โรคเบาหวาน สาเหตุเกิดมาจากอะไรบ้าง

สาเหตุอะไรบ้างที่ทำให้เกิดโรคเบาหวาน

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคเบาหวานนั้นซับซ้อน ไม่ได้เกิดจากปัจจัยเดียว แต่เป็นผลจากการทำงานร่วมกันของหลายปัจจัย ลองดูรายละเอียดกันดีกว่าค่ะ

• พันธุกรรม: ยีนบางตัวมีส่วนเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อการเป็นเบาหวาน แต่ก็ไม่ใช่ว่ามียีนเหล่านั้นแล้วจะต้องเป็นโรคเสมอไป คิดง่ายๆ เหมือนมีใบเสี่ยง แต่จะถูกหรือไม่ถูกขึ้นอยู่กับปัจจัยอื่นๆ ด้วย ตัวอย่างเช่น ในครอบครัวของฉันเอง มีประวัติโรคเบาหวานอยู่ ดังนั้นฉันจึงต้องดูแลสุขภาพตัวเองให้ดีเป็นพิเศษ

• น้ำหนักตัวและไขมันในร่างกาย: ภาวะน้ำหนักเกินและความอ้วน โดยเฉพาะไขมันสะสมบริเวณหน้าท้อง จะเพิ่มความต้านทานต่ออินซูลิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนสำคัญในการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ทำให้เกิดภาวะเบาหวานชนิดที่ 2 ได้ง่ายขึ้น

• วิถีชีวิตที่ไม่แข็งแรง: การขาดการออกกำลังกายและการทานอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น อาหารที่มีน้ำตาลและไขมันสูง จะยิ่งเพิ่มความเสี่ยง ปีนี้ (2566) องค์การอนามัยโลกยังคงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการออกกำลังกายอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์ เพื่อสุขภาพที่ดี

• อายุ: อายุที่มากขึ้นเป็นอีกปัจจัยเสี่ยง เนื่องจากร่างกายจะเสื่อมสภาพลงตามธรรมชาติ การทำงานของตับอ่อนและการตอบสนองต่ออินซูลินอาจลดลง

• โรคของตับอ่อน: โรคตับอ่อนบางชนิด เช่น ตับอ่อนอักเสบหรือการผ่าตัดตับอ่อน จะส่งผลต่อการผลิตอินซูลิน ทำให้เกิดเบาหวานได้

• การติดเชื้อไวรัส: ไวรัสบางชนิด เช่น หัด เยอรมัน คางทูม อาจมีผลต่อตับอ่อน แต่เป็นสาเหตุที่ค่อนข้างหายาก

• ความเครียด: ความเครียดเรื้อรังเป็นปัจจัยสำคัญที่มักถูกมองข้าม ความเครียดจะกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนที่ทำให้เกิดความต้านทานต่ออินซูลิน

เห็นไหมคะว่าสาเหตุมันค่อนข้างซับซ้อน การป้องกันที่ดีที่สุด คือการดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ และที่สำคัญคือ การมีสติในการใช้ชีวิต เพราะการใช้ชีวิตแบบพอดี ดูจะเป็นกุญแจสำคัญในการดูแลสุขภาพในระยะยาว

อะไรบ้างที่ทำให้เป็นเบาหวาน

ปัจจัยเสี่ยงโรคเบาหวาน พ.ศ.2566 ที่น่าสนใจคือ มันซับซ้อนกว่าที่คิดนะ ไม่ใช่แค่กินหวานเยอะอย่างเดียว

• พันธุกรรม: ประวัติครอบครัวเป็นโรคเบาหวานโดยตรง (พ่อแม่ พี่น้อง) เพิ่มโอกาสเสี่ยงอย่างมาก นี่คือสิ่งที่เราไม่สามารถควบคุมได้ แต่สามารถบริหารจัดการปัจจัยอื่นๆได้

• น้ำหนักเกิน/อ้วน: ดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่า 23 สำหรับคนเอเชีย ไขมันสะสมโดยเฉพาะบริเวณหน้าท้อง เป็นตัวการสำคัญ ลองคิดดูว่าร่างกายทำงานหนักแค่ไหนในการจัดการพลังงานส่วนเกิน

• วิถีชีวิตไม่แข็งแรง: การออกกำลังกายน้อย การบริโภคอาหารที่มีน้ำตาลสูง เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ และบุหรี่ ล้วนส่งผลเสียต่อการทำงานของร่างกาย นี่คือปัจจัยที่เราสามารถควบคุมได้

• ความดันโลหิตสูง: ความดันโลหิตสูงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง มันบ่งบอกถึงความผิดปกติของระบบไหลเวียนโลหิต ที่อาจส่งผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด

เพิ่มเติม: ปีนี้ผมศึกษาพบว่าภาวะดื้ออินซูลินมีบทบาทสำคัญมาก เป็นกลไกที่ทำให้ร่างกายไม่สามารถใช้ประโยชน์จากอินซูลินได้อย่างมีประสิทธิภาพ นำไปสู่ระดับน้ำตาลในเลือดสูง น่าสนใจใช่มั้ยครับ นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น ปัจจัยอื่นๆ เช่น อายุ เพศ เชื้อชาติ และการตั้งครรภ์ ก็มีส่วนเกี่ยวข้องเช่นกัน

ข้อใดคือสาเหตุหรือปัจจัยเสี่ยงภายในที่ทำให้เกิดโรคเบาหวาน

ดึกแล้วเนอะ... เรื่องเบาหวานนี่มันก็ใกล้ตัวกว่าที่คิดเยอะเลย

• กรรมพันธุ์: ใช่... มันถ่ายทอดได้จริง แต่ไม่ได้แปลว่าต้องเป็นทุกคนนะ ถ้าพ่อแม่เป็น เราก็แค่ต้องระวังตัวเองมากกว่าคนอื่นหน่อย แค่นั้นเอง

• ความอ้วน: อันนี้ก็ตรงไปตรงมา น้ำหนักเกินมันก็ไม่ดีต่ออะไรหลายๆ อย่างอยู่แล้ว เบาหวานก็เป็นหนึ่งในนั้น

• ไม่ออกกำลังกาย: ร่างกายเรามันต้องขยับบ้างแหละ ไม่ใช่แค่นั่งๆ นอนๆ ไปวันๆ อินซูลินมันก็ทำงานแย่ลงสิ

• ความเครียด: เรื่องนี้เข้าใจเลย ชีวิตมันก็เครียดๆ กันทั้งนั้น แต่ถ้าปล่อยให้เครียดสะสมมากๆ มันก็ส่งผลเสียต่อร่างกายเราจริงๆ นะ

• อายุ: พออายุมากขึ้น ร่างกายมันก็เริ่มเสื่อมโทรมไปตามกาลเวลา อินซูลินมันก็อาจจะผลิตได้น้อยลง

ข้อมูลเพิ่มเติมนะ (เผื่อใครอยากรู้)

• เบาหวานชนิดที่ 1: ร่างกายสร้างอินซูลินไม่ได้เลย มักเจอในเด็ก
• เบาหวานชนิดที่ 2: ร่างกายสร้างอินซูลินได้ แต่ใช้ได้ไม่ดี ส่วนใหญ่เกิดจากพฤติกรรมการกินอยู่
• เบาหวานขณะตั้งครรภ์: เกิดขึ้นระหว่างตั้งครรภ์ แล้วมักหายไปหลังคลอด แต่ก็เพิ่มความเสี่ยงที่จะเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ในอนาคต
• ปัจจุบัน ปี 2567: คนไทยเป็นเบาหวานเยอะขึ้นเรื่อยๆ นะ น่ากลัวเหมือนกัน
• การป้องกัน: คุมน้ำหนัก ออกกำลังกาย กินอาหารที่มีประโยชน์ ลดเครียด ตรวจสุขภาพเป็นประจำ

ข้อใดเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคเบาหวาน

ปัจจัยเสี่ยงเบาหวานเนี่ยนะ อืมมม... เยอะแยะไปหมดเลย คิดหนัก!

• น้ำหนักเกินนี่อันดับต้นๆ เลย BMI เกิน 23 นี่ก็เสี่ยงแล้ว เพื่อนฉันคนนึง BMI เกิน 30 เป็นเบาหวานไปแล้ว ปีนี้เอง! น่ากลัวจริงๆ

• อ้วนลงพุงนี่ก็มา รอบเอว ผู้ชายเกิน 90 ผู้หญิงเกิน 80 อันตรายมากกกก เห็นชัดๆ เลย พ่อฉันเอง รอบเอวเยอะมาก ตอนนี้ก็ต้องคอยดูแลสุขภาพอย่างใกล้ชิด เสี่ยงเป็นเบาหวานสูง

• พันธุกรรม! นี่สำคัญสุดๆ ถ้าในครอบครัวมีคนเป็นเบาหวาน โอกาสเราก็สูงตามไปด้วย แม่ฉันเป็น ฉันก็เลยต้องระวังตัวเป็นพิเศษ ตรวจสุขภาพทุกปีเลย

• ผู้หญิงที่เคยเป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ หรือคลอดลูกหนักเกิน 4 กิโล อันนี้ก็เสี่ยง เพื่อนอีกคน คลอดลูก 4 กิโลกว่า ตอนนี้ต้องดูแลน้ำตาลอย่างดี หวั่นๆ อยู่เหมือนกัน

อื้อหือ เขียนไปเขียนมา ตัวเองก็เริ่มกลัวขึ้นมาซะแล้ว ต้องไปตรวจสุขภาพบ้างแล้วมั้ง ปีนี้ยังไม่ได้ตรวจเลย ลืมไปเลย เฮ้อออ... พรุ่งนี้ต้องโทรนัดหมอแล้ว นี่แหละ ความจริงที่ต้องเผชิญ