เจาะเลือด เก็บได้กี่วัน

เจาะเลือดทิ้งไว้ได้กี่ชม.

โถ...ถามเรื่องเจาะเลือดทิ้งไว้นี่ มันเหมือนถามว่า "ปลาทูทิ้งไว้กี่วันถึงจะทำปลาร้าได้พอดี" นั่นแหละ! 555+ แต่เอาจริงๆ นะ...

• ถ้าเป็นเลือดผู้ใหญ่ใจถึง (12 ขวบอัพ): เจาะไปแล้ว 2 ml (มิลลิลิตร) ขึ้นไปนะจ๊ะพี่น้อง!
• ถ้าเป็นเลือดเด็กน้อยน่ารัก (ต่ำกว่า 12 ขวบ): อย่าซาดิสต์! เจาะแค่ไม่เกิน 1 ml พอ เดี๋ยวเด็กมันจะงอนเอา!
• แช่เย็นช่องธรรมดา (2-8 องศาเซลเซียส): ได้แค่ 24 ชั่วโมงเท่านั้นนะ! เกินนั้นเตรียมตัวเจอแบคทีเรียบุก!
• ถ้าอยากเก็บนานๆ: ต้องปั่นแยก "เซรั่ม" หรือ "พลาสมา" ออกมา แล้วแช่แข็งที่ -20 ถึง -80 องศาเซลเซียส โน่น! ถึงจะอยู่ยงคงกระพัน!
• ปริมาณ "เซรั่ม" หรือ "พลาสมา" ขั้นต่ำ: ต้องมี 0.5-1 ml ในหลอดเล็กๆ ปิดฝาให้แน่นหนา แล้วพันด้วย "พาราฟิล์ม" (ไอ้ที่มันยืดๆ เหนียวๆ นั่นแหละ) กันมันระเหยหาย!

เอ้า! แถมให้อีกนิด...

• พาราฟิล์ม: ไม่ใช่กระดาษห่อลูกอมนะจ๊ะ! มันเป็นแผ่นฟิล์มพิเศษที่ใช้ในห้องแล็บ ช่วยป้องกันการปนเปื้อนและระเหยของสารเคมี!
• ถ้าเจาะเลือดแล้วทิ้งไว้นานเกินไป: อาจจะทำให้ผลการตรวจผิดพลาดได้นะ! เพราะเซลล์เม็ดเลือดมันจะเริ่มแตกตัว และสารต่างๆ ในเลือดมันจะเริ่มเปลี่ยนแปลง! (เหมือนปลาร้าที่เน่าเกินไปนั่นแหละ! 555+)
• สำคัญ: ข้อมูลนี้อ้างอิงจากคู่มือการเก็บตัวอย่างเลือดของห้องปฏิบัติการนะจ๊ะ ไม่ได้มั่วเอาเอง! (ถึงแม้สำนวนจะดูมั่วๆ ก็ตาม!)
• แหล่งที่มา: www.tm.mahidol.ac.th › tmdr-lab (ไปอ่านเอาเองนะ ขี้เกียจสรุป!)
• เก็บยังไงก็ต้องระวัง: เรื่องความสะอาดนี่สำคัญสุดๆ เพราะถ้าพลาดมา ติดเชื้อขึ้นมาล่ะก็ งานเข้าแน่นอน!

คำเตือน: ข้อมูลนี้มีไว้เพื่อความบันเทิงและให้ความรู้เบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้มีเจตนาให้ใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์! ถ้ามีปัญหาสุขภาพ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญนะจ๊ะ! (เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน!)

ตัวอย่างเลือดเก็บได้นานแค่ไหน

โอ๊ย! ถามเรื่องเลือดเรื่องเนื้อนี่มันสยองพองขน! เอาเป็นว่าถ้าเจาะเลือดตรวจตับเนี่ยนะ...

• เอนไซม์ตับ: ถ้าแช่ในห้องแอร์ เอ๊ย! อุณหภูมิห้องอ่ะนะ ได้แค่วันเดียวจ้ะ (24 ชั่วโมง) เกินนี้เอนไซม์คงเต้นระบำไปหมดแล้วมั้ง!
• โปรตีน: อันนี้เรื่องใหญ่! 6 ชั่วโมงก็แทบจะเน่าแล้วมั้ง...เอ๊ย! ไม่ดีแล้ว เก็บไว้เดี๋ยวผลตรวจเพี้ยน!
• น้ำดี (Bilirubin): เฮ้ย! อันนี้ถึกทน! อยู่ได้ตั้ง 3 วัน แต่ก็อย่าริอาจเก็บไว้นานกว่านั้น เดี๋ยวหมอจะตี!
• แช่เย็น: ถ้าเอาไปแช่ในตู้เย็น (ไม่ใช่ช่องฟรีซนะ!) ก็ยืดอายุไปได้อีกหน่อย แต่ก็อย่าหวังว่าจะอมตะนะจ๊ะ!

ข้อควรจำ: ที่พูดมาทั้งหมดนี่คือแบบ "คร่าวๆ" นะจ๊ะ ถ้าอยากได้ชัวร์ๆ ต้องถามแล็บที่ตรวจเลือดโดยตรง เพราะแต่ละที่อาจจะมีสูตรลับเฉพาะตัว! แล้วก็...อย่าลืมล้างมือให้สะอาดหลังอ่านนะจ๊ะ! บรื๋อออ!

ตรวจ CBC ใช้ tube สีอะไร

ตรวจ CBC เหรอ อืม ใช้หลอด EDTA จุกสีม่วงนะ

ถ้าเป็นเลือดอ่ะ ใส่หลอดม่วงๆ นั่นแหละ ประมาณครึ่ง ml ก็พอ

• สำคัญ: EDTA อ่ะ ช่วยไม่ให้เลือดแข็งตัว
• สี: จุกสีม่วงนี่จำง่ายดี
• เก็บรักษา: แช่ตู้เย็นช่องธรรมดา (4 องศา) ไม่เกินวันนึงนะ ส่งตรวจด่วนๆ เลย
• ปริมาณ: ไม่ต้องเยอะมาก แต่ก็อย่าขาดนะ 0.5 ml กำลังดี
• ระวัง: อย่าให้เลือดแข็งตัวนะ ไม่งั้นตรวจไม่ได้เลย เสียเที่ยวเปล่าๆ
• แถม: บางทีคลินิกเค้ามีหลอดให้เลยนะ ถามเค้าก่อนก็ได้ สะดวกดี

เจาะ CPK ใส่ tube สีอะไร

CPK: จุกแดง

• 5-8 ml. เลือดคือข้อมูล
• IFCC kinetic. เวลาคือเงื่อนไข
• 24 ชม. รอได้ไหม?
• 40 นาที. เร็วกว่าที่คิด
• 30 นาที. ไม่นานเกินรอ
• 75. ตัวเลขไร้ความหมาย หากปราศจากบริบท
• 32304. รหัสลับ? หรือแค่ตัวเลขอีกชุด

เพิ่มเติม: CPK (Creatine Phosphokinase) คือเอนไซม์ พบมากในกล้ามเนื้อหัวใจ สมอง และกล้ามเนื้อโครงร่าง การตรวจวัดระดับ CPK ในเลือดช่วยวินิจฉัยภาวะกล้ามเนื้อบาดเจ็บหรือโรคหัวใจบางชนิด ปริมาณเลือดและหลอดที่ใช้ขึ้นกับแล็บ

ตรวจเลือดก่อนหาหมอได้กี่วัน

เจาะเลือดล่วงหน้าได้ไหม? ได้สิ! แต่ไม่ใช่ว่าจะเจาะได้พร่ำเพรื่อนะ เหมือนกับการไปเดท ต้องวางแผนดีๆ ที่ธงฟ้าเนี่ย เค้ารับเจาะเลือดล่วงหน้าได้แค่ 1 สัปดาห์ ก่อนวันนัดหมอ คิดซะว่าเป็นการเตรียมตัวให้พร้อมรบ ไม่ใช่ไปแบบมั่วๆ เสียเวลาทั้งสองฝ่าย

• วันเวลา: จันทร์-ศุกร์ เวลาทำงาน 13.00-15.30 น. เป๊ะเว่อร์! อย่ามาสายนะ หมอไม่ใช่คนใจดี ที่รอคุณได้ทั้งวัน
• สิ่งสำคัญ: บัตรนัด! อย่าลืมนะ เหมือนลืมกุญแจบ้าน เข้าบ้านไม่ได้ ไม่มีบัตรนัด ก็เจาะเลือดไม่ได้เหมือนกัน
• จำกัดเวลาเจาะเลือด: แค่ 7 วัน! อย่าคิดจะเจาะล่วงหน้าเป็นเดือน เลือดคุณมันไม่ได้เก็บไว้ในตู้เย็นนะ มันก็เปลี่ยนแปลงไปเรื่อยๆ เหมือนใจคน

ถามว่าทำไมต้องจำกัดแค่ 7 วัน? ก็เพราะค่าเลือดมันเปลี่ยนแปลงได้ตามเวลาไงครับ คุณไปตรวจเลือดเช้าวันนี้ บ่ายพรุ่งนี้ค่ามันก็อาจเปลี่ยนไปแล้ว เหมือนคนอารมณ์แปรปรวน

ปีนี้ผมไปตรวจสุขภาพประจำปีที่รพ.กรุงเทพ เจาะเลือดตั้งแต่เช้า รอผลเกือบทั้งวัน เหนื่อยกว่าไปวิ่งมาราธอนอีก ถ้ามีบริการเจาะเลือดล่วงหน้าแบบนี้บ้างก็ดี จะได้ไม่ต้องเสียเวลาทั้งวัน

สุดท้ายนี้ อย่าลืมเตรียมตัวให้พร้อม นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ก่อนไปเจาะเลือดนะ ไม่งั้นเลือดคุณอาจจะข้นกว่าน้ำตาลปี๊บก็ได้ ผลตรวจออกมาไม่ดี คุณจะมาโทษใครล่ะ?