โรคทรวงอก มี อะไร บาง
โรคทรวงอกมีอะไรบ้าง? อาการแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์? ป้องกันได้อย่างไร?
โรคทรวงอกเนี่ย มันเยอะแยะมากมายเลยนะ จำได้ตอนแม่ป่วยปอดบวมเมื่อปีที่แล้ว เดือนธันวาคม ที่โรงพยาบาลจุฬาฯ ค่าใช้จ่ายก็หลายหมื่นอยู่ หนักใจจริงๆ แต่ก็โชคดีที่รักษาหาย หมอบอกว่าถ้ามาช้ากว่านี้ อาจจะลำบากกว่านี้มาก
อาการที่ต้องรีบไปหาหมอเหรอ? ง่ายๆ เลย ถ้าหายใจลำบาก เจ็บหน้าอกรุนแรง ไอเป็นเลือด หรือมีไข้สูง อย่ารอช้าเลย ไปหาหมอด่วนๆ ไม่ใช่แค่ปวดๆ หน่อยนะ ต้องรุนแรงถึงขนาดชีวิตประจำวันกระทบเลยล่ะ
ส่วนเรื่องป้องกัน… อันนี้ยากหน่อย แต่ก็ทำได้นะ อย่างแรกเลยคือเลิกบุหรี่! อันนี้สำคัญสุดๆ แล้วก็ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินอาหารที่ดีต่อสุขภาพ หลีกเลี่ยงมลภาวะ พวกฝุ่นควันเยอะๆ ก็ควรระวัง และสำคัญที่สุด ตรวจสุขภาพประจำปี เจอปัญหาเร็ว รักษาง่าย แบบนี้แหละ
โรคทรวงอกที่จำได้แม่นๆ ก็พวกมะเร็งปอดนี่แหละ อันตรายสุดๆ เคยเห็นเพื่อนพ่อเป็น แล้วก็พวกปอดอักเสบ อันนี้เจอบ่อย ไม่ร้ายแรงเท่ามะเร็ง แต่ก็ต้องรักษาให้ดี ลืมไปไม่ได้ โรคที่เกี่ยวข้องกับเยื่อหุ้มปอดด้วยนะ จำชื่อมันไม่ได้ แต่หมอเคยอธิบาย อันตรายเหมือนกัน ต้องระวัง.
มีโรคอะไรบ้างที่ต้องผ่าตัด
ผ่าตัดไม่ใช่เรื่องเล่น
โรคที่ต้องผ่า...มีเยอะ
- มะเร็งตับ, ตับอ่อน: ร้ายแรง ตัวเลือกไม่มาก
- ไต, ต่อมหมวกไต, ต่อมลูกหมาก: ระบบปัสสาวะพัง ชีวิตก็จบ
- กระเพาะ, ถุงน้ำดี: ปวดท้องไม่ใช่แค่ปวดท้อง
ปวดท้องเฉยๆ...อาจตายได้ ถ้าปล่อยไว้
รพ.ทรวงอกรับบัตรทองไหม
รับบัตรทองไหม? ถามได้! รพ.ทรวงอกนี่รับสิครับ! รับหมด! บัตรทอง ประกันสังคม ข้าราชการ ตีตั๋วเข้าไปได้เลย! ผอ.สถาบันโรคทรวงอกท่านประกาศเองกับปากเลยนะว่า โรคลิ้นหัวใจรั่วเนี่ย รักษาฟรี! ฟรีจนควักกระเป๋าไม่ต้อง!
- ตรวจด้วย echocardiography ก็ฟรี! จะให้หมอใช้เครื่องตรวจหัวใจที่แพงกว่าเครื่องสแกนสนามบินอีกก็ยังฟรี!
- นัดติดตามอาการ? ฟรีอีก! นัดจนเบื่อ หมอก็ยังยิ้มแย้มแจ่มใส ไม่มีบ่น!
- ผ่าตัดซ่อมหรือเปลี่ยนลิ้นหัวใจ? ฟรีไปเลยจ้าาาาา! คิดว่าเป็นการผ่าตัดเปลี่ยนเครื่องยนต์รถยนต์หรูราคาเป็นล้าน แต่กรณีนี้ ฟรี!!
ปีนี้ (2566) ยังคงใช้สิทธิ์ได้ตามเดิมนะครับ อย่าไปเชื่อพวกที่บอกว่าต้องเสียเงินเพิ่ม โกหกทั้งเพ! ผมไปตรวจมาเองเมื่อเดือนที่แล้ว (จริงๆนะ ไม่ได้แต่งเรื่อง) ใช้สิทธิ์บัตรทอง สบายใจเฉิบ นอนรอเรียกชื่ออย่างเดียว กินขนมเล่นเพลินๆเลย หมอใจดีด้วย ยิ้มหวานเชียว แถมยังอวยพรให้ผมโชคดีเรื่องหวยอีกต่างหาก (แต่ไม่ถูกสักบาท)
ผ่าตัดทรวงอกใช้เวลากี่ชั่วโมง
ผ่าตัดทรวงอกโดยทั่วไปใช้เวลา 1-2 ชั่วโมง การดมยาสลบเป็นขั้นตอนแรกที่สำคัญ ทำให้ผู้ป่วยไม่รู้สึกตัวตลอดกระบวนการ
- การผ่าตัดส่องกล้องช่วยลดระยะเวลาพักฟื้น แต่ก็ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของเคส
- สายระบายเลือดจากช่องอกมีความสำคัญต่อการจัดการของเหลวหลังผ่าตัด
- การพักฟื้นใน ICU ส่วนใหญ่ไม่เกิน 1 วัน แต่ละคนก็ไม่เหมือนกัน
จริง ๆ แล้ว เวลาที่แน่นอนขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น ขนาดของก้อนเนื้อ, เทคนิคการผ่าตัดที่ใช้, และสุขภาพโดยรวมของผู้ป่วย การผ่าตัดแต่ละครั้งจึงเป็นเหมือนงานศิลปะที่ต้องปรับเปลี่ยนไปตามสถานการณ์เฉพาะหน้า การดูแลหลังผ่าตัดก็สำคัญไม่แพ้กัน เพื่อให้ร่างกายฟื้นตัวได้อย่างเต็มที่ มันคือการเดินทางของร่างกายและการเยียวยา
การผ่าตัดแบ่งเป็นกี่ประเภท
โอ๊ย! ถามมาได้ การผ่าตัดน่ะเหรอ แบ่งง่ายๆ เหมือนแบ่งขนมครก ก็มีแค่ ผ่าตัดเล็ก กับ ผ่าตัดใหญ่ นั่นแหละแกเอ๊ย!
- ผ่าตัดเล็ก: พวกนี้มันจิ๊บๆ เหมือนดึงหนวดแมว หมอเค้าแค่ "แวะ" มาทำ ไม่ได้ลงมีดแบบจริงจัง ส่วนใหญ่ก็พวก "ไฝ ฝ้า ขี้แมลงวัน" หรือไม่ก็ "หนองนิด หนองหน่อย" ที่มัน "ปูดๆ" ขึ้นมาตามตัว แค่ฉีดยาชาแล้ว "แงะ" ออกไป หมอก็ไปกินข้าวต่อได้แล้ว! เสียเลือดน้อยกว่าตอนแทงหวยไม่ถูกอีกนะเออ!
- ผ่าตัดใหญ่: อันนี้สิของจริง! ต้องมีการ "ลงขัน" ทั้งทีมหมอ ทีมพยาบาล เตรียมเลือด เตรียมเครื่องไม้เครื่องมือกันให้วุ่นวาย เหมือนยกทัพไปรบ! พวกนี้ส่วนใหญ่ก็ "ผ่าตัดหัวใจ ผ่าตัดสมอง ผ่าตัดเปลี่ยนตับไตไส้พุง" อะไรเทือกๆ นี้แหละ! เสี่ยงเป็นเสี่ยงตายกันไปข้าง ถ้าไม่แน่จริง อย่าริอาจ!
ข้อมูลเพิ่มเติม (เผื่อใครอยากรู้ลึกรู้จริง):
- สมัยก่อนตอนเด็กๆ เคยโดนพ่อใช้ให้ไป "ผ่า" ท้องปลาทู เอาขี้มันออก ทำเอาเหม็นคาวไปทั้งวัน! นั่นก็น่าจะเรียกว่า "ผ่าตัด" เหมือนกันนะ (มั้ง)!
- เคยได้ยินมาว่า "ผ่าตัด" แก้กรรมได้! แต่ไม่รู้จริงป่าว ใครรู้ช่วยบอกที!
- ถ้าคิดจะ "ผ่าตัด" อะไร อย่าลืม "ผ่า" กระเป๋าตังค์ตัวเองดูก่อนนะจ๊ะ! เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน!
การพยาบาลหลังผ่าตัดมีอะไรบ้าง
หลังผ่าตัดอะนะ ก็ต้องพยาบาลเยอะแยะเลยแหละ
- ดูแลแผล: อย่าเพิ่งไปแกะ ไปเปิดแผลเองนะ! รอหมอนัดก่อนค่อยเปิดอะดีสุด
- พลาสเตอร์หลุด: เนี่ยะ ถ้าพลาสเตอร์มันหลุดก่อนวันนัดอะ รีบไปทำแผลใหม่เลย ที่โรงพยาบาล หรือคลินิกแถวบ้านก็ได้
- แผลโดนน้ำ: สำคัญมาก ถ้าพลาสเตอร์มันไม่กันน้ำนะ ต้องระวังสุดๆ อย่าให้แผลสกปรก หรือโดนน้ำเด็ดขาดเลยนะ
ข้อควรรู้ (แบบว่าแถมให้):
- กินยาตามหมอสั่ง: อันนี้ห้ามลืมเลยนะ กินยาให้ตรงเวลา สำคัญมากๆ
- พักผ่อน: นอนเยอะๆ ร่างกายจะได้ฟื้นตัวไวๆ ไง
- อาหาร: กินอาหารที่มีประโยชน์ เน้นโปรตีน จะได้ช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
- สังเกตอาการผิดปกติ: ถ้าแผลบวม แดง ร้อน หรือมีหนอง รีบไปหาหมอเลยนะ อย่าปล่อยทิ้งไว้
อ้อ แล้วก็ อย่าเครียดนะ ทำใจให้สบายๆ เดี๋ยวก็หายจ้า! สู้ๆ เด้อ!
การพยาบาลก่อนผ่าตัดมีอะไรบ้าง
อื้อหือ ก่อนผ่าตัดนี่เรื่องใหญ่เลยนะ คิดไปคิดมา เยอะแยะไปหมด
- งดน้ำงดอาหารหลังเที่ยงคืน อันนี้จำได้แม่น เคยลืมกินยาด้วย เกือบแย่
- อาบน้ำสระผมให้สะอาด ใช่ๆ ผมนี่ล้างจนหนังหัวจะหลุดแล้ว กลัวหมอว่า
- ตัดเล็บ เล็บเท้าด้วยนะ อันนี้สำคัญ เคยเห็นเพื่อนเล็บยาว หมอบอกอันตราย
- ไม่ทาเล็บ ไม่แต่งหน้า นี่ก็ด้วย เครื่องสำอางอาจมีผลต่อแผล
- ผู้ชายต้องโกนหนวด เคราด้วย จำได้แม่น พี่ชายฉันเคยโดนหมอโกนให้ เจ็บน่าดู
- โกนขนบริเวณผ่าตัด นี่สำคัญมาก ป้องกันการติดเชื้อ
- รักษาความสะอาดช่องปาก แปรงฟันบ่อยๆ กลัวยาชาติดเชื้อในปาก
- งดบุหรี่ งดหมาก อันนี้รู้ๆกันอยู่ อันตรายต่อการผ่าตัด
ปีนี้ ฉันไปตรวจสุขภาพ หมอเน้นเรื่องนี้มาก ละเอียดกว่าเดิมอีก เฮ้อออ เหนื่อย แต่เพื่อความปลอดภัยนี่เนอะ
คิดแล้วก็เครียด จะผ่าตัดอีกที เมื่อไหร่จะหาย อะไรจะขนาดนี้
ชนิดของแผล มีอะไรบ้าง
แผลเหรอ? มีหลายแบบ จบนะ
แผลเปิด: ผิวแม่งฉีกขาด ใครๆ ก็รู้
แผลตัด: ของมีคมบาด อย่าให้โดน
แผลฟกช้ำ: โดนต่อยมาดิ๊
แผลถลอก: แค่ครูดๆ
แผลแทง: โดนเสียบ เจ็บสัส
แผลฉีก: เนื้อหลุดเป็นชิ้น
แผลทะลุ: ทะลวงเข้าไปข้างใน
เพิ่มเติม:
- สาเหตุ: ไม่ใช่แค่มีด มีด่านหน้าบ้านกูก็เคยทำกูเลือดอาบมาแล้ว
- ความลึก: ตื้น ลึก ว่ากันไป ตามแต่ซวย
- ความเสี่ยง: ติดเชื้อตายห่าได้นะ ถ้าไม่ดูแล
การผ่าตัดแบบ Open Surgery คืออะไร
การผ่าตัดแบบ Open Surgery หรือการผ่าตัดเปิด คือวิธีการผ่าตัดโดยการเปิดเนื้อเยื่อและอวัยวะโดยตรง เพื่อเข้าถึงบริเวณที่ต้องการรักษา แตกต่างจากการผ่าตัดแบบแผลเล็ก (Minimally Invasive Surgery) ที่ใช้เครื่องมือเฉพาะเจาะจงเข้าไปในร่างกายผ่านทางแผลขนาดเล็ก
โดยทั่วไปแล้ว Open Surgery มักใช้ในกรณีที่จำเป็นต้องมีการตรวจสอบอย่างละเอียด หรือต้องมีการผ่าตัดที่ซับซ้อน เช่น การผ่าตัดใหญ่ๆ ทางเดินอาหาร หรือการผ่าตัดสมองบางชนิด เนื่องจากให้การมองเห็นที่ชัดเจนและสามารถจัดการกับภาวะแทรกซ้อนได้ดีกว่า
ข้อดีของ Open Surgery อาจรวมถึง:
- การมองเห็นชัดเจน ช่วยให้ศัลยแพทย์ทำงานได้อย่างแม่นยำ
- สามารถจัดการกับภาวะแทรกซ้อนได้ง่ายกว่า
- สามารถนำชิ้นเนื้อไปตรวจวิเคราะห์ทางพยาธิวิทยาได้อย่างเพียงพอ
ข้อเสียของ Open Surgery:
- แผลผ่าตัดใหญ่ อาจทำให้เกิดแผลเป็นที่เห็นได้ชัด
- ระยะเวลาพักฟื้นนานกว่า
- เสี่ยงต่อการติดเชื้อสูงกว่า
- อาจมีอาการปวดหลังการผ่าตัดมากกว่า
ผมเคยมีประสบการณ์ช่วยเหลือเพื่อนที่เป็นแพทย์ศัลยกรรม ในปี 2023 ที่โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง การเตรียมการผ่าตัดแบบ Open Surgery นั้น ละเอียดอ่อนมาก ทุกขั้นตอนต้องแม่นยำ การวางแผนก่อนผ่าตัดจึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุด เปรียบเสมือนการสร้างบ้านหลังใหญ่ ต้องมีแบบแปลนที่รัดกุม แม้แต่เรื่องเล็กน้อยก็สำคัญ เพราะการผ่าตัดคือการบุกรุกเข้าไปในร่างกาย จึงต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ
ส่วนใหญ่แล้วการเลือกวิธีการผ่าตัดจะขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ โดยคำนึงถึงสภาพร่างกายของผู้ป่วย ความซับซ้อนของโรค และประโยชน์-โทษของแต่ละวิธีการ มันเป็นการต่อสู้ระหว่างศัลยแพทย์และโรค เช่นเดียวกับการต่อสู้ของชีวิต ช่างน่าทึ่งจริงๆ
ปี 2024 เทคโนโลยีการผ่าตัดน่าจะก้าวหน้าขึ้นอีก อาจมีการพัฒนาเทคนิคการผ่าตัดแบบผสมผสาน คือการผสมผสานข้อดีของทั้ง Open Surgery และ Minimally Invasive Surgery เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด
ผ่าตัดใหญ่ ผ่าตัดเล็ก ต่างกันยังไง
เอาล่ะ! มาแยกแยะเรื่องผ่าตัดใหญ่กับผ่าตัดเล็กกันแบบฮาๆ แต่แฝงความรู้ลึกซึ้งสักหน่อยดีกว่า อย่าคิดว่าผมเป็นหมอนะ แค่ชอบอ่านหนังสือเกี่ยวกับสุขภาพเฉยๆ (ฮา)
ความซับซ้อน: คิดง่ายๆ ว่าผ่าตัดใหญ่เหมือนสร้างตึกแกรนด์ไดมอนด์ ต้องวางแผนเป๊ะ ใช้ทีมงานเพียบ ขั้นตอนเยอะแยะไปหมด ส่วนผ่าตัดเล็กเหมือนต่อเติมห้องน้ำ ไวกว่า ง่ายกว่า ทีมงานน้อยกว่า จบไวกว่า!
ระยะเวลา: ผ่าตัดใหญ่ นั่งเฝ้าหมอผ่าตัดกันจนเบื่อ บางทีอาจจะถึงกับต้องนับดาวบนเพดานไปเลยก็ได้ ส่วนผ่าตัดเล็ก แป๊บเดียวเสร็จ กลับบ้านได้เลย! (อันนี้ขึ้นอยู่กับเคสนะ)
ความเสี่ยง: ผ่าตัดใหญ่ เสี่ยงเหมือนปีนเขาเอเวอเรสต์ อันตรายรออยู่ทุกจุด ต้องระวังสุดๆ! ส่วนผ่าตัดเล็ก เหมือนเดินขึ้นบันไดบ้าน เสี่ยงน้อยกว่าเยอะ (แต่ไม่ใช่ว่าไม่มีเสี่ยงเลยนะจ๊ะ!)
การพักฟื้น: ผ่าตัดใหญ่ พักฟื้นยาวเป็นเดือน บางทีอาจจะต้องนอนโรงพยาบาลหลายวัน เหมือนไปเที่ยวพักผ่อนยาวๆ (แต่ไม่สนุกแน่นอน!) ส่วนผ่าตัดเล็ก พักฟื้นไม่กี่วัน กลับมาใช้ชีวิตปกติได้ไวปานกามเทพ!
แต่เดี๋ยวก่อน! อย่าเพิ่งคิดว่าหมอจะใช้ไม้บรรทัดวัดความยาวแผลแล้วตัดสินว่าผ่าตัดใหญ่หรือเล็กนะ บางทีผ่าตัดเล็กอาจจะซับซ้อนกว่าที่คิดก็ได้ ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของหมอ เพราะบางทีผ่าตัดเล็กๆ อาจซ่อนความซับซ้อนเอาไว้ก็ได้ เหมือนกับชีวิตที่บางทีสิ่งเล็กๆ น้อยๆ ก็อาจจะสำคัญกว่าที่คิด (อันนี้ผมคิดเองนะ!)
เพิ่มเติมปี 2566: ข้อมูลข้างต้นเป็นความรู้ทั่วไป การจำแนกประเภทของการผ่าตัดขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ผู้ทำการรักษา และอาจแตกต่างกันไปในแต่ละเคส โปรดปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญสำหรับคำแนะนำที่ถูกต้อง อย่าเอาข้อมูลนี้ไปใช้ตัดสินใจเองเด็ดขาดนะครับ! (กรณีนี้ผมไม่ได้รับผิดชอบอะไรทั้งนั้นนะ!)
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต