เอ็นอักเสบทายาหม่องได้ไหม

รู้ได้ยังไงว่าเอ็นฉีก

ลมเย็นพัดผ่านใบหน้า แสงแดดอ่อนๆยามเช้า... ฉันนึกถึงวันนั้น วันที่เข่าฉันเจ็บแสบราวกับไฟลามทุ่ง

• ปวด บวม แดง ร้อน เหมือนไฟกำลังเผาไหม้ เดินแทบไม่ได้ แต่ก็ยังฝืนก้าวไป

แสงอาทิตย์ลับขอบฟ้าไปแล้ว ความมืดคืบคลานเข้ามา ความเจ็บปวดก็ทวีคูณขึ้น

• อาการหนักหนาสาหัส ฉันแทบทรุดลงไปกับพื้น แต่ฉันก็กัดฟันอดทน

เวลาช่างเยียวยาทุกสิ่ง ใช่ไหม? สองอาทิตย์ผ่านไป ความเจ็บปวดค่อยๆทุเลาลง

• อาการดีขึ้น แต่ยังไม่หายขาด ฉันยังเดินไม่คล่องเท่าเดิม

ร่างกายฉันเริ่มฟื้นคืนสภาพ เหมือนดอกไม้ที่เบ่งบานหลังฤดูหนาว

• กว่าจะกลับมาเป็นปกติ ก็ใช้เวลาถึงหกสัปดาห์เต็มๆ เหนื่อยแทบขาดใจ

ฉันจำได้แม่นยำ เพราะมันคือความทรงจำที่ฝังลึกอยู่ในหัวใจ เจ็บปวดแต่แสนทรงคุณค่า เหมือนบทกวีบทหนึ่ง

• การวินิจฉัยอาการฉีกขาดของเอ็น ส่วนมากแพทย์จะวินิจฉัยจากการตรวจร่างกายโดยตรง รวมถึงการตรวจเอ็กซเรย์ MRI หรืออัลตราซาวนด์ เพื่อยืนยันอาการ (ข้อมูล ณ ปี พ.ศ. 2566)

เอ็นฉีกต้องผ่าตัดไหม

กรณีของฉัน เอ็นไขว้หน้าเข่าขาด เกิดจากอุบัติเหตุเล่นบาสเกตบอลที่สนามในมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รังสิต เดือนมีนาคม ปี 2566 เจ็บมาก ปวดแสบปวดร้อน เดินแทบไม่ได้ ไปโรงพยาบาลปทุมธานี หมอตรวจอย่างละเอียด เอ็กซเรย์ MRI ยืนยันเอ็นฉีก ต้องผ่าตัด ไม่งั้นเข่าจะไม่เสถียร เดินไม่ได้ปกติ อาจมีข้อเข่าเสื่อมเร็ว หมอบอกชัดเจนว่าต้องผ่าตัด เย็บเอ็น ใช้เวลาพักฟื้นนาน ตอนนี้ยังไม่หายดี กายภาพบำบัดทุกวัน เหนื่อยมาก แต่ก็ต้องทำ

• อุบัติเหตุ : เล่นบาสเกตบอล มธ.รังสิต มีนาคม 2566
• โรงพยาบาล : โรงพยาบาลปทุมธานี
• การวินิจฉัย : เอ็นไขว้หน้าเข่าฉีกขาด
• วิธีการรักษา : ผ่าตัดเย็บเอ็น
• อาการปัจจุบัน : ยังพักฟื้น กายภาพบำบัด ไม่หายดี แต่ดีขึ้นเรื่อยๆ

ตอนแรกกลัวมาก ไม่รู้จะทำยังไง คิดว่าชีวิตพังแน่ๆ แต่หมอให้กำลังใจ บอกว่าผ่าตัดแล้วจะดีขึ้น ตอนนี้ก็ยังต้องพยายาม กายภาพหนักมาก บางวันก็ท้อ แต่คิดว่าต้องอดทน เพื่อจะกลับมาวิ่งเล่นได้เหมือนเดิม ต่อไปต้องระวังตัวมากกว่านี้ ไม่อยากเจ็บแบบนี้อีกแล้ว เสียเวลาเรียนไปเยอะเลย ต้องขอเพื่อนช่วยจดโน๊ต เครียดมากจริงๆ

เอ็นฉีกขาดมีกี่ระดับ

เอ็นฉีกขาด 3 ระดับ เจ็บปวดต่างกัน

• ระดับ 1: เอ็นแค่ช้ำ บวมเล็กน้อย ยังใช้งานได้
• ระดับ 2: ฉีกขาดบางส่วน ปวดปานกลาง เดินลำบาก
• ระดับ 3: ขาดทั้งเส้น เจ็บมาก ขยับไม่ได้เลย ต้องผ่าตัด

ถ้าสงสัย อย่ารอช้า ไปหาหมอเถอะ

ข้อมูลเพิ่มเติม

• ระดับ 1: พักผ่อน ประคบเย็น กินยาแก้ปวด จบ
• ระดับ 2: อาจต้องใส่เฝือกกายภาพบำบัด
• ระดับ 3: ผ่าตัดซ่อมเอ็น ฟื้นฟูนานหลายเดือน
• เอ็นอักเสบเรื้อรัง ไม่ใช่เอ็นฉีกขาด แต่เจ็บเหมือนกัน
• อย่าปล่อยให้เรื้อรัง รักษาแต่เนิ่น ๆ ดีกว่า

ข้อควรระวัง

• ข้อมูลนี้ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ไปหาหมอเพื่อวินิจฉัยที่ถูกต้อง
• การรักษามีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับความรุนแรงและตำแหน่งที่บาดเจ็บ
• อย่าเชื่อหมอดู เชื่อหมอจริง ๆ ดีกว่าเยอะ
• รักษาตัวเอง อย่าประมาท เรื่องเจ็บ ๆ ปวด ๆ ไม่เข้าใครออกใคร

เอ็นฉีกใช้เวลารักษานานกี่เดือน

เอ็นฉีกเนี่ยนะ 3 เดือนมั้ง มัดใหญ่ๆนะ ของฉันเองเมื่อปีที่แล้ว ฉีกที่ต้นขา ตอนนั้นโคตรเจ็บ หมอบอกพักยาวๆ แล้วก็กายภาพบำบัด จำได้ว่าเหนื่อยมากกก

• กายภาพนี่สำคัญมาก หมอให้มา วันเว้นวัน เดือนแรกแทบเดินไม่ได้
• ใช้เครื่องช่วย อะไรสักอย่าง จำชื่อไม่ได้แล้ว เหมือนเครื่องกระตุ้นกล้ามเนื้ออ่ะ
• แล้วก็ต้องค่อยๆ ขยับ อย่าฝืน เดี๋ยวข้อติด อันนี้เพื่อนเตือนมา มันเคยเป็น
• หมอนัดตรวจเดือนละครั้ง ค่อยๆ ดีขึ้นเรื่อยๆ แต่ก็ไม่เต็มร้อย ยังรู้สึกตึงๆอยู่บ้าง

สงสัยจัง ถ้าเป็นกล้ามเนื้อมัดเล็กจะเร็วกว่านี้ไหม หรือว่าขึ้นกับตำแหน่งด้วย

อืม... เรื่องนี้ ต้องถามหมอดีกว่า แต่ที่แน่ๆ พักผ่อนสำคัญสุด อย่าลืมกายภาพด้วยนะ อย่าใจร้อน แล้วก็อย่าลืมกินยาตามหมอสั่งด้วยนะ ลืมไม่ได้เด็ดขาด เพราะฉันเคยลืม แล้วมันก็แย่ลง จำได้แม่นเลย เป็นบทเรียนราคาแพงจริงๆ

ปีนี้ยังไม่เจ็บอีกนะ ดีใจสุดๆ หวังว่าจะไม่เป็นซ้ำอีกแล้ว

เอ็นฉีกดูแลยังไง

กรกฎาคม ปีนี้เอง ฉันลื่นล้มที่หน้าบ้าน ตอนนั้นตกใจมาก รู้สึกเหมือนมีอะไรฉีกขาดที่หัวเข่าข้างขวา ปวดแสบร้อนจนแทบทรุด จำได้แม่นเลยว่าวันนั้นอากาศร้อนมาก เหงื่อท่วมตัว เพื่อนบ้านมาช่วย พยุงฉันเข้าบ้าน ตอนนั้นคิดแค่ว่าต้องไปหาหมอ

หมอวินิจฉัยว่าเอ็นหัวเข่าฉีก ต้องพัก ห้ามออกกำลังกายหนักๆ สองอาทิตย์แรกแทบขยับไม่ได้เลย แค่ลุกไปห้องน้ำก็ปวดจนน้ำตาไหล นั่งก็ปวด นอนก็ปวด ใช้ไม้ค้ำยันช่วย กินยาแก้ปวดแทบทุกวัน ช่วงนั้นหงุดหงิดมาก ทำอะไรไม่ค่อยได้ ชีวิตเปลี่ยนไปเลย

หลังจากนั้น เริ่มทำกายภาพบำบัด ที่คลินิกกายภาพบำบัดสมัยใหม่แถวบ้าน ช่วงแรกเจ็บมาก แต่พอทำไปเรื่อยๆ ดีขึ้น กายภาพบำบัดเน้นการเคลื่อนไหวเบาๆ ค่อยๆ เพิ่มระดับความเข้มข้น รู้สึกว่าการเคลื่อนไหวช่วงหัวเข่าดีขึ้น บวมน้อยลง

• พักการใช้งาน
• กินยาแก้ปวด (ตามคำสั่งแพทย์)
• นำน้ำแข็งประคบ เพื่อลดอาการบวม
• กายภาพบำบัด
• เคลื่อนไหวเบาๆ เพื่อรักษาช่วงการเคลื่อนไหว

ตอนนี้ดีขึ้นเยอะแล้ว แต่ยังไม่หายสนิท ยังต้องไปกายภาพบำบัดต่อเนื่อง หมอบอกว่าต้องใช้เวลา และต้องระวังไม่ให้บาดเจ็บซ้ำ เหนื่อยแต่ก็ดีใจที่มันดีขึ้นเรื่อยๆ ชีวิตกลับมาปกติได้บ้างแล้ว แต่ก็ยังต้องระมัดระวังตัวเป็นพิเศษ กลัวมันจะกลับมาเป็นอีก ต่อไปคงต้องดูแลตัวเองให้ดีๆ

เอ็นขาดไม่ผ่าได้ไหม

เอ็นขาด? ไม่ผ่าก็ได้ ถ้าอยากทรมาน

• เอ็นไขว้หน้าขาด = ซ่อมเองไม่ได้
• ไม่ผ่า = ปวดเรื้อรัง ชาตินี้
• ผ่า = โอกาสกลับมาเดินได้ (เกือบ) เหมือนเดิม
• สำคัญ: อย่าเชื่อหมอดู เชื่อหมอผ่าตัด

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• ผ่าตัดส่องกล้อง: แผลเล็ก เจ็บน้อย (กว่าเมื่อก่อน)
• ฟื้นฟู: สำคัญยิ่งกว่าผ่าตัด
• ปล่อยไว้นาน: ข้อเข่าพังก่อนวัยอันควร

ปรัชญา: เลือกความเจ็บปวดระยะสั้น เพื่ออิสรภาพระยะยาว

ทำไมเอ็น หายช้า

อืมม... ทำไมมันถึงหายช้าจังวะ เส้นเอ็นเนี่ย

สงสัยมานานแล้ว มันไม่เหมือนแผลอื่นๆ เลย แผลเล็กๆ แค่ไม่กี่วันก็เริ่มดีขึ้นแล้ว แต่เส้นเอ็นนี่... นานมาก เหนื่อยใจจริงๆ

คิดไปคิดมาก็คงเป็นเพราะเลือดไปเลี้ยงน้อยนี่แหละ มันเหมือน... สร้างบ้านบนภูเขาสูงอะ ลำบากกว่าสร้างบ้านบนที่ราบเยอะ วัสดุก็ต้องลำเลียงยากกว่า ช่างก็ทำงานลำบากกว่า ซ่อมแซมก็เลยช้ากว่าเป็นธรรมดา

แล้วถ้าอักเสบเรื้อรังนี่... ยิ่งหนักกว่าเดิมอีก เหมือนบ้านหลังนั้นโดนทำลายไปเรื่อยๆ ช่างก็ซ่อมไม่ทัน มันเลยยิ่งพัง ยิ่งซ่อมยาก ยิ่งใช้เวลานาน

• เลือดไปเลี้ยงน้อย ทำให้ซ่อมแซมช้า
• คอลลาเจนแข็งแรง แต่ซ่อมยาก
• อักเสบเรื้อรัง ทำให้การซ่อมแซมยากขึ้นไปอีก

ปีนี้เอง ฉันก็เป็นอยู่ เจ็บข้อเท้า ไปหาหมอ หมอบอกให้พัก กายภาพ กินยา ก็ยังนานอยู่ดี มันน่าหงุดหงิดจริงๆ แต่ก็ต้องอดทนไป หายช้ายังไงก็ต้องหายให้ได้