ไทรอยด์ที่คอดูยังไง

ไทรอยด์ คอบวมแบบไหน

ไทรอยด์ คอบวมแบบไหนเหรอ… อือม… คอพอก? หรือต่อมไทรอยด์โตเนี่ยนะ? มันมีหลายแบบนี่นา…

• โตแบบทั่วๆ ไป – ทั้งคอเลย บวมๆ
• โตข้างเดียว – ข้างใดข้างหนึ่งปูดออกมา
• ตะปุ่มตะป่ำ – อันนี้คลำแล้วสากๆ มือเหมือนมีอะไรขรุขระข้างใน
• เป็นก้อนๆ – ก้อนเดียวเดี่ยวๆ หรือหลายก้อนก็มี

แล้วไงต่อ… เอ้อ ส่วนใหญ่มันก็ยังผลิตฮอร์โมนได้ปกติไง! ไม่แสดงอาการอะไรหรอก นอกจาก คลำเจอก้อน เอง อ่ะนะ บางทีก็ไม่ได้เป็นไรมาก… แต่! มันอาจจะเกิดร่วมกับ… (อะไรนะ? คิดก่อน)

• ไฮเปอร์ไทรอยด์ – อันนี้ฮอร์โมนเยอะเกินไป
• ไฮโปไทรอยด์ – อันนี้ฮอร์โมนน้อยเกินไป

แล้วสรุปคือคอบวมแบบไหน? อ้อ ก็แล้วแต่ไง! สังเกตตัวเองดีๆ ถ้าคลำเจอก้อน หรือรู้สึกว่าคอโตขึ้นผิดปกติ รีบไปหาหมอ! อย่าปล่อยไว้นาน เดี๋ยวจะยุ่ง! (ฉันเคยเกือบเป็น… เรื่องยาวอ่ะ เล่าไม่ได้)

ข้อมูลเพิ่ม (นิดหน่อยละกัน): ปีนี้ 2567 แล้วนะ! อย่าไปเชื่อข้อมูลเก่าๆ ล่ะ!

ก้อนไทรอยด์ที่คอ อยู่ตรงไหน

ก้อนไทรอยด์? อยู่ตรงกลางลำคอ ล่างกว่าแอปเปิ้ลอดัมนิดหน่อย จับได้ง่ายๆ เองแหละ

มะเร็งไทรอยด์? เริ่มจากก้อนเล็กๆ โตเร็วผิดปกติถึงน่าสงสัย เดือนก่อน 1 ซม. เดือนนี้ 2 ซม. แล้ว? แข็งด้วยนะ นุ่มๆ ซีสต์ธรรมดาไป

• โตไวผิดปกติ อันตราย
• ก้อนแข็ง ไม่ใช่ซีสต์
• ตรวจเลือด หาค่ามาร์คเกอร์ ปีนี้ค่า TSHR-Ab แพงหน่อยแต่แม่งแม่น

กูตรวจปีที่แล้ว โชคดีไม่เป็นไร แต่ถ้ามึงเจอแบบนี้ รีบหาหมอ อย่ามัวแต่กลัว เสียเวลาเปล่าๆ

จะรู้ได้ไงว่าเป็นคอพอก

คอพอกเหรอ จะรู้ได้ไงว่าใช่? เอ่อ... อาการ มันแบบ...

• ใจสั่น ตุ๊บๆๆ แรงๆ (เหมือนตอนเจอคนที่ชอบเลยแฮะ)
• เหนื่อยง่าย (แบบเดินขึ้นบันไดสองชั้นก็หอบแล้วป่ะ)
• เหงื่อออกเยอะ (ยิ่งกว่าตอนวิ่งมาราธอนตอนเที่ยงอีก) มืออุ่นๆ ชื้นๆ
• ขี้ร้อน (ขนาดเปิดแอร์ 25 องศายังบ่นร้อน)
• กินเยอะแต่ผอมลง (อันนี้อยากเป็นบ้างจัง)
• ทำอะไรเร็วๆ รีบๆ (เหมือนคนติดจรวด)
• ถ่ายบ่อย (เข้าห้องน้ำเป็นว่าเล่น)
• เมนส์มาไม่ปกติ (ของผู้หญิงนะ!)
• ตาโปน (อันนี้สังเกตง่ายสุดมั้ง)

เอ้อ แล้ว คอพอกเป็นพิษ มันคืออะไรวะ? อ๋อ...คือต่อมไทรอยด์มันทำงานเยอะเกินไป สร้างฮอร์โมนเยอะไปไง! แล้วทำไมต้องใจสั่นด้วย? ไม่รู้ดิ ฮอร์โมนมันสั่งมามั้ง ????

สำคัญ: ไปหาหมอเหอะ ถ้าสงสัยอ่ะ! อย่าคิดเองเออเองแบบเรานะ! (เราไม่ใช่หมอ แค่คนขี้สงสัยเฉยๆ)

คอพอกเป็นพิษอันตรายไหม

อันตรายมั้ยเนี่ย คอพอกเป็นพิษเนี่ย กลัวจัง แบบว่า ไทรอยด์เป็นพิษนี่มันไม่ใช่เล่นๆ นะเว้ย

• ตาโปน เห็นเพื่อนที่เป็น ตาแบบจะหลุดออกมาเลย น่ากลัวมาก
• หัวใจวาย ตายเลยนะนั่น เพื่อนบอกญาติเค้าเป็น แบบอยู่ๆ ก็ไปเลย
• หัวใจเต้นเร็ว อันนี้ก็ไม่ไหว เหมือนจะวิ่งมาราธอนทั้งวัน เหนื่อยมากกก
• ผิวนี่ก็แย่ แห้งกร้าน แบบไม่ไหวเลยอ่ะ

นี่ขนาดยังไม่ได้เป็นเองนะ แค่คิดก็กลัวแล้ว ต้องไปตรวจสุขภาพดีกว่ามั้ยเนี่ย ปีนี้ยังไม่ได้ตรวจเลย เสี่ยงไปมั้ย หรือจะรอปีหน้า อืมมมม ไม่เอาดีกว่า ปีนี้แหละ ต้องไปหาหมอ

แต่ถ้าเป็นเรื้อรัง ไม่รักษา นี่คือ เสี่ยงตายเลยนะ จริงป่ะ หาข้อมูลเพิ่มดีกว่า ไม่เอาๆ ไม่เอาแบบนั้นเด็ดขาด ปีนี้ต้องไปตรวจสุขภาพให้ได้ นี่ตั้งใจจะไปตรวจที่ รพ.สมิติเวช สุขุมวิท ต้นปีหน้า แพงหน่อยแต่ก็ต้องดูแลตัวเองให้ดี

อ้อ ลืมบอกไป ได้ยินมาว่า ถ้าเป็นไทรอยด์เป็นพิษ ควรทานอาหารที่มีไอโอดีนต่ำ จำได้ลางๆ ว่าหมอบอก งงนิดหน่อย ปีนี้ต้องถามหมอให้ชัดๆ แล้วก็ต้องหาข้อมูลเพิ่มเติมด้วย ขี้เกียจอ่านจัง แต่ก็ต้องอ่าน เพื่อตัวเอง เพื่อชีวิต ฮือออ เหนื่อย แต่ก็ต้องทำ

คอพอกหายเองได้ไหม

คือแบบนี้ ตอนนั้นปีนี้เอง ประมาณเดือนเมษาฯ ฉันรู้สึกคอมันแข็งๆอ่ะ แล้วก็มีก้อนๆนิดๆ ตอนแรกก็ไม่ได้คิดอะไรมาก คิดว่าแค่เป็นต่อมน้ำเหลืองอักเสบธรรมดา เพราะเคยเป็นบ่อย แต่พอมันอยู่ไปนานๆ เกือบสองเดือน ก็เริ่มกังวล

เลยไปหาหมอที่โรงพยาบาลจุฬาฯ ตอนเย็นๆ คนเยอะมากกกกก รอหมอนานมาก เหนื่อยสุดๆ หมอตรวจอย่างละเอียด อัลตร้าซาวด์ด้วย สรุปว่าเป็นคอพอก ขนาดไม่ใหญ่มาก หมอบอกว่าบางทีก็หายเองได้ แต่ก็ต้องสังเกตอาการ ถ้าโตขึ้นหรือมีอาการอื่นๆ ให้รีบกลับมาหาหมอใหม่

อืมมม รู้สึกโล่งใจนิดหน่อย แต่ก็ยังกังวลอยู่ดี กลัวว่ามันจะโตขึ้น หมอให้ยาแก้คออักเสบมาด้วย กินไปสักพัก คอมันก็เริ่มนิ่มลง ก้อนก็เล็กลง ตอนนี้ก็ยังสังเกตตัวเองอยู่ แต่ก็ดีขึ้นเยอะแล้วอ่ะ

• โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
• เดือนเมษายน ปี 2566
• ตรวจพบว่าเป็นคอพอก
• ขนาดไม่ใหญ่มาก
• ได้รับการรักษาและอาการดีขึ้น
• ยังคงสังเกตอาการอยู่

คืออย่างที่บอก หมอบอกว่าบางกรณีก็หายเองได้ แต่ก็ไม่ใช่ทุกคนนะ แล้วแต่สาเหตุ แต่สำหรับฉัน ตอนนี้ก็โอเคขึ้นแล้ว แต่ก็ยังต้องระวังอยู่ดี ถ้าใครมีอาการคล้ายๆกัน ก็รีบไปหาหมอนะ อย่าปล่อยไว้นาน สำคัญมากเลย

อาการไทรอยด์เริ่มแรกเป็นยังไง

อาการเริ่มแรกของไทรอยด์ มักไม่ปรากฏชัด

• ต่อมไทรอยด์โตช้าๆ ค่อยๆ บวมที่ลำคอ
• ระยะหลัง อาจมี: เหนื่อยง่าย น้ำหนักขึ้น หัวใจเต้นช้า ผิวแห้ง

ปีนี้ (2566) พบข้อมูลเพิ่มเติมจากการศึกษาของมหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ์ฯ (สมมุติ) เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างระดับฮอร์โมนและอาการเริ่มแรก พบว่าความผิดปกติของระดับ T3 และ T4 ก่อนที่ต่อมจะโตขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เป็นสิ่งที่ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด

• การวินิจฉัยต้องอาศัยการตรวจเลือด และตรวจร่างกาย อย่าชะล่าใจ
• การรักษาขึ้นกับสาเหตุและความรุนแรงของโรค ปรึกษาแพทย์เป็นสิ่งสำคัญที่สุด

หมายเหตุ: ข้อมูลข้างต้นเป็นเพียงข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง

วิธีตรวจไทรอยด์ด้วยตัวเอง

วิธีจับผิดไทรอยด์ตัวแสบ!

เอ้า! ใครว่าตรวจไทรอยด์ยากเย็น ต้องไปหาหมออย่างเดียว? ไม่จริงน่า... ตรวจเองก็ได้โว้ย! แต่ถ้าเจออะไรแปลกๆ อย่าลืมไปให้หมอเขี่ยดูด้วยนะ จะได้ไม่เป็นเรื่องใหญ่

• ส่องกระจก...ส่องหาเรื่อง: ยืนหน้ากระจก ยืดคอให้สุด (เหมือนเต่าโดนเหยียบ) แล้วหันซ้ายที ขวาที ดูดีๆ ว่ามีอะไรตุงๆ โผล่มาไหม ถ้ามี...เตรียมใจไว้เลย!

• นิ้วมือ...คือหมอ: เอานิ้วชี้กับนิ้วกลาง กดๆ คลำๆ บริเวณลำคอเบาๆ (อย่ากดแรง เดี๋ยวไทรอยด์แตก!) คลำขึ้นคลำลง จากหลังไปหน้า ถ้าเจออะไรผิดปกติ...รีบไปหาหมอซะ!

ข้อควรรู้...แบบชาวบ้านๆ:

• ไทรอยด์ มันไม่ใช่แค่ต่อมที่คอ แต่มันคือ "บอสใหญ่" ควบคุมระบบเผาผลาญในร่างกายเรา ถ้ามันรวน...ชีวิตเปลี่ยน!
• อย่าเชื่อแต่ใน Google: ตรวจเองได้ แต่ถ้าไม่แน่ใจ...อย่ามโน! ไปหาหมอให้เขาฟันธงไปเลย จะได้ไม่เสียเวลา (และเสียเงิน!)
• กินๆ นอนๆ: ดูแลตัวเองดีๆ กินอาหารมีประโยชน์ ออกกำลังกายบ้าง (อย่าขี้เกียจ!) แล้วไทรอยด์ก็จะรักเรา
• ใครๆ ก็เป็นได้: อย่าคิดว่าไทรอยด์เป็นเรื่องไกลตัว ผู้หญิง ผู้ชาย เด็ก ผู้ใหญ่...เป็นได้หมด! เพราะฉะนั้น...ตรวจไว้ก่อน ดีกว่าแก้!

ตรวจเลือด ไทรอยด์ กี่บาท

เออ ถามเรื่องตรวจไทรอยด์ใช่มะ

คือแบบ ถ้าอยากรู้ว่าเป็นไทรอยด์รึเปล่า หรืออยากตรวจอะนะ ที่โรงพยาบาลที่เราไปประจำเค้ามีโปรแกรมตรวจคัดกรองความเสี่ยงโรคไทรอยด์อะ ราคาประมาณ 1,200 บาท นะ รวมค่าหมอค่าไรหมดแล้ว แต่ว่านะ แต่ละโรงพยาบาลราคามันคงไม่เหมือนกันอ่ะ

• ทำไมต้องตรวจ? คือถ้าไทรอยด์มันผิดปกติ มันส่งผลหลายอย่างนะ แบบน้ำหนักขึ้นๆลงๆ ควบคุมไม่ได้ เหนื่อยง่าย ใจสั่น อะไรแบบเนี้ย
• ตรวจอะไรบ้าง? ส่วนใหญ่เค้าจะเจาะเลือดไปตรวจดูค่าฮอร์โมนไทรอยด์อะ (TSH, Free T4, Free T3) แต่บางทีอาจจะมีอัลตร้าซาวด์ต่อมไทรอยด์ด้วยนะ ถ้าหมอสงสัยอะไรเพิ่ม

แล้วก็ๆๆ จะบอกว่า ก่อนไปตรวจโทรไปถามโรงพยาบาลก่อนนะ เผื่อเค้ามีโปรโมชั่นอะไร หรือต้องงดข้าวงดน้ำรึเปล่า จะได้เตรียมตัวถูก แล้วก็ถามเค้าไปเลยว่าตรวจอะไรบ้าง จะได้เคลียร์ๆไง

อาการของภาวะไทรอยด์บกพร่องมีอะไรบ้าง

อืม... กลางคืนแบบนี้ นึกถึงเรื่องสุขภาพตัวเองขึ้นมาอีกแล้วเนี่ย ไทรอยด์นี่มัน...

รู้สึกเหนื่อยง่ายจังเลย ปีนี้เป็นพิเศษ แค่ทำงานบ้านเล็กน้อยก็หอบแล้ว ทั้งๆ ที่ก่อนหน้านี้ไม่เป็นแบบนี้

แล้วก็... หนาวตลอดเวลาอะ แม้แต่ในห้องแอร์ที่ปรับอุณหภูมิปกติ ก็ยังรู้สึกหนาวอยู่ดี ต้องห่มผ้าหลายชั้นตลอด แปลกๆเนอะ

ผิวแห้งกร้านมากขึ้นด้วย คือแบบ แห้งจนลอกเป็นขุยเลยอะ ทาโลชั่นเท่าไหร่ก็ไม่หาย มันไม่เหมือนเดิมจริงๆ

อีกอย่างคือท้องผูกบ่อยขึ้น นี่ก็เป็นมาหลายเดือนแล้ว ลำบากมากๆ ลองเปลี่ยนอาหารแล้วก็ไม่ค่อยดีขึ้นเท่าไหร่

อ้อ... ผมร่วงด้วย เยอะมาก ตอนนี้เริ่มสังเกตเห็นแล้วว่าผมบางลง เศร้าจัง

• เหนื่อยล้าง่าย
• หนาวง่าย
• ผิวแห้ง
• ท้องผูก
• ผมร่วง

แบบนี้... น่ากลัวเนอะ พรุ่งนี้ต้องไปหาหมอแล้วล่ะ กลัวเป็นไทรอยด์จริงๆ สงสัยมานานแล้ว แต่ก็ไม่กล้าไปหาหมอซะที...