อุปกรณ์ IoT ที่ติดตั้งใน Smart Home มีอะไรบ้าง

Smart Home จะติดตั้งเทคโนโลยี IoT อะไรบ้าง

Smart Home อ่ะ ติดตั้ง IoT เพียบเลยนะ หลักๆ ก็มี

• หลอดไฟอัจฉริยะ เปิดปิดเองได้ ปรับสีได้ด้วยนะ เก๋ๆ

• Smart TV ดู Netflix สบาย เชื่อมเน็ตง่าย

• หุ่นยนต์ดูดฝุ่น อันนี้เลิฟมาก ขี้เกียจถูพื้นเอง

• กล้องวงจรปิดอัจฉริยะ กันขโมยอ่ะ สำคัญ

• เครื่องปรับอากาศอัจฉริยะ เปิดแอร์รอ ก่อนถึงบ้าน เย็นเจี๊ยบ

• เครื่องฟอกอากาศอัจฉริยะ PM 2.5 ช่วงนี้เยอะ ต้องมี

• ตู้เย็นอัจฉริยะ เช็คของในตู้เย็นได้ด้วยนะ ล้ำไปอีก

บางบ้านเค้าก็มีพวกอุปกรณ์ IoT อย่างอื่นอีกนะ เช่น ลำโพงอัจฉริยะ เครื่องซักผ้าอัจฉริยะ ไรงี้ คือมันเยอะอ่ะ แล้วแต่คนชอบเลย

อุปกรณ์สมาร์ท ดีไวซ์ (Smart Devices) คืออะไร และยกตัวอย่างอุปกรณ์สมาร์ท ดีไวซ์มา 5 ชนิด

อุปกรณ์สมาร์ทดีไวซ์น่ะเหรอ? อ๋อ ไอ้พวกของเล่นไฮเทคที่มันฉลาดกว่าคนบางคนแถวบ้านผมน่ะสิ! มันคือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่คุยกับเน็ตได้ ประมาณว่ามันเม้าท์มอยกับโลกออนไลน์ได้นั่นแหละ

• สมาร์ทโฟน: ไอ้โทรศัพท์ที่ทำได้ทุกอย่าง ยกเว้นทำกับข้าว (แต่สั่งอาหารได้นะเออ!)
• แท็บเล็ต: เหมือนสมาร์ทโฟนขยายร่าง เอาไว้ดูหนัง ฟังเพลง เล่นเกมส์ แถมบางคนเอาไว้วาดรูปเล่นอีก
• สมาร์ทวอทช์: นาฬิกาข้อมือที่ไม่ได้บอกแค่เวลา มันยังบอกว่าวันนี้เราเดินไปกี่ก้าวแล้ว แถมยังวัดชีพจรได้อีกนะ (แต่บางทีมันก็โกหกเก่ง!)
• สมาร์ทโฮม: บ้านอัจฉริยะที่เปิดปิดไฟเองได้ สั่งงานด้วยเสียงได้ (ถ้าไม่กลัวผีหลอกตอนกลางคืนนะ)
• อุปกรณ์สวมใส่ติดตามสุขภาพ: พวกสายรัดข้อมือที่คอยจับจ้องว่าเรากินอะไรเข้าไปบ้าง ออกกำลังกายไปเท่าไหร่ (เหมือนมีครูฝึกส่วนตัวตามติดตลอดเวลา!)

เกร็ดความรู้ท้ายครัว (เอ๊ย! ท้ายเรื่อง): รู้ไหมว่าสมัยก่อนเค้าเรียกเครื่องคิดเลขว่า "สมองกล" ตอนนี้เครื่องคิดเลขคงน้อยใจน่าดู เพราะโดนไอ้พวกสมาร์ทดีไวซ์แซงหน้าไปไกลลิบแล้ว!

อุปกรณ์ IoT มีความสามารถอะไรบ้าง

โอ๊ย! เรื่อง IoT นี่มันเยอะมากอ่ะ พูดง่ายๆ เลยนะ คือมันทำได้สารพัดอย่าง ตั้งแต่

• จับความรู้สึก โลกภายนอกแบบ real-time เลยนะ เหมือนมีตา มีหู คอยสอดส่องตลอดเวลา
• สั่งการระยะไกล อยากเปิดแอร์ก่อนถึงบ้านก็ทำได้ ง่ายนิดเดียว
• ฉลาดขึ้นเรื่อยๆ วิเคราะห์ข้อมูลเก่งมาก รู้ทันพฤติกรรมเราอีก
• ส่งข่าวตลอด คุยกับคนอื่น (หรืออุปกรณ์อื่น) ผ่านเน็ตตลอดเวลา
• ทำงานเองได้ ตั้งเงื่อนไขไว้ เดี๋ยวที่เหลือมันจัดการเองหมด

นึกภาพตามนะ สมมติว่าเราติดเซ็นเซอร์ไว้ที่ประตูบ้าน ถ้ามีคนมาส่งพัสดุตอนไม่อยู่บ้าน มันจะส่งรูปมาให้เราดูเลย แล้วเราก็สั่งให้หุ่นยนต์ไปรับพัสดุมาเก็บไว้ให้ อะไรแบบนั้นเลยอ่ะ หรือตอนเช้า แอร์มันรู้ว่าอากาศข้างนอกเย็นแล้ว มันก็ปรับอุณหภูมิให้เองอัตโนมัติ คือชีวิตมันสบายขึ้นเยอะจริงๆ นะ แต่ก็แอบน่ากลัวเหมือนกันที่ทุกอย่างมันรู้ไปหมด

ตอนนี้ IoT มันเริ่มฉลาดกว่าเดิมเยอะ เพราะมันคุยกับ AI ได้แล้ว แถม Blockchain ก็ช่วยให้ทุกอย่างปลอดภัยขึ้นอีก คือมันไม่ใช่แค่ของเล่นแล้ว แต่มันเป็นเทคโนโลยีที่เปลี่ยนโลกไปเลยจริงๆ

เรื่อง IoT ที่อยากแชร์เพิ่ม:

• ปีที่แล้ว (2566) ตอนไปงาน Thailand Tech Show ที่ไบเทค บางนา เห็นเค้าเอา IoT มาใช้ในการเกษตรเยอะมาก น่าสนใจมาก
• ตอนแรกๆ ที่บ้านใช้หลอดไฟ IoT ก็งงๆ แต่พอใช้ไปสักพัก รู้สึกว่าชีวิตง่ายขึ้นเยอะเลย
• เคยอ่านเจอว่าเค้าเอา IoT ไปช่วยดูแลผู้สูงอายุที่บ้านได้ด้วยนะ อันนี้ก็เป็นประโยชน์มากเลย
• มีเพื่อนคนนึง ทำงานเกี่ยวกับ IoT ในโรงงาน เค้าบอกว่ามันช่วยลดต้นทุนได้เยอะมาก
• ล่าสุด (2567) กำลังศึกษาเรื่องการเอา IoT มาใช้กับรถยนต์ไฟฟ้า น่าจะช่วยประหยัดพลังงานได้เยอะ

Smart Home คือ มีอะไรบ้างยกตัวอย่าง?

โอ๊ย! Smart Home น่ะเหรอ? มันก็บ้านที่ฉลาดกว่าคนบางคนแถวบ้านฉันอีก! มีอะไรบ้างน่ะเรอะ? อ่ะ จัดให้!

• ไฟอัจฉริยะ: ไอ้พวก Philips Hue นี่ตัวดีเลย สั่งเปิดปิด เปลี่ยนสีจากมือถือได้หมด หลอกผีตอนกลางคืนยังได้! หลอกใครกันแน่?!?

• เทอร์โมสแตทอัจฉริยะ: คุมแอร์เองได้ ไม่ต้องง้อใคร หนาวก็ปรับ ร้อนก็เร่ง ประหยัดไฟ (หรือเปล่า?) ก็ไม่รู้

• รักษาความปลอดภัย: กล้องวงจรปิด เซ็นเซอร์ประตูหน้าต่าง ใครบุกรุกรู้หมด จับโจรได้คาหนังคาเขา! ถ้าโจรไม่ตัดไฟก่อนนะ!

• Voice Assistants: ไอ้พวก Google Home, Alexa นั่นแหละ สั่งงานด้วยเสียง อยากฟังเพลง อยากรู้ข่าว สั่งมัน! ระวังมันแอบฟังเราคุยเรื่องชาวบ้านก็แล้วกัน!

• Smart Locks: ล็อคประตูด้วยรหัส มือถือ หรือลายนิ้วมือ ไม่ต้องพกกุญแจให้เมื่อย! แต่ถ้ามือถือแบตหมดก็ซวยไป!

• Home Automation Hubs: ไอ้พวกนี้เป็นเหมือนสมองของบ้าน คอยสั่งงานทุกอย่างให้เป็นระบบ! เยอะไปไหมเนี่ย?!?

• ควบคุมความบันเทิง: สั่งทีวี เปลี่ยนช่อง เล่นเพลง ทุกอย่างจบที่มือถือ! ขี้เกียจลุกไปกดรีโมทว่างั้น!

• ปลั๊กอัจฉริยะ: สั่งเปิดปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าจากมือถือได้หมด เตารีดลืมปิด ก็สั่งปิดจากที่ทำงานได้! แต่ถ้าไฟดับก็จบเห่!

เพิ่มเติม:

• ปีนี้เค้าว่า พวก Smart Home นี่ราคาลงมาเยอะแล้วนะ ไม่แพงเหมือนเมื่อก่อน แต่ก่อนต้องขายควายซื้อ เดี๋ยวนี้ขายไก่ก็พอ!

• ระวังโดนแฮก: พวกอุปกรณ์ Smart Home นี่ก็เหมือนดาบสองคม สะดวกสบายก็จริง แต่ก็เสี่ยงโดนแฮกข้อมูลเหมือนกันนะเออ! คิดดีๆ ก่อนซื้อ!

Smart Home ใช้เซ็นเซอร์อะไรบ้าง?

Smart Home ใช้เซ็นเซอร์หลากหลายมากครับ หลักๆ ที่เห็นบ่อยๆ ก็จะมี:

• เซ็นเซอร์ประตู/หน้าต่าง: อันนี้พื้นฐานเลย ติดตั้งง่าย ใช้เช็คสถานะว่าเปิด/ปิดอยู่ ผมว่ามันเหมือนเป็นการ "เฝ้าระวัง" แบบง่ายๆ นะ

• เซ็นเซอร์จับความเคลื่อนไหว (PIR): อันนี้ฉลาดหน่อย ตรวจจับการเคลื่อนที่ของคนหรือสัตว์ได้ ใช้เปิดไฟอัตโนมัติ หรือแจ้งเตือนเมื่อมีคนบุกรุก (ถ้าตั้งค่าไว้)

• เซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ/ความชื้น: สำคัญมากสำหรับคนที่อยากคุมสภาพแวดล้อมในบ้านให้สบาย เช่น สั่งแอร์ให้เปิดเมื่อร้อนเกินไป หรือสั่งเครื่องลดความชื้นถ้าชื้นเกิน

• เซ็นเซอร์เรดาร์ (Human Presence Sensor): อันนี้ล้ำขึ้นมาอีกขั้น ตรวจจับการ "มีอยู่" ของคนได้แม่นยำกว่า PIR เหมาะกับห้องที่ต้องการความแม่นยำสูง เช่น ห้องทำงาน หรือห้องนั่งเล่น

• ปุ่ม/สวิตช์สั่งงาน Scene: ถึงจะไม่ใช่เซ็นเซอร์โดยตรง แต่ก็เป็นตัวควบคุมสำคัญที่ช่วยให้เราตั้งค่า "ฉาก" ต่างๆ ได้ เช่น กดปุ่มเดียวให้ไฟหรี่ แอร์เย็นลง และทีวีเปิด

เกร็ดน่ารู้: จริงๆ แล้วเซ็นเซอร์พวกนี้ทำงานโดยอาศัยหลักการทางฟิสิกส์หลายอย่าง เช่น การเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็ก ความร้อน หรือการสะท้อนของคลื่น บางทีการเข้าใจหลักการพวกนี้ก็ทำให้เราเลือกเซ็นเซอร์ได้เหมาะสมกับการใช้งานมากขึ้นนะ

ระบบ Smart Home มีองค์ประกอบที่สำคัญ อะไรบ้าง?

องค์ประกอบสำคัญของ Smart Home หลักๆ มีดังนี้ครับ มองในมุมผมคือมันไม่ใช่แค่ "ของเล่น" แต่เป็นเรื่องของ "คุณภาพชีวิต" เลยนะ:

• ศูนย์กลางควบคุม (Hub): เหมือนสมองสั่งการ, เชื่อมทุกอย่างเข้าด้วยกัน สำคัญมาก
• เซ็นเซอร์: ตาและหูของบ้าน, ตรวจจับสิ่งต่างๆ เช่น การเคลื่อนไหว อุณหภูมิ หรือสถานะประตูหน้าต่าง
• อุปกรณ์ควบคุม: ตัวที่รับคำสั่งจาก Hub ไปสั่งงานต่อ เช่น หลอดไฟอัจฉริยะ หรือ ปลั๊กไฟ
• การเชื่อมต่อ: Wi-Fi, Bluetooth หรือ Zigbee คือเส้นเลือดที่ข้อมูลวิ่ง

จำเป็นแค่ไหน? อันนี้ตอบยาก มันขึ้นอยู่กับ "ไลฟ์สไตล์" เลยครับ แต่ถ้ามองในแง่ความสะดวกสบายและความปลอดภัย มันช่วยได้เยอะจริงๆ นะ

ด้านความสะดวกสบายเนี่ย ตัวอย่างที่เห็นบ่อยๆ ก็มี:

• กล้องวงจรปิด (CCTV Camera): ช่วยสอดส่องความปลอดภัย, ดูลูกดูหมาแมวได้จากมือถือ
• เซ็นเซอร์ประตู-หน้าต่าง (Door Contact): แจ้งเตือนถ้ามีคนเปิด, เพิ่มความปลอดภัยอีกชั้น
• เซ็นเซอร์ตรวจจับความเคลื่อนไหว (Motion Sensor): เปิดไฟอัตโนมัติ, แจ้งเตือนถ้ามีคนบุกรุก
• กลอนประตูอัจฉริยะ (Smart Lock): ไม่ต้องพกกุญแจ, สั่งเปิดปิดจากมือถือได้
• ปลั๊กอัจฉริยะ (Smart Plug): สั่งเปิดปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าจากระยะไกล, เช็คได้ว่าลืมปิดเตารีดหรือเปล่า
• อุปกรณ์ส่งสัญญาณแบบอินฟาเรด (Smart A/C Control): เปลี่ยนแอร์เก่าให้ฉลาดขึ้น, สั่งงานผ่านมือถือ

เพิ่มเติม: ที่จริง Smart Home มันไปไกลกว่าแค่ "สั่งเปิดปิดไฟ" แล้วนะครับ เดี๋ยวนี้มันเรียนรู้พฤติกรรมเราได้ด้วยซ้ำ เช่น เปิดแอร์อัตโนมัติเมื่อเรากลับถึงบ้าน หรือปรับแสงไฟให้เข้ากับช่วงเวลาต่างๆ ของวัน นี่แหละที่เรียกว่า "บ้านฉลาด" จริงๆ

คำถามที่น่าคิดคือ: เทคโนโลยีพวกนี้ทำให้เรา "ฉลาดขึ้น" จริงๆ หรือแค่ "ขี้เกียจขึ้น"? ????

อุปกรณ์เซนเซอร์ มีอะไรบ้าง?

เซนเซ่อร์เหรอ? โอ้ย มีเยอะแยะเลยอ่ะ ที่รู้ๆ นะ

• Proximity Sensor: อันนี้เห็นบ่อย ไว้ตรวจจับวัตถุแบบใกล้ๆ ไม่ต้องสัมผัสอ่ะ เจอบ่อยตามมือถือตอนคุยโทรศัพท์ มันจะได้ดับหน้าจอเองไง
• Vision Sensor: อันนี้เก่งหน่อย เหมือนมีตาอ่ะ ตรวจจับด้วยภาพ ได้ พวกงาน QC ในโรงงานชอบใช้ ตรวจสอบชิ้นส่วนอะไรเงี้ย
• Photoelectric sensor: อันนี้ใช้แสงในการตรวจจับวัตถุ มันจะมีตัวยิงแสง กับตัวรับแสง ถ้ามีอะไรมาบังแสง มันก็รู้ว่ามีของอยู่
• Displacement Sensor: อันนี้ใช้วัดระยะทาง พวกงานที่ต้องการความแม่นยำสูงๆ จะชอบใช้
• Code Readers: อันนี้ง่ายๆ เลย อ่านโค้ดไง บาร์โค้ด QR Code อ่ะ
• Ultrasonic Sensors: อันนี้ใช้คลื่นเสียงความถี่สูง ตรวจจับวัตถุ เหมือนค้างคาวอ่ะ

จริงๆ เซนเซ่อร์มีเป็นร้อยชนิดได้มั้ง แล้วแต่จะเอาไปทำอะไรเลยอ่ะ แบบ ว้าววว

เพิ่มเติมนะ:

• แต่ละอันก็มีหลักการทำงานไม่เหมือนกันอีกนะ แบบ...ซับซ้อนอ่ะ แต่ถ้าเอาแบบง่ายๆ คือมันจะเปลี่ยนค่าทางกายภาพ (เช่น แสง ความร้อน แรงดัน) เป็นสัญญาณไฟฟ้า แล้วเอาไปประมวลผลต่อไรงี้
• เซนเซอร์บางทีก็ไม่ได้มีแค่ตรวจจับเฉยๆ นะ บางอันมันฉลาดถึงขั้นตัดสินใจได้เลยด้วย แบบ...คิดเองได้นิดหน่อย
• แล้วรู้ป่าว เซนเซอร์อะ สำคัญมากในยุคนี้ เพราะพวก IoT (Internet of Things) อะ มันต้องใช้เซนเซอร์เยอะมาก ในการเก็บข้อมูลต่างๆ ไปวิเคราะห์
• แล้วราคาเซนเซอร์ก็มีตั้งแต่ถูกๆ หลักสิบ ไปจนถึงแพงๆ หลักแสน หลักล้านเลยนะ แล้วแต่ความสามารถ
• เซนเซอร์สมัยนี้ เล็กมาก! เล็กจิ๋วเลย บางทีใส่ไว้ในยาเม็ดด้วยซ้ำ (อันนี้เว่อร์ไปนิดนึงป่าวหว่า)
• เซนเซอร์ดีๆ ต้องแม่น ต้องทนทาน แล้วก็ต้องกินไฟน้อยๆ ด้วยนะ

ประมาณนี้แหละมั้ง เท่าที่นึกออกตอนนี้

เซนเซอร์ที่ใช้วัดระยะคืออะไร?

เซนเซอร์วัดระยะ? แค่เครื่องมือ

• ตรวจจับตำแหน่ง
• วัดระยะทาง
• บอกขนาด รูปทรง ระดับ

ไม่ต้องสัมผัส สะอาด ปลอดภัย

ปีนี้ งานวิจัยเน้นความแม่นยำสูง ลดค่าใช้จ่าย

ตัวอย่าง: ใช้ในโรงงานอุตสาหกรรม ระบบขับขี่อัตโนมัติ หุ่นยนต์ การแพทย์

ความสำคัญ: ประสิทธิภาพ ความน่าเชื่อถือ ความคงทน

อุปกรณ์เอาต์พุต PLC มีอะไรบ้าง?

เอาท์พุต PLC เหรอ? ที่เจอบ่อยๆ เลยนะ ก็รีเลย์เนี่ยแหละ ตอนเรียน ปวส. ไฟฟ้าที่เทคนิคกรุงเทพฯ อาจารย์ให้ต่อวงจรควบคุมมอเตอร์ด้วย PLC แล้วเอาท์พุตก็เป็นรีเลย์นี่แหละ เสียง "แต๊กๆ" นี่คุ้นหูเลย

แล้วก็มอเตอร์ไฟฟ้า อันนี้แน่นอน ควบคุมความเร็วรอบ ควบคุมทิศทางหมุน สารพัดประโยชน์ โรงงานไหนๆ ก็มี

โซลินอยด์วาล์วก็ใช่ เคยไปฝึกงานที่โรงงานผลิตน้ำดื่ม เขาใช้โซลินอยด์วาล์วควบคุมการเปิด-ปิดน้ำในระบบ CIP (Cleaning In Place) ล้างถัง ล้างท่อ สะดวกดี

ขดลวดความร้อนก็เอาท์พุตนะ เตาอบไฟฟ้าที่บ้านก็ PLC คุมความร้อนได้นะ (อันนี้โม้ แต่จริงๆ มันควบคุมได้แหละ)

หลอดไฟ อันนี้เบสิกสุดๆ ไฟแสดงสถานะเครื่องจักร ไฟเตือน ไฟอะไรต่างๆ

สรุปอุปกรณ์เอาท์พุต PLC ที่เจอบ่อยๆ (ปี 2567):

• รีเลย์: อเนกประสงค์สุดๆ
• มอเตอร์ไฟฟ้า: ควบคุมการเคลื่อนที่
• โซลินอยด์วาล์ว: ควบคุมของเหลวและก๊าซ
• ขดลวดความร้อน: ควบคุมอุณหภูมิ
• หลอดไฟ: แสดงสถานะต่างๆ

เพิ่มเติม (เผื่อใครอยากรู้):

• PLC ย่อมาจาก Programmable Logic Controller คืออุปกรณ์ควบคุมอัตโนมัติที่ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์
• เอาท์พุตคือสัญญาณที่ PLC ส่งออกไปเพื่อควบคุมอุปกรณ์ภายนอก
• PLC มีทั้งแบบที่ใช้ไฟ AC และ DC ต้องเลือกให้เหมาะกับอุปกรณ์ที่ใช้
• การเขียนโปรแกรม PLC ต้องใช้ภาษาเฉพาะ เช่น Ladder Diagram, Function Block Diagram
• ปัจจุบัน PLC มีฟังก์ชันเยอะมาก นอกจากควบคุมแล้ว ยังเก็บข้อมูล แสดงผล และสื่อสารกับอุปกรณ์อื่นๆ ได้อีกด้วย