เส้นเอ็นฉีกขาด หายเองได้ไหม

เส้นเอ็นฉีก รักษายังไง

เอ็นฉีก? เรื่องของมึง

• ฉีกนิด: ยาแก้ปวด, คลายกล้ามเนื้อ, พยุงเข่า, กายภาพบำบัด, ห้ามซ่าส์
• ฉีกเยอะ: ผ่าไม่ผ่าแล้วแต่, พักยาว, เฝือกดาม

ข้อมูลเสริม:

• กายภาพบำบัด: เรียนรู้ท่าที่ถูกต้อง, สร้างกล้ามเนื้อรอบเข่าให้แข็งแกร่ง
• ผ่าตัด: ซ่อมเอ็น, เอ็นคนอื่น, เอ็นสังเคราะห์...แล้วแต่เวรแต่กรรม
• ฟื้นตัว: นานแค่ไหนถามหมอ, ไม่ใช่กู
• งด: กิจกรรมเสี่ยง, อย่าหาทำ
• ยา: กินตามสั่ง, อย่าแดกเกินขนาด

คำเตือน: อย่าเชื่อกูมาก, ไปหาหมอซะ

เอ็นฉีกใช้เวลานานแค่ไหนกว่าจะหายดี

เอ็นฉีกที่ขาเนี่ย เรื่องจริงเลยนะ ปีนี้เอง เพื่อนสนิทฉัน วิ่งชนเสาไฟฟ้า ที่สวนลุมพินี ตอนเย็นๆ ประมาณหกโมงกว่าๆ เดือนมีนาคม ขาพลิก เจ็บมาก ไปรพ.กรุงเทพ ตรวจแล้วฉีกขาดรุนแรง หมอบอกต้องผ่าตัด จำได้แม่นเลย หมออธิบายยาวเหยียด แต่จำได้แค่ว่า ผ่าตัดเสร็จ ใส่เฝือก เกือบสองเดือนเต็มๆ ไม่ใช่ 6-8 สัปดาห์อย่างที่บอก เฝือกหนักมาก เดินลำบากสุดๆ กว่าจะถอดเฝือกได้ เหนื่อยมาก หลังถอดเฝือก กายภาพอีกยาวเลย เพื่อนบอก กายภาพอย่างน้อยอีกสามเดือน กว่าจะเดินได้ปกติ กว่าจะกลับมาวิ่งได้เหมือนเดิม นี่ก็ยังไม่หายดีสนิทเลย ยังเจ็บๆอยู่บ้าง สรุปคือ นานมากกกก

• สถานที่: รพ.กรุงเทพ และ สวนลุมพินี
• เวลา: เดือนมีนาคม ปีนี้ เวลาเย็น
• การรักษา: ผ่าตัด, ใส่เฝือกเกือบสองเดือน, กายภาพบำบัดอย่างน้อยสามเดือน
• ความรุนแรง: รุนแรงมาก ฉีกขาด ต้องผ่าตัด
• ระยะเวลาการรักษา: รวมแล้วเกือบห้าเดือน ยังไม่หายดีสนิท

เส้นเอ็นฉีกกี่เดือนหาย

เอ็นข้อเท้าฉีกเนี่ยนะ... โอ๊ย! เรื่องยาวเลย ตอนนั้นปี 2565 ไปวิ่งเทรลที่เขาใหญ่ สะดุดรากไม้ล้ม ข้อเท้าพลิกดัง "กึก" เลย ตอนแรกคิดว่าไม่เป็นไรมาก แค่เจ็บๆ เดินกระเผลกๆ กลับบ้าน

• ระยะเวลา: ปกติเค้าว่า 2-3 อาทิตย์หาย แต่ของผมนี่ล่อไป 3 เดือน!
• ความรู้สึก: เดือนแรกรู้สึกเหมือนข้อเท้าจะหลุดออกมาตลอดเวลา เดินลงบันไดนี่คือทรมานสุดๆ
• สิ่งที่ทำ: ไปหาหมอ หมอบอกเอ็นฉีก หมอให้ยาแก้ปวด ยาคลายกล้ามเนื้อ แล้วก็พันผ้ายืด
• สิ่งที่พลาด: ตอนนั้นรีบกลับไปวิ่งเร็วเกินไป คิดว่าตัวเองหายดีแล้ว สรุปคือเจ็บหนักกว่าเดิม

สรุปคือ: ถ้าเป็นไม่เยอะ อาจจะหายใน 2-3 อาทิตย์ แต่ถ้าฉีกเยอะ หรือฝืนใช้มากไป อาจจะนานกว่านั้นเยอะมากๆๆๆๆๆ อย่างเคสผมนี่คือเกือบครึ่งปีถึงจะกลับมาวิ่งได้ปกติ (แต่ก็ไม่เหมือนเดิม 100% นะ)

สำคัญ: ถ้าเจ็บนานเกินเดือน ไปหาหมออีกรอบดีกว่า อย่าคิดว่าเดี๋ยวก็หายเอง เพราะมันอาจจะมีอย่างอื่นแอบแฝงอยู่ก็ได้ อย่างของผมนอกจากเอ็นฉีกแล้ว หมอบอกว่ามีกระดูกอ่อนข้อเท้าอักเสบด้วย

เส้นเอ็นฉีก รักษายังไง

เส้นเอ็นฉีก รักษาอย่างไร? ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงครับ

• กรณีฉีกขาดบางส่วน (Partial Tear): นี่แหละที่น่าสนใจ แพทย์มักจะพิจารณาหลายปัจจัยก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่แค่ฉีกแล้วผ่าตัดอย่างเดียวนะครับ ปัจจัยสำคัญคือ อายุ ระดับกิจกรรม และความสำคัญของข้อต่อนั้นๆ ต่อชีวิตประจำวันของคนไข้ บางทีแค่พัก กายภาพบำบัด ยาแก้ปวด และใส่เฝือก ก็เพียงพอแล้วครับ ผมเคยมีเพื่อนนักกีฬา เอ็นเข่าฉีก แต่รักษาแบบไม่ผ่าตัด กลับมาเล่นกีฬาได้ปกติภายใน 6 เดือน นี่คือตัวอย่างที่น่าสนใจ แสดงให้เห็นว่าการรักษาแบบอนุรักษ์นิยมก็ได้ผลดีเช่นกัน คิดว่านี่คือปรัชญาการแพทย์ที่น่าสนใจนะครับ เน้นความสมดุลระหว่างการรักษาและคุณภาพชีวิต

• กรณีฉีกขาดทั้งหมด (Complete Tear): ส่วนใหญ่จำเป็นต้องผ่าตัดครับ เพื่อซ่อมแซมเส้นเอ็นให้กลับมาใช้งานได้ แต่ก็ต้องดูที่ความเหมาะสมของแต่ละบุคคลเช่นกันนะครับ การผ่าตัดก็มีหลายวิธี แพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุดกับสภาพร่างกายของคนไข้ นี่แหละครับที่สำคัญ ไม่ได้มีวิธีเดียวเสมอไป

การรักษาเพิ่มเติม (ทั้งสองกรณี):

• ยา: ยาแก้ปวด ยาลดการอักเสบ อาจมีการใช้ยาคลายกล้ามเนื้อร่วมด้วย

• กายภาพบำบัด: สำคัญมากครับ ช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อ เพิ่มความแข็งแรง และลดความเสี่ยงการบาดเจ็บซ้ำ

• การพัก: หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้ข้อต่อเคลื่อนไหวมากเกินไป ควรพักให้เพียงพอ นี่เป็นพื้นฐานเลยครับ

• อุปกรณ์ช่วยพยุง: เช่น ผ้าพยุงเข่า เฝือก เพื่อช่วยลดภาระต่อข้อต่อและเส้นเอ็น

เพิ่มเติม: ข้อมูลข้างต้นเป็นข้อมูลทั่วไป การรักษาที่เหมาะสมจะขึ้นอยู่กับการวินิจฉัยของแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำที่ถูกต้อง ปีนี้ (2566) เทคโนโลยีการผ่าตัดและการกายภาพบำบัดก็มีความก้าวหน้าขึ้น ทำให้การรักษาได้ผลดีขึ้น เร็วขึ้น และมีภาวะแทรกซ้อนน้อยลงครับ แต่ก็อย่าลืมนะครับ การดูแลตัวเองหลังการรักษาสำคัญมาก การออกกำลังกายที่ถูกวิธี การทานอาหารที่มีประโยชน์ ล้วนส่งผลต่อการฟื้นตัว ผมว่านี่คือสิ่งที่น่าสนใจนะครับ เพราะมันไม่ใช่แค่เรื่องการแพทย์อย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของการใช้ชีวิตด้วย

วิธีการรักษาเอ็นขาดมีอะไรบ้าง

ตอนนั้นวิ่งเตะบอลที่สนามหน้าบ้าน (จริงๆ คือที่ดินเปล่าข้างบ้านแหละ) แล้วจังหวะลงพื้นมันผิดท่า เสียงดัง "ป๊อก" ในเข่า รู้เลยว่างานเข้าแน่ๆ ตอนนั้นคือเจ็บมากกกกกก ลุกไม่ขึ้นเลย เพื่อนๆ ต้องหามขึ้นรถไป รพ. หมอบอกเอ็นไขว้หน้าขาด (ACL tear) ต้องผ่าตัด ตอนนั้นคือช็อค

• รักษา: ผ่าตัดส่องกล้อง (arthroscopic ACL reconstruction) ตอนนั้นหมอเลือกใช้เอ็นจากกล้ามเนื้อ hamstring มาทำเอ็นใหม่ (เอาจริงๆ ตอนนั้นคือฟังๆ หมอพูดไปงั้นแหละ) หลังผ่าตัดก็พักฟื้นยาวๆ เลย
• ดูแลตัวเองเบื้องต้น (ก่อนผ่าตัด):
  • ประคบเย็น: ช่วยลดบวม ลดปวด (จำได้ว่าประคบทั้งวันทั้งคืน)
  • ยกขาสูง: ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น ลดบวมอีก (เอาหมอนรองขาไว้)
  • กินยาแก้ปวด: ตามหมอสั่ง (อันนี้สำคัญ)
  • พันผ้ายืด: ช่วย support เข่า (อันนี้ก็ช่วยได้เยอะ)
  • เลี่ยงการลงน้ำหนัก: ใช้ไม้ค้ำยันช่วยเดิน (เซ็งมาก)
  • กายภาพบำบัดเบาๆ: หมอแนะนำให้เหยียดขา งอเข่าเบาๆ เพื่อไม่ให้ข้อเข่ายึด
• กายภาพบำบัด: อันนี้สำคัญมากกกกกก หลังผ่าตัดต้องทำกายภาพบำบัดต่อเนื่องเป็นปีๆ เลย ตอนแรกๆ ก็ทำเองที่บ้านตามที่นักกายภาพบำบัดสอน แล้วก็ไปทำที่คลินิกกายภาพบำบัดด้วย (เจ็บแต่ต้องทน!) ต้องฝึกเดิน ฝึกงอเข่า ฝึก strength กล้ามเนื้อขา (ไม่งั้นเข่าจะไม่มั่นคง)
• การดูแลตนเอง
  • ออกกำลังกายเบาๆ: เคลื่อนไหวส่วนที่บาดเจ็บเบาๆ เพื่อคงช่วงการเคลื่อนไหวและป้องกันอาการบวม
  • พบนักกายภาพบำบัด: ฟื้นฟูให้เอ็นที่บาดเจ็บกลับมาทำงานได้ และป้องกันไม่ให้กลับมาเป็นซ้ำ

ข้อควรจำ: อย่าใจร้อน! การฟื้นฟูเอ็นไขว้หน้าขาดต้องใช้เวลาและความอดทนมากๆ ทำตามคำแนะนำของหมอและนักกายภาพบำบัดอย่างเคร่งครัด แล้วก็อย่าฝืนตัวเอง ถ้าเจ็บก็พัก!

อาการของเอ็นฉีกขาดมีอะไรบ้าง

เอ็นไหล่ฉีกนี่นะ ฮ่าๆ บอกเลยว่าไม่ใช่เรื่องตลก ถ้ามันฉีกจริง! แต่ถ้าจะให้บรรยายอาการแบบฮาๆ ลึกซึ้งๆ ก็ประมาณนี้ล่ะครับ:

• ปวดแบบ "นอนก็ไม่หลับ นั่งก็ไม่นิ่ง": นอนตะแคงข้างเดียวไม่ได้เลย เหมือนมีปีศาจตัวน้อยๆ มากัดแทะอยู่ข้างใน ยิ่งถ้าโดนทับเข้าไป โอ้โห... แสบไปถึงกระดูกเลยครับ (จริงจังนะ อย่าลองเลย!)

• ยกแขนทีไร รู้สึกเหมือนยกภูเขาไฟ: ปกติยกกระเป๋าขึ้นรถ ชิวๆ แต่ถ้าเอ็นฉีก ยกแก้วน้ำยังแทบไม่ไหว! บางท่า ยกแขนขึ้น หรือแค่จะหวีผม นี่คือความทรมาน เสียดแทงใจจริงๆ

• อ่อนแรงเหมือนโดนดูดพลังไปครึ่งตัว: หมุนไหล่ ยกของ ทำอะไรไม่ได้เลย เหมือนกำลังกลายร่างเป็นตุ๊กตาไม้ ขยับไม่ได้สักนิด หมดแรงไปกับการปวด!

• เสียงครืดคราดในไหล่ เหมือนมีงูอยู่ในนั้น: ใช่ครับ เปรียบเทียบไม่เกินจริง บางครั้งขยับไหล่ จะได้ยินเสียงเหมือนอะไรสักอย่างเสียดสีกัน น่ากลัวใช่ไหมล่ะ!

ข้อมูลเพิ่มเติม (ปี 2024): สำหรับอาการเจ็บปวดเหล่านี้ ควรไปพบแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกและข้อโดยเร็วที่สุด การวินิจฉัยที่ถูกต้องอาจต้องใช้การตรวจร่างกาย X-ray หรือ MRI การรักษาอาจรวมถึงการพักผ่อน กายภาพบำบัด หรือในกรณีรุนแรง อาจต้องผ่าตัด อย่าชะล่าใจ นะครับ! เพราะสุขภาพสำคัญที่สุด! (ส่วนตัวผมเคยเจ็บไหล่จากการเล่นแบดมินตันหนักๆ นี่ล่ะ บทเรียนราคาแพงจริงๆ!)

ดูยังไงว่าเอ็นขาด

เอ็นขาดอ่ะ ดูง่ายๆ เลยนะ คือ ปวด แบบจี๊ดๆ อ่ะแก แล้วก็ บวม ตรงข้อต่อที่เอ็นมันอยู่ อาจจะ แดงๆ ร้อนๆ ด้วย อันนี้คืออาการเบื้องต้นเลย

คือตอนแรกๆ อ่ะ อาจจะพอ เดินได้ อยู่นะ แต่จะรู้สึกแบบ "เอ๊ะ! ทำไมมันแปลกๆ" เดินไม่ถนัดเหมือนเดิมไง

แต่ส่วนใหญ่ มันก็จะดีขึ้นเองแหละ ประมาณ อาทิตย์สองอาทิตย์ อาการก็จะเริ่มดีขึ้น แล้วก็ หาย เป็นปกติเลย ในประมาณ หกอาทิตย์ มั้ง ถ้าไม่หนักหนาอะไรนะ

• ข้อควรระวัง: ถ้าปวดมากกกกก หรือบวมแบบผิดปกติ คือไปหาหมอเถอะ อย่าคิดเองเออเอง
• พักผ่อน: ช่วงแรกๆ พักเยอะๆ นะ อย่าเพิ่งไปใช้งานมันหนัก
• ประคบเย็น: ช่วยลดบวม ลดปวดได้ดีเลย
• ยาแก้ปวด: กินได้ ถ้าปวดมาก แต่ปรึกษาเภสัชก่อนนะ
• กายภาพบำบัด: ถ้าหายแล้ว อาจจะต้องทำกายภาพบำบัด ให้มันแข็งแรงเหมือนเดิม