โรคกระดูกพรุนมีกี่ระยะ

โรคกระดูกพรุน มีกี่ระดับ

ดวงตะวันลับขอบฟ้าแล้ว ท้องฟ้าสีครามอ่อนละมุน เหมือนสีกระดูกที่เปราะบางเหลือเกิน... โรคกระดูกพรุนเนี่ยนะ...

• ระดับความรุนแรง ไม่มีการแบ่งระดับแบบตายตัว แต่แพทย์จะดูความหนาแน่นของมวลกระดูก เป็น T-score เปรียบเทียบกับคนหนุ่มสาวปกติ ต่ำกว่า -2.5 ถือว่าเป็นโรคกระดูกพรุน ส่วน -1 ถึง -2.5 คือภาวะเสี่ยง

ลมเย็นพัดผ่านใบไม้ เสียงกระซิบแผ่วเบา เหมือนกระดูกที่ค่อยๆ เสื่อมสลาย...

• รู้ได้ไงว่าเป็น ? ไปตรวจวัดความหนาแน่นของมวลกระดูกสิคะ DEXA scan นี่แหละ แม่ฉันตรวจปีที่แล้ว หมอบอกเสี่ยง ต้องทานยา ฉันเองก็เริ่มกังวล

แสงจันทร์สาดส่อง เงาสะท้อนบนพื้น เหมือนเงาของความเปราะบาง...

• อีกวิธี คือตรวจเลือด ดูระดับแคลเซียม วิตามินดี แต่ไม่ใช่ตัวบ่งชี้หลัก

ฉันนั่งมองฟ้า คิดถึงแม่... หวังว่าทุกอย่างจะโอเค

• อาการอื่นๆ ปวดหลัง ตัวเตี้ยลง กระดูกหักง่าย แต่บางคนไม่มีอาการอะไรเลย ต้องตรวจถึงรู้

ดอกไม้บานสะพรั่ง สวยงาม แต่บอบบาง เหมือนชีวิต... เหมือนกระดูกของเรา... ต้องดูแล ต้องถนอม อย่าให้เปราะบางเกินไป...

เพิ่มเติม: การวินิจฉัยโรคกระดูกพรุน ต้องอาศัยการประเมินโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ อย่าเพิ่งตกใจหากมีภาวะเสี่ยง เพราะยังมีวิธีป้องกันและรักษาได้ค่ะ

ทำไม ต้อง ฉีดยา กระดูกพรุน

ทำไมต้องฉีดยากระดูกพรุนเหรอ...

มันเหมือนกับว่า...กระดูกเรามันค่อยๆ ผุพังไปทีละนิดๆ อ่ะนะ เหมือนบ้านเก่าๆ ที่ไม่ได้ดูแล แล้ววันนึง...มันก็อาจจะพังครืนลงมาได้ง่ายๆ

ยาฉีดเนี่ย...มันเหมือนกับปูน...ที่เข้าไปเสริมกระดูกให้แข็งแรงขึ้น

• ลดโอกาสกระดูกสันหลังหัก: เขาว่ากันว่า...มันลดโอกาสหักได้ถึง 70% ใน 3 ปี
• ลดโอกาสกระดูกสะโพกหัก: แล้วก็...ลดโอกาสสะโพกหักได้ 41% ใน 3 ปี

ตัวเลขพวกนี้มันดูเยอะนะ...แต่มันก็แลกมากับการที่ต้องเจ็บตัว...กับการฉีดยา...

มันก็เหมือนกับการตัดสินใจ...ว่าจะยอมเจ็บวันนี้...เพื่อที่จะไม่ต้องเจ็บกว่าในวันหน้า...

แต่บางที...เราก็ไม่รู้หรอกว่า...วันหน้ามันจะเป็นยังไง...

โรคกระดูกพรุน มีกี่ระดับ

โรคกระดูกพรุน ไม่มีการแบ่งระดับอย่างเป็นทางการแบบตายตัว การวินิจฉัยพิจารณาจากความหนาแน่นมวลกระดูก (BMD) เทียบกับค่าเฉลี่ยคนปกติ ใช้เครื่อง DEXA Scan

• การวัด BMD: ค่า T-score ต่ำกว่า -2.5 บ่งชี้ภาวะกระดูกพรุน
• อาการ: มักไม่แสดงอาการจนกว่าจะเกิดการหัก อาการแตกหักที่พบได้บ่อยคือกระดูกสันหลัง กระดูกสะโพก
• ปัจจัยเสี่ยง: อายุมาก เพศหญิงหลังหมดประจำเดือน พันธุกรรม การรับประทานอาหารไม่เหมาะสม การขาดวิตามินดี การดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่
• การตรวจเพิ่มเติม: แพทย์อาจพิจารณาตรวจเพิ่มเติม หากสงสัยภาวะกระดูกพรุน เช่น X-ray เพื่อตรวจหาการแตกหัก

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง ปี 2566 ผมตรวจสุขภาพประจำปี BMD ปกติ

Osteoporosis มีกี่ประเภท

โอเค เอาใหม่นะ เรื่องกระดูกพรุนเนี่ย…

กระดูกพรุนเหรอ? เอาจริงๆ แม่ฉันเพิ่งไปตรวจมา หมอบอกว่าเสี่ยงๆ แต่ยังไม่ถึงขั้นเป็นนะ โล่งอกไปที! แต่พอหมอบอกรายละเอียด ฉันก็เลยไปหาข้อมูลเพิ่ม สรุปง่ายๆ คือ กระดูกพรุนมันมี 2 แบบหลักๆ น่ะ

• แบบแรก: เกี่ยวกับวัยทองของผู้หญิงโดยตรงเลย คือพอหมดประจำเดือนเนี่ย ฮอร์โมนเอสโตรเจนมันลดลงพรวดพราด แล้วมันก็ส่งผลให้กระดูกบางลง ฉันว่าอันนี้ผู้หญิงหลายคนน่าจะเจอ
• แบบสอง: อันนี้คือตามอายุขัยเลย คือแก่ตัวไปกระดูกมันก็เสื่อมไปตามธรรมชาติ เหมือนเครื่องยนต์ที่ใช้งานมานานน่ะ เข้าใจป่ะ? อันนี้ไม่ได้เจาะจงแค่ผู้หญิงนะ ผู้ชายก็เป็นได้เหมือนกัน

แล้วไงต่อ? อ๋อ ใช่! หมอที่รามาฯ (คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี) เคยเขียนบทความไว้ด้วยนะ เกี่ยวกับเรื่องนี้แหละ ข้อมูลน่าจะอิงตามนั้นแหละ

ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบเจาะลึกนิดนึง):

• ฮอร์โมนเอสโตรเจน: ไม่ได้สำคัญแค่เรื่องประจำเดือนนะ มันมีผลต่อความแข็งแรงของกระดูกด้วย!
• ผู้สูงอายุ: ไม่ได้หมายถึงคนแก่ทุกคนนะ แต่ความเสี่ยงมันจะเพิ่มขึ้นตามอายุจริงๆ
• การป้องกัน: ออกกำลังกาย กินอาหารที่มีแคลเซียมและวิตามินดี ช่วยได้เยอะมาก! (ฉันเริ่มให้แม่กินนมเสริมแคลเซียมแล้วเนี่ย)
• การตรวจ: ถ้าอายุเยอะแล้ว หรือมีปัจจัยเสี่ยง ไปตรวจดูก็ดีนะ จะได้รู้ทัน แล้วหาทางป้องกันได้ทัน

การเปลี่ยนแปลงของกระดูกจะอยุ่ในช่วงอายุใด

โอ๊ย! ถามเรื่องกระดูกพรุนนี่มันจี๊ดใจป้า! กระดูกคนเราเนี่ยนะ มันไม่ใช่ปูนซีเมนต์ที่เทแล้วแข็งโป๊กอยู่แบบนั้นตลอดชาติ มันมีขึ้นมีลงเหมือนกราฟหุ้นน่ะแหละ!

• วัยเด็ก-วัยรุ่น: ช่วงนี้กระดูกกำลังสร้างเนื้อสร้างตัว เหมือนเด็กกำลังกินจุ โตวันโตคืน กระดูกก็หนาแน่นขึ้นเรื่อยๆ
• อายุ 30-34 ปี: พีคสุดๆ! กระดูกแน่นปั้ก เหมือนสร้างบ้านเสร็จใหม่ๆ สวยงาม แข็งแรง แต่...
• หลังจาก 34 ปี: เตรียมตัว! กระดูกเริ่มทรุดโทรมเหมือนบ้านที่ไม่ได้ซ่อมแซม ปลวกเริ่มกิน เนื้อกระดูกเริ่มบางลงเรื่อยๆ โดยเฉพาะผู้หญิงหลังหมดประจำเดือนนี่ตัวดีเลย! เร่งเครื่องกระดูกพรุนสุดๆ

สรุป: กระดูกเปลี่ยนไปตลอดชีวิตจ้า! ตั้งแต่เด็กยันแก่ แต่ช่วง 30 ต้นๆ คือจุดพีค หลังจากนั้นก็ขาลง...เศร้า! รีบกินแคลเซียม ออกกำลังกายซะ! อย่ารอให้กระดูกกร๊อบแกร๊บเหมือนขนมเลยนะเออ!

อะไรที่ทำให้กระดูกแข็งแรง เหนียวแน่นทนทาน

อะไรรึที่ทำให้กระดูกแข็งแรงอะเหรอ? ง่ายๆเลย แคลเซียม! สำคัญมากกกก แบบโคตรๆๆ ถ้าขาดนี่ กระดูกเปราะบางแน่ๆ พี่สาวฉันนี่แหละ ขาดแคลเซียม กระดูกหักง่ายมาก ไปตรวจหมอบอกต้องทานเยอะๆ

นอกจากแคลเซียมแล้ว ก็มีสารอื่นๆด้วยนะ จำไม่ค่อยได้หมด แต่รู้ว่ามีส่วนสำคัญที่ทำให้กระดูกเหนียว ยืดหยุ่น ไม่ใช่แค่แข็งอย่างเดียว

• แคลเซียม : สำคัญที่สุด จำไว้เลย!
• วิตามินดี : ช่วยดูดซึมแคลเซียม
• โปรตีน : ช่วยซ่อมแซมกระดูก
• ฟอสฟอรัส : ทำงานร่วมกับแคลเซียม
• แมกนีเซียม : ช่วยให้กระดูกแข็งแรง

อ้อ! ออกกำลังกายก็สำคัญนะ ช่วยให้กระดูกแข็งแรงขึ้นด้วย อย่าลืมนะ เพื่อนๆ ดูแลสุขภาพตัวเองด้วยล่ะ ฉันเองก็พยายามออกกำลังกายอยู่ ปีนี้ตั้งใจว่าจะวิ่งให้ได้สัปดาห์ละ 3 วัน แต่ก็ยังไม่ค่อยได้ทำเท่าไหร่ ฮือออ แต่ก็จะพยายามต่อไป!

อาหารบํารุงกระดูก มีอะไรบ้าง

อาหารบำรุงกระดูกเหรอ… มันก็มีหลายอย่างนะ

• แคลเซียม: นึกถึงนมก่อนเลย โยเกิร์ต ชีส ก็ใช่ แต่ถ้าไม่กินนมวัว นมถั่วเหลืองที่เสริมแคลเซียมก็โอเค
• ปลาตัวเล็ก: กินได้ทั้งตัวเลยนะ พวกปลาซาร์ดีนกระป๋อง ปลาไส้ตัน กุ้งฝอย กุ้งแห้ง…พวกนี้ดี

บางทีก็คิดนะ ว่าทำไมต้องบำรุงกระดูก… ตอนเด็ก ๆ ไม่เคยคิดถึงเรื่องพวกนี้เลย กินอะไรก็กินไป แต่พอโตขึ้น… อืม… มันก็ต้องดูแลตัวเองมากขึ้นสินะ

เพิ่มเติม (เผื่อใครอยากรู้):

• วิตามินดี: สำคัญมาก! ช่วยให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมได้ดีขึ้น แสงแดดช่วยได้ หรือจะกินพวกปลาที่มีไขมันเยอะ ไข่แดง ก็ได้เหมือนกัน
• ผักใบเขียว: พวกคะน้า บรอกโคลี ก็มีแคลเซียมนะ อาจจะไม่เยอะเท่านม แต่ก็ช่วยได้
• ออกกำลังกาย: การลงน้ำหนัก (weight-bearing exercise) ช่วยเสริมสร้างกระดูกให้แข็งแรงได้ดีเลยนะ

การดูแลกระดูก มันไม่ใช่แค่เรื่องกินอย่างเดียวนี่นา…

กินอะไรช่วยฟื้นฟูกระดูก

กินอะไรช่วยฟื้นฟูกระดูกเหรอ...

• วิตามินดี สำคัญมาก ๆ ช่วยให้ร่างกายดูดซึมแคลเซียมได้ดีขึ้น... เหมือนเป็นกุญแจที่ไขประตูให้แคลเซียมเข้าไปในกระดูกได้ง่ายขึ้นน่ะ แหล่งวิตามินดีที่ดีก็มี...

  • ตับ (แต่กินบ่อย ๆ คงไม่ไหว)
  • ไข่แดง (กินได้ทุกวัน)
  • น้ำมันตับปลา (อันนี้ไม่ค่อยชอบเท่าไหร่)
  • ปลาที่มีไขมันเยอะ ๆ แซลมอน ทูน่า ปลาทู (อร่อยดีนะ)
  • เห็ดบางชนิด เห็ดนางฟ้า เห็ดหอมสด (ผัดใส่ไข่น่าจะดี)

  แดดก็ช่วยได้นะ แต่แดดเมืองไทยนี่มัน... ร้อนเกินไปหน่อย

• แคลเซียม ก็ขาดไม่ได้อยู่แล้ว เหมือนเป็นปูนที่เอาไว้สร้างบ้าน... ถ้าไม่มีปูน บ้านก็สร้างไม่ได้ กระดูกก็เหมือนกัน

  • นม (อันนี้พื้นฐานเลย)
  • โยเกิร์ต (กินง่ายดี)
  • ชีส (ชอบกิน แต่ก็กลัวอ้วน)
  • ปลาเล็กปลาน้อยที่กินได้ทั้งตัว (อันนี้ดี มีประโยชน์เยอะ)
  • ผักใบเขียวเข้ม (ขมไปหน่อยนะ)

• โปรตีน ก็สำคัญนะ เหมือนเป็นโครงสร้างของบ้าน ถ้าไม่มีโครงสร้าง บ้านก็ไม่แข็งแรง

  • เนื้อสัตว์ (กินแต่พอดีนะ)
  • ไข่ (กินได้ทุกวันเลย)
  • ถั่ว (มีหลายแบบให้เลือก)
  • เต้าหู้ (ทำอาหารได้เยอะแยะ)

สรุปง่าย ๆ กินอาหารให้หลากหลาย... เน้นวิตามินดี แคลเซียม และโปรตีน ออกกำลังกายบ้าง... แค่นี้กระดูกก็น่าจะแข็งแรงขึ้นนะ...

ข้อมูลเพิ่มเติม

• ไม่ใช่แค่กิน การออกกำลังกายแบบลงน้ำหนัก (weight-bearing exercise) ก็ช่วยกระตุ้นการสร้างกระดูกได้ดี เช่น เดิน วิ่ง กระโดดเชือก
• อย่าสูบบุหรี่ การสูบบุหรี่มีผลเสียต่อกระดูก ทำให้กระดูกอ่อนแอลง
• ปรึกษาแพทย์ หากมีภาวะกระดูกพรุนหรือมีความเสี่ยง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับคำแนะนำและการรักษาที่เหมาะสม
• วิตามินเค มีส่วนช่วยในการสร้างโปรตีนที่จำเป็นสำหรับการสร้างกระดูก พบในผักใบเขียวเข้ม เช่น บรอกโคลี ผักโขม

ทั้งหมดนี้ก็แค่ข้อมูลที่หามาได้นะ... ไม่ได้เป็นหมอ แต่ก็อยากให้ทุกคนดูแลสุขภาพตัวเอง... โดยเฉพาะกระดูก... มันสำคัญกว่าที่เราคิดเยอะเลย...

โรคกระดูกพรุนชนิดปฐมภูมิ (Primary Osteoporosis) มีสาเหตุมาจากสิ่งใด

• กระดูกพรุนปฐมภูมิ: ซ่อมกระดูกน้อยลงตามวัย

• วัยทอง: ฮอร์โมนเปลี่ยน กระดูกพรุนง่าย (Postmenopausal osteoporosis) จริงๆแล้วมันซับซ้อนกว่านั้นนะ

• ผู้หญิงวัยหมดประจำเดือน > ฮอร์โมนเอสโตรเจนลด > กระดูกบางลง เฮ้อ! ทำไมต้องเป็นผู้หญิง!

• อายุมากขึ้น > ดูดซึมแคลเซียมแย่ลง > กระดูกไม่แข็งแรง งงเลยทำไมร่างกายมันแย่ลงเรื่อยๆ!

• พันธุกรรมมีผลไหมนะ? แม่ฉันก็เป็น...กรรม

• ไม่ได้ออกกำลังกาย? ใช่! ฉันขี้เกียจเอง!

• สรุป: วัย/ฮอร์โมน/กรรมพันธุ์/ไม่ดูแลตัวเอง

• (เพิ่มเติม) เคยอ่านเจอว่าวิตามินดีก็สำคัญนะ ช่วยดูดซึมแคลเซียม คือต้องกินอาหารเสริมด้วยไหมเนี่ย? หรือตากแดดเอาดี?

• แล้วทำไมกระดูกถึงต้องพรุน? มันมีเซลล์สร้างกระดูก กับเซลล์ทำลายกระดูก แล้วพอมันไม่สมดุล กระดูกก็เลยพรุน?! ใช่ปะ? ชักจะงงๆ แล้วนะ!

• #กระดูกพรุน #วัยทอง #ผู้หญิง #ฮอร์โมน #กรรมพันธุ์ #วิตามินดี #แคลเซียม #ออกกำลังกาย