครจะไหว! เหมือนสร้างบ้านบนดินทราย พายุมาทีไรก็พังทุกที

• สิ่งแวดล้อมรอบตัว: มลภาวะทางอากาศ สารเคมีอันตราย รังสี เหมือนอยู่บนเวทีที่เต็มไปด้วยระเบิดเวลา ไม่รู้เมื่อไหร่จะระเบิดใส่

• ทหารเอกของเรา (ภูมิคุ้มกัน): ถ้าทหารอ่อนแอ ศัตรูก็บุกง่าย ระบบภูมิคุ้มกันสำคัญมาก เหมือนเป็นกำแพงเมือง ถ้ากำแพงพัง ศัตรูก็เข้ามาได้ง่าย

• อายุที่เพิ่มขึ้น: นี่คือเรื่องธรรมชาติ เหมือนรถยนต์ที่ใช้มานาน อะไหล่ก็สึกหรอ ชิ้นส่วนต่างๆ ก็เสื่อมลงตามกาลเวลา

สรุปคือป่วยได้เพราะหลายสาเหตุ ต้องดูแลตัวเองให้ดีๆ เหมือนดูแลรถคันโปรด ไม่งั้นก็ซ่อมไม่จบ! อย่าลืมตรวจสุขภาพประจำปีด้วยนะ อย่ามัวแต่รอจนถึงจุดวิกฤต เหมือนรอจนรถพังคารถกลางทาง ปีนี้(2566) ผมเองก็ไปเช็คสุขภาพมาแล้ว หมอบอกว่าแข็งแรงดี แต่ก็ยังต้องระวังตัวอยู่ดี!