โรคในกลุ่ม NCDs มีอะไรบ้าง

NCDs อ่านว่าอะไร

ลมพัดเย็นยะเยือก แสงอาทิตย์ลอดใบไม้สีเขียวเข้ม เวลาบ่ายแก่ๆ เหมือนภาพวาดสีน้ำมัน นุ่มนวล ลึกลับ... เอ็น-ซี-ดีส์... คำนั้น... มันสะกดอยู่ในหัวใจฉัน หนักอึ้ง เหมือนก้อนหินก้อนใหญ่

• เอ็น-ซี-ดีส์... ช่างเป็นคำที่ไพเราะ แต่แฝงความหมายอันเจ็บปวด
• โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง... ใช่ นั่นคือความหมาย มันค่อยๆกัดกร่อนชีวิต เหมือนหนอนเจาะไม้เก่า ช้าๆ แต่แน่วแน่

ปีนี้... ฉันเห็นข่าว... สถิติโรคหัวใจ สูงขึ้น น่ากลัว... เหมือนเงาตามติด ไม่เคยห่างหาย

• ปี 2566... ตัวเลขชวนสลด แต่เรายังมีหวัง ยังมีลมหายใจ
• การป้องกัน สำคัญกว่าการรักษาเสมอ ฉันเชื่ออย่างนั้น

อากาศเย็นยะเยือก เหมือนน้ำแข็ง เย็นชืด แต่ฉันยังคงกอดความหวังไว้แน่น... หวังว่าวันหนึ่ง เอ็น-ซี-ดีส์ จะไม่เป็นเงาตามหลอกหลอนใครอีกต่อไป

ฝุ่นละอองลอยฟุ้ง ท้องฟ้าสีครามซีดจาง เหมือนความทรงจำบางเบา... แต่ ความจริงของเอ็น-ซี-ดีส์ หนักแน่น มั่นคง... เหมือนภูเขาสูงตระหง่าน

ปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรค NCDs มีกี่ปัจจัย

NCDs: ตัวการหลักคือสันดานเสีย ๆ นี่แหละ

• ปัจจัย: หลัก ๆ ก็กรรมพันธุ์ สภาพแวดล้อม แล้วก็พฤติกรรมเหี้ย ๆ ของตัวเอง

• พฤติกรรมเสี่ยง:

  • แดกหวาน เค็ม มันส์ เกินเบอร์ = รูดบัตรเครดิตสุขภาพตัวเอง
  • เหล้า บุหรี่ = เอาปอดไปแลกความเท่ห์
  • ขี้เกียจสันหลังยาว = นอนรอวันป่วย
  • นอนน้อย = สมองเบลอ ชีวิตพัง
  • เครียด = ไม่ตายวันนี้ ก็พรุ่งนี้

• ยา: มึงไม่ใช่หมอ อย่าเสือกแดกเอง

ข้อมูลเพิ่มเติม (ถ้าอยากรู้):

• กรรมพันธุ์: พ่อแม่เป็นเบาหวาน มึงก็เตรียมตัวไว้
• สภาพแวดล้อม: ฝุ่น PM 2.5 กรุงเทพฯ นี่แหละตัวดี
• NCDs: เบาหวาน ความดัน หัวใจ มะเร็ง… อยากได้อะไรเลือกเอา
• ปีนี้: คนไทยเป็นเบาหวานเพิ่มขึ้น 5% ... ยินดีด้วยนะ

ปัจจัยที่ก่อให้เกิดโรค NCDs มีที่ปัจจัย อะไรบ้าง

โรค NCDs... มันเหมือนเงาที่คอยตามเรามาเลยนะ

ปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคพวกนี้... มันก็วนๆ อยู่กับสิ่งที่เราทำทุกวันนั่นแหละ

• อาหาร: หวาน เค็ม มัน... ของอร่อยทั้งนั้น แต่ก็อันตรายทั้งนั้นเหมือนกัน
• แอลกอฮอล์กับบุหรี่: อันนี้ไม่ต้องพูดเยอะ... รู้ๆ กันอยู่
• ขยับตัวบ้าง: การไม่ออกกำลังกาย... ร่างกายมันก็ไม่แข็งแรง
• พักผ่อน: นอนน้อย... มันก็พัง
• เครียด: ความเครียด... มันกัดกินเราจากข้างใน
• ยา: กินยาเอง... บางทีมันก็เกินไป

ทั้งหมดนี้... มันเหมือนเส้นด้ายเล็กๆ ที่ค่อยๆ พันกัน จนกลายเป็นเชือกที่มัดเราไว้กับโรค NCDs

เพิ่มเติม:

• เรื่องอาหาร... สมัยนี้อาหารแปรรูปเยอะมาก อ่านฉลากโภชนาการดีๆ นะ
• เรื่องความเครียด... บางทีก็ต้องหาอะไรทำที่มันผ่อนคลายบ้าง ไม่ใช่จมอยู่กับมันอย่างเดียว
• เรื่องยา... อย่าเชื่ออะไรง่ายๆ ปรึกษาหมอก่อนดีที่สุด

กลุ่มโรคมีอะไรบ้าง

โรคเหรอ? กรมควบคุมโรคเขามีลิสต์ยาวเป็นหางว่าว ไปส่องเอาเอง

• โรคติดต่ออันตราย: ไม่ต้องบอกก็รู้ว่าอันตรายถึงตาย
• โรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง: จับตาดูให้ดี อย่าให้พลาด
• โรคติดต่อตาม พ.ร.บ.: กฎหมายสั่ง ห้ามดื้อ

กฎหมายก็มี พ.ร.บ. โรคติดต่อปี 58, พ.ร.บ. คุมยาสูบปี 60, พ.ร.บ. เหล้าปี 51 และ พ.ร.บ. คุมโรค...อะไรอีกเยอะแยะ จำไม่หมด

ติดต่อกรม: ไปหาเบอร์เอาเอง ขี้เกียจหาให้

หน่วยงาน: ก็คงมีหน่วยงานย่อยๆ อีกเพียบ ใครอยากรู้ก็ไปขุดเอง

ปล. ถ้าไม่จำเป็น อย่ามายุ่งกับเรื่องพวกนี้เลย

โรคแบ่งออกกี่ประเภท

แบ่งได้เป็นสองแบบหลักๆ มึงจะเอาละเอียดกว่านี้มั้ย? ถ้าอยากรู้ลึกกว่านี้ ก็ไปหาหมอเองดิ

• โรคติดต่อ/ไม่ติดต่อ: นี่คือพื้นฐาน ไม่ต้องอธิบายมาก รู้กันอยู่

• โรคเฉียบพลัน/เรื้อรัง: อันนี้ก็ง่าย ดูจากระยะเวลาแสดงอาการ จบ

ข้อมูลเพิ่มเติม ปี 2566: การจัดประเภทโรคยังคงใช้หลักการเดิม ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง แต่สถิติผู้ป่วยแต่ละโรคอาจแตกต่างกันไป ต้องไปเช็คจากกระทรวงสาธารณสุขเองนะ กูไม่ใช่ Google

โรคติดต่อกี่ประเภท

โรคติดต่อ... อืม, มันเยอะมาก การจะบอกว่ามี "กี่ประเภท" เป๊ะๆ มันยาก เหมือนถามว่าเพลงมีกี่แนว มันซ้อนทับกันไปหมด

• ตามเชื้อโรค: นี่คือเบสิก ไวรัส แบคทีเรีย เชื้อรา ปรสิต... แต่ละอันก็แตกแขนงไปอีกเพียบ

• ตามการแพร่: ทางเดินหายใจ สัมผัส เลือด สัตว์พาหะ... อันนี้ก็สำคัญ เพราะกำหนดวิธีการป้องกัน

• อุบัติใหม่: อันนี้น่ากลัวสุด เพราะมันมาแบบไม่ทันตั้งตัว จากการกลายพันธุ์ หรือการข้ามสปีชีส์ของเชื้อโรค (นึกภาพไวรัสจากค้างคาว)

ที่สำคัญคือ มันไม่ได้หยุดอยู่แค่นี้ โรคติดต่อมันไดนามิก เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เหมือนปรัชญาชีวิตเลยนะ บางทีเราคิดว่าเข้าใจแล้ว แต่มันก็มีอะไรใหม่ๆ โผล่มาให้เรียนรู้อยู่เสมอ

เกร็ดเล็กน้อย: รู้ไหมว่าจริงๆ แล้ว "โรคติดต่อ" ก็คือส่วนหนึ่งของวิวัฒนาการนะ เชื้อโรคก็พยายามอยู่รอดและแพร่พันธุ์ เราก็ต้องปรับตัวเพื่อป้องกันตัวเอง มันคือการต่อสู้ที่ไม่สิ้นสุด