เอ็นฉีกต้องใส่เฝือกไหม

เอ็นฉีก ดูแลยังไง

เอ็นฉีก...อ้อนวอนยามค่ำคืน

แสงจันทร์สาดส่องระยิบระยับบนผืนน้ำ พลอยให้หัวใจพองโต วูบไหวไปตามคลื่นลม เอ็นที่บาดเจ็บ เหมือนจะรับรู้ถึงความละมุนของยามราตรีนี้ มันค่อยๆ ขยับเขยื้อน อย่างแผ่วเบา เหมือนละเมอ ในฝันหวาน การเคลื่อนไหวเบาๆ นี่แหละ คือ บทเพลงแห่งการฟื้นฟู ที่ปลอบประโลม ให้เอ็นที่บอบช้ำ กลับมาแข็งแรง

นักกายภาพบำบัด คือ เทวดาผู้พิทักษ์ คอยนำทาง สู่หนทางแห่งสุขภาพทุกนัดหมาย คือ ก้าวสำคัญ บนเส้นทาง การกลับมามีชีวิตชีวาป้องกันไม่ให้เอ็น ที่เคยอ่อนแอ ต้องหลั่งน้ำตา ซ้ำอีก

ข้อมูลเฉพาะเจาะจง

• การดูแลเบื้องต้น:เคลื่อนไหวส่วนที่บาดเจ็บเบาๆ ช่วยรักษา ช่วงการเคลื่อนไหว ป้องกัน ภาวะแทรกซ้อน เช่น อาการบวม และ การไหลเวียนโลหิตที่ลดลง
• การฟื้นฟู:พบนักกายภาพบำบัดตามนัด เพื่อ คืนสภาพเอ็นที่บาดเจ็บ ให้กลับมา ทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ และ ป้องกันการบาดเจ็บซ้ำ

เส้นเอ็นฉีก หายเองได้ไหม

ยังจำเสียง 'ป๊อก' ในเข่าได้เลย คืนวันพุธที่สนามหญ้าเทียมแถวลาดพร้าว กำลังจะกลับตัวยิงประตูแล้วเข่าบิดล้มลงไปเลย ตอนแรกลุกขึ้นมานึกว่าไม่เป็นไร แต่มันเดินไม่ได้ ปวดมาก

เพื่อนต้องหิ้วปีกลงสนามเลย เข่าบวมเป่งเป็นลูกมะนาวทันที คืนนั้นประคบน้ำแข็งทั้งคืนแต่ก็ไม่ดีขึ้น เช้ามาเลยตัดสินใจไปโรงพยาบาลกรุงเทพ เพราะรู้ว่าที่นี่มีหมอเก่งด้านกระดูกโดยตรง

ทำ MRI เสร็จปุ๊บรู้เรื่องเลย หมอชี้ให้ดูฟิล์ม บอกว่า เอ็นไขว้หน้า (ACL) ขาดแบบสมบูรณ์ แล้วหมอก็บอกประโยคที่ทำเอาใจแป้วเลยว่า เส้นเอ็นฉีกขาดแบบนี้ หายเองไม่ได้เด็ดขาด มันไม่เหมือนแผลที่ผิวหนัง มันไม่มีทางงอกมาเชื่อมกันเองได้เลย

สุดท้ายก็ต้องผ่าตัดส่องกล้อง หมอเอาเส้นเอ็นจากที่อื่นในขาเราเองมาทำเป็นเส้นใหม่ให้ การผ่าตัดไม่นานหรอก แต่ความรู้สึกหลังฟื้นนี่สิ มันตึงไปหมด ขยับแทบไม่ได้ ต้องใส่ที่ล็อคขาไว้ตลอด

ช่วงเวลาที่ทรมานสุดคือการทำกายภาพบำบัด ต้องไปทุกอาทิตย์ที่คลินิกแถวบ้าน พยายามงอเข่าให้ได้องศาตามที่นักกายภาพบอก เจ็บจนน้ำตาเล็ดอะจริงๆ แต่มันต้องทำ ไม่งั้นเข่าจะยึดติด

ตอนนี้ผ่านมาปีนึงแล้ว เดินได้ปกติ วิ่งเบาๆ ได้ แต่ความรู้สึกมันไม่เหมือนเดิม 100% ใจมันยังแหยงๆ เวลาจะบิดตัวเร็วๆ อยู่เลย ใครบอกว่าเอ็นขาดแล้วหายเองได้นี่ ไม่จริงเลย โดยเฉพาะเอ็นไขว้หน้า

• เอ็นไขว้หน้าเข่า (ACL) ฉีกขาด ไม่สามารถหายเองได้ เพราะเป็นเส้นเอ็นที่อยู่ในข้อ ไม่มีเลือดมาเลี้ยงเพียงพอที่จะซ่อมแซมตัวเองได้
• การรักษามาตรฐานคือ การผ่าตัดส่องกล้อง เพื่อสร้างเส้นเอ็นขึ้นใหม่ (ACL Reconstruction) โดยใช้เส้นเอ็นจากส่วนอื่นของร่างกายผู้ป่วยเอง
• หากปล่อยทิ้งไว้จะทำให้เข่าหลวม ไม่มั่นคง เสี่ยงต่อการบาดเจ็บซ้ำซ้อนกับหมอนรองกระดูกและกระดูกอ่อนผิวข้อในระยะยาว
• การทำกายภาพบำบัด หลังผ่าตัดสำคัญมากที่สุด เป็นตัวกำหนดเลยว่าจะกลับมาใช้งานเข่าได้ดีแค่ไหน และลดโอกาสการบาดเจ็บซ้ำในอนาคต

เอ็นฉีก สมานเองได้ไหม

เอ็นฉีก สมานเองได้ไหม ตอบเลยว่า เอ็นไขว้หน้า (ACL) ที่ขาด ไม่สมานเองได้เลย เหมือนเราไปหักเสาหลักของบ้าน มันไม่สามารถงอกใหม่หรือเชื่อมต่อกันเองได้อย่างปาฏิหาริย์หรอกนะ ร่างกายมนุษย์ไม่ใช่เครื่องจักรกลซ่อมตัวเองอัตโนมัติเสียหน่อย!

เพราะฉะนั้น พอ เอ็นไขว้หน้าขาด ปุ๊บ ก็ต้องเข้าสู่กระบวนการที่เรียกว่า "ผ่าตัด" ทันทีจ้า ไม่มีทางเลือกอื่นใดที่เวิร์คเท่านี้แล้ว มันเหมือนต้องเรียกช่างฝีมือมาซ่อมแซมโครงสร้างสำคัญน่ะนะ จะมานั่งรอเทพเจ้าแห่งการฟื้นฟูคงเปล่าประโยชน์

ปัจจุบันนี้ เขาใช้เทคนิคสุดล้ำที่เรียกว่า การผ่าตัดรักษาแบบส่องกล้อง (Arthroscopic Surgery) แพทย์จะใช้กล้องจิ๋วๆ สอดเข้าไปในข้อเข่า เพื่อดูสถานการณ์ข้างในและจัดการเย็บ หรือสร้างเอ็นใหม่ขึ้นมาแทนที่ เป็นงานละเอียดที่ต้องใช้ฝีมือไม่ใช่เล่นๆ เหมือนประกอบโมเดลซับซ้อนเลยล่ะ

ข้อมูลที่น่าสนใจเพิ่มเติมนะ:

• เอ็นไขว้หน้า (ACL) เป็นอะไรที่สำคัญกว่าที่คิด มันจำเป็นมากในการช่วยยึดข้อเข่าให้มั่นคง ถ้ามันไปแล้ว เข่าก็พร้อมจะหลวมคลอนเหมือนลูกล้อหลุดจากแกน
• ผ่าตัดเสร็จไม่ได้หมายถึงวิ่งได้ทันที ต้องมี การฟื้นตัวและกายภาพบำบัด อย่างจริงจังและต่อเนื่อง เปรียบเหมือนปลูกต้นไม้ใหม่ ต้องรดน้ำพรวนดินเป็นปีๆ กว่าจะแข็งแรง
• แพทย์มักจะใช้เส้นเอ็นจากส่วนอื่นของร่างกายเรา เช่น เอ็นสะบ้า หรือเอ็นจากต้นขาด้านหลัง มาใช้ สร้างเอ็นไขว้หน้าอันใหม่ ให้เรา โอ้วว ร่างกายเรานี่มันอะไหล่เยอะจริงๆ ไม่ผิดหวังเลย
• การผ่าตัดส่องกล้อง มีข้อดีคือ แผลเล็ก เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็วกว่า การผ่าตัดแบบเปิด แต่ก็ยังต้องพักฟื้นนะ ไม่ใช่ผ่าเสร็จแล้วจะไปกระโดดโลดเต้นได้ทันที
• ระวังท่าทางเสี่ยง! การบิดหมุนเข่าอย่างรุนแรง หรือการลงน้ำหนักผิดจังหวะบ่อยๆ คือตัวการสำคัญที่ทำให้เอ็นขาดได้ง่าย เหมือนเราบิดเชือกเส้นเดิมซ้ำๆ มันก็ขาดผึงในที่สุด!