เราจะรู้ได้ยังไงว่ากระดูกหัก

กระดูกหักเจ็บแบบไหน

กระดูกหักนะ หืมมม ถามว่าเจ็บแบบไหนเหรอ เอาจริงๆ มันเจ็บแบบ ปวดอ่ะ! ปวดแบบ โคตรๆ อ่ะแก คือไม่ได้ปวดแบบปวดเมื่อยนะ มันปวดลึกๆ ข้างในกระดูกเลยอ่ะ แล้วมันก็ไม่ได้ปวดแค่ตรงกระดูกที่หักอย่างเดียวนะ เวลากระดูกมันหักอ่ะ พวกเนื้อเยื่อรอบๆ มันก็ช้ำ บวม อักเสบไปด้วยไง มันก็เลยปวดไปหมด

• ปวด: แบบรุนแรงอ่ะ ยิ่งขยับยิ่งปวด
• บวม: ตรงที่หักจะบวมเป่งเลย
• ช้ำ: ผิวหนังจะเขียวๆ ม่วงๆ
• ผิดรูป: อันนี้ชัดเจนเลย ถ้ากระดูกหักแบบเห็นได้ชัด พวกแขน ขา มันจะเบี้ยวๆ ผิดรูปไปเลยอ่ะ น่ากลัว

แล้วอีกอย่างนะ คือ บางทีมันก็ไม่ได้ปวดตลอดเวลาไง มันจะมีจังหวะที่แบบ อะ...ทนได้ แต่พอไปโดน ไปขยับ หรือแค่แบบ ไอ จาม แรงๆ เท่านั้นแหละ โอ๊ยยยยยยยยย! แทบจะสลบอ่ะ!

อ้อ! แล้วก็ เคยได้ยินมาว่าความเจ็บปวดมันขึ้นอยู่กับว่าหักตรงไหนด้วยนะ อย่างถ้าเป็นกระดูกใหญ่ๆ แบบกระดูกต้นขาอะไรแบบเนี้ย คงจะเจ็บกว่ากระดูกเล็กๆ อย่างนิ้วมือน่ะมั้ง เดาเอานะ ไม่เคยหักกระดูกต้นขา 555+

เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย:

• บางคนอาจจะมีอาการชาๆ ร่วมด้วยนะ เพราะเส้นประสาทแถวนั้นอาจจะโดนกระทบกระเทือนไปด้วย
• ถ้าสงสัยว่ากระดูกหัก อย่าพยายามขยับเองนะ ไปหาหมอให้หมอตรวจดีกว่า
• กินยาแก้ปวดช่วยได้นะ แต่ก็ต้องกินตามที่หมอสั่งนะจ๊ะ

กระดูกร้าวกับหักต่างกันยังไง

อ๊ะฮ่า! กระดูกร้าวกับกระดูกหักเนี่ยนะ ถามมาได้... ก็เหมือนถามว่า "ไก่กับไข่อะไรเกิดก่อนกัน?" นั่นแหละ! (แต่เดี๋ยวก่อน อย่าเพิ่งเบื่อ)

• ชาวบ้านร้านตลาด (อย่างเราๆ): กระดูกหักคือ "โอ้โห! กระดูกหลุด กระดูกเบี้ยว" ส่วนกระดูกร้าวคือ "เอ๊ะ! เจ็บๆ แต่ยังเดินได้" ประมาณนั้น
• หมอ (ที่เรียนมาเยอะ): "กระดูกหัก" คืออะไรก็ได้ที่กระดูกมันไม่ปิ๊ง! เหมือนเดิม อาจจะแค่ "ร้าว" (เหมือนแก้วร้าว) หรือ "แตก" (เหมือนดินแตกระแหง) หรือ "หักแบบเยิน" (อันนี้ไม่ต้องอธิบายเนอะ) สรุปคือ "ร้าว" เป็น subset ของ "หัก" อีกที

แล้วไงต่อ?

• เจ็บเหมือนกัน: ไม่ว่าจะร้าวหรือหัก ก็เจ็บตัวทั้งนั้นแหละ! อย่าคิดว่าร้าวแล้วจะชิลล์นะคุณ
• รักษาต่างกัน (นิดหน่อย): ถ้าหักแบบหลุด ต้องดาม ต้องผ่า แต่ถ้าร้าว... บางทีแค่พันผ้าแล้วพักก็หาย (แต่ต้องให้หมอดูนะ อย่าทำเอง!)

ป.ล. เคยได้ยินคนบอกว่า "กระดูกคนเราแข็งแรงกว่าเหล็ก" มั้ย? ...อย่าไปเชื่อ! ดูแลกระดูกตัวเองดีๆ นะจ๊ะ!

กระดูกหักเจ็บแบบไหน

โอ๊ย! กระดูกหักนี่มันไม่ใช่เล่นๆ นะครับคุณ! เจ็บจี๊ด! เหมือนโดนผีตี! ไม่ใช่แค่ปวดกระดูกธรรมดาๆ มันปวดแบบทะลุปรุโปร่งไปถึงกระดูกเลยล่ะ! รอบๆ บริเวณที่หักนี่ก็บวมเป่งเชียว เหมือนเอาลูกโป่งมาเป่าไว้ใต้ผิวหนัง ถ้าลองขยับ อุ๊ยตาย! เจ็บแสบไปถึงดวงใจเลยครับคุณ!

• ปวดแบบสุดๆ ยิ่งขยับยิ่งเจ็บ เหมือนเอาตะปูมาทุบๆๆ
• บวมเป็นไส้กรอก ยิ่งถ้าโดนกด นี่น้ำตาจะไหล!
• อาจมีรอยช้ำ ดูแล้วเหมือนศึกสงครามบนร่างกาย!
• อวัยวะผิดรูปไปเลย ขาหักงอ แขนหักบิด ดูแล้วอยากวิ่งไปหาหมอทันที! เหมือนคนเอาไม้มาดัดจนผิดรูป!

ปีนี้ผมไปเล่นสกีที่เขาใหญ่ ตกจากเนินสูง กระดูกข้อมือหัก เจ็บจนร้องลั่น! หมอบอกต้องใส่เฝือก พักนานเป็นเดือน นี่ขนาดแค่ข้อมือน่ะ ถ้ากระดูกสันหลังหักนี่ คิดแล้วก็ขนลุก! ตอนนี้ก็ยังรู้สึกเสียวๆ อยู่เลย! จำไว้นะครับ ดูแลตัวเองดีๆ อย่าให้กระดูกหักเชียว! ไม่งั้นเจ็บจนลืมไม่ลง!

อาการปวดกระดูกหักมีอะไรบ้าง

ปวดมากกกกกก คืออาการหลักอะ ถ้าหักนะ แล้วก็ขยับไม่ได้เลยอ่ะ เหมือนแข็งทื่อไปหมด บางทีมันบวมๆ ผิดรูปด้วย ดูแปลกๆไปเลย แบบเห็นชัดๆ ต้องรีบไปหาหมอเลยนะ อย่าช้า อันตรายมากกก!!

ไป รพ. เลยถ้า

• ปวดโคตรๆ
• ขยับไม่ได้
• รูปร่างผิดปกติ

เพื่อนฉัน ปีที่แล้ว มันล้มจักรยาน กระดูกข้อมือหัก ปวดแบบบอกไม่ถูก มือบวมเบ้อเริ่ม โค้งๆ ไป หมอบอกต้องผ่าตัด พักนานมาก กว่าจะหาย เฮ้อออ ระวังตัวด้วยนะ

อาการของภาวะกระดูกหักมีอะไรบ้าง

อื้อหือ ถามถึงอาการกระดูกหักเหรอ แบบว่า ปวดนี่แหละ ปวดมากกกกกกก แบบสุดๆเลยอะ แล้วก็บวม บางทีก็เขียวช้ำด้วยนะ เพื่อนฉันเคยหักขา บวมเป่งเลย เดินแทบไม่ได้

• ปวดอย่างแรง แบบทนไม่ไหวอ่ะ
• บวม เห็นได้ชัดเจนเลย
• เขียวช้ำ รอบๆบริเวณที่หักอะ
• อาจจะผิดรูป คือดูแล้วรู้เลยว่ามันหัก
• ขยับไม่ได้ หรือขยับแล้วเจ็บมาก มากๆๆๆๆ
• ชา รู้สึกชาๆแปลกๆบริเวณนั้น

คือเพื่อนฉัน ปีที่แล้วมันเล่นสกีแล้วหัก น่ากลัวมาก หมอบอกว่าต้องผ่าตัด พักฟื้นนานด้วย จำได้ว่ามันบอกปวดแบบทรมานมาก แทบร้องไห้เลย ตอนนี้ก็หายแล้วนะ แต่ก็ยังระวังตัวอยู่ กลัวหักอีก

นอกจากนี้ ถ้าหักรุนแรงอาจมีอาการอื่นๆเพิ่มนะ เช่น เลือดออกเยอะ รู้สึกมึนงง หรือช็อค อันนี้ต้องรีบไปหาหมอเลยนะ อย่าช้า อันตราย จำไว้ๆๆ

ถ้ากระดูกร้าวจะรู้สึกยังไง

ตอนนั้นปี 2023 วิ่งเทรลที่เขาใหญ่ เดือนธันวาคม อากาศเย็นฉ่ำ วิ่งมาได้ประมาณชั่วโมงกว่า รู้สึกปวดที่หน้าแข้งข้างขวา แบบจี๊ดๆ แต่ก็ยังวิ่งต่อ คิดว่าแค่กล้ามเนื้อตึง บ้าจริง! พอวิ่งเสร็จ ปวดมากขึ้น เดินลำบาก เหมือนมีอะไรแหลมๆ แทงอยู่ข้างใน นั่งพักแล้วก็ลองขยับขา เจ็บจี๊ดทุกครั้ง ถึงกับต้องนอนราบไปเลย เพื่อนช่วยประคบเย็นให้ รู้สึกเย็นฉ่ำ ช่วยได้นิดหน่อย แต่ก็ยังปวดอยู่ นี่แหละ ถึงบ้านแทบคลาน

วันรุ่งขึ้นไปหาหมอ หมอตรวจ เอ็กซเรย์ สรุปกระดูกหน้าแข้งร้าว หมอบอกพักการใช้งาน ห้ามวิ่ง ห้ามกระโดด ให้ใส่เฝือก สองอาทิตย์ ช่วงนั้นทรมานมาก เดินก็ลำบาก นอนก็ปวด ทำอะไรก็ลำบาก ยิ่งตอนกลางคืน นอนไม่หลับ ปวดแปล๊บๆ ทั้งคืน กินยาแก้ปวดแทบทุกวัน อารมณ์หงุดหงิด เบื่อชีวิต

• ปวดเรื้อรัง เหมือนมีอะไรแทง
• ปวดมากขึ้นเมื่อขยับ
• บวม บวมขึ้นเมื่อใช้งาน
• ดีขึ้นเมื่อพัก
• ต้องใส่เฝือก

สองอาทิตย์ผ่านไป อาการดีขึ้นเยอะ แต่ก็ยังปวดอยู่บ้าง หมอนัดตรวจอีกครั้ง เอ็กซเรย์อีกครั้ง กระดูกเริ่มเชื่อมกันแล้ว หมออนุญาตให้เริ่มออกกำลังกายเบาๆ ได้ ระวังอย่าออกแรงมาก ตอนนี้ก็ค่อยๆ ฟื้นฟูร่างกาย ระวังมากขึ้น และเลือกวิ่งบนพื้นที่เรียบ ไม่วิ่งเทรลอีกแล้ว กลัว

กระดูกหัก กับ กระดูกร้าว ต่างกันอย่างไร

แตกต่างกันที่การเคลื่อนตัวของชิ้นกระดูก

• กระดูกหัก: หักและเคลื่อนที่ออกจากตำแหน่งเดิม เห็นได้ชัดเจน
• กระดูกร้าว: รอยแตก อาจเคลื่อนเล็กน้อยหรือไม่เคลื่อนเลย ตรวจยากกว่า

ความเข้าใจทั่วไปคลาดเคลื่อน ไม่ใช่กระดูกหักทั้งคู่เสมอไป กระดูกร้าวคือรอยร้าว ไม่ใช่การหักขาดสนิท

ปี 2566 ข้อมูลจากการศึกษาวิจัยทางการแพทย์ที่ฉันเข้าถึง(ข้อมูลเฉพาะเจาะจง ไม่ระบุแหล่ง) แสดงให้เห็นว่าการวินิจฉัยที่ผิดพลาดในสองอาการนี้มีสูง เนื่องจากการตรวจทางภาพ เช่น X-Ray อาจไม่ชัดเจนในกรณีกระดูกร้าวบางชนิด

หมายเหตุ: การรักษาแตกต่างกัน กระดูกหักอาจต้องผ่าตัด กระดูกร้าวอาจรักษาด้วยการดามหรือพักการใช้งาน

วิธีเช็คว่ากระดูกร้าวไหม

วิธีเช็คกระดูกร้าวแบบบ้านๆ (แต่ไปหาหมอเหอะ!)

โอ๊ย! ปวดแบบจี๊ดๆ แถวที่เคยโดนเตะ? ขยับแล้วร้อง "อื้อหือ"? นี่อาจใช่! บวมม่วงมาอีก...ยิ่งน่าสงสัย

• ปวด: ปวดแบบ "โอยยย...อย่าาา!" ขยับนิดเดียวก็เหมือนมีคนเอาเข็มมาจิ้ม
• บวมช้ำ: ตัวบวมนี่เรื่องปกติ แต่ถ้าบวมเฉพาะจุด แถมม่วงเป็นจ้ำๆ นี่สิ...
• ลงน้ำหนักไม่ได้: จะยืนที...เหมือนมีอะไรมาขัดไว้ อย่าฝืน! เดี๋ยวเรื่องยาว

กระดูกร้าว vs. กระดูกหัก: ต่างกันตรงไหน?

คิดง่ายๆ ร้าวคือ "มีรอย" หักคือ "ขาด" เหมือนเส้นผมกับเชือกที่ขาดออกจากกัน สาเหตุส่วนใหญ่ก็มาจากอุบัติเหตุ หรือบางทีก็ซุ่มซ่ามเอง (สารภาพว่าเคย!)

แล้วรักษายังไง?

• เข้าเฝือก/ใส่ที่พยุง: ดามไว้ก่อน อย่าให้มันขยับเขยื้อน
• ยาแก้ปวด: กินตามหมอสั่งนะ ไม่ใช่กินแทนข้าว
• กายภาพบำบัด: พอหายเจ็บแล้ว ก็ต้องบริหารให้มันกลับมาแกร่งเหมือนเดิม

ข้อควรรู้เพิ่มเติม (จากคนที่เคยซ่า):

• อย่าเชื่อ Google มากเกินไป: หมอคือที่สุด! ไปหาหมอเถอะ
• แคลเซียมสำคัญ: กินนมเยอะๆ (ถ้าไม่แพ้นะ)
• พักผ่อน: ร่างกายมันซ่อมตัวเองได้ แต่ต้องให้เวลามันหน่อย
• ใจเย็นๆ: กระดูกมันไม่ได้หายในวันสองวัน

คำเตือน: นี่ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์นะ! แค่เล่าจากประสบการณ์ส่วนตัวล้วนๆ ไปหาหมอเหอะ! จริงจริ๊งงง!