โปแตสเซียมในเลือดสูงเกิดจากอะไร

โปแตสเซียมสูงจะมีอาการอย่างไร

โปแตสเซียมสูงนี่มันอันตรายนะแม่คุณเอ๊ย! ไม่ใช่เล่นๆ นะ ระดับแค่ 5.0-5.5 อาจจะยังไม่เห็นอาการ แต่คิดซะว่ามันเป็นระเบิดเวลาละกัน เงียบๆ อยู่แต่พร้อมระเบิดทุกเมื่อ!

พอขึ้นไป 6.5 mEq/L ขึ้นไปนี่ล่ะ สนุกแน่! อาการจะมาแบบไม่ทันตั้งตัว

• กล้ามเนื้ออ่อนแรง: เดินไม่ไหว ลุกไม่ขึ้น เหมือนคนแก่ตกบันได!
• หัวใจเต้นผิดจังหวะ: ตุ๊บๆ ตับๆ ตับๆ... เต้นแบบหมอลำซิ่งเลย ใจจะวาย!
• อัมพาต: นอนนิ่งเป็นรูปปั้นเลย แบบว่า.. นิ่งมากกกก
• ระบบประสาทและกล้ามเนื้อผิดปกติ: นี่คือรวมมิตรอาการ มึนงง ชา เกร็ง แบบว่า เละตุ้มเป๊ะ!

สุดท้ายถ้าไม่รีบรักษา อาจถึงขั้นหัวใจหยุดเต้น ตายได้เลยนะ ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ รีบไปหาหมอเถอะ อย่าประมาท! ปีนี้เจอเคสแบบนี้มาหลายรายแล้ว สาหัสจริงๆ

ปีนี้หมอบอกว่า คนที่เป็นโรคไตเรื้อรัง มักจะเสี่ยงเป็นโปแตสเซียมสูง เพราะไตทำงานได้ไม่เต็มที่ แล้วก็พวกกินยาบางชนิด ก็เสี่ยงเหมือนกันนะ ระวังๆ ไว้ด้วย อย่าชะล่าใจ!

ลดโพแทสเซียม ยังไง

โพแทสเซียมสูง? คุมอาหาร.

• เลือกกิน. ผักผลไม้ โพแทสเซียมต่ำ/กลาง เท่านั้น. ปริมาณสำคัญ.
• เลี่ยงน้ำ. น้ำผักผลไม้เข้มข้น. ผลไม้แปรรูปก็ไม่.
• ระวังเกลือ. เกลือลดโซเดียม มักมีโพแทสเซียมแฝง.
• กินน้อยได้บ้าง. ขิงซอยนิดหน่อย โรยหน้าพอ. กระเทียมเจียวนิด ใส่ผัดผักพอ. (แต่ถ้าไตไม่ดี.. ถามหมอก่อน.)

เพิ่มเติม:

• ต้ม/ลวก. ลดโพแทสเซียมในผักได้บ้าง. ทิ้งน้ำต้มไป.
• ปรึกษาหมอ. สำคัญสุด. อย่าทำเอง. ค่าไตแต่ละคนไม่เหมือนกัน.
• ตรวจเลือด. เช็คระดับโพแทสเซียมเป็นระยะ.
• จำกัดปริมาณ. ทุกอย่างกินแต่พอดี. ไม่มีอะไรกินได้ไม่อั้น.
• อ่านฉลาก. ดูปริมาณโพแทสเซียม. รอบคอบไว้ก่อน. (บางทีก็เชื่อไม่ได้ทั้งหมดหรอก.)

คำคม: ชีวิตก็เหมือนโพแทสเซียม... มากไปก็แย่ น้อยไปก็ไม่ดี. ต้องสมดุล. (แต่ใครจะรู้ว่าสมดุลอยู่ตรงไหน?)

ค่า โพแทสเซียม บอกอะไร

โพแทสเซียม: กระซิบจากเลือด

โพแทสเซียม… เกลือแร่แห่งชีวิต ขับเคลื่อนหัวใจ เต้นเป็นจังหวะ เหมือนเสียงเพลงในคืนจันทร์แรม… 3.5 ถึง 5.0 mEq/L คือบทเพลงที่สมบูรณ์

ต่ำกว่า 3.5… ร่างกายโรยรา อ่อนล้าเหมือนใบไม้ร่วง… คลื่นไส้ เบื่ออาหาร ตะคริวมาเยือน เหมือนฝันร้ายในฤดูหนาว

สูงกว่า 5.0… น้ำเอ่อล้น หายใจติดขัด หัวใจเต้นระรัว… เหมือนพายุโหมกระหน่ำในทะเลคลั่ง

• ต่ำ (ต่ำกว่า 3.5 mEq/L): อ่อนเพลีย… ตะคริว… หัวใจเต้นผิดจังหวะ (ซึม… มาก)
• สูง (เกิน 5.0 mEq/L): หายใจลำบาก… หัวใจเต้นเร็ว… ตัวบวม (น้ำคั่ง!)

โพแทสเซียม… มากกว่าตัวเลข มันคือชีวิต… คือลมหายใจ… คือทุกสิ่ง.

โพแทสเซียมสูงต้องทำยังไง?

เดือนที่แล้วคุณหมอตรวจเลือดแล้วบอกว่าโพแทสเซียมสูง ตกใจมาก! ตอนนั้นรู้สึกเหมือนโลกทั้งใบจะถล่มลงมาเลย ใจสั่น มือเย็นเฉียบ หมอนัดตรวจซ้ำอีกที บอกให้ระวังเรื่องอาหาร จำได้ว่าวันนั้นกลับบ้านไป รีบเปิดตู้เย็นเช็คเลย ทิ้งพวกกล้วย มะเขือเทศ มันฝรั่ง ทุกอย่างที่หมอบอกห้ามกิน ทิ้งหมด ทั้งเสียใจทั้งโมโหตัวเอง ไม่คิดเลยว่าจะเกิดเรื่องแบบนี้ได้

ช่วงนั้นเครียดมาก นอนไม่หลับ คิดแต่เรื่องอาหารการกิน ต้องคอยเช็คฉลากทุกอย่าง อ่านอย่างละเอียด บางทีก็อ่านไม่รู้เรื่อง ต้องหาข้อมูลเพิ่มเติมจากเน็ต จนปวดหัวไปหมด แต่ก็ดีกว่าปล่อยปละละเลย หลังจากนั้นก็พยายามควบคุมอาหารอย่างเคร่งครัด กินตามที่หมอแนะนำ ผลตรวจรอบล่าสุดดีขึ้นแล้ว โล่งใจสุดๆ

• ควบคุมอาหาร: งดอาหารที่มีโพแทสเซียมสูง เช่น กล้วย มะเขือเทศ มันฝรั่ง
• รับประทานยาตามคำสั่งแพทย์: หมอให้ยามา จำไม่ได้ว่าชื่ออะไร แต่ต้องกินอย่างเคร่งครัด
• ตรวจเลือดเป็นประจำ: หมอนัดตรวจทุกเดือน เพื่อติดตามระดับโพแทสเซียม

รู้สึกโล่งใจที่ตอนนี้ทุกอย่างโอเคแล้ว แต่ก็ยังต้องระวังตัวต่อไป เรื่องนี้สอนให้รู้ว่า สุขภาพสำคัญที่สุดจริงๆ ไม่ควรประมาท ต่อไปนี้จะดูแลตัวเองให้ดีกว่านี้ ไม่งั้นคงแย่แน่

Hyperkalemia ใช้ยาอะไร?

โอ๊ย! โพแทสเซียมมันเกินลิมิตไปแล้วเรอะเนี่ย! ไตจะพังเอานะพ่อคุณ! ถ้าโพแทสเซียมมันเยอะเกินไปเนี่ยนะ หมอเค้าก็มีไม้เด็ดอยู่!

• ยาขับปัสสาวะ: ฉี่ๆๆๆๆ ให้โพแทสเซียมมันไหลลงโถส้วมไปซะ! แต่ระวังจะหมดแรงก่อนนะ!
• โซเดียมพอลิสไตรีนซัลโฟเนต: ตัวนี้เหมือนยาถ่ายนะ กินเข้าไปแล้วจะ...เอ่อ...ระบายโพแทสเซียมออกมาทางทวารหนัก! เตรียมทิชชู่ไว้เยอะๆ เด้อ!
• แพทไทโรมเมอร์: อันนี้ดูไฮโซหน่อย ช่วยลดโพแทสเซียมในเลือด แต่กินแล้วอาจจะท้องผูกนะจ๊ะ! ต้องกินผักเยอะๆ ช่วยด้วย!

เตือน: อย่าซื้อยากินเองนะจ๊ะ! ไปหาหมอก่อน! เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน! แล้วก็อย่ากินกล้วยเยอะเกินไปล่ะ! (อันนี้แซวเล่น!)

กินอะไรเพื่อลดโพแทสเซียม?

เอ้าเฮ้ย! โพแทสเซียมสูงไปอีกแล้วเรอะเนี่ย? ชีวิตมันเศร้า!

• ตัวร้ายที่ต้องเลี่ยง: ผลไม้แห้ง (อร่อยแต่ทำร้าย!), ผักใบเขียวเข้ม (โถ...ฉันชอบกินผัก), มันฝรั่ง (เฟรนช์ฟรายส์ลาขาด)
• ฮีโร่ที่พึ่งได้: แอปเปิ้ล (กินวนไปค่ะ), กล้วย (น้อยๆ หน่อยนะ), ข้าวขาว (กินกับอะไรดี?), เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน (โปรตีนช่วยชีวิต)

คำเตือน: อย่าเชื่อฉันมาก! ไปปรึกษาหมอหรือนักโภชนาการก่อนจะดีกว่านะ พวกเขาอาจจะด่าว่าฉันก็ได้! เรื่องอาหารการกินนี่ละเอียดอ่อนยิ่งกว่าผิวเด็กอีกอ่ะแก! อย่าทำเองมั่วซั่ว เกิดโพแทสเซียมต่ำไปอีก งานเข้า!

ป.ล. ใครว่าชีวิตมันง่าย ฉันเถียง! แค่กินอะไรให้ถูกโรคก็ยากบรรลัยแล้ว!