หลังคลอดมดลูกอยู่ระดับไหน

จะรู้ได้ยังไงว่ามดลูกเข้าอู่

มดลูกเข้าอู่แล้วเป็นไง? สังเกตง่ายๆ เลยนะ หน้าท้องยุบลง อันนี้ชัดสุด. ตอนท้องก็พุงป่องๆ พอลูกคลอดปุ๊บ มันก็เริ่มหดกลับไง เหมือนยางที่ยืดออกแล้วกลับคืนสภาพเดิมอะ แต่ของมดลูกมันจะค่อยๆ นะ ไม่ใช่แบบปุ๊บปั๊บ แล้วก็ น้ำคาวปลามันจะลดน้อยลง ช่วง 4-6 อาทิตย์หลังคลอดนะ ถ้ายังเยอะอยู่แสดงว่ามันยังไม่เข้าที่ อีกอย่างคือ อาการปวดหน่วงๆ ตรงท้องน้อยมันจะค่อยๆ หายไป ถ้าปวดมากๆ ตลอดเวลาอาจจะยังไม่เข้าอู่ดี บางทีคลำๆ ตรงท้องน้อยก็อาจจะยังรู้สึกถึงก้อนมดลูกได้อยู่ ถ้าหลังคลอด 2 อาทิตย์แล้วยังคลำเจอก้อนที่หน้าท้องอยู่เนี่ย ควรไปหาหมอทันทีนะ อย่าปล่อยไว้ หมอจะได้ตรวจให้แน่ใจว่ามันเข้าที่ปกติหรือเปล่า สำคัญมากเลยนะเรื่องนี้ จะได้รู้ว่าร่างกายกลับมาเป็นปกติหรือยัง จะได้ดูแลตัวเองต่อได้ถูก

• หน้าท้องยุบลง: สังเกตเห็นได้ชัดว่าพุงไม่ป่องเหมือนตอนตั้งท้อง
• น้ำคาวปลาน้อยลง: ปริมาณของน้ำคาวปลาจะค่อยๆ ลดลง
• ปวดหน่วงท้องน้อยลดลง: อาการปวดตุบๆ หรือปวดหน่วงๆ จะเบาลง
• คลำมดลูกไม่ได้: ถ้าเข้าอู่ดีแล้ว จะคลำมดลูกไม่ได้ที่หน้าท้อง

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• มดลูกหลังคลอดมันจะหนักประมาณ 500-1,000 กรัม และจะค่อยๆ เล็กลงเรื่อยๆ จนมีน้ำหนักประมาณ 50-100 กรัมใน 6 สัปดาห์
• กระบวนการนี้เรียกว่า Involution of the Uterus
• การให้นมลูกช่วยให้มดลูกหดตัวได้ดีขึ้นนะ เพราะฮอร์โมนออกซิโทซินหลั่งออกมา
• ถ้ามีไข้ ตัวร้อน หรือมีกลิ่นเหม็นผิดปกติจากน้ำคาวปลา ให้รีบไปพบแพทย์ทันที อาจเป็นสัญญาณของการติดเชื้อในโพรงมดลูก (Endometritis)
• บางคนอาจจะรู้สึกเหมือนมดลูกยังไม่เข้าที่นานกว่า 6 สัปดาห์ ก็ไม่แปลก แต่ถ้ากังวลก็ถามหมอตอนตรวจหลังคลอดได้
• การออกกำลังกายเบาๆ หลังคลอด (เมื่อร่างกายพร้อม) ก็ช่วยเรื่องการฟื้นตัวได้
• ถ้าคลอดธรรมชาติ หมออาจจะให้ยาช่วยให้มดลูกหดตัว หรือบางทีก็บีบๆ หน้าท้องเพื่อช่วยกระตุ้น
• ถ้าผ่าคลอด การฟื้นตัวอาจจะนานกว่านิดหน่อย แต่กระบวนการหดตัวของมดลูกก็ยังเกิดขึ้นเหมือนกัน

อาการมดลูกหดรัดตัวเป็นยังไง?

มันมาแบบเงียบๆ เป็นเหมือนคลื่นที่ซัดเข้ามา มดลูกก็เต้นรัว เหมือนหัวใจที่เต้นแรงเกินเหตุ บางทีก็ถี่ บางทีก็ไม่ถี่ 5-6 ทีในชั่วโมง มันก็มาแอบๆ ให้ใจหวิวๆ

แล้วก็ ปวดท้อง ปวดแบบปวดประจำเดือนนั่นแหละ ปวดเป็นพักๆ จุกๆ ตรงเหนือหัวเหน่า มันเตือนแล้วนะ สัญญาณนี้สำคัญมากๆ

แล้วก็ หลัง ด้านล่างตรงเอวนั่นแหละ ตื้อๆ เป็นๆ หายๆ ร้าวลงมา บางทีก็เหมือนจะลงไปถึงขา ความรู้สึกมันประหลาด ย้ำคิดย้ำทำ

• ความถี่ ของการรัดตัวก็สำคัญนะ 5-6 ครั้งต่อชั่วโมง นี่ถือว่าบ่อยแล้ว
• ลักษณะอาการปวด คล้ายประจำเดือนแต่มาพร้อมกับการรัดตัว
• การปวดหลัง ก็เป็นอีกจุดที่ต้องสังเกต

การสังเกต สำคัญมากช่วงนี้

ข้อมูลเสริม

• อาการมดลูกหดรัดตัวที่กล่าวมานี้ เป็นสัญญาณที่อาจบ่งบอกถึงการเจ็บครรภ์คลอด หรือภาวะอื่นๆ ที่ต้องได้รับการประเมินจากแพทย์
• หากมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำและการดูแลที่ถูกต้อง
• การนับจำนวนครั้งและสังเกตลักษณะอาการปวด จะช่วยให้แพทย์วินิจฉัยได้แม่นยำยิ่งขึ้น
• การพักผ่อนให้เพียงพอและการดื่มน้ำมากๆ อาจช่วยลดอาการได้ในบางกรณี แต่ไม่สามารถทดแทนการปรึกษาแพทย์ได้

จะรู้ได้ไงว่ามดลูกต่ำ?

ฉันเห็นป้าสมศรีแกบ่นแปลกๆ มาหลายเดือนแล้ว ตั้งแต่ช่วงหลังคลอดหลานสาวคนเล็กนี่แหละ ตอนนั้นไปช่วยแกเลี้ยงหลานที่บ้านย่านฝั่งธนฯ ฉันสังเกตว่าแกไม่ค่อยสดใสเหมือนเดิม สีหน้าดูอิดโรยตลอดเวลา แกจะชอบกุมท้องน้อย บอกว่า หน่วงๆ ท้องหนักๆ ตลอดเวลา เดินก็ไม่สบาย นั่งก็ไม่สบาย

มีวันหนึ่งเรานั่งกินข้าวเที่ยงด้วยกัน ป้าสมศรีแกวิ่งเข้าห้องน้ำบ่อยมาก ฉันถามว่าไม่สบายเหรอ แกก็บ่นเสียงเบาๆ ว่า รู้สึกปัสสาวะไม่สุด ต้องเข้าซ้ำๆ บางทีไอแรงๆ หรือจาม ก็ มีฉี่ซึมออกมา จนต้องใส่แผ่นรองทุกวัน แกบอกว่าอายมาก ไม่อยากออกไปไหนเลย

แล้วก็เรื่องตกขาว ตกขาวแกเยอะขึ้นกว่าปกติ สีก็แปลกๆ ด้วย เคยมี เลือดซึมๆ ออกมา เป็นบางครั้ง แกเล่าให้ฟังตอนเรานั่งเด็ดผักกะเพราอยู่หน้าบ้าน วันนั้นแกทำหน้าเครียดมาก

แกบอกว่า รู้สึกเหมือนมีก้อนเนื้อยื่นออกมาจากช่องคลอด เวลาแกนั่งยองๆ นานๆ บางทีต้องใช้มือ ค่อยๆ ดันกลับเข้าไป เอง น้ำตาคลอเลยตอนแกพูด ฉันเห็นแล้วก็สงสารแกจับใจ

ฉันจำได้แกเคยบ่นกับฉันว่า เวลาอยู่กับลุงแล้วเจ็บ เหมือนมีอะไรขัดๆ ไม่สบายตัวเลย จนไม่อยากจะใกล้ชิดกันแล้ว แกดูซึมไปเลยตอนพูดเรื่องนี้ แกเป็นคนไม่ค่อยเล่าเรื่องส่วนตัวให้ใครฟัง แต่กับฉันแกไว้ใจเล่าทุกอย่าง นี่แหละ สัญญาณที่ชัดเจนมากๆ

• มีเลือดออกจากช่องคลอด
• มีตกขาวมากขึ้น
• รู้สึกหน่วงที่อุ้งเชิงกราน
• รู้สึกมีบางสิ่งออกมาจากช่องคลอด
• ต้องดันสิ่งนั้นกลับเข้าไป
• รู้สึกปัสสาวะไม่สุด
• กลั้นปัสสาวะไม่อยู่
• ปัสสาวะบ่อย
• ไอ จาม แล้วมีปัสสาวะเล็ด
• เจ็บหรือลำบากเมื่อมีเพศสัมพันธ์