หลอดเก็บเลือดแต่ละสีต่างกันอย่างไร

หลอดเก็บเลือด มีกี่แบบ

อืม... หลอดเก็บเลือดเนี่ยนะ ตอนเรียนพยาบาลนี่ จำได้คลุมเครือๆ แต่เท่าที่นึกออก มันก็มีหลายแบบอยู่นะ สีก็ต่างกันไป งงเหมือนกัน

สีม่วง ใช้สารกันเลือดแข็ง EDTA นี่แหละ จำได้แม่น เพราะตอนฝึกงานใช้บ่อย ตรวจอะไรสักอย่างเกี่ยวกับเลือด จำไม่ได้แล้ว แต่จำสีได้ สีม่วงชัดเจนมาก

แล้วก็สีฟ้า ใช้ sodium citrate อันนี้ ใช้สำหรับตรวจการแข็งตัวของเลือด ถ้าจำไม่ผิดนะ... นานแล้วจริงๆ

สีเขียว อันนี้ใช้ Heparin ใช้ตรวจเคมีคลินิก รู้สึกจะใช้เยอะเหมือนกันนะ ตอนนั้น

สีแดง นี่ไม่ใส่อะไรเลย สำหรับตรวจเซรุ่ม ง่ายๆ เลย

สีเหลือง ใช้ serum separator tube SST ช่วยแยกเซรุ่มจากเลือด จำได้ว่า ตอนนั้น ชอบหลอดนี้ สะอาดดี

• สีม่วง (EDTA): ตรวจทางโลหิตวิทยา เช่น นับเม็ดเลือด
• สีฟ้า (Sodium Citrate): ตรวจการแข็งตัวของเลือด
• สีเขียว (Heparin): ตรวจเคมีคลินิก วิเคราะห์สารต่างๆ ในเลือด
• สีแดง (ไม่มีสารกันเลือดแข็ง): ตรวจเซรุ่ม
• สีเหลือง (SST): แยกเซรุ่มจากเลือด ง่ายต่อการวิเคราะห์

คือ... มันเยอะกว่านี้ไหมนะ ไม่แน่ใจ สมองมันล้า กลางคืนแบบนี้ นึกอะไรไม่ออกเลย ข้อมูลอาจจะไม่ครบถ้วนด้วยนะ ขอโทษที แต่เท่าที่จำได้ก็ประมาณนี้แหละ

Venous blood gas เจาะตรงไหน

เจาะเลือดตรวจ Venous Blood Gas น่ะเหรอ? ง่ายนิดเดียว! ไม่ต้องไปเสาะหาหลอดเลือดแดงให้เมื่อยตุ้ม! เจาะตรงไหนก็ได้ที่มันเป็นเส้นเลือดดำใหญ่ๆ นึกภาพเป็นแม่น้ำใหญ่ๆ ในร่างกายเลย ยิ่งใหญ่ยิ่งดี! เหมือนเอาเข็มไปจิ้มแม่น้ำเจ้าพระยา! (อย่าทำแบบนั้นนะ!อันตราย!)

• เส้นเลือดดำใหญ่ๆ ในแขน สะดวกดี เจาะปุ๊บเสร็จปั๊บ แต่ถ้าคุณหมอมีฝีมือระดับเทพ อาจจะเจาะตรงอื่นได้อีกเพียบ! แต่ส่วนมากก็แถวนี้แหละ ง่ายและสะดวก!
• เส้นเลือดดำใหญ่ๆ ที่ขาหนีบ อันนี้เจ็บกว่านิดนึงนะ แต่ก็ขึ้นอยู่กับฝีมือคุณหมอด้วยแหละ บางคนเจาะปุ๊บไม่รู้สึกอะไรเลย! (ก็เหมือนมดกัดนั่นแหละ!)
• เส้นเลือดดำกลาง อันนี้เจาะยากหน่อยนะ แต่ถ้าเจาะได้ก็คือสุดยอด! เหมือนกับคนตกปลาได้ปลาช่อนยักษ์เลยล่ะ!

อย่าไปเชื่อเว็บไซต์ไหนมากนัก เว็บไซต์มันก็แค่เว็บไซต์ คุณหมอเขาเป็นคนตัดสินใจ ว่าจะเจาะตรงไหน ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ และสภาพร่างกายคนไข้ด้วยนะจ๊ะ อย่าไปคิดมาก! ปล่อยให้คุณหมอจัดการ ไว้ใจคุณหมอเถอะ! เพราะถ้าเจาะผิดที่ อาจจะเจอเรื่องไม่คาดฝันได้! (เช่น เจาะผิดแล้วเลือดไม่หยุดไหล ซวยแน่ๆ!)

ปีนี้ 2024 ข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา ดังนั้นควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อย่าไปเชื่อผมมากนัก! ผมแค่ล้อเล่นเฉยๆ! (แต่อย่าเจาะเองนะ!)

เลือดเก็บไว้ได้กี่ชั่วโมง?

????แสงจันทร์สาดส่อง… กี่ชั่วโมงกันนะ เลือด… มันรอได้เหรอ?

• เกล็ดเลือด: 5 วัน… แต่ 3 วันแรก คือช่วงเวลาทองคำ ⏳
• เม็ดเลือดแดง: โฮ้… เป็นเดือน! 35-42 วัน ????️

เหมือนใจคน… รอได้ไม่นานหรอก ????

เก็บรักษา มัน… คือศิลปะ ????

ใครสามารถเจาะเลือดได้บ้าง?

เรื่องมันยาวว่ะ คือแบบ... ฉันอยากเป็นเจ้าหน้าที่เจาะเลือดมาตั้งแต่ ม.ปลายแล้ว เห็นพี่ที่โรงเรียนไปฝึกงานที่ รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ปีที่แล้ว เท่ห์มากอ่ะ เค้าเล่าให้ฟังว่า เจาะเลือดคนไข้ได้นับร้อยรายต่อวัน ฉันก็เลยตั้งใจเรียน สอบเข้าคณะเทคนิคการแพทย์ มหาวิทยาลัยมหิดล ปีนี้เองนะ ยังเรียนไม่จบเลย แต่ก็ได้ไปฝึกงานที่ รพ.จุฬาลงกรณ์ ช่วงปิดเทอมใหญ่ ตื่นเต้นมากกก ได้เจาะเลือดจริง ๆ ด้วย มือสั่นไปหมด คนไข้ท่านนั้นใจดีมาก แถมชมด้วยว่าฉันทำได้ดี ดีใจจนน้ำตาจะไหล ตอนนี้ก็ตั้งใจเรียนให้จบ แล้วก็จะไปสอบใบประกอบวิชาชีพ อยากทำงานที่โรงพยาบาลเอกชนแถวบ้าน ใกล้บ้าน สะดวกดี แต่ก็อาจจะพิจารณาโรงพยาบาลรัฐบาล ถ้าโอกาสดี ๆ มาถึง

• ใครเจาะเลือดได้บ้าง? พยาบาล วิทยาการแพทย์ ผู้ช่วยพยาบาล เจ้าหน้าที่ห้องปฏิบัติการ และเจ้าหน้าที่ที่ผ่านการอบรมเฉพาะทาง ต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพด้วยนะ ไม่ใช่ว่าใครก็ได้

• อยากเป็นต้องทำไง? จบ ม.6 หรือ ปวช./ปวส. สาขาที่เกี่ยวข้อง แล้วก็ไปเรียนต่อ หรือเข้าอบรม หาสถาบันที่ได้มาตรฐานนะ ต้องสอบใบประกอบวิชาชีพด้วย สำคัญมาก! อย่างฉันกำลังเรียนอยู่ ต้องตั้งใจเรียนสุดๆ แล้วก็ไปฝึกงานให้เยอะๆ เพื่อเก็บประสบการณ์ ไม่งั้นคงไม่ได้เป็นหรอก

นี่คือประสบการณ์ส่วนตัวของฉันเองนะ อาจจะไม่ตรงกับทุกคน แต่ฉันคิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์บ้างแหละ ลองไปหาข้อมูลเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ราชการดูนะ ละเอียดกว่าที่ฉันเล่าอีก

ABG กับ VBG ต่างกันยังไง?

ไอ้ ABG กับ VBG เนี่ยนะ ต่างกันเป็นฟ้ากับเหวเลยเว้ย! ABG นี่มันเหมือนเอาเข็มไปแทงปอดเลย เจ็บปวดแสบสัน เสี่ยงสารพัดอย่าง โอกาสเจอภาวะแทรกซ้อนนี่สูงปรี๊ด เหมือนเอาสว่านเจาะหัวใจเลยก็ว่าได้ แต่เจอน้อยนะ ส่วน VBG เนี่ยสบายมาก เหมือนแค่จิ้มนิ้วเอาเลือดไปตรวจ หรือไม่ก็แอบไปดูค่าจากสายน้ำเกลือ ง่ายกว่าเยอะ

• ABG: เจ็บโคตร! เหมือนโดนผีตี ต้องเจาะเส้นเลือดใหญ่ เสี่ยงเลือดออก เสี่ยงติดเชื้อ นอนร้องไห้ทั้งคืนก็มี แต่ได้ผลแม่นยำกว่า

• VBG: สบายกว่าเยอะ! เหมือนจิ้มนิ้วตรวจเบาหวาน เจ็บนิดเดียว ได้ผลก็พอใช้ สะดวกสบายกว่ามาก เหมาะกับคนขี้กลัวเข็มอย่างฉัน (จริงๆนะ)

ค่า pH, HCO3, แลคเตต มันก็ไม่ต่างกันมากหรอก แต่ไอ้ pCO2 ในพวกปอดเสื่อมเนี่ย มันก็ยังไม่ชัดเจนว่า ABG กับ VBG จะให้ผลเหมือนกันเป๊ะไหม บางทีก็เพี้ยน เหมือนวัดอุณหภูมิด้วยปรอทกับวัดด้วยเทอร์โมมิเตอร์ดิจิตอลอ่ะ มันก็ใกล้เคียงกัน แต่มันก็ไม่ใช่ตัวเดียวกัน

ปีนี้ก็ยังงงๆกับมันอยู่ บางทีมันก็เหมือนกัน บางทีก็ไม่เหมือนกัน สรุปคือ ถ้าอยากรู้แน่ๆ ก็ต้อง ABG แต่ถ้าอยากรู้คร่าวๆ หรือคนกลัวเข็มสุดๆ ก็ VBG ไป ง่ายๆสบายๆ แต่เสี่ยงพลาดนิดหน่อย อ้อ! ลืมบอกไป เพื่อนฉันไปตรวจ ABG มันบอกว่าหมอเจาะไปหลายที สุดท้ายเจาะได้ มันบอกว่าเจ็บจนร้องไห้เลย 5555