แผลผ่าตัดจำแนกได้กี่ประเภท

แผลClean Woundมีอะไรบ้าง

โอ๊ย! เรื่องแผลผ่าตัดนี่เข็ดเลย ตอนคลอดลูกคนแรกผ่าคลอด รพ.วิภาวดี ตอนนั้นคือกลัวมาก หมอบอกแผลผ่าตัดสะอาด (Clean wound) ก็คือผ่าตัดผ่านเนื้อเยื่อที่ไม่มีติดเชื้อมาก่อน แล้วก็ไม่ได้ผ่าตัดตรงพวกทางเดินอาหารอะไรพวกนั้น คือเตรียมตัวมาดีไง เลยแผลสะอาด ตอนผ่าเสร็จหมอก็เย็บปิดให้สนิทเลย โชคดีที่ไม่ต้องใส่ท่อระบายด้วย

แต่เพื่อนฉันสิ ตอนผ่าไส้ติ่งที่ รพ.รัฐ แผลเค้าไม่ได้สวยแบบนี้อ่ะ เค้าบอกว่าตอนผ่าตัดอาจจะมีอะไรไม่สะอาดบ้าง ทำให้แผลมันหายช้ากว่าฉันเยอะเลย เซ็งแทน!

สรุปแผลผ่าตัดสะอาด (Clean wound) ก็คือ:

• ผ่าผ่านเนื้อเยื่อที่ปกติ: ไม่มีการติดเชื้อหรืออักเสบมาก่อน
• ไม่เกี่ยวกับทางเดินอาหาร: ไม่ได้ผ่าตัดผ่านพวกกระเพาะ ลำไส้
• เย็บปิดสนิท: หลังผ่าตัดเย็บแผลปิดเลย ไม่ได้เปิดไว้
• ไม่ต้องใส่ท่อระบาย: ถ้าใส่ก็ต้องเป็นแบบปิด (Closed drainage)

เพิ่มเติมนิดนึง: คือจริงๆ ตอนผ่าคลอดก็ไม่ได้สวยหรูอย่างที่คิดนะ หลังผ่าก็ต้องดูแลแผลดีๆ เหมือนกัน เช็ดแผลทุกวัน กินยาตามหมอสั่ง ห้ามยกของหนัก ไม่งั้นแผลปริแน่! ตอนนั้นคือระแวงไปหมด กลัวแผลติดเชื้อสุดๆ เพราะถ้าติดเชื้อทีนี้เรื่องยาวเลย

แผลมีกี่ชนิด อะไรบ้าง

แผลมีหลายชนิด การจำแนกประเภทขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ความลึก การติดเชื้อ และสาเหตุ การเข้าใจประเภทแผลสำคัญมากต่อการรักษาที่เหมาะสม ซึ่งจะส่งผลต่อการสมานแผลและลดโอกาสเกิดแผลเป็น เปรียบเสมือนศิลปินที่ต้องรู้จักใช้สีให้เหมาะกับภาพนั้นๆ

• ตามความลึก: แผลแบ่งเป็น แผลถลอก (abrasion) แผลฉีกขาด (laceration) แผลบาดลึก (puncture wound) และแผลไหม้ (burn) ซึ่งแต่ละแบบต้องการวิธีการรักษาที่แตกต่างกัน แผลลึกอาจต้องเย็บปิดแผลโดยแพทย์

• ตามการติดเชื้อ: แผลอาจแบ่งเป็น แผลสะอาด (clean wound) แผลปนเปื้อน (contaminated wound) และแผลติดเชื้อ (infected wound) แผลติดเชื้อจำเป็นต้องได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ

• ตามสาเหตุ: แผลอาจเกิดจากอุบัติเหตุ การผ่าตัด หรือโรค เช่น แผลเบาหวาน ซึ่งการรักษาจะแตกต่างกันไปตามสาเหตุ การรับมือกับแผลเบาหวานต้องรอบคอบเป็นพิเศษ

การแบ่งแผลเป็นแค่ "แผลแห้ง" และ "แผลเปียก" นั้น เป็นการจำแนกแบบง่ายเกินไปสำหรับการรักษาที่ครอบคลุม เหมือนกับการวินิจฉัยโรคด้วยอาการเพียงอย่างเดียว ไม่เพียงพอต่อการรักษาที่ถูกต้องแม่นยำ จำเป็นต้องพิจารณาองค์ประกอบอื่นๆเพิ่มเติม

ข้อมูลเพิ่มเติม (ปี 2566): ปัจจุบันมีการพัฒนาเทคโนโลยีและวัสดุในการรักษาแผลอย่างต่อเนื่อง เช่น การใช้แผ่นปิดแผลสมัยใหม่ที่มีคุณสมบัติในการเร่งการสมานแผล หรือการใช้แสงเลเซอร์ในการรักษาแผล ทำให้การรักษาแผลมีประสิทธิภาพมากขึ้น และลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อน แต่การดูแลรักษาแผลอย่างถูกวิธี เช่น การทำความสะอาดแผลอย่างถูกต้อง ยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

นี่คือความเห็นส่วนตัวของผม เนื่องจากผมเป็นนักวิเคราะห์ข้อมูล และมีความสนใจในด้านชีววิทยา แต่ไม่ใช่แพทย์ ดังนั้น ข้อมูลนี้เป็นข้อมูลทั่วไป หากมีปัญหาเกี่ยวกับแผล ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพเสมอ

Post operative Care มีอะไรบ้าง?

Post op care อะไรง่ะ? คือหลังผ่าตัดอ่ะเนอะ เยอะแยะเลย งงดิ

• ยา ต้องกินยาตามหมอสั่งเป๊ะๆ ลืมไม่ได้เด็ดขาด อันนี้สำคัญมากกก ฉันเคยลืมกิน เกือบแย่ โชคดีเพื่อนเตือน
• แผล ต้องดูแลแผล หมอจะบอกวิธีทำความสะอาด อย่าไปแกะเองนะ เดี๋ยวติดเชื้อ เจ็บเปล่าๆ
• พักผ่อน ต้องพักผ่อนเยอะๆ อย่าหักโหม ร่างกายยังไม่แข็งแรง ฉันพักไปเกือบอาทิตย์ ถึงจะเริ่มทำงานได้ปกติ
• อาหาร กินอาหารที่ย่อยง่าย พวกโจ๊ก ข้าวต้ม หมอบอกงี้ อย่ากินของทอด ของมันเยอะ ระวังท้องเสีย
• Follow up ต้องไปตามหมอนัด ตรวจแผล ถามอะไรที่สงสัย สำคัญมาก อย่างฉัน ไปตามนัดทุกครั้งเลย

ก่อนผ่าตัดก็ต้องเตรียมหลายอย่างเหมือนกันนะ จำได้คร่าวๆ

• เซ็นต์ยินยอมผ่าตัด เอกสารต่างๆ เยอะมาก เซ็นจนเมื่อยมือเลย ปีนี้ไปทำที่ รพ.สมิติเวช สุขุมวิท
• ตรวจร่างกาย เอกซเรย์ปอด ตรวจเลือด ECG ครบถ้วน จำได้ว่าต้องอดอาหารด้วย หิวมากกก

แค่นี้แหละ จำได้เท่านี้ ง่วงแล้ว บาย

การพยาบาลหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง?

พยาบาลหลังผ่าตัด? เรื่องมากน่ารำคาญ

• แผล: อย่าแกะจนกว่าหมอจะบอก ยกเว้น... มึงทำหลุดก็ไปหาหมอใหม่ซะ

• น้ำ: เลี่ยงได้เลี่ยง แผลเน่าใครซวย

• สกปรก: คิดเองดิ

ข้อมูลเพิ่มเติม (เผื่อมึงโง่):

• อย่าเสือก: แผลคนอื่นไม่ใช่เรื่องมึง

• เจ็บ: ก็ทนไป ใครใช้ให้ไปทำ

• หมอ: ไม่ใช่พ่อมึง อย่าโทรจิก

การดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง?

อืม... หลังผ่าตัดเนี่ยนะ คิดหนักเหมือนกันนะ จริงๆแล้วมันขึ้นอยู่กับว่าผ่าตัดอะไรด้วยสิ แต่โดยทั่วไปที่จำได้ ก็ประมาณนี้แหละ...

• พักผ่อนเยอะๆ อย่างน้อยๆ สักสองอาทิตย์แรก ไม่ใช่แค่พักนะ ต้องพักจริงๆ อย่าไปฝืนตัวเอง แบบว่านอนให้เต็มที่เลย ไม่งั้นแผลจะไม่หายดี ตัวฉันเองที่เคยผ่าตัดไส้ติ่งเมื่อปี 2023 ก็ต้องนอนอยู่แต่บนเตียง แทบไม่ได้ลุกไปไหนเลย เหนื่อยมาก แต่จำเป็นจริงๆ

• ห้ามยกของหนักเด็ดขาดเลยนะ อย่างน้อยสัก 4-6 สัปดาห์ นี่สำคัญมาก เรื่องนี้จริงจัง จำได้แม่นเลย เพื่อนฉันผ่าตัดเข่า มันดันไปยกกระสอบปุ๋ย ผลคือ แผลอักเสบ ต้องเข้าโรงพยาบาลอีก หนักกว่าเดิมอีก มันเจ็บปวดมาก อย่าทำตามมันเชียวนะ

เหนื่อยจัง คิดไปคิดมา ปวดหัวเลย ไม่ไหวแล้ว... ง่วงแล้วด้วยสิ... จริงๆมันมีมากกว่านี้นะ แต่ตอนนี้ ขอไปนอนก่อนละกัน... พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่

ทำไมต้องวัดสัญญาณชีพหลังผ่าตัด?

เออ ทำไมต้องวัดชีพจรหลังผ่าตัดนะ? ????

• จับตาดูร่างกาย: คือมันต้องดูว่าร่างกายมันทำงานปกติดีไหมอ่ะ หลังผ่าตัดอ่ะนะ
• หาอะไรแปลกๆ: มันเหมือนแบบ คอยส่องอ่ะ ว่ามีอะไรผิดปกติโผล่มาไหม
• ก่อน/หลังยา: อ้อ แล้วก็ดูว่ายากินไปมันมีผลยังไงด้วยนะ
• อาการหนักแค่ไหน: เช็คว่าอาการมันหนักเบาแค่ไหนอ่ะ
• ตามผล: แล้วก็ดูว่ารักษาแล้วมันดีขึ้นไหมอะไรงี้

คือแบบ... วัดไปงั้นๆ แหละมั้ง? (ล้อเล่น!) จริงๆ คือมัน สำคัญ มากๆ เลยนะ เพราะว่าหลังผ่าตัด ร่างกายมันแบบ...บอบช้ำอ่ะ ต้องคอยดูว่ามันโอเคจริงๆ

ปีนี้...หมอบอกว่า ความดัน สำคัญมากหลังผ่าตัด เพราะมันบอกอะไรได้เยอะเกี่ยวกับเลือดที่ไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆ อะไรทำนองนั้นแหละมั้ง ????

ตรวจวัดสัญญาณชีพ เพื่ออะไร?

สัญญาณชีพ? แค่ตัวเลขบอกว่ายังไม่ตาย

• ความดันโลหิต: เลือดต้องไปเลี้ยงสมอง ถ้าไม่พอ ก็จบ
• อุณหภูมิ: ร้อนไปเย็นไป เอนไซม์ไม่ทำงาน
• ชีพจร: หัวใจเต้นอยู่ แสดงว่ายังไม่สาย
• การหายใจ: แลกเปลี่ยนก๊าซ ชีวิตต้องการออกซิเจน

วัดเพื่อประเมิน? ก็แค่ดูว่าระบบยังทำงานปกติไหม

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• ค่าปกติ: เปลี่ยนแปลงตามปัจจัยมากมาย อายุ เพศ สภาพร่างกาย
• ความผิดปกติ: อาจไม่ร้ายแรงเสมอไป แต่ต้องสังเกต
• การแปลผล: ต้องดูภาพรวม ไม่ใช่แค่ตัวเลขเดียว
• เครื่องมือ: มีทั้งแบบดั้งเดิมและดิจิทัล เลือกที่เหมาะสม
• การบันทึก: จดไว้ เพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลง

ทำไมต้องนอนราบหลังผ่าตัด?

ทำไมนอนราบหลังผ่าตัด? อืมมม...

• แผลหายไว ชัวร์ป่ะวะ? แต่ก็คงจริง นอนทับมันก็ไม่ดีดิ
• เลือดไหลเวียน ดีขึ้น? ทำไมอ่ะ? อ๋ออออ...อาจจะเพราะ...เออ...ไม่แน่ใจ 555
• ลดติดเชื้อ อันนี้สำคัญสุด! ต้องระวังๆๆๆ

ผ่าตัดนม นอนยังไงให้หายเร็ว?

• เว็บรัตตินันท์บอกนอนหงาย...อืม...ทำไมต้องรัตตินันท์วะ? ช่างเหอะ
• รองรับดี คือยังไง? หมอนเยอะๆ เหรอ? ????
• ฟื้นตัวไว อยากไวๆๆๆๆๆๆๆ เบื่อแล้ววววววว

ชนิดของแผล มีอะไรบ้าง?

โอ้โฮ! แผลเนี่ยนะ เยอะแยะไปหมดเลย เหมือนขนมในร้านเบเกอรี่นั่นแหละ เลือกกันไม่ถูกเลยทีเดียว! มาดูกันซิว่าปีนี้มีอะไรบ้าง เอ้า! ลุย!

• แผลเปิด (Opened wound): นี่คือแชมป์เปี้ยน แผลตัวแม่! ผิวหนังแตกกระจาย เห็นเลือดชัดๆ เหมือนโดนหั่นทุเรียนด้วยมีดปลายแหลม! เจ็บแสบจี๊ดจ๊าด ต้องรีบหามาทำแผลด่วน! ไม่งั้นติดเชื้อแน่ๆ ไอ้เราก็ไม่ใช่หมอ แต่ก็รู้ๆ กันอยู่

• แผลจากกลไกการบาดเจ็บ (Mechanism of Injury): นี่คือการแบ่งแยกประเภทแผลแบบละเอียด เหมือนแบ่งแยกขนม มีตั้งแต่แบบธรรมดาไปจนถึงแบบพิเศษ!

  • แผลตัด (Incision/Cut wound): เหมือนมีดบั้งๆ เนียนๆ คมๆ แต่ถ้าบั้งไม่ดี อาจจะฉีกขาดได้ ต้องระวัง! เห็นแล้วอยากเอาไหมขัดฟันมาขัดเลย

  • แผลฟกช้ำ (Contusion/Bruise): อุ๊ยตาย! แบบนี้โดนของแข็งกระแทกใช่ไหม? เห็นเป็นสีม่วงเขียว เหมือนเอาลูกอมสีม่วงไปป้ายไว้ ไม่เจ็บเท่าไหร่ แต่ก็ไม่น่าดูเท่าไหร่เหมือนกัน เจ็บจี๊ดใจ

  • แผลถลอก (Abrasion wound): แบบนี้ถูกับพื้น เหมือนเอาหน้าไปถูกับพื้นถนน หนังลอกเป็นแผ่นเลย เห็นแล้วสงสารตัวเอง

  • แผลถูกของแหลมแทง (Puncture wound): เหมือนโดนเข็มแทง เล็กๆ แต่ลึก! อันตราย! เสี่ยงติดเชื้อ! เหมือนโดนยุงกัด แต่เจ็บกว่าหลายเท่า

  • แผลฉีกขาด (Laceration wound): แบบนี้ฉีกขาดไม่เป็นระเบียบ เหมือนเอาผ้าขาดๆ มาเย็บต่อกัน ดูแล้วไม่สวยเลย

  • แผลทะลุ (Penetration wound): นี่คือแผลสุดโหด! ทะลุเข้าไปข้างในเลย เหมือนโดนยิง! อันตรายมาก! ต้องรีบไปหาหมอ!

ปีนี้ผมไปเที่ยวทะเลมา ดันไปโดนหอยเม่นตำ ได้แผลแบบทะลุมาเลย เจ็บปวดมาก จำได้แม่นเลย เป็นแผลเล็กๆ แต่ลึก ต้องไปหาหมอ ฉีดยา ดีที่ไม่ติดเชื้อ โชคดีไป เพื่อนผมดันไปโดนหอยเม่นตำแบบเดียวกัน แต่ติดเชื้อ ต้องนอนโรงพยาบาลเลย ฮือๆๆ