ไอแบบไหนต้องไปหาหมอ

ไอแล้วจะอ้วกเกิดจากอะไร

อาการ ไอจนอ้วก ก็เหมือนปุ่มสั่งงานในร่างกายมันช็อตๆ ครับ กะจะไอแรงๆ ดันไปกระตุกโดนสวิตช์ปล่อยของซะงั้น กล้ามเนื้อที่ใช้มันดันเป็นชุดเดียวกันเป๊ะ

การไอแบบมาราธอนมันไปป่วน ปฏิกิริยาขย้อน (Gag Reflex) ที่ท้ายคอของเรา เหมือนมีคนเอานิ้วไปจิ้มคอหอยเล่นๆ ร่างกายเลยตกใจ สั่งอพยพของในกระเพาะทันที

กะบังลมที่ทำงานหนักเป็นบ้าเป็นหลังตอนไอก็เป็นอีกตัวการ มันบีบกระเพาะเราซะจนเหมือนเราบีบยาสีฟันหลอดสุดท้ายนั่นแหละครับ ของข้างในก็เลยต้องหาทางออก

สาเหตุที่แท้จริงมันไม่ได้มีแค่การไอรุนแรง แต่เป็นเหมือนยอดภูเขาน้ำแข็งที่ซ่อนตัวการใหญ่ไว้ข้างใต้:

• กรดไหลย้อน (GERD): ตัวแสบสุดคลาสสิก กรดในกระเพาะทะลึ่งขึ้นมาปาร์ตี้ที่หลอดอาหาร ทำให้ระคายคอ ไอหนัก แล้วก็... วนกลับไปที่จุดเริ่มต้น เป็นวงจรอุบาทว์ที่แท้ทรู
• น้ำมูกไหลลงคอ: น้ำมูกเหนียวๆ ที่ไหลไปกองหลังคอ เหมือนมีกาวดักหนูไปติดอยู่ตรงนั้น ร่างกายรำคาญเลยพยายามไอขับไล่ ผลคือ…รู้ๆกันอยู่
• โรคหืด (Asthma): บางทีการไอก็เป็นวิธีที่ร่างกายพยายามจะบอกว่า 'เห้ย! หายใจไม่ออกโว้ย!' พอไอหนักๆ เพื่อเปิดทางลม ก็เลยไปปลดล็อกสกิล ไอแล้วอาเจียน ไปด้วย
• การติดเชื้อทางเดินหายใจ: ไม่ว่าจะเป็นหวัด หลอดลมอักเสบ หรือปอดบวม มันสร้างเสมหะมหาศาล ร่างกายก็ต้องไอเพื่อเอาออก พอไอไม่หยุดหย่อนก็โก่งคออ้วกเป็นธรรมดา
• ไอกรน (Whooping Cough): นี่ตัวร้ายของจริง ไอเป็นชุดๆ จนหน้าดำหน้าแดง หายใจแทบไม่ทัน เสียงไอจะประหลาดๆ ตอนจบมีสำลักอ้วกเป็นของแถม โดยเฉพาะในเด็กนี่อันตรายมาก
• สิงห์อมควัน: ปอดของคุณกำลังประท้วงขับไล่ของเสียครับ พอไอหนักๆ ก็เหมือนรื้อบ้านนั่นแหละ ของกระจายเกลื่อน
• ผลข้างเคียงจากยา: ยาบางตัว โดยเฉพาะยาลดความดันกลุ่ม ACE inhibitors ก็มีเอฟเฟกต์ลับเป็นการไอแห้งๆ พอไอไปนานๆ ก็... อ้วกสิครับ รออะไร

ร่างกายเราฉลาดกว่าที่เราคิดนะ บางทีการ ไอจนอ้วก ก็เป็นสัญญาณเตือนภัยขั้นสุด ที่บอกว่า 'แก! เลิกเดาแล้วไปหาหมอได้แล้ว!' โดยเฉพาะถ้ามีอาการเหล่านี้ร่วมด้วย: ไอเป็นเลือด น้ำหนักลดฮวบฮาบแบบไม่ต้องเข้าคอร์สแพงๆ หายใจลำบาก หรือมีไข้สูงไม่ยอมลง อย่ามัวแต่โทษว่าสำลักน้ำลายตัวเองอยู่ล่ะครับ

ไอไม่หยุดเกิดจากอะไร

ไอไม่หยุด ล่าสุด เมื่อเดือนก่อนนี่เอง! ที่บ้านอากาศเปลี่ยนบ่อย พฤศจิกายน อะเนอะ ตอนนั้นกำลังวุ่นๆ กับงานโปรเจกต์จะส่ง สิ้นปี พอดีเลย

ตอนแรกก็คิดว่า เป็นหวัดธรรมดา ก็นั่งจิบน้ำอุ่นๆ กินยาแก้ไอ แบบที่ซื้อกินเอง หน้าบ้าน ร้านขายยาแถวออฟฟิศ กะว่าเดี๋ยวก็หาย

แต่นี่มัน ไม่หายสักที! ไอแบบแห้งๆ คันๆ คอ แทบจะทุกชั่วโมง โดยเฉพาะตอนกลางคืน ต้องลุกมานั่งไอ อากาศเย็นๆ แอร์เปิดนิดๆ ก็เริ่มแล้ว หงุดหงิดมาก รู้สึกเหมือนมีอะไรมา บาดคอตลอดเวลา

วันนั้น เช้าวันพุธ ตื่นมาไอจน น้ำตาไหล เลยตัดสินใจ ไปหาหมอ ที่คลินิก ใกล้ๆ บ้าน ตอนแปดโมงเช้า คนเยอะมาก รอเกือบชั่วโมง

หมอซักอาการ บอกไปหมด ว่าไอแห้งๆ ไม่มีเสมหะ ไอถี่ๆ ตอนอากาศเย็น หรือเจอฝุ่น บางทีก็จามร่วมด้วย หมอมองคอ บอกว่าแดงนิดๆ เลยให้ยาแก้ไอ ชนิดแรงขึ้น กับยาพ่น หวังว่าคราวนี้จะดีขึ้น

สาเหตุของอาการไอเรื้อรัง จริงๆ มันมีเยอะมากนะ ไม่ได้มีแค่หวัด

• ภูมิแพ้: อันนี้เจอบ่อยมาก อากาศเปลี่ยน ฝุ่น ควัน อะไรนิดหน่อยก็ไอได้
• ไซนัสอักเสบ: น้ำมูกไหลลงคอ แล้วคันคอ ก็เลยไอ
• โรคหอบหืด: ไอตอนกลางคืน หรือตอนออกกำลังกาย
• กรดไหลย้อน: กรดในกระเพาะไหลขึ้นมา ทำให้แสบคอ แล้วก็ไอ
• ยาบางชนิด: พวกยาความดันบางตัว อาจทำให้ไอแห้ง เป็นผลข้างเคียง
• การติดเชื้อ: บางที ปอดอักเสบ หรือหลอดลมอักเสบ ก็ทำให้ไอนาน
• สภาพแวดล้อม:สูบบุหรี่ หรืออยู่ในที่ มีมลพิษ บ่อยๆ

อาการไอ มันก็แบ่งได้หลายแบบนะ ตามระยะเวลา

• ไอเฉียบพลัน: ไม่เกิน 3 สัปดาห์ ส่วนใหญ่เป็นหวัด
• ไอ กึ่งเฉียบพลัน: 3-8 สัปดาห์ อาจจะมีอะไรซับซ้อนขึ้น
• ไอเรื้อรัง: เกิน 8 สัปดาห์ อันนี้ต้องไปหาหมอจริงๆ จังๆ