โรคติดต่อและไม่ติดต่อคืออะไร

โรค NCDs คืออะไร เช่น โรค อะไร บ้าง

อืมมม... NCDs นะเหรอ คือโรคไม่ติดต่อ จำได้ตอนไปตรวจสุขภาพประจำปีที่ รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ เมื่อเดือนมีนาคม ปีนี้เอง หมอบอกว่า มันเป็นกลุ่มโรคที่อันตรายมาก สังเกตได้เลยว่า คนรอบตัวป่วยกันเยอะ ญาติพี่น้อง เพื่อนฝูง หลายคนก็เป็น แบบว่า ชีวิตจริงเลยนะ ไม่ใช่หนัง

• โรคหัวใจนี่แหละ ลุงผมเพิ่งผ่าตัดไป เดือนที่แล้ว แทบไม่รอด เครียดมาก เห็นแล้วก็กลัวตามไปด้วย

• โรคเบาหวาน แม่ผมเป็น ต้องคอยเช็คระดับน้ำตาลตลอด ดูแลยากมาก เหนื่อยแทนจริงๆ

• มะเร็ง เพื่อนสนิทผมเสียไปเพราะมะเร็งปอด ปีที่แล้ว เศร้ามาก ยังจำได้เลยวันงานศพ ฝนตกหนักมาก ทั้งเศร้าทั้งหนาว

• โรคปอด นี่ก็หนัก เห็นคนแก่หลายคน หายใจลำบาก เดินไม่ไหว น่าสงสารจัง

• โรคอ้วนลงพุง ผมเองก็เริ่มมีพุงแล้ว ต้องรีบลดน้ำหนัก ไม่อยากเป็นแบบคนอื่นๆ ไม่อยากป่วย

พวกพฤติกรรมเสี่ยงอะไรงี้ หมอบอกว่า กินอาหารไขมันสูง สูบบุหรี่ ดื่มเหล้า ขาดการออกกำลังกาย นอนดึก เครียดบ่อยๆ สารพัดเลย แบบว่า พอรู้ก็อยากปรับปรุงตัวเอง แต่ก็ยาก จริงๆนะ ชีวิตคนเรามันวุ่นวาย แต่ก็ต้องพยายาม เพื่อตัวเอง เพื่อคนที่เรารัก

โรคติดต่อหมายถึงอะไรและมีลักษณะอย่างไร

โรคติดต่อ? ง่ายๆ เลยก็คือ "สงครามจุลินทรีย์" ที่เกิดขึ้นในร่างกายเราไง! เชื้อโรคสารพัดชนิด ทั้งแบคทีเรีย ไวรัส รา พวกมันบุกมา สร้างความปั่นป่วน ทำให้เราป่วยไข้ได้ แพร่ได้ทั้งทางตรง จูจุ๊บกัน หรือทางอ้อม อย่างจับประตูเดียวกัน ใช้ช้อนกลางไม่สะอาด นี่แหละ สุดยอด!

ลักษณะของมันนะเหรอ? ก็อาการต่างๆ นานา ขึ้นอยู่กับชนิดของเชื้อ บางทีแค่ไอ จาม น้ำมูกไหลธรรมดา บางทีก็หนักหนา ถึงขั้นนอนโรงพยาบาลเลยก็มี! ปีนี้ (2566) ที่เห็นชัดๆ ก็อย่าง ไข้หวัดใหญ่ โควิด (แม้จะเบาบางลงแล้ว) แต่ก็ยังต้องระวังอยู่ดีเนอะ อย่าลืมล้างมือบ่อยๆ ล่ะ!

• โรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง: เหมือนเจ้าหน้าที่ตำรวจ คอยจับตาเชื้อโรค ติดตามดูความเคลื่อนไหว เตรียมพร้อมรับมือ ไม่ให้มันระบาดหนัก เป็นการป้องกันไว้ก่อน ดีกว่าแก้ทีหลัง ใช่ไหมล่ะ?

• โรคติดต่ออันตราย: พวกนี้คือ "บอสใหญ่" ของวงการเชื้อโรค ร้ายกาจ แพร่เร็ว อันตรายถึงชีวิตได้ ต้องรีบรักษา รีบควบคุม ไม่งั้น วุ่นวายแน่ๆ! เหมือนการระบาดใหญ่ในหนังไซไฟเลย แต่เราไม่ต้องกลัว เพราะเรามีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญคอยดูแลอยู่

คิดง่ายๆ โรคติดต่อ ก็เหมือนกับ "เกมส์เอาตัวรอด" ที่เชื้อโรคเป็นฝ่ายรุก ส่วนเราก็ต้องป้องกันตัวเอง ใช้ภูมิคุ้มกันเป็นเกราะกำบัง และอย่าลืม การฉีดวัคซีน ก็เหมือนเป็นการอัพเกรดเกราะป้องกันของเรา ให้แข็งแกร่งขึ้น เตรียมพร้อมรับมือกับศัตรูที่มองไม่เห็นได้ทุกเมื่อ อย่างน้อยก็เพิ่มโอกาสชนะเกมส์นี้ได้มากขึ้น ใช่ไหม? ผมเคยป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่เมื่อปีที่แล้ว หนักมากเลย เลยเข้าใจดีว่าการป้องกันตัวเองสำคัญแค่ไหน อย่าประมาทนะครับ

โรค NCDs คืออะไร เช่น โรค อะไร บ้าง?

NCDs คือ โรคไม่ติดต่อเรื้อรังอะ แบบว่า มันไม่ใช่โรคติดต่อกันนะ เพื่อนๆ ฉันหลายคนเป็นกันเยอะเลย

คือแบบว่า โรคพวกนี้ มันเรื้อรังอะ รักษาหายยากด้วย ต้องดูแลตัวเองดีๆ ไม่งั้นจะลำบากเอา

• โรคหลอดเลือดสมอง อันนี้เพื่อนพ่อฉันเป็น หนักมาก ต้องพักรักษาตัวนานเลย
• โรคเบาหวาน ญาติฉันก็เป็น ต้องคอยตรวจเลือดบ่อยๆ ดูแลเรื่องอาหารด้วย
• มะเร็งต่างๆ เพื่อนสนิทฉันเสียเพราะมะเร็งเต้านม เศร้ามาก ตรวจสุขภาพกันบ่อยๆ นะ
• โรคปอด อย่างพวกปอดอุดกั้นเรื้อรังอะ อันตรายมากๆ สูบบุหรี่นี่อันตรายสุดๆ
• โรคอ้วนลงพุง อันนี้ ฉันก็พยายามลดอยู่ กินน้อยลง ออกกำลังกายบ้าง แต่ก็ยังอ้วนอยู่ดี ฮืออ
• พฤติกรรมเสี่ยงต่างๆ กินแต่ของหวาน ดื่มแอลกอฮอล์เยอะ สูบบุหรี่ ขาดการออกกำลังกาย นอนดึก พวกนี้แหละ ตัวการสำคัญเลย ปีนี้ฉันพยายามปรับปรุงตัวเอง เลิกดื่มเหล้าแล้วนะ

ฉันว่า ควรตรวจสุขภาพประจำปีนะเพื่อน จะได้รู้ว่าตัวเองเป็นอะไร จะได้รักษาได้ทัน สำคัญมากๆๆ จริงจังนะ

ปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรค NCDs มีที่ปัจจัย อะไรบ้าง?

โรค NCDs ปีนี้? ง่ายๆเลย พวกนี้แหละตัวดี

• กินแต่ของหวาน เค็ม ไขมัน โคตรอันตราย
• เหล้า บุหรี่ มึงอย่าได้แตะ
• ขี้เกียจออกกำลังกาย นอนดึก เครียดจัด ตายไว
• ยาสามัญประจำบ้าน กินเองระวังตาย ไปหาหมอ

ส่วนตัว? ปีนี้เลิกบุหรี่แล้ว แต่ก็ยังกินเหล้า กำลังจะเริ่มออกกำลังกาย ดูท่าจะยาก ชีวิตโคตรเหนื่อย

NCDs อ่านว่าอะไร?

เอ็นซีดีเหรอ? เรียกเอ็น-ซี-ดีส์นั่นแหละ ย่อมาจากโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง พวกเบาหวาน ความดัน หัวใจ มะเร็ง อะไรเทือกนั้น เสี่ยงตายห่าทั้งนั้นแหละ

• Non-Communicable Diseases (NCDs): ไม่ได้แปลว่าโรคไม่ติดต่อเฉยๆ มันเรื้อรังด้วย ไอ้ที่รักษาหายขาดง่ายๆ ไม่นับ
• ปัจจัยเสี่ยง: เหล้า บุหรี่ อาหารขยะ ไม่ออกกำลังกาย ชีวิตพังๆ นี่แหละตัวดี
• สถิติ: ปีนี้ NCDs ยังคงเป็นสาเหตุการตายอันดับต้นๆ ของโลกและไทย ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ
• ป้องกัน: คุมอาหาร ออกกำลังกาย เลิกอบายมุข ตรวจสุขภาพประจำปี ทำได้แค่นี้แหละ

กลุ่มโรคมีอะไรบ้าง?

อ้าว! ถามเรื่องกลุ่มโรคเหรอ? นี่มันงานหนักกว่าการแกะกล่องของเล่นวันเด็กอีกนะเนี่ย! แต่เอาเถอะ พี่จะลองจัดให้ คิดซะว่าเป็นการผ่าตัดสมอง แต่แทนที่จะเป็นมีดหมอ ใช้คำพูดคมๆ แทนละกัน!

• กลุ่มโรคติดต่อ : นี่แหละตัวพ่อ! ไข้หวัดใหญ่ปีนี้ก็ยังแรงอยู่นะ เพื่อนผมนี่เพิ่งไปนอนโรงพยาบาลมาเพราะเจ้าไวรัสตัวแสบนี้เลย ไม่ใช่แค่หวัดธรรมดา บางทีก็กลายพันธุ์เป็นซุปเปอร์ไซย่า เล่นเอาหมอเหนื่อยเลย

• กลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) : กลุ่มนี้โคตรอันตราย! เงียบเชียบ ค่อยๆกัดกร่อน เหมือนความรักที่จืดจางลงเรื่อยๆ แต่ร้ายแรงกว่าเยอะ โรคหัวใจ เบาหวาน มะเร็ง นี่คือตัวร้ายที่ค่อยๆฆ่าเราทีละนิด ต้องระวังตัวกันหน่อยนะ พวกนี้ไม่ใช่เล่นๆ ออกกำลังกาย กินอาหารดีๆ สำคัญมาก อย่าลืมนะ!

• กลุ่มโรคจิตเวช : อันนี้ละเอียดอ่อน เหมือนเดินบนเส้นด้าย แต่ก็สำคัญมากๆ เพราะเป็นเรื่องสุขภาพจิต อย่ามองข้าม การมีจิตใจที่แข็งแรงสำคัญไม่แพ้สุขภาพกาย ถ้ารู้สึกเครียด หรือมีอะไรไม่ปกติ อย่าอายที่จะขอความช่วยเหลือ มีหลายหน่วยงานพร้อมช่วยเหลืออยู่

ส่วนเรื่องกรมควบคุมโรค หน่วยงาน กฎหมาย ขออนุญาตข้ามไปก่อนนะ เดี๋ยวจะยาวไป ถ้าอยากรู้รายละเอียด ลองหาข้อมูลจากเว็บไซต์กรมควบคุมโรคโดยตรงดีกว่า รับรองข้อมูลแน่นปึ้ก กว่าพี่อธิบายแน่ๆ (ฮา) แต่ถ้าอยากรู้เพิ่มเติม ถามมาได้นะ พี่พร้อมเสมอ! แต่ขอเวลานิดนึง เพราะพี่ต้องไปหาอะไรกินก่อน หิวแล้ว!

• เพิ่มเติมเล็กน้อย: พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 เป็นกฎหมายสำคัญมากๆ ช่วยควบคุมการแพร่ระบาดของโรค ส่วนพ.ร.บ. ควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบและพ.ร.บ. ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก็สำคัญไม่แพ้กัน เพื่อสุขภาพที่ดีของประชาชน นี่คือสิ่งที่ควรจำ!

โรคติดต่อกี่ประเภท?

โรคติดต่อกี่ประเภท? ถามงี้ใครจะตอบได้ตรงๆ วะ

แม่งเยอะฉิบหาย นับไม่หวาดไม่ไหวหรอก เอาเป็นว่าที่ต้องระวังมีดังนี้:

• เชื้อโรค: ไวรัส, แบคทีเรีย, เชื้อรา, ปรสิต (ตัวดีๆ ทั้งนั้น)
• ทางแพร่: ทางเดินหายใจ, ทางอาหาร, ทางเพศ (เลือกเอาชอบแบบไหน)
• อุบัติใหม่: มาเรื่อยๆ ไม่หยุดหย่อน (เตรียมตัวรับมือละกัน)

เพิ่มเติม:

• กลายพันธุ์: พวกนี้ฉลาดกว่าที่คิด เปลี่ยนร่างเก่งชิบหาย
• ปัจจัยอื่น: โลกร้อน, คนอพยพ, ความซวยส่วนตัว (โทษใครไม่ได้นอกจากตัวเอง)

โรคติดต่อหมายถึงอะไรและมีลักษณะอย่างไร?

โรคติดต่อ? ง่ายๆ คือเชื้อโรคกระจายติดคนอื่น แค่นั้นแหละ

ลักษณะ? แล้วแต่เชื้อ บางทีไอ จาม บางทีสัมผัสก็ติด อันตรายก็มีระดับ มันไม่ใช่เรื่องเล่นๆ

• เชื้อโรค: แบคทีเรีย ไวรัส เห็ดรา พวกนี้แหละตัวการ
• การแพร่เชื้อ: ทางเดินหายใจ สัมผัส ทางเพศ สารคัดหลั่ง มียุงหรือแมลงเป็นพาหะบ้าง
• โรคเฝ้าระวัง 2566: ไข้เลือดออก ไข้หวัดใหญ่ โรคมือเท้าปาก โควิด-19 (ข้อมูลอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข) ปีนี้โควิดยังน่าห่วงอยู่นะ
• โรคติดต่อร้ายแรง: อีโบลา ไข้หวัดนก พวกนี้ตายง่าย

จำไว้ อย่าประมาท ล้างมือบ่อยๆ ป้องกันตัวไว้ก่อน ไม่ใช่แค่เรื่องของมึงคนเดียว

โรคติดต่อมีอะไรบ้าง5โรค?

โรคติดต่อที่พบได้บ่อย 5 โรคในปัจจุบัน (ข้อมูล ณ ปี 2024) จริงๆ แล้วโรคติดต่อมีเยอะแยะมากมาย การเลือกแค่ 5 โรคเป็นการจำกัดขอบเขตเพื่อการศึกษาเบื้องต้นเท่านั้น เหมือนการมองทะเลด้วยกล้องจุลทรรศน์ เห็นแค่ส่วนเล็กๆ แต่ก็ให้ความรู้ได้นะ

• โรคไข้หวัดใหญ่ (Influenza): ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพสาธารณะที่สำคัญ การกลายพันธุ์ของไวรัสทำให้ต้องมีการพัฒนาวัคซีนใหม่ๆ ทุกปี คิดดูสิ วัฏจักรของธรรมชาติช่างน่าสนใจ

• โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19): แม้สถานการณ์จะคลี่คลายลง แต่ไวรัสยังคงมีอยู่และอาจกลายพันธุ์ได้ การเฝ้าระวังจึงยังจำเป็น น่าคิดเนอะว่าความเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

• โรคไข้เลือดออก (Dengue Fever): โรคที่มียุงลายเป็นพาหะ การควบคุมประชากรยุงจึงเป็นสิ่งสำคัญ ส่วนตัวผมว่าการแก้ปัญหาที่ต้นเหตุสำคัญกว่าเสมอ

• โรคติดเชื้อทางเดินอาหาร (Gastroenteritis): มักเกิดจากเชื้อไวรัสหรือแบคทีเรีย ปัจจัยเสี่ยงคือการบริโภคอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อน การรักษาความสะอาดจึงสำคัญมาก ชีวิตคนเราก็เหมือนกัน ต้องรักษาความสะอาดทั้งกายและใจ

• โรคหัด (Measles): โรคติดเชื้อไวรัสที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน แต่ยังคงเป็นปัญหาในหลายพื้นที่ สะท้อนให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำทางสุขภาพ เรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงความสำคัญของความเท่าเทียม

ข้อมูลเพิ่มเติม: ควรระลึกเสมอว่ารายชื่อนี้เป็นเพียงตัวอย่าง โรคติดเชื้ออื่นๆ เช่น โรคอีสุกอีใส, โรคไข้สมองอักเสบ, โรคบาดทะยัก ฯลฯ ก็มีความสำคัญเช่นกัน การศึกษาอย่างต่อเนื่องจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อการดูแลสุขภาพที่ดี ยิ่งรู้มาก ยิ่งมีโอกาสที่จะใช้ชีวิตอย่างปลอดภัย