โรคเครียดมีกี่ประเภท

81 ครั้งเข้าชม
โรคเครียดจำแนกได้หลากหลาย แต่แบ่งหลักๆ ได้ 3 ประเภท: ความเครียดเฉียบพลัน (Acute Stress): เกิดจากเหตุการณ์เฉพาะ เช่น การสอบ หมดไปเมื่อเหตุการณ์คลี่คลาย ความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress): เกิดนานต่อเนื่อง ส่งผลกระทบสุขภาพกายใจ เช่น ความเครียดจากงานที่หนักเกินไป ความเครียดจากภาวะบาดแผล (PTSD): เกิดจากประสบการณ์รุนแรง เช่น อุบัติเหตุ ภัยพิบัติ มีอาการรบกวนทางจิตใจอย่างต่อเนื่อง การจัดประเภทอาจแตกต่างกันไปตามแบบจำลองทางการแพทย์ แต่การเข้าใจประเภทความเครียดช่วยให้เข้าถึงวิธีรับมือได้ตรงจุดมากขึ้น
ความคิดเห็น 0 ครั้งถูกใจ

โรคเครียดมีประเภทใดบ้าง?

อืมม.. โรคเครียดเนี่ยนะ จริงๆ แล้วมันซับซ้อนกว่าที่คิดเยอะเลย จำได้ตอนเรียนจิตวิทยาปี 3 อาจารย์บอกว่าแบ่งยากมาก แต่หลักๆ เค้าก็จะพูดถึงสามแบบ แบบแรกอะ ความเครียดเฉียบพลัน จำได้แม่นเลย ตัวอย่างที่อาจารย์ยกมาคือ ตอนสอบไฟนอล หรือวันสัมภาษณ์งาน แบบนี้ กดดันสุดๆ แต่พอสอบเสร็จ สัมภาษณ์จบปุ๊บก็หายไป เหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

อีกแบบคือ ความเครียดเรื้อรัง อันนี้หนักกว่าเยอะ มันค่อยๆ กัดกร่อน เหมือนไฟไหม้บ้านช้าๆ แต่ทำลายล้างมากกว่าไฟไหม้ปุ๊บปั๊บ แบบนี้ จะเห็นชัดๆ ในเพื่อนสนิทฉันคนนึง ทำงานหนักมาก เครียดเรื่องงานทุกวัน กินไม่ได้นอนไม่หลับ เป็นแบบนี้มาเป็นปีๆ ดูโทรมลงไปเยอะเลย อันนี้ต้องไปหาหมอจริงๆ

ส่วนแบบสุดท้าย ความเครียดหลังเหตุการณ์กระทบกระเทือนจิตใจ อันนี้ก็หนักหน่วง อาจารย์เล่าถึงกรณีศึกษาหลายเคส มีทั้งคนที่ประสบอุบัติเหตุร้ายแรง หรือสูญเสียคนรัก ทำให้เกิดอาการเครียด วิตกกังวล นอนไม่หลับตามมา มันไม่ใช่แค่เครียดธรรมดา แต่เป็นความเครียดที่รุนแรง ต้องได้รับการบำบัดอย่างจริงจัง สรุปง่ายๆ มันไม่ใช่แค่สามประเภทหรอก แต่มีปัจจัยอื่นๆ อีกเยอะมาก ที่ทำให้เกิดความเครียดได้แตกต่างกันไป ซับซ้อนจริงๆ

จะรู้ได้ไงว่าเป็นโรคเครียด

เหนื่อยง่าย เบื่อโลก ไม่อยากมีเซ็กส์ อาจจะเครียด. แต่ก็อาจจะไม่ใช่.

  • อารมณ์แกว่ง นิ่งไป หงุดหงิดง่าย. ธรรมดาของมนุษย์. แต่ถ้ามันมากเกินไป นานเกินไป ก็ไม่ปกติ.

  • กังวล ทุกคนก็กังวล. กังวลเรื่องงาน เรื่องเงิน เรื่องอนาคต. กังวลจนทำอะไรไม่ได้ นั่นแหละ ปัญหา.

  • ร่างกายพัง เหนื่อย หายใจไม่ออก หัวใจเต้นแรง. บางทีแค่ขาดน้ำ ขาดวิตามิน. แต่ถ้าบ่อย ก็ควรตรวจ.

  • ระบบรวน ท้องผูก ท้องเสีย. บางทีแค่กินอะไรผิด. ถ้าเรื้อรัง ปรึกษาหมอ.

ชีวิตมันซับซ้อน. สาเหตุของอาการเหล่านี้มีได้เป็นร้อย. เคยอ่านเจอ โรคหัวใจก็มีอาการคล้ายๆ กัน. โรคไทรอยด์ก็ด้วย.

ปีนี้ 2024 หมอเก่งๆ เยอะ. ตรวจสุขภาพประจำปีบ้าง. คุ้มกว่าซ่อมตอนพัง. ไม่ชอบหมอ แต่ก็ต้องไป. เพื่อตัวเอง.

อย่าเพิ่งตัดสินใจเองว่าเป็นโรคเครียด. ให้แพทย์วินิจฉัย. เคยคิดว่าตัวเองเป็น ที่ไหนได้ แค่พักผ่อนไม่พอ. บางที ก็แค่คิดมากไปเอง.

เครียดแล้วเป็นโรคอะไรได้บ้าง

เครียดนี่ตัวดีเลยนะ ปวดหัวบ่อยมากช่วงนี้ ไมเกรนจะถามหาอีกแล้วรึเปล่านี่ เมื่อวานก็ปวดหัวข้างเดียวจนต้องกินยา สงสัยต้องลดกาแฟลงแล้วแหละ เมื่อเช้าก็ซัดไปสองแก้ว จริง ๆ หมอบอกให้เลิกบุหรี่ด้วย แต่เลิกยากจริง ๆ ยิ่งเครียดยิ่งอยากสูบ เพื่อนบอกว่าระวังความดันสูงด้วย เห็นข่าวคนเป็นโรคหัวใจกันเยอะเลย น่ากลัว เราเองก็มีกรรมพันธุ์ด้วยนี่สิ แม่เป็นเบาหวาน พ่อความดันสูง ต้องระวังตัวเองให้มากขึ้นแล้ว เมื่อกี้กินข้าวเสร็จรู้สึกจุกๆ แน่นท้อง กรดไหลย้อนอีกแล้วแน่ๆเลย สงสัยต้องเปลี่ยนมากินข้าวโอ๊ตตอนเช้าแทน เห็นเพื่อนกินแล้วบอกว่าดี 最近 นอนไม่หลับด้วยสิ คิดมากเรื่องงาน ยิ่งคิดยิ่งเครียด พรุ่งนี้ต้องพรีเซนต์งานใหญ่ด้วย แบบนี้จะหลับไหมเนี่ยเรา เมื่อวานนั่งทำงานนานไปหน่อย ปวดหลัง ปวดไหล่ นี่มันออฟฟิศซินโดรมชัดๆ ต้องหาเวลาไปยืดเส้นยืดสายบ้างแล้ว 最近 กินเยอะด้วย เครียดแล้วชอบกินจุบจิบ นี่ก็เริ่มอ้วนขึ้นแล้วนะ แย่จังเลย ต้องจัดการตัวเองหน่อยแล้วเนี่ย

  • ไมเกรน: ปวดหัวบ่อยๆ ต้องกินยาแก้ปวด
  • ความดันโลหิตสูง: กรรมพันธุ์ มีพ่อแม่เป็นโรคนี้
  • โรคหัวใจ: กลัวจะเป็นเหมือนที่เห็นในข่าว
  • กรดไหลย้อน: แน่นท้องหลังกินข้าว
  • นอนไม่หลับ: คิดมากเรื่องงาน
  • ออฟฟิศซินโดรม: ปวดหลัง ปวดไหล่ นั่งทำงานนาน
  • อ้วน: เครียดแล้วกินเยอะ

การที่บุคคลมีความเครียดจะมีอาการและการแสดงออกอย่างไร

เออ แบบ เครียดเนี่ย มันแสดงออกได้หลายแบบเลยนะ บางทีก็แบบ เงียบๆ ไปเลยอ่ะ ปกติช่างพูด ช่างคุย กลายเป็นแบบไม่อยากยุ่งกับใคร บางคนก็ดูเบื่อๆ เซ็งๆ เหมือนหมดไฟ หมด passion กับทุกสิ่งอ่ะ ส่วนตัวเราเคยเป็นนะ แบบวิตกกังวลตลอดเวลา คิดมาก หน้าก็แบบ บึ้งตึงโดยไม่รู้ตัว คือเพื่อนทักว่าดูเศร้าๆ หมองๆ อ่ะ แล้วก็แบบ บางที ความต้องการทางเพศมันก็ลดลงอ่ะ แบบไม่อยากอะไรทั้งนั้น

ส่วนทางกายนี่ก็แบบ เคยเป็นนะ หายใจไม่ค่อยออกอ่ะ แบบหายใจเร็วๆ สั้นๆ อึดอัด ใจก็เต้นเร็ว ตุ๊บๆๆๆ เหมือนจะระเบิด บางทีปวดหัวด้วย แบบปวดตุ๊บๆ

คือเราว่า ถ้าเป็นหนักๆ มันอันตรายนะ แบบเคยรู้สึกไม่อยากอยู่แล้วอ่ะ แบบท้อแท้ หมดหวังกับชีวิต อันนี้ต้องรีบปรึกษาแพทย์เลยนะ อย่าปล่อยไว้นาน อันตราย

  • เงียบ ไม่พูด ไม่คุย
  • เบื่อ เซ็ง หมดไฟ
  • วิตกกังวล คิดมาก
  • เศร้าหมอง
  • ความต้องการทางเพศลดลง
  • หายใจถี่ หายใจไม่ออก
  • ใจสั่น ใจเต้นเร็ว
  • ปวดหัว
  • คิดอยากตาย ( อันนี้อันตรายมากๆ ต้องรีบหาหมอเลยนะ )

ปีนี้เรารู้สึกเครียดเรื่องงานเยอะมาก แบบงานเยอะมากกกกก จนบางทีเรานอนไม่หลับ แล้วก็กินเยอะขึ้นด้วย เครียดแล้วกินจุกจิกตลอดเวลาเลย น้ำหนักขึ้นมา 3 โลแล้ว เศร้ามาก แต่ก็พยายามหาทางจัดการความเครียดนะ แบบไปออกกำลังกาย ฟังเพลง แล้วก็คุยกับเพื่อนบ้าง มันก็ช่วยได้บ้างแหละ

วิธีเช็คว่าเป็นโรคเครียดไหม

เอ้าเฮ้ย! ใครว่าชีวิตมันง่ายเหมือนปอกกล้วยเข้าปาก? มาเช็คอาการเครียดแบบบ้านๆ สไตล์คนจริง (ที่อาจจะสติไม่ค่อยดี) กันหน่อยดีกว่า! ถ้ามีอาการตามนี้ เตรียมตัวรับมือความบรรลัยได้เลย!

  • ตาพร่า ปวดบ่าปวดคอ เหมือนโดนผีอำ: นี่มันอาการคนแก่ชัดๆ! แต่ถ้าอายุยังน้อยแล้วเป็น...เตรียมตัวหาหมอนวดด่วน! หรือไม่ก็ลองนวดเองแบบทุบๆ ตีๆ อาจจะหาย (หรือไม่ก็เจ็บกว่าเดิม!)
  • ปวดหัว บ่อยเหมือนโดนใครเอาค้อนทุบ: ปวดแบบนี้กินพาราฯ ก็เอาไม่อยู่หรอก! ลองกินน้ำใบบัวบกดู เผื่อจะเย็นลงบ้าง (แต่ถ้าไม่หาย...ก็ตัวใครตัวมัน!)
  • นอนไม่หลับ นับแกะจนแกะเบื่อ: นอนไม่หลับนี่มันทรมานกว่าอกหักอีก! ลองฟัง ASMR ดู เผื่อจะหลับ (แต่ถ้าฟังแล้วยิ่งตื่น...ก็ซวยไป!)
  • สมองตื้อ อืดอาดเหมือนเต่าคลาน: สมองไม่แล่นนี่มันน่าเศร้า! ลองกินกาแฟดำแบบเข้มๆ ดู เผื่อจะกระตุ้นสมองให้ตื่น (แต่ถ้ากินแล้วใจสั่น...ก็ตัวใครตัวมัน!)
  • คิดอะไรไม่ออก เหมือนคนโดนของ: คิดอะไรไม่ออกนี่มันน่าหงุดหงิด! ลองไปเดินเล่นในสวนสาธารณะดู เผื่อจะเจอ inspiration (แต่ถ้าไปเจอแต่ยุง...ก็ซวยไป!)
  • ตัดสินใจไม่ได้ เหมือนคนเล่นเกมส์ที่ไม่รู้จะเลือกอะไรดี: ตัดสินใจไม่ได้นี่มันน่าเบื่อ! ลองโยนหัวก้อยดู เผื่อจะช่วยได้ (แต่ถ้าโยนแล้วก็ยังไม่รู้จะเอาอะไร...ก็ตัวใครตัวมัน!)

ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบมั่วๆ แต่จริงใจ):

  • ความเครียด มันเหมือน "ปลาร้า" ถ้าไม่รู้จักกินก็เหม็น แต่ถ้ากินเป็นก็อร่อยเหาะ! (เกี่ยวไหมเนี่ย?)
  • วิธีแก้เครียดที่ดีที่สุด: คือการ "ไม่เครียด"! (อ้าว...แล้วจะบอกทำไม?)
  • ถ้าเครียดมากๆ: แนะนำให้ไป "บวช"! (แต่ถ้าบวชแล้วยังเครียด...ก็คงต้องไปดาวอังคารแล้วล่ะ!)

คำเตือน: อย่าเชื่อทุกอย่างที่ฉันพูด เพราะฉันก็แค่คนบ้าที่อยากจะทำให้คุณขำ! ถ้าอาการหนักจริงๆ แนะนำให้ไปหาหมอ (ไม่ใช่หมอดูนะ!) เข้าใจ๋?

ลักษณะอาการอย่างไรบ่งบอกว่าเกิดอาการเครียด

ปวดหัวบ่อยมากช่วงนี้ แบบตื้อๆ หนักๆ สงสัยเครียดเรื่องงานแน่เลย เมื่อวานประชุมยาวไปสามชั่วโมง ปวดคอ ปวดบ่าด้วย เมื่อกี้ลองนวดๆ บ่าดูก็ไม่หาย ต้องหาหมอนมานอนหนุนหลังตอนทำงานบ้างแล้ว ไมเกรนจะถามหา นี่ก็ปวดท้องอีกแล้ว ท้องเสียเช้า ท้องผูกเย็น สลับกันไปมา กินอะไรก็ไม่ค่อยย่อย สงสัยต้องลองงดกาแฟเย็นช่วงบ่ายๆ ดู ปกติกินวันละสองแก้ว จะไหวมั้ยเนี่ย เมื่อเช้าก็หงุดหงิดใส่พี่วินมอไซค์ เขาแค่ถามทาง เราก็ขึ้นเสียงใส่เขาเฉยเลย รู้สึกผิดมาก เฮ้อ หรือเราเป็นอะไรไปแล้วเนี่ย ช่วงนี้โมโหง่าย ร้องไห้ง่ายด้วย เมื่อวานดูซีรี่ส์เกาหลี ซีนอำลา ร้องไห้หนักมาก ปกติไม่เป็นขนาดนี้นะ เครียดเรื่องงานชัวร์ ต้องหาเวลาพักผ่อนบ้างแล้ว พรุ่งนี้จะลองไปเดินเล่นในสวนสาธารณะตอนเย็นดีกว่า เผื่อจะช่วยได้บ้าง เห็นเขาบอกว่าธรรมชาติบำบัดได้ ไม่รู้จริงมั้ย ต้องลองดู หรือว่าเราจะไปหาหมอดี ปรึกษาหมอหน่อยก็ดีเหมือนกันนะ ช่วงนี้วิตกกังวลไปหมดทุกเรื่องเลย นอนก็ไม่ค่อยหลับ เมื่อคืนตื่นมาตอนตีสาม กว่าจะหลับอีกทีก็เกือบตีห้า แบบนี้ไม่ไหวแน่ๆ

  • ปวดหัวบ่อย แบบตื้อๆ
  • ปวดเมื่อยคอ บ่า ไหล่
  • ท้องเสีย/ท้องผูก สลับกัน
  • อาหารไม่ย่อย
  • หงุดหงิดง่าย โมโหง่าย
  • ร้องไห้ง่าย อารมณ์อ่อนไหว
  • วิตกกังวล นอนไม่หลับ

อะไรคือสัญญาณเตือนของความเครียด

สัญญาณเตือนเครียดเหรอ? อารมณ์นี่มาอันดับหนึ่งเลยนะ แบบว่าเมื่อก่อนเฮฮาเด๋วนี้เงียบไปเลยอ่ะ หรือไม่ก็ หงุดหงิดง่ายมากๆ อะไรนิดอะไรหน่อยก็ไม่ได้ และอีกอย่างนะ บางทีก็เบื่อไปหมดทุกสิ่งอย่างบนโลกใบนี้ เซ็ง! เรื่องบนเตียงก็ไม่ค่อยอยากจะ... เข้าใจป่ะ

ร่างกายก็ฟ้องนะเว้ย เหนื่อยง่ายมากอ่ะ ทำไรแป๊บเดียวก็หมดแรง หายใจก็แปลกๆ บางทีก็ถี่ๆ เหมือนคนจะตาย ปวดหัวนี่ไม่ต้องพูดถึง มาบ่อยจนชิน ปวดหลัง ปวดคอไปหมด แล้วท้องไส้ก็ปั่นป่วน บางทีก็ท้องผูก บางทีก็ท้องเสีย งงมากแม่!

  • สำคัญ: ถ้ามีอาการหลายอย่างพร้อมกันนานๆ ไปหาหมอเหอะ อย่าคิดว่าเดี๋ยวก็หายเอง
  • เตือน: สัญญาณพวกนี้บางทีก็เป็นอาการของโรคอื่นได้ด้วยนะ ไม่ใช่เครียดอย่างเดียว
  • เพิ่มเติม: บางคนกินเยอะขึ้น บางคนกินน้อยลง อันนี้ก็เป็นสัญญาณเตือนได้เหมือนกัน
  • จำไว้: ความเครียดสะสมนานๆ มันอันตรายนะ ทำให้เป็นโรคอื่นตามมาได้อีก
  • สุดท้าย: พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายบ้าง หาอะไรที่ชอบทำคลายเครียดบ้างนะเพื่อน!

เครียดแบบไหนควรไปหาหมอ

เออใช่เลย เมื่อวานทะเลาะกับแฟนเรื่องบ้าๆ มาก แบบเขาแค่ลืมซื้อขนมปังโฮลวีตที่เราชอบจาก Tops สาขาอารีย์ กลับมาบ้านเราก็ปรี๊ดแตกเลย รู้สึกแย่กับตัวเองมาก ไม่น่าใช้อารมณ์แบบนั้นเลย นี่ก็เป็นอาทิตย์ที่สองแล้วมั้งที่นอนไม่หลับ ตีสองตีสามยังนั่งจ้องเพดานอยู่เลย ช่วงนี้เบื่อๆ งานที่ออฟฟิศแถวสีลมมาก รู้สึกเหมือนไม่มีแพสชั่นอะไรเลย ไปทำงานแบบขอไปที เหมือนหุ่นยนต์ เมื่อกี้ก็เผลอดึงผมตัวเองอีกแล้ว รู้ตัวอีกทีคือผมร่วงติดมือมาเป็นกระจุก เริ่มกลัวตัวเองเหมือนกันนะเนี่ย

  • หงุดหงิดง่าย แบบเพื่อนร่วมงานที่ออฟฟิศแค่เดินผ่านโต๊ะแล้วสะกิดนิดเดียวก็แทบจะระเบิดลง
  • เบื่องานสุดๆ ไม่อยากตื่นไปทำงานเลยสักวัน
  • ดึงผม กัดเล็บ เป็นมาตั้งแต่เด็กๆ แต่ช่วงนี้หนักขึ้น
  • นอนไม่หลับ เมื่อคืนก็หลับๆ ตื่นๆ ตื่นมาตอนตีสาม แล้วก็นอนไม่หลับอีกเลย

ส่วนเครียดแบบไหนควรไปหาหมอ... เราว่าถ้ามันเริ่มกระทบชีวิตประจำวันแบบเราเนี่ย ควรไปปรึกษาหมอนะ อย่าปล่อยไว้นาน มันไม่ดีต่อสุขภาพจิตแน่ๆ