อะไรทำให้ไตเสื่อมเร็ว

อะไรบํารุงไต

โธ่! ปีนี้เองนะ เหนื่อยมากเลยเรื่องสุขภาพ ตรวจสุขภาพประจำปีที่ รพ.จุฬาฯ เมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา หมอบอกไตเริ่มเสื่อม ตกใจสิคะ! เลยรีบปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเลย นี่แหละ 5 อย่างที่ทำจริงจัง

• ดื่มน้ำเยอะๆ: ตั้งแต่ตรวจเสร็จ คือ พกขวดน้ำ 1 ลิตรติดตัวตลอด ที่ทำงาน บ้าน แม้แต่ไปเดินห้าง ก็ยังแบกไป ตอนแรกๆ ปวดห้องน้ำบ่อยมาก แต่ก็พยายาม จนตอนนี้ชินแล้ว นี่ขนาดทำงานอยู่บ้านนะ ถ้าไปออฟฟิศ ต้องมากกว่านี้แน่ๆ

• อาหาร: ตอนนี้งดของหวานจัดๆ น้ำอัดลม พวกของทอด เกลือก็ลดลง ทานแต่ผักผลไม้เยอะๆ จำได้เลย วันก่อนไปตลาดนัดหน้าบ้าน ซื้อแตงโม มะละกอ ผักบุ้ง เยอะมาก ตั้งใจทานให้ครบ 5 สี แต่บางทีก็แอบทานขนมปังเนยกรอบบ้าง แอบผิดแผนไปนิด

• ความดัน: ฉันมีปัญหาความดันสูงอยู่แล้ว ต้องกินยาเป็นประจำ นี่เลย เคร่งครัดมาก เช็คความดันทุกเช้า เย็น ก่อนกินยา ตั้งแต่เดือนเมษายน ความดันก็ลงมาบ้างแล้ว

• ยา: ฉันเป็นคนปวดหัวบ่อย แต่ก่อนกินยาแก้ปวดแบบไม่คิดอะไร พอหมอบอก ก็เลิกกินเลย เว้นแต่ปวดหัวมากๆ จริงๆ ช่วงนี้ก็แทบไม่ปวดหัวเลยด้วยนะ

• ออกกำลังกาย: ฉันเริ่มวิ่งจ๊อกกิ้งรอบหมู่บ้าน ทุกเช้า อาทิตย์ละ 3 วัน ประมาณ 30 นาที เหนื่อยมาก แต่ก็รู้สึกดี มีแรงขึ้น น้ำหนักก็ลดลง แต่ยังไม่ถึงเป้า ต้องพยายามต่อ ช่วงนี้เริ่มขยันขึ้นเยอะ เพราะกลัวไตพัง!

ทั้งหมดนี้ทำมาตั้งแต่เดือนมีนาคม ยังไม่รู้ว่าผลเป็นยังไง ต้องรอตรวจอีกที แต่รู้สึกดีขึ้น มีพลังกว่าเดิม หวังว่าไตจะแข็งแรงขึ้น สู้ๆ!

ไตเริ่มเสื่อมเกิดจากอะไร

อืมม... คิดหนักเหมือนกันนะ ไตเสื่อมเนี่ย... มันไม่ใช่แค่กินเค็มอย่างเดียวหรอก จริงๆ มันซับซ้อนกว่านั้นเยอะเลย

ปีนี้เอง หมอบอกว่า พี่สาวฉัน ไตเริ่มเสื่อม เพราะเบาหวานควบคุมไม่ได้มานานหลายปีแล้ว น้ำตาลในเลือดสูง มันไปทำลายไต เห็นภาพแล้วยังสะเทือนใจอยู่เลย

นอกจากนั้นก็ยังมี

• ความดันโลหิตสูง อันนี้ก็อันตราย กดทับไต ทำลายเส้นเลือดเล็กๆ ในไต

• โรคหัวใจและหลอดเลือด อันนี้โยงกันหมดเลยเนอะ ระบบไหลเวียนเลือดไม่ดี ไตก็ลำบาก

• โรคอ้วน น้ำหนักตัวเยอะ ไตทำงานหนักขึ้น

• โรคเก๊าท์ กรดยูริกสูง มันไปตกผลึกในไตได้

• โรคแพ้ภูมิตนเอง ร่างกายไปทำลายตัวเอง ไตก็โดนด้วย

• สูบบุหรี่ สารพิษเข้าไปทำลายไต เส้นเลือดก็เสื่อม

ตอนนี้เลยต้องคอยดูแลพี่สาว ให้ทานยา ควบคุมอาหาร เครียดๆ ก็ช่วยไม่ได้ มันก็วนเวียนอยู่อย่างนี้แหละ เหนื่อยเหมือนกันนะ

ฉี่เป็นฟองแบบไหนถึงเป็นไต

โอ้โห ฉี่เป็นฟองนี่มันดราม่ากว่าที่คิดนะ! ไม่ใช่แค่ฟองสบู่นะเว้ย ต้องสังเกตดีๆ เหมือนดูละครหลังข่าวเลย

ถ้าฉี่ออกมาเป็นฟอง แล้วฟองนั้นมัน "ถาวร" เหมือนความรักที่ไม่สมหวัง (เศร้าแป๊บ) อันนั้นแหละสัญญาณเตือนไตกำลังงอแง แต่ถ้าฟองหายวับไปกับตา เร็วกว่าเงินเดือนออก อันนั้นก็ถือว่าปกติ สบายใจได้!

สัญญาณเตือนไตงอแง (ที่ต้องสังเกตแบบจริงจัง):

• ฟองคงทน: ฟองเหมือนเบียร์ค้างแก้ว ไม่ยอมหายไปไหน (น่าเศร้ากว่าฟองเบียร์อีก)
• บวม: ตัวบวม เท้าบวม หน้าบวม...บวมไปหมด เหมือนกินบุฟเฟต์เกินขนาด
• ความดันสูง: วัดความดันทีไร หัวใจจะวายทุกที (อันนี้เรื่องใหญ่)
• ปัสสาวะผิดปกติ: สีแปลกๆ ปริมาณเปลี่ยนไป (อันนี้ไม่ต้องบรรยายมาก เข้าใจกัน!)
• เหนื่อยง่าย: แค่เดินขึ้นบันไดก็หอบแฮ่กๆ เหมือนวิ่งมาราธอน
• เบื่ออาหาร: อะไรก็ไม่อร่อยไปหมด (ชีวิตเศร้าเลยทีนี้)
• คลื่นไส้อาเจียน: กินอะไรก็ออกมาหมด (อันนี้ทรมานสุดๆ)
• คันตามตัว: เกาจนผิวจะหลุด (เหมือนโดนยุงกัดทั้งตัว)

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• โปรตีนในปัสสาวะเนี่ย ตัวดีเลย ทำให้เกิดฟอง (เหมือนใส่ผงซักฟอกในน้ำ)
• บางทีการกินยาบางชนิดก็ทำให้ฉี่เป็นฟองได้ (ต้องปรึกษาหมอก่อน อย่ากินมั่ว!)
• ถ้าไม่แน่ใจ ไปตรวจสุขภาพซะ! อย่ารอให้ไตพังก่อน (เสียเงินหน่อย ดีกว่าเสียไต!)
• บางครั้งฉี่เป็นฟองอาจจะเกิดจากความแรงดันในการฉี่ (อันนี้ก็ตลกดี)
• โรคไตเป็นแล้วเป็นเลย ดูแลตัวเองดีๆ (อย่าตามใจปากมากนัก!)
• กินเค็มน้อยๆ หวานน้อยๆ มันน้อยๆ (ชีวิตมันเศร้า แต่ก็ต้องทำ!)

จำไว้ว่า ชีวิตเรามีไตแค่สองข้าง ดูแลมันดีๆ นะเพื่อน!

ทำอย่างไรค่าไตจึงจะดีขึ้น

อืม... ไตเนอะ คิดหนักเลย ตอนนี้ผมก็กำลังพยายามดูแลตัวเองอยู่เหมือนกันแหละ ปีนี้สุขภาพไม่ค่อยดีเท่าไหร่ เลยต้องระวังเป็นพิเศษ

เรื่องค่าไตอะนะ... เท่าที่หาข้อมูลมา มันต้องเริ่มจากการกินนี่แหละ ผมว่านะ

• ผักผลไม้สดๆ เยอะๆ นี่สำคัญสุด กินทุกวันเลย จริงๆแล้วผมชอบกินแตงโม ปีนี้กินบ่อยมาก หวานชื่นใจดี

• ธัญพืชเต็มเมล็ด อย่างข้าวกล้อง ข้าวโอ๊ต อะไรแบบนี้ ดีกว่าข้าวขาวแน่นอน แต่ผมก็ยังกินข้าวขาวอยู่บ้าง ยังลดไม่ได้เลย รู้สึกยากจัง

• ปลา กินบ่อยขึ้น แต่ปลาทูน่ากระป๋องนี่ก็ยังกินอยู่ รู้ว่าไม่ดี แต่ชอบอะ ยังไงก็ต้องพยายามลด

• เนื้อแดง กับของทอด นี่พยายามเลี่ยงแล้ว แต่บางทีก็อดใจไม่ไหว เพื่อนชวนกินบ่อยมาก ปีนี้เลยพยายามไปกับเพื่อนน้อยลง

• เกลือ น้ำตาล อันนี้ก็พยายามลดนะ แต่ก็ยังทำได้ไม่ดีเท่าไหร่ ยังกินเกินบ้าง ยากจริงๆ

เหนื่อยจัง คิดแล้วก็เครียด อยากให้ไตแข็งแรงไวๆ แต่ก็ต้องค่อยๆ เป็นค่อยๆ ไป ช้าๆ แต่ก็ต้องไปให้ถึงเป้าหมาย

ผมเองก็ยังทำได้ไม่ดีเท่าไหร่ แต่ก็พยายามอยู่ หวังว่าสักวันจะทำได้ดีกว่านี้ สู้ๆ

ค่าไต 50 อยู่ระยะไหน?

ค่าไต 50 อ่ะ อยู่ระยะ 5 จริงๆ คือไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายเลย อันตรายมากนะ ต้องรีบไปหาหมอ อย่าชะล่าใจเด็ดขาด! เพื่อนพี่เองก็เคยเป็น ค่าไตตกแบบนี้ หนักมากเลย ต้องฟอกไตบ่อยๆ เหนื่อยมาก ไม่ไหวเลย

• ต้องไปพบแพทย์โดยด่วน
• ต้องตรวจสุขภาพอย่างละเอียด
• อาจจำเป็นต้องรักษาตัวในโรงพยาบาล
• อาจต้องฟอกไต หรือปลูกถ่ายไต แล้วแต่แพทย์จะวินิจฉัย

ปีนี้ พี่ไปตรวจสุขภาพประจำปีมา ค่าไตปกติดี โล่งอกไปที แต่ก็ต้องดูแลตัวเองดีๆ ต่อไป กินอาหารถูกต้อง ออกกำลังกาย สำคัญมากๆเลยนะ เพื่อนพี่คนนั้น เค้าไม่ค่อยดูแลสุขภาพ เลยเป็นหนักขนาดนี้ อย่าลืมดูแลตัวเองด้วยนะ เป็นห่วงจริงๆ

ถ้าไม่ฟอกไตจะเป็นยังไง?

เพื่อนสนิทพ่อฉันป่วยเป็นโรคไตเรื้อรัง ปีนี้เอง ตอนแรกๆ ก็ยังดูแข็งแรง แต่พอไม่ฟอกไตได้สักอาทิตย์ อาการแย่ลงเร็วมาก เห็นแล้วใจหาย ตัวบวมมาก จนแทบใส่รองเท้าไม่ได้ หายใจเหนื่อยหอบ ต้องนอนพักตลอดเวลา ผิวแห้งกร้าน คันสุดๆ พูดคุยก็ลำบาก เพราะเหนื่อย ไปโรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท บ่อยมาก ค่าใช้จ่ายสูงมาก แต่ก็จำเป็น สุดท้ายก็เสียชีวิต เพราะร่างกายรับไม่ไหวจริงๆ ไม่ใช่แค่ไตทำงานไม่ได้อย่างเดียว อวัยวะอื่นๆ ก็พังตามมา เสียใจมาก

• ไตวายเรื้อรัง

• บวมน้ำอย่างรุนแรง

• หายใจลำบาก

• ผิวแห้ง คัน

• อ่อนเพลียมาก

• เสียชีวิตในที่สุด

  หลังจากที่เพื่อนพ่อเสีย ฉันเลยไปหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคไต เข้าใจมากขึ้นว่า การฟอกไตสำคัญแค่ไหน มันไม่ใช่แค่รักษาไต แต่คือการรักษาชีวิต ช่วยให้ร่างกายกำจัดของเสีย ไม่ให้สะสมจนเป็นอันตราย ปัจจุบันมีหลายวิธี แต่ต้องปรึกษาแพทย์ เพราะแต่ละคนไม่เหมือนกัน

ไตสามารถฟื้นฟูตัวเองได้หรือไม่?

ไตอ่ะนะ ฟื้นฟูตัวเองได้ป่ะ? คือถ้าไตวายเรื้อรังอ่ะ ส่วนใหญ่ไม่หายขาดแล้วนะ แบบมันพังไปเยอะเกิน เยื่อใยมันเสียอะ มันเป็นแผลเปนเยอะมาก หมอเค้าก็แค่ประคองไม่ให้มันแย่ลงเร็วเฉยๆ ให้เราไม่ต้องไปฟอกไตไว แต่ถ้าเป็นไตวายแบบเฉียบพลันนะ อันนี้อาจจะรอด คือถ้าไปหาหมอเร็วๆ อ่ะ อาจจะกลับมาปกติได้อยู่

เออ แล้วรู้ป่ะว่า..

• ไตวายเรื้อรัง นี่ส่วนใหญ่เกิดจาก พวกเบาหวาน ความดันสูง สะสมนานๆ
• ไตวายเฉียบพลัน อาจจะมาจากการกินยาบางชนิดเยอะไป หรือ ติดเชื้อ อะไรพวกนี้
• การคุมอาหารสำคัญมาก สำหรับคนที่เป็นโรคไต ลดเค็ม ลดโปรตีน (แต่ต้องปรึกษาหมอก่อนนะ)
• ออกกำลังกายเบาๆ ช่วยได้นะ แต่ไม่ใช่หักโหม
• เช็คสุขภาพ ประจำปีสำคัญ อย่าละเลยนะ จบ!