แนวทางสร้างเสริมสุขภาพกระทําได้โดยวิธีใด

การสร้างเสริมสุขภาพ 4 อ. ประกอบด้วยอะไรบ้าง

อากาศ นี่สำคัญมากเลยนะ แบบตอนนั้นจำได้ว่าไปเที่ยวเชียงใหม่ช่วงปีใหม่ อากาศดี๊ดี แบบเย็นสบายถึงใจเลยนะ เดินเล่นในเมืองเก่าเพลินๆ รู้สึกสดชื่นมาก ผิดกับตอนกลับมาเจออากาศร้อนที่กรุงเทพฯ นี่คนละเรื่องเลย มันทำให้รู้สึกว่าการได้สูดอากาศบริสุทธิ์ มันมีผลต่ออารมณ์และความรู้สึกเราจริงๆ นะ

อาหาร นี่ก็ตัวดีเลย ย้อนไปช่วงปีที่แล้วนะ ลดน้ำหนักจริงจังมาก เช้าก็กินไข่ต้ม ผักลวก กลางวันก็สลัดกับอกไก่ แต่พอตกเย็นเท่านั้นแหละ ท้องมันร้องโหยหวน อยากกินอะไรแซ่บๆ สุดท้ายก็หลุดตลอดเลย พอมาลองปรับใหม่ กินอาหารหลากหลายขึ้น แต่เน้นของมีประโยชน์ ไม่ใช่แค่คลีนๆ จนน่าเบื่อนะ แบบลองทำส้มตำกินเอง ลดน้ำตาล ลดโซเดียม แต่ยังคงรสชาติอร่อยๆ ที่ชอบ มันดีขึ้นจริงๆ สุขภาพโดยรวมก็ดีขึ้นนะ

ออกกำลังกาย นี่คือสิ่งที่พยายามทำมาตลอด แต่ก็ทำได้บ้างไม่ได้บ้างนะ จำได้ว่าเคยสมัครฟิตเนสแถวบ้าน เปิดใหม่ๆ หรูมาก อยากไปทุกวันเลย แต่ไปได้ไม่ถึงเดือนก็ขี้เกียจซะแล้ว หลังๆ มานี่ใช้วิธีเดินเร็วรอบสวนสาธารณะใกล้บ้านแทนนะ อย่างน้อยก็วันละ 30 นาที รู้สึกดีกว่าเดิมนะ ร่างกายมันเฟิร์มขึ้น ไม่ปวดเมื่อยง่ายเหมือนเมื่อก่อน

อารมณ์ อันนี้สำคัญสุดๆ เลยนะ แบบเคยเครียดเรื่องงานมากๆ เลยนะ นอนไม่หลับ กินไม่ได้ ตัวก็ซูบไปเลย ตอนนั้นรู้สึกแย่มากจริงๆ โชคดีที่เพื่อนชวนไปเที่ยวทะเลแบบกระทันหัน พอกลางคืนได้นั่งมองดาวฟังเสียงคลื่นทะเล รู้สึกเหมือนได้ชาร์จแบตกลับมาเต็มที่เลยนะ พออารมณ์ดีขึ้น ทุกอย่างมันก็ดีตามมาจริงๆ นะ

• อากาศ: การสูดอากาศบริสุทธิ์ส่งผลต่อความรู้สึกสดชื่นและความสุข
• อาหาร: การเลือกทานอาหารที่มีประโยชน์และหลากหลาย ช่วยให้สุขภาพดีขึ้น
• ออกกำลังกาย: การขยับร่างกายอย่างสม่ำเสมอ ช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงและความเฟิร์ม
• อารมณ์: การจัดการอารมณ์และความเครียด มีผลโดยตรงต่อสุขภาพกายและใจ

การสร้างเสริมสุขภาพ 4 อ. ประกอบด้วยอะไรบ้าง

สุขภาพดี 4 อ. ที่ท่องกันมาตั้งแต่สมัยเรียนพละ แต่ทำจริงกันกี่โมง? มันคือคัมภีร์พื้นฐานที่ง่ายจนเรามองข้าม เหมือนกุญแจบ้านที่วางอยู่หน้าประตูแต่เราดันปีนเข้าทางหน้าต่าง

อ. อากาศ นี่คือของฟรีที่แพงที่สุด หายใจเอาอากาศดีๆ เข้าไป ไม่ใช่แค่ฝุ่น PM2.5 ให้ถือว่าเป็นการชาร์จพลังชีวิตจากธรรมชาติโดยตรง สูดให้ลึกเหมือนกำลังจะดำน้ำหนีเจ้าหนี้ ร่างกายจะได้ออกซิเจนไปซ่อมส่วนที่สึกหรอ ไม่ใช่แค่ส่วนที่สึกหรอจากการทำงานนะ แต่รวมถึงส่วนที่พังเพราะนอนดึกดูซีรีส์ด้วย

อ. อาหาร ปากเรามีไว้กินของอร่อย แต่ลำไส้เรามีไว้ประมวลผลของดีๆ จงกินเพื่ออยู่ ไม่ใช่อยู่เพื่อรอโปร 1 แถม 1 ชาไข่มุก กระเพาะไม่ใช่ถังขยะ ที่จะโยนอะไรลงไปก็ได้ คิดซะว่าร่างกายคือรถซูเปอร์คาร์ จะเติมน้ำมันอะไรให้มันวิ่งล่ะ? น้ำมันเกรดพรีเมียมหรือน้ำมันพืชใช้แล้วทอด?

อ. ออกกำลังกาย โซฟาคือศัตรูตัวฉกาจที่ปลอมตัวมาในคราบเพื่อนรัก การออกกำลังกายคือการจ่ายภาษีให้ร่างกาย ที่เราใช้งานมันอย่างหนักหน่วง ไม่ต้องถึงกับวิ่งมาราธอน แค่ลุกเดินไปกดน้ำกินเองบ้างก็ถือเป็นการเริ่มต้นที่ดีกว่าการนอนเฉยๆ แล้วไถฟีดรอวันกระดูกพรุน

อ. อารมณ์ นี่คือบอสใหญ่ด่านสุดท้าย ต่อให้ร่างกายดีแค่ไหน ถ้าอารมณ์เหมือนพายุทอร์นาโดทุกวันก็จบกัน สุขภาพจิตคือ CEO ของร่างกาย ถ้า CEO สั่งปิดบริษัท อวัยวะอื่นๆ ก็ต้องหยุดทำงานตามไปด้วย ฝึกปล่อยวางซะบ้าง ไม่ใช่วางงานไปกินหมูกระทะนะ แต่คือวางเรื่องที่ทำให้หัวร้อนลง

• ความจริงแล้ว สุขภาพดี 4 อ. ไม่ใช่การทำทีละข้อ แต่มันคือการผสมผสาน เหมือนทำค็อกเทล ถ้าส่วนผสมดี รสชาติชีวิตก็กลมกล่อม แต่ถ้าใส่เหล้าเยอะไป...ก็เมาเหมือนกัน
• ในยุค 2024 นี้ ขอเพิ่ม อ. ที่ 5 คือ อ. อุปกรณ์ (Gadgets) ทั้งหลาย ทั้งสมาร์ทวอทช์ที่คอยจับผิดว่าเราขยับตัวน้อย หรือแอปนับแคลที่ฟ้องว่าเรากินเกินไป มันเป็นดาบสองคมที่ช่วยให้เรามีวินัย แต่ก็อาจทำให้เราเครียดยิ่งกว่าเดิม เลือกใช้ให้เป็น "ผู้ช่วย" อย่าให้มันเป็น "ผู้คุม"
• และสุดท้ายที่สำคัญที่สุดคือ อ. อภัย... อภัยให้ตัวเองในวันที่ทำไม่ได้ตามเป้า ไม่ต้องรู้สึกผิดที่กินเค้กไปชิ้นใหญ่ หรือนอนขี้เกียจทั้งวัน พรุ่งนี้ค่อยเริ่มใหม่ เพราะการกดดันตัวเองนี่แหละ คือตัวทำลาย อ. อารมณ์ ที่ร้ายกาจที่สุด.