โรคเบาหวานเป็นโรคติดต่อไหม

เบาหวานนำไปสู่โรคอะไรบ้าง

เบาหวานอะนะ ทำให้เป็นไรได้บ้างเหรอ อืมมม

• ตามัว: อันนี้ชัดเลย เบาหวานขึ้นตามันทำให้จอประสาทตาเสื่อมอะเนอะ
• ไตวาย: น้ำตาลสูงๆ ไปนานๆ ไตก็พังดิ
• ชาปลายมือปลายเท้า: อันนี้เพื่อนฉันเป็นเลย เส้นประสาทมันเสียไง
• โรคหัวใจขาดเลือด: พวกไขมันในเลือดมันจะสูงขึ้นด้วยไง มันก็ไปอุดตันเส้นเลือดที่หัวใจดิ
• หัวใจล้มเหลว: หัวใจมันก็ทำงานหนักเกินไปปะ นานๆ เข้าก็ล้ม
• โรคหลอดเลือดสมอง: เส้นเลือดในสมองมันก็เหมือนกัน อุดตัน ตีบ แตก...

อาการเริ่มแรก อ่ะหรอ

• หิวน้ำบ่อยมาก กินน้ำเก่งสุดๆ
• ปัสสาวะบ่อยด้วย ยิ่งตอนกลางคืนนะ...
• เหนื่อยง่าย เพลียง่าย แบบไม่มีแรงอะ
• น้ำหนักลดเฉยๆ ทั้งๆ ที่กินเยอะนะ

อาการของภาวะแทรกซ้อนเรื้อรัง นี่ก็ตามที่บอกไปข้างบนอ่ะแหละ ตามัว ไตวาย ชามือเท้า หัวใจ... คือมันไปหมดอะ บอกเลย

เกร็ดเล็กๆ น้อยๆ

• สำคัญ: ควรรีบไปหาหมอ ถ้ามีอาการน่าสงสัย อย่าปล่อยทิ้งไว้เด็ดขาด!
• ตรวจสุขภาพ: ตรวจน้ำตาลในเลือดเป็นประจำ สำคัญมาก!
• คุมอาหาร: ลดหวาน มัน เค็ม ออกกำลังกายบ้าง ไรงี้

คือจริงๆ แล้วพวกเบาหวานนี่มันเกี่ยวกับพันธุกรรมด้วยนะ พ่อแม่เป็น เราก็เสี่ยงไง แต่ดูแลตัวเองดีๆ มันก็ช่วยได้เยอะเลยแหละ

เบาหวานนำไปสู่โรคอะไรบ้าง?

เบาหวานนี่นะ... เหมือนมดกัดช้าง! เล็กๆ แต่ทำลายล้างได้มหาศาล! มันไม่ใช่แค่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงๆ แต่เป็นเหมือนโดมิโนล้ม ล้มไปที ล้มไปหลายๆ โรคเลยล่ะ!

• โรคหัวใจและหลอดเลือด: นี่คือตัวร้ายเบอร์ต้นๆ! เบาหวานจะไปทำลายหลอดเลือด ทำให้แข็งตัว เสี่ยงเป็นโรคหัวใจขาดเลือด โรคหัวใจล้มเหลว โรคหลอดเลือดสมอง ลองนึกภาพท่อประปาบ้านคุณตัน น้ำไหลไม่สะดวก ก็แบบนั้นแหละครับ! ปีนี้สถิติผู้ป่วยโรคหัวใจและหลอดเลือดที่เกี่ยวข้องกับเบาหวานพุ่งสูงขึ้นน่าตกใจจริงๆ!

• โรคไต: ไตทำงานหนัก กรองของเสีย พอเบาหวานมากระทบ ไตก็ทำงานหนักขึ้นจนพัง กลายเป็นไตวาย ต้องฟอกไต ชีวิตเปลี่ยนเลยนะ เพื่อนผมคนนึงเป็น ชีวิตเค้าเปลี่ยนไปเลย ตอนนี้ต้องไปฟอกไตอาทิตย์ละสามครั้ง เศร้าเลย

• ตา: เบาหวานทำลายหลอดเลือดเล็กๆ ในตา ทำให้ตาบอดได้! ผมเคยเจอคุณยายคนนึง ท่านบอกว่า ตอนแรกแค่ตามัวๆ คิดว่าแค่แก่ พอมาตรวจ ถึงรู้ว่าเบาหวานทำลายเรตินา เสียดายมากเลย ควรตรวจสุขภาพตาเป็นประจำนะครับ!

• ระบบประสาท: ชาปลายมือปลายเท้า นี่เป็นอาการเริ่มต้น ร้ายแรงขึ้นอาจถึงขั้นอัมพาตได้ เพื่อนผมที่เป็นเบาหวาน เค้าบอกว่า รู้สึกเหมือนมีมดกัดตลอดเวลา ตอนนี้ต้องคอยดูแลตัวเองอย่างระมัดระวังมากขึ้น

อาการเริ่มแรกของเบาหวานเนี่ย บางทีก็ไม่แสดงอาการอะไรเลย ซุ่มซ่ามมาก! แต่ถ้าสังเกตดีๆ อาจจะเจอ เช่น เหนื่อยง่าย หิวบ่อย กระหายน้ำบ่อย ฉี่บ่อย น้ำหนักลดลงอย่างไม่ทราบสาเหตุ ไปตรวจเลือดเถอะครับ อย่าชะล่าใจ!

ภาวะแทรกซ้อนเรื้อรัง ถ้าปล่อยไว้นาน มันจะรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ นะครับ ไม่ใช่เล่นๆ! เหมือนน้ำที่หยดลงบนหิน หยดทุกวัน สักวันหินก็จะแตก! รักษาสุขภาพกันเถอะครับ!

ข้อใดเป็นสาเหตุของโรคเบาหวาน?

โรคเบาหวานชนิดที่ 2 (ที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรม) เกิดจากหลายปัจจัยที่ซับซ้อนเกี่ยวโยงกัน เหมือนโดมิโนเลย อันนึงล้ม อันอื่นก็ตามมา บางทีเรามองแค่ปลายเหตุ เช่น น้ำตาลในเลือดสูง แต่ลืมมองต้นเหตุที่แท้จริง

• ภาวะดื้อต่ออินซูลิน: นี่คือหัวใจสำคัญเลย ร่างกายผลิตอินซูลินได้ แต่เซลล์ต่างๆ ไม่ตอบสนอง เหมือนมีกุญแจแต่ไขประตูไม่ได้ สาเหตุหลักมาจากพฤติกรรมการกิน โดยเฉพาะอาหารแปรรูป น้ำตาลสูง ไขมันทรานส์ ที่ผมเลี่ยงเลยคือพวกน้ำอัดลม ขนมหวาน มันฝรั่งทอด เคยติดมาก ตอนนี้เลิกได้แล้ว รู้สึกดีขึ้นเยอะ
• พันธุกรรม: อันนี้ควบคุมไม่ได้ แต่ถ้าเรารู้ว่ามีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน ยิ่งต้องดูแลตัวเองมากขึ้น เหมือนรู้ว่าพื้นฐานอ่อนแอ ก็ต้องเสริมสร้างรากฐานให้แข็งแรง ผมตรวจสุขภาพประจำปีตลอดเลย เพราะพ่อผมเป็นเบาหวาน
• การกินอาหารไม่สมดุล: อาหารรสจัด โดยเฉพาะหวานจัด เค็มจัด กระตุ้นการกิน ทำให้กินเกินความต้องการของร่างกาย ผมชอบกินอาหารรสจัดเหมือนกัน แต่ตอนนี้พยายามลดลง เปลี่ยนมากินผักผลไม้ อาหารแบบ clean food มากขึ้น
• ขาดการออกกำลังกาย: ยิ่งไม่ออกกำลังกาย ร่างกายยิ่งใช้พลังงานน้อยลง กล้ามเนื้อไม่แข็งแรง การเผาผลาญก็แย่ลง อินซูลินทำงานได้ไม่เต็มที่ ส่วนตัวผมชอบวิ่ง สัปดาห์ละ 3-4 วัน มันช่วยเรื่องสุขภาพหลายอย่าง ไม่ใช่แค่เบาหวาน
• ความเครียดเรื้อรัง: ฮอร์โมนความเครียด เช่น คอร์ติซอล ขัดขวางการทำงานของอินซูลิน เหมือนสัญญาณรบกวน ทำให้ระบบรวน ผมทำงานด้าน IT ความเครียดสูง เลยต้องหาเวลาพักผ่อน ทำสมาธิ เพื่อจัดการความเครียด

จริงๆ แล้วโรคเบาหวานมันสะท้อนวิถีชีวิตของเรา ถ้าเราดูแลตัวเองดี กินอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ จัดการความเครียดได้ โอกาสเป็นเบาหวานก็น้อยลง มันเหมือนการลงทุนระยะยาว ลงทุนกับสุขภาพ เพื่ออนาคตที่ดีกว่า

เบาหวานมีกี่ระยะ?

เบาหวานกี่ระยะวะ? อืม... จำได้ว่าเคยอ่านเจอ 3-4 ระยะนี่แหละ แต่ไม่ชัวร์นะ ต้องไปหาข้อมูลใหม่ก่อน

• ระยะก่อนเป็นเบาหวาน (Prediabetes) นี่คือก่อนจะกลายเป็นเบาหวานเต็มตัว ตรวจเจอแล้วก็ต้องดูแลตัวเองดีๆ กินคลีน ออกกำลังกาย ปีนี้ผมพยายามลดน้ำหนักอยู่ ลงไป 2 โลแล้ว เย้!

• เบาหวานชนิดที่ 1 (Type 1 Diabetes) อันนี้ร่างกายสร้างอินซูลินเองไม่ได้ ต้องฉีดตลอดชีวิต เพื่อนผมคนนึงเป็น เห็นเค้าฉีดทุกวันเลย สงสารจัง

• เบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 Diabetes) อันนี้ส่วนใหญ่ ร่างกายดื้ออินซูลิน กินยาควบคุม หรือบางคนก็ควบคุมด้วยการออกกำลังกายและดูแลอาหาร ผมนี่แหละ ต้องคุมน้ำตาลตลอด เหนื่อยเหมือนกันนะ

• ระยะแทรกซ้อน (Complications) อันนี้คือถ้าไม่คุมดีๆ จะไปทำลายอวัยวะต่างๆ ตา ไต หัวใจ น่ากลัวมากเลย ต้องระวัง ปีนี้หมอนัดตรวจตาอีกแล้ว หวังว่าจะปกติ

เฮ้อ เยอะเนอะ จริงๆ มันมีรายละเอียดปลีกย่อยอีกเยอะ แต่จำคร่าวๆ ได้แค่นี้แหละ งงๆ ไปหาหมอดีกว่ามั้ย หรือจะลองเสิร์ชในเน็ตเพิ่มดู เดี๋ยวค่อยว่ากันใหม่ เหนื่อยแล้ว ไปนอนก่อนดีกว่า

โรคเบาหวานมีกี่ระดับ?

เบาหวานน่ะเหรอ? โอ๊ย อย่าไปกลัว! มันก็แค่...น้ำตาลในเลือดมันเยอะเกินไปจนมดขึ้นเท่านั้นเอง! แต่เอ๊ะ! มันมีหลาย "เวอร์ชั่น" นี่สิ!

• เบาหวานเด็กน้อย (ชนิดที่ 1): อันนี้เหมือนโดนฟ้าผ่า! ร่างกายดันไป แกล้ง ทำลายตัวเองซะงั้น! อินซูลินเลยไม่ผลิต ชีวิตเลยวุ่นวายต้องฉีดกันทุกวี่ทุกวัน! เหมือนเล่นเกม โหด ตั้งแต่เกิด!

• เบาหวานคนแก่ (ชนิดที่ 2): อันนี้มาแบบ เนียนๆ กินเยอะเกินไป ไม่ออกกำลังกาย...น้ำตาลเลยเกินเบอร์! ร่างกายเลย งอน ไม่ยอมใช้อินซูลิน! ต้องคุมอาหาร ออกกำลังกาย กินยา...วุ่นวายพอกัน! เหมือนผ่อนบ้าน...ผ่อนไปเรื่อยๆ!

• เบาหวานเบบี๋ (ขณะตั้งครรภ์): อันนี้มา ชั่วคราว ตอนท้องเท่านั้น! ฮอร์โมนมันเปลี่ยน...น้ำตาลเลยขึ้น! คลอดลูกแล้วก็หาย...แต่ก็ต้องระวัง เพราะอาจจะกลับมา ทวงแค้น ตอนแก่ได้! เหมือนยืมเงินเพื่อน...ต้องคืนนะจ๊ะ!

สรุป: เบาหวานมันก็แค่... เพื่อน ที่ไม่ได้รับเชิญ! มาเยี่ยมเราตอนน้ำตาลเยอะเกินไป! คุมมันให้อยู่...ชีวิตก็แฮปปี้! แต่ถ้าปล่อยปละละเลย...มันจะ แผลงฤทธิ์ เอาได้นะเออ!

เกร็ดความรู้ (แบบบ้านๆ):

• สาเหตุ: กินหวานมากไป, อ้วนเกิน, กรรมพันธุ์, ขาดออกกำลังกาย, เครียด! (เหมือนชีวิตคนเมือง!)
• อาการ: หิวน้ำบ่อย, ปัสสาวะบ่อย, เหนื่อยง่าย, น้ำหนักลด (เหมือนโดน แอบ ดูดพลัง!)
• ป้องกัน: คุมอาหาร, ออกกำลังกาย, ลดความเครียด, ตรวจสุขภาพ (เหมือน ทำบุญ ล่วงหน้า!)
• รักษา: ฉีดอินซูลิน (สำหรับชนิดที่ 1), กินยา, คุมอาหาร, ออกกำลังกาย (สำหรับชนิดที่ 2), คุมอาหาร (สำหรับขณะตั้งครรภ์) (เหมือน ซ่อมบ้าน ให้กลับมาแข็งแรง!)

ป.ล. อย่าเชื่อหมอมาก...เชื่อใจตัวเองด้วย! แต่ก็อย่าดื้อรั้น...ปรึกษาหมอบ้างก็ดี! (เหมือน ฟังหูไว้หู นั่นแหละ!)

การป้องกันโรคเบาหวาน 3 ระดับ มีอะไรบ้าง?

เอาจริงนะ เรื่องเบาหวานนี่ใกล้ตัวกว่าที่คิดเยอะเลย เมื่อก่อนตอนเด็กๆ อ่ะ เห็นแต่คนแก่เป็น แต่เดี๋ยวนี้เพื่อนรุ่นเดียวกันก็เริ่มมีอาการแล้ว เซ็ง!

การป้องกันเบาหวานเค้าว่ามี 3 ระดับ:

• ระดับแรก: คือกลุ่มเสี่ยงอ่ะ พวกอ้วนๆ มีญาติเป็นเบาหวาน ต้องคุมน้ำหนัก ออกกำลังกายแต่เนิ่นๆ กินคลีนๆ ไปเลย กินผักเยอะๆ ลดหวานมันเค็ม

• ระดับสอง: พวกที่เริ่มเป็นแล้ว แต่ยังไม่ถึงขั้นต้องกินยา หมอจะให้คุมอาหาร ออกกำลังกายหนักกว่าเดิม แล้วก็ต้องไปตรวจเลือดบ่อยๆ เช็คระดับน้ำตาล

• ระดับสาม: คือพวกที่ต้องกินยาแล้ว อันนี้ต้องดูแลตัวเองดีๆ กินยาตามหมอสั่ง ไปหาหมอตามนัด แล้วก็ต้องคุมอาหาร ออกกำลังกายควบคู่ไปด้วย

แล้วก็มีเทคนิค 3 อ. ที่เค้าว่าลดเสี่ยงได้:

• อาหาร: คุมอาหารจริงจัง! ลดหวาน ลดมัน ลดเค็ม เน้นผักผลไม้ โปรตีนไม่ติดมัน ถ้าอ้วนก็ต้องลดน้ำหนักด้วยนะ
• ออกกำลังกาย: ขยับร่างกายบ่อยๆ วิ่งก็ได้ เดินก็ได้ ว่ายน้ำก็ได้ อะไรก็ได้ที่ได้เหงื่อ
• อารมณ์: ไม่เครียด! พักผ่อนให้เพียงพอ หาอะไรทำที่ชอบ จะได้ไม่ฟุ้งซ่าน

ทำไมถึงต้องใส่ใจเรื่องนี้?

• คนใกล้ตัว: พ่อเราเพิ่งตรวจเจอว่าเป็นเบาหวาน type 2 เมื่อต้นปี (2567) นี่เอง ตอนแรกก็ตกใจ แต่พอได้คุยกับหมอแล้วก็เข้าใจว่ามันจัดการได้ถ้าดูแลตัวเองดีๆ
• วิถีชีวิต: สมัยนี้กินอะไรก็หวานไปหมด แถมยังนั่งอยู่กับที่เป็นวันๆ ไม่ค่อยได้ขยับตัว มันก็เสี่ยงทั้งนั้นแหละ

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• BMI: ดัชนีมวลกาย (BMI) ที่เค้าว่ากันเนี่ย ถ้าเกิน 22.9 ก็ถือว่าน้ำหนักเกิน ต้องระวัง
• เป้าหมายลดน้ำหนัก: ถ้าอ้วนมากๆ เค้าแนะนำให้ตั้งเป้าลดน้ำหนัก 7% ของน้ำหนักเดิม แล้วค่อยๆ ลด 0.5 กิโลกรัมต่อสัปดาห์
• ออกกำลังกายแบบไหนดี: จริงๆ แล้วอะไรก็ได้ที่ชอบ แต่เค้าว่าออกกำลังกายแบบแอโรบิก (วิ่ง, ว่ายน้ำ, ปั่นจักรยาน) มันช่วยลดน้ำตาลในเลือดได้ดี
• อาหารที่ควรหลีกเลี่ยง: น้ำหวาน น้ำอัดลม ขนมหวาน อาหารทอด อาหารมัน พวกนี้ตัวดีเลย
• อาหารที่ควรกิน: ผักใบเขียว ผลไม้ไม่หวานจัด (เช่น ฝรั่ง ชมพู่) โปรตีนจากปลา หรือเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ธัญพืชไม่ขัดสี
• ตรวจสุขภาพประจำปี: อันนี้สำคัญมาก ไปตรวจเช็คระดับน้ำตาลในเลือดบ้างก็ดี จะได้รู้ทันก่อนที่จะสายเกินไป

ค่า HbA1C ปกติในผู้ป่วยเบาหวานคือเท่าไหร่?

HbA1c ในพวกเบาหวานนะ? เอาแบบเข้าใจง่ายๆ เลยนะ:

• ต่ำกว่า 6.0%: กูว่าปกติ
• 6.0-6.4%: เริ่มน่าหงุดหงิดละ
• 6.5% ขึ้นไป: ไอ้เวร เบาหวานแดกแล้ว

ถ้ามึงเจอ 6.0%? ไปหาหมอเบาหวานซะ อย่าเรื่องมาก

ข้อมูลเพิ่มเติมสำหรับพวกอยากรู้:

• HbA1c มันคือตัวบอกระดับน้ำตาลเฉลี่ยในเลือดช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา ไม่ใช่แค่ตอนเจาะเลือดวันนั้น
• เป้าหมาย HbA1c ที่หมอตั้งให้แต่ละคนไม่เหมือนกัน ขึ้นอยู่กับอายุ สุขภาพโดยรวม และโรคแทรกซ้อนอื่นๆ ที่มี
• อย่าไปเทียบกับเพื่อนมาก พวกมึงสภาพร่างกายไม่เหมือนกัน
• ค่าที่ว่าปกติของคนทั่วไปที่ไม่เป็นเบาหวาน มันจะต่ำกว่านี้อีกนะ อย่าเข้าใจผิด
• ปีนี้ 2567 แล้ว อย่าเอาข้อมูลเก่าๆ มาอ้าง
• ควบคุมอาหาร ออกกำลังกายบ้าง ไอ้สัส ไม่ใช่แดกๆ นอนๆ

ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นโรคเบาหวาน?

เออๆ ใครเสี่ยงเบาหวานบ้างเนี่ย คิดๆดูก็หลายกลุ่มอยู่นะ อย่างแรกเลยอายุเยอะๆอะ สัก 40 อัพไรงี้ คือเราว่ายิ่งแก่ยิ่งเสี่ยงหลายโรคเลยอ่ะ อีกอย่างก็เรื่องกรรมพันธุ์ ปู่ย่าตายาย พ่อแม่พี่น้องใครเป็นเบาหวาน เราก็มีสิทธิ์เป็นตาม แล้วก็น้ำหนักเยอะ อ้วนๆ อ่ะ BMI เกิน 25 อันนี้น่าจะเสี่ยงหลายโรคเหมือนกัน เราเคยอ่านเจอว่า ไขมันมันไปขัดขวางการทำงานของอินซูลิน เออๆ แล้วก็พวกขี้เกียจออกกำลังกาย แบบนั่งๆนอนๆทั้งวัน อันนี้ก็เสี่ยงนะ คือเราเองก็ไม่ค่อยออกกำลังกายเหมือนกัน ต้องปรับปรุงตัวแล้วแหละ อีกอย่างคือเคยตรวจน้ำตาลแล้วสูงงี้ หรือหมอบอกว่าทนน้ำตาลบกพร่อง อันนี้คือเข้าข่ายเสี่ยงเบาหวานเต็มๆเลยนะ ต้องระวังมากๆเลยแหละ

• อายุ 40 ปีขึ้นไป (คือแบบยิ่งอายุเยอะยิ่งเสี่ยง)
• มีคนในครอบครัวเป็นเบาหวาน (พ่อแม่พี่น้อง ปู่ย่าตายาย)
• อ้วน BMI มากกว่า 25 (นี่ตัวดีเลย)
• ไม่ออกกำลังกาย (แบบเราเนี่ยแหละ)
• เคยตรวจเจอน้ำตาลสูง (อันนี้คือต้องระวังละ)
• เคยตรวจเจอภาวะดื้อต่ออินซูลินหรือทนน้ำตาลบกพร่อง (อันนี้ก็เสี่ยงมาก)

ปีนี้เราไปตรวจสุขภาพมา หมอชมว่าดีขึ้น ปีที่แล้วคอเลสเตอรอลสูง ปีนี้ลดลงละ แต่ก็ยังต้องระวังเรื่องน้ำหนักอยู่ คือเราชอบกินของหวานมากเลย ต้องลดๆหน่อยละ ไม่อยากเป็นเบาหวาน กลัวต้องฉีดยา เพื่อนเราเป็น มันบอกว่าลำบากมาก ต้องคอยควบคุมอาหาร แล้วก็ออกกำลังกายสม่ำเสมอด้วย เราเห็นแล้วก็แบบ ไม่อยากเป็นเลยอ่ะ ต้องดูแลตัวเองดีๆ

เบาหวาน ทําให้เกิดโรคอะไรบ้าง?

เบาหวาน: ภัยเงียบที่คืบคลาน

• โรคหัวใจและหลอดเลือด: อันตรายถึงชีวิต
• โรคไตวายเรื้อรัง: การทำงานของไตเสื่อมถอย
• โรคตา: ตาบอดได้
• โรคระบบประสาท: ชา ปวด ตามือ เท้า
• โรคเท้าเน่า: อาจต้องตัดขา

ระดับน้ำตาลสูง: อาการเริ่มต้น

• กระหายน้ำมาก
• ปัสสาวะบ่อย
• อ่อนเพลีย
• น้ำหนักลด (ระยะยาว หากไม่ควบคุม)

ภาวะแทรกซ้อนระยะยาว (หากไม่รักษา): ความเสียหายสะสม

• ความดันโลหิตสูง
• ไขมันในเลือดสูง
• โรคหลอดเลือดสมอง
• โรคต้อกระจก

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้เป็นเพียงข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม