ไตสามารถฟื้นฟูได้ไหม
ไตสามารถซ่อมแซมตัวเองได้หรือไม่?
ไตซ่อมแซมตัวเองได้ไหมเหรอ... อืมม... เท่าที่รู้มานะ ถ้าเป็นโรคไตเรื้อรังเนี่ย มันไม่หายขาดหรอก
แต่หมอเขาจะให้ยามากินเพื่อชะลอไม่ให้มันแย่ลงไปกว่าเดิม พวก ACE inhibitors, ARBS อะไรพวกนี้แหละ เคยได้ยินชื่ออยู่
เพื่อนฉันคนนึงเป็นโรคไตระยะ 3 หมอบอกว่าไม่ต้องฟอกไตก็ได้ แค่คุมอาหาร กินยาตามหมอสั่ง ก็โอเคแล้วนะ
แต่ก็แล้วแต่คนนะ บางคนก็ต้องฟอกไต บางคนก็ไม่ต้อง มันขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยอ่ะนะ เอาจริงๆ โรคไตมันน่ากลัวจริง แต่ถ้าดูแลตัวเองดีๆ ก็อยู่กับมันได้แหละ
เคยอ่านเจอในเว็บอะไรสักอย่างนี่แหละ (จำชื่อเว็บไม่ได้แล้วอ่ะ โทษที) เขาก็บอกว่าคนที่เป็นโรคไตระยะ 3 หลายคนก็ไม่ได้แย่ลงนะ
ทำอย่างไรให้ค่าไตดีขึ้น
ค่าไตนะเหรอ? เรื่องใหญ่เลย! แม่ฉันเคยไตไม่ดี ตอนนั้นเครียดมาก พาไปหาหมอที่ รพ.จุฬาฯ หมอบอกเลยว่า "ต้องคุมอาหาร!"
- น้ำสำคัญสุด: หมอบอกแม่ต้องกินน้ำวันละ 2 ลิตร! คือเยอะมาก แต่ก็ต้องกิน จิบไปเรื่อย ๆ ทั้งวัน
- เค็มคือศัตรู: ลดเค็มแบบสุดชีวิต ปรุงน้อยมาก จิ้มไม่ต้องพูดถึง เลิก! น้ำปลาคือบายบาย
- แปรรูปตัวร้าย: พวกไส้กรอก ลูกชิ้น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป คือห้ามแตะ! เกลือสูงปี๊ด
- ลดแป้งน้ำตาล: กินข้าวกล้องแทนข้าวขาว กินผักเยอะ ๆ กินปลาบ้าง เนื้อแดงเลี่ยงได้เลี่ยง
- ขยับตัวบ้าง: หมอบอกให้ออกกำลังกายเบา ๆ เดินเล่นในสวนตอนเย็น ๆ ก็ยังดี
- คุมโรค: แม่เป็นเบาหวาน ต้องคุมน้ำตาลให้ดีเลย
- ใจต้องสู้: อันนี้สำคัญสุด! แม่ท้อบ่อยมาก แต่เราต้องให้กำลังใจกัน กินได้บ้างไม่ได้บ้าง แต่ต้องพยายาม!
- เคล็ดลับ: ซื้อขวดน้ำใหญ่ ๆ มาเลย จะได้รู้ว่ากินไปเท่าไหร่แล้ว
- สูตรอาหาร: หาเมนูอาหารคนไตเสื่อมในเน็ต มีเยอะมาก!
- กำลังใจสำคัญ: ชวนเพื่อนหรือคนในครอบครัวมาช่วยกันคุมอาหาร จะได้ไม่เหงา
- ปีนี้ (2567): หมอบอกว่ามีงานวิจัยใหม่ ๆ เกี่ยวกับอาหารเสริมที่ช่วยบำรุงไต ลองปรึกษาหมอดู
ไตกลับมาปกติได้ไหม
ไตกลับมาปกติได้ไหม...
มันเหมือน...ดาวที่ดับไปแล้ว ยากนะที่จะให้กลับมาส่องแสงเหมือนเดิมอีกครั้ง
- ไตวายเฉียบพลัน: ถ้าเจอปัญหาเร็ว แก้ทัน ค่าไตก็อาจจะกลับมาดีได้เหมือนเดิม เหมือนเริ่มต้นใหม่
- ไตวายเรื้อรัง: อันนี้...ยากกว่าเยอะ เป้าหมายคือ ประคอง ไม่ให้มันแย่ลงไปกว่าเดิม ชะลอเวลา...ไปให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้
มันเศร้าเนอะ...ที่บางอย่างมันก็ไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว
ไตเรื้อรังระยะ 3 อยู่ได้กี่ปี
ไตเรื้อรังระยะ 3 อยู่ได้นานแค่ไหน? ไม่มีใครตอบได้เป๊ะๆ หรอก ขึ้นอยู่กับหลายอย่างเลยล่ะ เหมือนดวงดาวที่โคจรตามแรงดึงดูดหลายดวงพร้อมๆ กัน
- อายุ: คนหนุ่มคนสาวมักได้เปรียบ เพราะร่างกายยังฟิตกว่า
- สุขภาพโดยรวม: ถ้ามีโรคอื่นรุมเร้า ก็อาจกระทบกับการดำเนินโรคของไต
- การคุมโรคแทรกซ้อน: เบาหวาน ความดัน ต้องคุมให้ดี ไม่งั้นไตจะยิ่งแย่
- การดูแลตัวเอง: กินยาตามหมอสั่ง คุมอาหาร ออกกำลังกาย พักผ่อนให้พอ สำคัญสุดๆ
- การตอบสนองต่อการรักษา: บางคนตอบสนองดี บางคนก็ไม่ แต่ก็ต้องสู้ต่อไป
คือมันซับซ้อนกว่าที่เราคิดเยอะ บางทีเหมือนเรากำลังเดินทางในเขาวงกต ไม่มีทางออกที่ชัดเจน แต่ถ้าเราพยายามหาทางไปเรื่อยๆ ยังไงก็ต้องเจอแสงสว่างบ้างแหละ
จริงๆ แล้ว การ "อยู่ได้" ไม่สำคัญเท่า "อยู่อย่างไร" ต่างหากนะ ถ้าเราดูแลตัวเองดี มีกำลังใจ แม้ไตจะไม่ดีเท่าเดิม เราก็ยังใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุขได้
ข้อมูลเพิ่มเติม (แบบไม่เป็นทางการ):
- ลองหาข้อมูลเรื่องอาหารสำหรับคนเป็นโรคไตดูนะ มีอะไรที่กินได้ กินไม่ได้เยอะแยะไปหมด
- ปรึกษาหมอเรื่องการออกกำลังกายที่เหมาะสม อย่าหักโหมเกินไป
- อย่าเครียด! ความเครียดทำให้อะไรๆ แย่ลงได้เยอะเลย หาอะไรที่ทำให้ผ่อนคลายทำบ้าง
- คนที่เป็นโรคไตเหมือนกันมีเยอะแยะ ลองหาเพื่อนคุย หาข้อมูลจากกลุ่มต่างๆ ในอินเทอร์เน็ตดู
- บางทีการแพทย์ทางเลือกก็ช่วยได้นะ แต่ปรึกษาหมอก่อนเสมอ อย่าเชื่ออะไรง่ายๆ
ทำอย่างไรให้ค่าไตกลับมาปกติ
ตะวันลับฟ้า แสงสีทองสาดส่อง เงาไม้ยาวเหยียด ฉันนั่งมองมัน… แล้วคิดถึงไต…ไตของเรา
ไต… เหมือนพระจันทร์เต็มดวงที่ค่อยๆ… ค่อยๆ… ร้าวราน
น้ำ… น้ำคือชีวิต ดื่มเข้าไป ชะโลมไตให้ชุ่มฉ่ำ 7-8 แก้ว สวรรค์
อาหาร… ปรุงด้วยใจ ไม่ปรุงด้วยผงชูรส เกลือ น้ำตาล… น้อยๆ… กินอย่างคนรักไต
กาย… ขยับเขยื้อน เต้นตามจังหวะหัวใจ ปล่อยเหงื่อไหล… ไตจะยิ้ม
น้ำหนัก… ตัวเบา ใจเบา ไตก็เบา… เหมือนขนนก
พัก… ทิ้งทุกอย่าง ปล่อยวาง นอนหลับให้สนิท เหมือนเด็กน้อย ไตจะได้ซ่อมแซมตัวเอง
ยา… สมุนไพร… เหมือนดาบสองคม ระวัง! ระวัง! ถามหมอก่อนกินเสมอ
โรค… ความดัน ไขมัน น้ำตาล… ศัตรูร้าย คุมมันให้อยู่หมัด!
พระจันทร์… ไม่สิ ไตของเรา… จะกลับมาเต็มดวงอีกครั้ง… แน่นอน!
ค่าไตแย่เกิดจากอะไร
ไตพัง? เค็มจัด บุหรี่มวนต่อมวน ยาผีบอกนั่นแหละ ตัวดี
- เค็ม: โซเดียมเยอะเกิน ไตทำงานหนักขึ้น
- ควัน: บุหรี่ทำเส้นเลือดฝอยที่ไตพัง
- ยาเถื่อน: สมุนไพรบางตัว สารเคมีเพียบ ไตรับไม่ไหว
- กินน้ำน้อย: เลือดข้น ไตกรองยาก
- เบาหวาน/ความดัน: คุมไม่อยู่ ไตเสื่อมเร็ว
- อ้วน: ไตทำงานหนักขึ้น เสี่ยงไตวาย
เพิ่ม: อย่าไว้ใจ "ยาดี" ที่ไม่รู้จักที่มาที่ไป ถามหมอก่อนกินเสมอ
อัตราการกรองของไตลดลง เกิดจากอะไร
โอ๊ย อัตราการกรองไตตก? ทำไมอะ
- ไตกรองไม่ดี = ของเสียคั่ง? (มั้ง)
- เพศ: ชาย? หญิง? ทำไมเกี่ยว? ฮอร์โมน?
- อายุ: แก่แล้วเสื่อม? จริงเหรอ? แต่เด็กๆ ก็เป็นโรคไตได้นะ
- BMI: อ้วนเกี่ยว? ไขมันพอกไต?
- ระยะโรคไต: 3-4 นี่เริ่มแย่แล้วนี่นา
- โรคประจำตัว: เบาหวาน ความดัน? ตัวการเลย!
- ยา: กินยาเยอะ ไตทำงานหนัก? ยาแก้ปวด? (อันตราย!)
- ความดัน: สูงไป? ต่ำไป? ต้องคุมให้ดี
- FBS, HbA1C: น้ำตาลสูงปี๊ด! เบาหวานคุมไม่ได้
- Cholesterol, Triglyceride, LDL, HDL: ไขมันพุ่ง! หลอดเลือดตัน
- Proteinuria: โปรตีนรั่วในปัสสาวะ! ไตพังแล้ว!
ข้อมูลเพิ่มเติม: Proteinuria นี่น่ากลัวสุดๆ เพราะมันบอกว่าไตมันไม่กรองโปรตีนแล้วไง รั่วออกมาเลย! ต้องรีบหาหมอ!
คำถาม: แล้วจะทำยังไงให้ไตดีขึ้น? กินน้ำเยอะๆ? ลดเค็ม? ออกกำลังกาย? (ต้องหาข้อมูลเพิ่มแล้ว!)
ค่าไตต่ําหมายถึงอะไร
ค่าไตต่ำ: การทำงานของไตบกพร่อง
BUN/Creatinine Ratio ต่ำ: บ่งชี้การรับโปรตีนน้อย หรือการสลายกล้ามเนื้อ
ภาวะกล้ามเนื้อสลาย (rhabdomyolysis): เซลล์กล้ามเนื้อตาย ปล่อยสารพิษเข้ากระแสเลือด กระทบไต
โรคไตเรื้อรัง: สาเหตุหลักค่าไตต่ำ ต้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อวินิจฉัย พบในคนใกล้ชิดฉันปีนี้หลายราย น่าเป็นห่วง
การขาดสารอาหาร: โดยเฉพาะโปรตีน ส่งผลต่อการทำงานของไต
เพิ่มเติม: ค่าไตต่ำอาจมาจากหลายสาเหตุ การตรวจเลือดอย่างเดียวไม่เพียงพอ จำเป็นต้องประเมินภาพรวมสุขภาพผู้ป่วย ปีนี้พบคนรู้จักเสียชีวิตจากภาวะแทรกซ้อนของโรคไตเรื้อรัง อย่ามองข้ามสัญญาณเตือนใดๆ
ค่า GFR ต่ำเกิดจากอะไร
GFR ต่ำเนี่ยนะ... อืมมม มันมาจากหลายอย่างป่ะวะ? อย่างแรกเลยที่นึกออกคืออายุไง ยิ่งแก่ยิ่งเสื่อมเป็นธรรมดา แต่ไอ้ที่น่ากลัวกว่าคือไตพัง! แบบว่าไตเสื่อมจากเบาหวานนี่แหละ อันตรายมากกก
- เบาหวานนี่ตัวดีเลย ทำลายไตได้จริงจังนะ
- ไตเสื่อม GFR ก็ตกตามไปด้วย ใช่ป่ะ?
- อายุมากขึ้นก็เป็นอีกสาเหตุ นี่แหละความจริงของชีวิต
แล้วไอ้ค่า GFR น้อยกว่า 60 นี่คือโรคไตวายรึเปล่า? ต้องตรวจซ้ำอีกที ห่างกัน 3 เดือน ถ้าสองครั้งติดยังน้อยกว่า 60 ก็คือไตวายเรื้อรังแล้วล่ะมั้ง ปีนี้ไปตรวจมา ค่า GFR ฉันยังปกติอยู่ โล่งอกไปที แต่ก็ต้องระวังตัวอยู่ดี กินหวานน้อยๆ ออกกำลังกายบ้าง ไม่อยากไตวายก่อนวัยอันควรจริงๆ เพื่อนฉันคนนึง เป็นเบาหวาน ค่า GFR ตกฮวบเลย ต้องไปหาหมอเร่งด่วน น่ากลัวมาก
อ้อ! ลืมบอกไป นอกจากเบาหวาน ความดันโลหิตสูงก็ทำลายไตได้เหมือนกันนะ ต้องควบคุมทั้งสองอย่างเลย เฮ้อออ เรื่องสุขภาพนี่มันวุ่นวายจริงๆ ต้องดูแลตัวเองดีๆ ถึงจะอยู่ได้นานๆ
ค่าGFR เท่าไรต้องฟอกไต
คือแบบนี้ หมอบอกว่า GFR ฉันเหลือแค่ 5 มล./นาที/1.73 ตร.ม. ตอนนั้นเดือนมีนาคมปีนี้เอง ตกใจมากเลย คือรู้มาตลอดแหละว่าไตไม่ค่อยดี แต่ก็ไม่คิดว่าจะแย่ขนาดนี้ หมอนัดตรวจหลายรอบมาก ผลเลือดก็แย่ลงเรื่อยๆ จนสุดท้ายต้องเริ่มฟอกไต ตอนนี้เลยต้องไปโรงพยาบาลสมิติเวชศรีราชา ทุกๆ 2 วัน เวลาไปก็เหนื่อยมาก แต่ก็ทำไงได้
- GFR 5 มล./นาที/1.73 ตร.ม. (มีนาคม 2566)
- โรงพยาบาลสมิติเวชศรีราชา
- ทุก 2 วัน
นอกจากนี้ หมอบอกว่า ถ้า GFR ต่ำกว่า 15 มล./นาที/1.73 ตร.ม. แล้วมีอาการอื่นๆร่วมด้วย ก็ต้องเริ่มฟอกไตเหมือนกัน เช่น ความดันโลหิตสูง บวม เหนื่อยง่าย อะไรพวกนี้ แต่ของฉันนี่ไม่ใช่แค่ต่ำกว่า 15 มันต่ำกว่า 6 เลย เลยต้องเริ่มเร็วกว่าคนอื่น
- อาการอื่นๆที่อาจต้องฟอกไต: ความดันโลหิตสูง, บวม, เหนื่อยง่าย
- GFR
ตอนนี้ก็พยายามปรับตัวอยู่ เหนื่อยมาก แต่ก็ต้องสู้ ชีวิตมันก็ต้องดำเนินต่อไป ต้องดูแลตัวเองให้ดี เพื่อให้มีแรงทำอะไรต่อๆไป ชีวิตมันก็อย่างนี้แหละเนอะ ไม่แน่นอนจริงๆ แต่ยังไงก็ต้องเข้มแข็ง ต้องสู้ต่อไป
eGFR ต่ำจะเกิดอะไรขึ้น
อื้อหือ eGFR ต่ำเนี่ย อันตรายนะ ปีนี้ก็ยังเป็นปัญหาใหญ่เลย เพื่อนผมคนนึง eGFR ต่ำมาก หมอบอกว่าต้องระวังมากๆ
15-29 นี่คือไตทำงานน้อยมากแล้วนะ ชีวิตเปลี่ยนเลยล่ะ ต้องปรับเปลี่ยนอะไรหลายๆ อย่าง กินอะไรก็ต้องระวัง เหนื่อยง่ายด้วย
ต่ำกว่า 15! อันนี้หนักกว่า ไตวายเลย โห นี่คือถึงขั้นต้องฟอกไตหรือปลูกถ่ายเลยนะ เพื่อนผมคนนั้น เขาเครียดมากเลยตอนรู้ผล ผมก็ช่วยเขาเท่าที่ทำได้แหละ ไปหาหมอกันบ่อยขึ้น แต่ก็ไม่รู้ว่าจะเป็นยังไงต่อ
เฮ้อ คิดแล้วก็เครียดเนอะ ค่านี้สำคัญมากจริงๆ ต้องตรวจเช็คสุขภาพกันบ้างนะ อย่าปล่อยปละละเลย เดี๋ยวจะมาเสียใจทีหลัง
ปีนี้มีคนพูดถึงเรื่องการดูแลสุขภาพไตกันเยอะมากเลย เหมือนจะมีแคมเปญอะไรสักอย่าง ลืมแล้ว แต่จำได้ว่าเน้นเรื่องการกินอาหารให้ถูกวิธี ควบคุมน้ำตาล ลดความดันโลหิต พวกนี้แหละ สำคัญมากๆ
คิดแล้วก็อยากไปตรวจสุขภาพตัวเองบ้างแล้วสิ ไม่รู้ว่าตัวเองเป็นไงบ้าง เสี่ยงมั้ยเนี่ย ต้องหาเวลาไปจริงๆ แล้วล่ะ ไม่งั้นเดี๋ยวจะมาเสียดายทีหลัง
ค่าไตปกติอยู่ที่เท่าไร
เอาล่ะ มาดูกันว่าไตเรามันฟิตปั๋งแค่ไหน! ค่าไตเนี่ย วัดกันที่ eGFR นะจ๊ะ (อัตราการกรองของไต... ชื่อยาวเชียว) หน่วยเป็น mL/min/1.73m2 ใครชอบเลขยกกำลังคงถูกใจ
ทีนี้ มาดู stage ชีวิตไตแต่ละเลเวล:
- Stage 1: eGFR เกิน 90... ไตนาย/เธอ นี่มัน Super Saiyan ชัดๆ! (ปกติจ้า)
- Stage 2: eGFR 60-89... เริ่มเบาเครื่องนิดหน่อย (ลดลงเล็กน้อย)
- Stage 3: eGFR 30-59... เอ้า! เริ่มเข้าโหมดประหยัดพลังงาน (ลดลงปานกลาง)
เตือน: อย่าคิดว่าโรคไตเป็นเรื่องของคนแก่เท่านั้นนะ! วัยรุ่นสร้างตัวก็เป็นได้ ถ้ากินเค็มจัด+นอนน้อย+ไม่กินผัก... เตรียมตัววัดไตได้เลย!
ข้อมูลเพิ่มเติม:
- eGFR คืออะไร? มันคือค่าที่บ่งบอกว่าไตเรากรองของเสียได้ดีแค่ไหน ยิ่งค่าสูงยิ่งดี (เหมือนคะแนนสอบ)
- ทำไมต้อง 1.73m2? เป็นค่าเฉลี่ยพื้นที่ผิวของมนุษย์ (มั้งนะ?) เพื่อให้เปรียบเทียบกันได้ง่ายขึ้น
- ทำไมต้องวัดไต? เพราะไตพังแล้วซ่อมยาก! ป้องกันไว้ก่อนดีกว่ามานั่งเสียใจทีหลัง (เหมือนความรัก... เกี่ยวไหม?)
- Nakornthon Hospital เค้าว่ามางี้ "โรคไตเสี่ยงทุกวัย เป็นได้ทุกคน ป้องกันดีกว่ารักษา" (อันนี้ก็จริงของเค้านะ)
ป.ล. อย่าเชื่อข้อมูลในเน็ตทั้งหมด! ปรึกษาหมอดีที่สุด... หมอเค้าเรียนมา! (ถึงแม้บางทีจะพูดจายากฟังก็เถอะ)
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต