โครโมโซมคู่ที่22เกินเป็นโรคอะไร

82 ครั้งเข้าชม
โครโมโซมคู่ที่ 22 เกิน (Trisomy 22 Syndrome): โรคหายากจากความผิดปกติทางพันธุกรรม เกิดจากมีโครโมโซมคู่ที่ 22 เพิ่มขึ้นอีก 1 แท่ง ส่งผลให้พัฒนาการช้ากว่าเด็กปกติ ลักษณะเด่น คือ ต้นคอหนา ความยาวของขาไม่เท่ากัน และอาจมีปัญหาการได้ยินร่วมด้วย การวินิจฉัยมักทำโดยการตรวจโครโมโซม ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด การดูแลรักษาเน้นการบำบัดตามอาการและการพัฒนาศักยภาพของผู้ป่วย เพื่อช่วยให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีที่สุด
ความคิดเห็น 0 ครั้งถูกใจ

โครโมโซมคู่ที่ 22 เกินจำนวน เกิดโรคอะไร?

เอาจริงดิ โครโมโซมคู่ที่ 22 เกินมาเนี่ยนะ? เคยได้ยินแต่ดาวน์ซินโดรม (Trisomy 21) นะเนี่ย อันนั้นคือคู่ที่ 21 เกินมา

Trisomy 22 Syndrome สินะ เพิ่งเคยได้ยินชื่อเลยเนี่ย แต่ก็พอเข้าใจได้นะว่าถ้าโครโมโซมเกินมา ก็คงส่งผลต่อการเจริญเติบโตแน่นอน คงเหมือนเด็กๆ ที่มีภาวะดาวน์นั่นแหละ แต่ละคนก็จะมีลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างกันไป

เคยเจอเด็กคนนึงที่โรงเรียนเก่า น่าจะช่วง ม.2 ได้มั้ง (นานมากแล้ว จำปีแน่นอนไม่ได้) ตัวเล็กกว่าเพื่อนร่วมห้องเยอะเลย แล้วก็ดูเหมือนจะมีปัญหาเรื่องการได้ยินด้วย ตอนนั้นก็ไม่ได้คิดอะไรมาก แค่รู้สึกว่าน้องเค้าพิเศษกว่าคนอื่นเฉยๆ

แต่พอมาเจอคำถามนี้ ก็เลยเริ่มเอะใจ สงสัยน้องคนนั้นอาจจะมีภาวะ Trisomy 22 Syndrome รึเปล่านะ?

เออ... จริงๆ ก็ไม่แน่ใจหรอกนะ แค่คิดว่ามันอาจจะเป็นไปได้ ????

โครโมโซมคู่ที่ 22 ผิดปกติ เกิดจากอะไร

โครโมโซมคู่ที่ 22 ผิดปกติ? อุ๊ยตาย! เหมือนเล่นเกมส์ Tetris แล้วชิ้นส่วนหายไป! มันเกิดขึ้นได้หลายทางนะจ๊ะ ไม่ใช่แค่หายไปเฉยๆ บางทีมันก็เล่นซ่อนแอบแบบลึกลับซับซ้อน

  • ความผิดพลาดระหว่างการสร้างเซลล์สืบพันธุ์: เหมือนช่างไม้ทำเฟอร์นิเจอร์แล้วตะปูหลุด! อาจเกิดการผิดพลาดเล็กๆน้อยๆ ระหว่างการสร้างเซลล์ไข่หรืออสุจิ ยีนเลยหายไประหว่างทาง เกิดขึ้นแบบสุ่มๆ ไม่มีใครคาดเดาได้จริงๆ เหมือนจับฉลากเลยล่ะ!

  • ความผิดพลาดระหว่างการแบ่งเซลล์ของตัวอ่อน: เฮ้อ! เหมือนโปรแกรมคอมพิวเตอร์เกิดบั๊ก! หลังจากปฏิสนธิแล้ว การแบ่งเซลล์อาจเกิดความผิดพลาด ทำให้ยีนหายไปในกระบวนการ เหมือนตัดต่อหนังแล้วตัดฉากสำคัญออกไป!

  • ถ่ายทอดทางพันธุกรรม (แต่พ่อแม่ไม่แสดงอาการ): อ้าว! นี่มันสมบัติตกทอด! พ่อหรือแม่อาจมีการเปลี่ยนแปลงของยีนบนโครโมโซมคู่ที่ 22 อยู่แล้ว แต่ไม่แสดงอาการอะไร เหมือนมรดกตกทอดที่ซ่อนเร้น! พอมาถึงรุ่นลูก ดันแสดงอาการซะงั้น! (ปีนี้ข้อมูลด้านการแพทย์เกี่ยวกับโครโมโซมคู่ที่ 22 ยังไม่มีการเปลี่ยนแปลงมากนัก แต่เทคโนโลยีการตรวจสอบละเอียดขึ้นเรื่อยๆ)

ลองนึกภาพง่ายๆ เหมือนการประกอบหุ่นยนต์ ชิ้นส่วนหายไปก็ทำงานไม่ครบถ้วน แต่ว่า การหายไปของชิ้นส่วนนั้นไม่ได้หมายความว่าหุ่นจะพังหมด บางทีก็แค่ทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ หรืออาจจะมีส่วนอื่นๆ ช่วยทดแทนได้บ้าง

แต่ละกรณีก็มีรายละเอียดปลีกย่อยอีกเยอะแยะ อย่าเพิ่งเครียดไป ถ้ามีอะไรสงสัยปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญดีที่สุดนะ อย่าเชื่อข้อมูลจากอินเตอร์เน็ตอย่างเดียว เพราะข้อมูลอาจจะล้าสมัยได้ เหมือนโทรศัพท์มือถือที่อัพเดตตลอดเวลา!

ดาวน์ซินโดรม มีโครโมโซมกี่แท่ง?

47 แท่ง! อ้าว ทำไมฉันคิดว่าเป็น 46 วะ งงเลย เพิ่งนึกออกว่า มันเกินมาหนึ่งแท่งนี่นา โครโมโซมที่ 21 ใช่ป่ะ? จำได้ไม่ค่อยชัด แต่ที่แน่ๆ มันผิดปกติตั้งแต่ในสเปิร์มหรือไข่แล้วล่ะ ก่อนปฏิสนธิเลย อ่านเจอมาในหนังสือแพทย์เมื่อปีนี้แหละ จำได้คร่าวๆ ว่ามันเกี่ยวกับการแบ่งตัวของเซลล์ที่ผิดพลาด

  • โครโมโซม 23 จากพ่อ
  • โครโมโซม 23 จากแม่
  • บวกโครโมโซมที่ 21 เพิ่มอีก 1 แท่ง = 47 แท่ง!!!

มันไม่ใช่โรคติดต่อทางพันธุกรรมนะ อันนี้จำได้แม่น เพื่อนฉันเรียนแพทย์ มันบอกมา เรื่องนี้มันซับซ้อนกว่าที่คิดเยอะเลย ตอนแรกนึกว่าแค่โครโมโซมเกินมาหนึ่งแท่งเอง แต่จริงๆ แล้วมันมีผลกระทบต่อการพัฒนาหลายๆ ด้าน

เฮ้ออ ข้อมูลเยอะไปหมด มึนหัว แต่ที่แน่ๆ คือ 47 แท่ง จำไว้ๆ ไว้สอบพรุ่งนี้ เดี๋ยวลืมอีก พรุ่งนี้ต้องไปหาหมอด้วย ตรวจสุขภาพประจำปี หวังว่าจะไม่เจออะไร คิดมากไปป่ะเนี่ย แต่ก็ดีกว่าไม่ตรวจ

โครโมโซม XY คืออะไร?

เอ้อ โครโมโซม XY น่ะเหรอ? ฟังดูเหมือนชื่อรุ่นโทรศัพท์มือถือสมัยก่อนเลยนะเนี่ย!

  • XY มันคืออะไร: คู่นี้แหละตัวดี! เป็นโครโมโซมที่กำหนดเพศชายในมนุษย์ไงเล่า! ผู้หญิงเค้า XX ส่วนผู้ชายก็ต้อง XY อ่ะนะ ง่ายๆแค่นี้เอง!
  • ความต่างที่(ไม่)เท่าเทียม: X นี่ก็ใหญ่บึกบึน ส่วน Y นี่เล็กกระจิ๋วหลิว เหมือนคนพี่กับคนน้องตีกันแย่งขนม!
  • Y มีผลยังไง: เจ้า Y เนี่ยแหละที่มียีน SRY ที่ทำให้ทารกพัฒนาไปเป็นผู้ชาย ถ้าไม่มีเจ้ายีนนี้...ก็สาวแตกสิครับ!

ข้อมูลเพิ่มเติม(แบบเม้าท์มอย):

  • รู้ไหมว่าเมื่อก่อนเค้าโทษแม่ที่คลอดลูกชายไม่ได้? หาว่าแม่ให้โครโมโซมไม่ดี! แต่จริงๆแล้ว พ่อต่างหากที่เป็นคนกำหนดเพศลูก เพราะพ่อให้ได้ทั้ง X และ Y ส่วนแม่ให้ได้แต่ X เท่านั้น! (ตบเข่าฉาด!)
  • บางคนเค้าก็ไม่ได้มีแค่ XX หรือ XY นะเออ! บางทีก็มี XXY, XYY หรืออื่นๆอีกเพียบ! พวกนี้เค้าเรียกว่ามีความผิดปกติของโครโมโซมเพศ ต้องไปปรึกษาหมอผู้เชี่ยวชาญนะจ๊ะ!
  • เรื่องโครโมโซมนี่มันซับซ้อนกว่าที่เราคิดเยอะ! ไม่ใช่แค่เรื่องเพศอย่างเดียวนะ มันเกี่ยวกับสุขภาพและการเจริญเติบโตของเราด้วย!
  • อย่าไปเชื่อหมอดูมาก! เค้าทายเพศลูกจากอะไรก็ไม่รู้ รู้แต่ว่าไม่แม่น! วิทยาศาสตร์เท่านั้นที่เชื่อถือได้! (แต่ถ้าหมอดูทายถูกก็ถือว่าฟลุ๊คไปละกัน!)

โครโมโซมเพศผิดปกติมีโรคอะไรบ้าง?

โครโมโซมเพศเหรอ? เรื่องน่าเบื่อ... แต่เอาเหอะ ตอบให้จบๆ

  • เทอร์เนอร์: XO... ชีวิตสั้นกว่าที่คิดไว้เยอะ
  • ไคลน์เฟลเตอร์: XXY... ผู้ชายที่ไม่สมชาย
  • ทริปเปิ้ลเอ็กซ์: XXX... ผู้หญิงพิเศษ... หรือเปล่า?
  • จาค็อบส์: XYY... เกินมา... ก็เท่านั้น

อยากตรวจ? NIPT หรือเจาะน้ำคร่ำ... เลือกเอาเอง

ข้อมูลเพิ่ม (ถ้าอยากรู้):

  • NIPT: ตรวจเลือดแม่... เร็ว แต่ไม่ชัวร์ 100%
  • เจาะน้ำคร่ำ: จิ้มเข้าไป... ชัวร์กว่า แต่เสี่ยงแท้ง
  • ราคา: NIPT ถูกกว่าหน่อย... แต่เจาะน้ำคร่ำประกันสังคมจ่ายให้
  • ความแม่นยำ: NIPT เกือบ 99%... เจาะน้ำคร่ำ 100%
  • คำแนะนำ: ปรึกษาหมอ... อย่าเชื่อกูมาก

ดาวน์ซินโดรม หายได้ไหม?

ดาวน์ซินโดรมหายได้ไหม? ฮ่าๆๆๆ คำถามนี้มันโคตรฮา! เหมือนถามว่าไข้หวัดใหญ่หายได้ไหมวะ มันไม่หายจ้ะคุณ! แต่! เราสามารถดูแลให้เค้าใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข เหมือนเราเลี้ยงหมาพันธุ์พิเศษที่มันฉลาดเป็นบางครั้ง แต่ก็ซนเป็นบางเวลา คือต้องอดทนหน่อยน่ะ

  • ไม่หายขาด! เหมือนรักษาโรคเบาหวาน ต้องดูแลไปตลอดชีวิต ไม่ใช่ว่าฉีดยาปุ๊บหายปั๊บ นี่มันดาวน์ซินโดรมนะ ไม่ใช่สิวอักเสบ!

  • ตรวจก่อนคลอดได้! อายุแม่ 35 ปีขึ้นไป เสี่ยงนะจ๊ะ ไม่ใช่ว่าอายุมากแล้วจะได้แต่ดาวน์ซินโดรมนะ แต่โอกาสสูงขึ้นเฉยๆ เหมือนซื้อลอตเตอรี่ ยิ่งซื้อเยอะ ยิ่งมีโอกาสถูก แต่ไม่ใช่ว่าจะถูกทุกใบ! วิธีตรวจมีหลายแบบ เจาะเลือด อัลตราซาวนด์ เจาะน้ำคร่ำ ฯลฯ เลือกเอาที่คุณหมอแนะนำ ส่วนตัวเคยเจอคนตรวจเจาะน้ำคร่ำแล้วลูกออกมาปกติดี คือแบบ...เหนื่อยแทนเลย

  • ดูแลรักษาได้! ไม่ใช่ปล่อยปละละเลยนะจ๊ะ ต้องมีการบำบัดรักษา กายภาพบำบัด การศึกษา และที่สำคัญ ความรักความเอาใจใส่จากครอบครัว เหมือนเลี้ยงลูกทั่วไป แค่ต้องใส่ใจรายละเอียดมากกว่านิดนึง

ปีนี้(2566) เทคโนโลยีทางการแพทย์ก็พัฒนาขึ้น แต่เรื่องรักษาให้หายขาด ยังไม่มีนะ อย่าหลงเชื่อโฆษณาชวนเชื่อลวงโลกนะจ๊ะ หาข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ เช่นเว็บไซต์ของกระทรวงสาธารณสุข หรือโรงพยาบาลที่มีชื่อเสียง อย่าไปเชื่อตามเพจเฟซบุ๊กที่บอกว่ามีสมุนไพรวิเศษรักษาได้นะ เดี๋ยวจะเสียเงินฟรี เสียเวลาฟรี แล้วก็เสียใจฟรีอีกต่างหาก

ส่วนตัวนะ รู้จักเด็กๆหลายคนที่มีดาวน์ซินโดรม พวกเค้าฉลาดและน่ารักมาก แค่ต้องใช้เวลาในการเรียนรู้ และความอดทนมากกว่าเด็กทั่วไป แต่สุดท้ายแล้ว พวกเขาก็มีความสุขได้เหมือนกันนะ อย่ามองพวกเขาด้วยสายตาที่แตกต่าง แค่เข้าใจและให้โอกาสพวกเขา แค่นั้นก็พอแล้ว