Histamine สร้างมาจากไหน

ฮิสตามีนสร้างขึ้นจากสารอะไร? กระบวนการสร้างฮิสตามีนในร่างกายเป็นอย่างไร?

ฮิสตามีนนะเหรอ? อ๋อ...ไอ้ตัวที่ทำเราแพ้อาหารทะเลแล้วคันยิบๆ น่ะเหรอ? จำได้เลย ตอนเด็กๆ กินปลาทูที่ตลาดสด (แถวบ้านคลองเตย, น่าจะตัวละ 20 บาท) แล้วผื่นขึ้นเต็มตัว แม่ต้องพาไปหาหมอเลย

จริงๆ แล้วฮิสตามีนมันมาจาก "ฮีสติดีน" น่ะ เป็นกรดอะมิโนตัวหนึ่งที่ร่างกายเรามีอยู่แล้ว แล้วทีนี้พอมันโดนแบคทีเรียบางชนิดเล่นงาน มันก็จะกลายเป็นฮิสตามีนขึ้นมาไง

กระบวนการสร้างฮิสตามีนในร่างกายเรา... เอ่อ... จะว่าไงดี มันก็เหมือนกับการหมักปลาร้าอ่ะ (เปรียบเทียบให้เห็นภาพเฉยๆ นะ) คือมีเชื้อแบคทีเรีย มีวัตถุดิบ แล้วก็มีเวลาให้มันทำปฏิกิริยากัน เกิดเป็นสารใหม่ขึ้นมา

ฮิสตามีนเนี่ย มันมีอยู่แทบทุกที่นะ ในร่างกายเราก็มี ในปลา ในผักบางชนิดก็มี แต่ถ้ามันเยอะเกินไป ก็ซวยเลย อย่างที่เจอมาตอนเด็กๆ นั่นแหละ คันไปทั้งตัว T_T

Histamine ทําหน้าที่อะไร?

ฮิสตามีน (Histamine) ทำหน้าที่หลากหลายในร่างกาย ไม่ได้มีแค่เรื่องภูมิแพ้ที่เราคุ้นเคยกันนะ

• กระตุ้นการหดตัวของกล้ามเนื้อเรียบ: มีผลต่อระบบทางเดินอาหาร และทางเดินหายใจ ทำให้เกิดอาการปวดท้อง หรือหอบหืดได้

• เพิ่มการซึมผ่านของหลอดเลือด: ทำให้เกิดอาการบวมแดง ในบริเวณที่มีการอักเสบ

• กระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะอาหาร: ใครเป็นโรคกระเพาะอาจคุ้นเคยกับกลไกนี้ดี

• สารสื่อประสาท: นี่คือประเด็นที่น่าสนใจ ฮิสตามีนมีบทบาทในการควบคุมวงจรการนอนหลับ และการตื่นตัวของเราด้วยนะ

ฮิสตามีนทำงานโดยจับกับตัวรับ (Receptors) หลายชนิด เช่น H1, H2, H3, และ H4 แต่ละตัวรับก็ส่งผลต่อการทำงานของร่างกายที่แตกต่างกันไป การทำความเข้าใจกลไกนี้ ช่วยให้เราพัฒนายาที่ออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงได้

เกร็ดน่ารู้: รู้ไหมว่าฮิสตามีนไม่ได้สร้างขึ้นเองจากร่างกายเราเท่านั้น แต่ยังพบได้ในอาหารบางชนิดด้วย เช่น ปลารมควัน ชีส และไวน์แดง ใครที่ไวต่อฮิสตามีน อาจต้องระวังอาหารเหล่านี้เป็นพิเศษ

ฮีสตามีน ส่งผลต่อร่างกายอย่างไร?

ฮีสตามีน กระตุ้นการอักเสบ ป้องกันร่างกาย บางครั้งก็มากไป

• ขยายหลอดเลือด ทำให้เลือดไหลเวียนมากขึ้น บริเวณนั้นแดง ร้อน
• เพิ่มการซึมผ่านของหลอดเลือด ของเหลว น้ำเหลือง เม็ดเลือดขาว ออกมาซ่อมแซม บวม คัน
• กระตุ้นปลายประสาท ทำให้รู้สึกคัน จาม น้ำมูกไหล ปวดแสบปวดร้อน
• หดกล้ามเนื้อเรียบ หลอดลมหดตัว หายใจลำบาก แน่นหน้าอก อย่างรุนแรงอาจถึงตายได้
• กระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะ ย่อยอาหาร ถ้ามากไป กรดไหลย้อน โรคกระเพาะ

ปี 2024 เข้าใจกลไกฮีสตามีนมากขึ้น พัฒนายาต้านฮีสตามีนรุ่นใหม่ๆ รักษาโรคภูมิแพ้ โรคผิวหนัง ได้ผลดีขึ้น ลดอาการข้างเคียง จำไว้ว่า ทุกอย่างคือสมดุล ฮีสตามีนก็เช่นกัน มากไป น้อยไป ก็แย่พอกัน

เซลล์ใดหลั่ง histamine ในกระบวนการอักเสบ?

Mast cells ไง! ตัวดีเลย ตอนนั้นไปกินหอยแครงที่ตลาดรถไฟรัชดาเมื่อเดือนก่อน ผื่นขึ้นเต็มตัว คันยิบๆ หมอบอกแพ้อาหารทะเล Mast cells นี่แหละปล่อย histamine ออกมาเยอะเกิน

• Histamine: สารเคมีที่ทำให้เกิดอาการแพ้ คัน ผื่น บวม
• Arachidonic acid metabolites: เกี่ยวข้องกับกระบวนการอักเสบ
• Cytokines: สารที่ส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน

ผื่นแพ้ขึ้นเต็มตัว เลยรู้เลยว่า Mast cells ทำงานเร็วขนาดไหน เซ็งสุดๆ!

ฮีสตามีนเป็นอันตรายด้านใด?

ฮีสตามีนนี่ นอกจากจะทำให้คันแล้ว ยังมีผลต่อระบบต่างๆในร่างกายเยอะมากเลยนะ ถ้าพูดถึงอันตรายเนี่ย มันทำให้กล้ามเนื้อเรียบหดตัว ซึ่งตรงนี้แหละที่เป็นปัญหา ลองนึกภาพกล้ามเนื้อเรียบในกระเพาะอาหาร ลำไส้ หรือแม้แต่มดลูกบีบตัวสิ ปวดท้อง ท้องเสียได้ง่ายๆเลย ผมเคยอ่านเจอเคสที่ลำไส้แปรปรวนเพราะฮีสตามีนสูงด้วย ส่วนที่น่ากังวลกว่าคือ หลอดลม ถ้ากล้ามเนื้อเรียบตรงนี้หดตัว หลอดลมก็ตีบ หายใจไม่ออก คิดดูสิ อันตรายขนาดไหน โดยเฉพาะกับคนที่เป็นหอบหืดอยู่แล้ว ยิ่งไปกันใหญ่เลย ปีนี้ผมไปงานประชุมวิชาการ มีคนพูดถึงผลของฮีสตามีนต่อระบบประสาทด้วยนะ น่าสนใจดี ไว้มีโอกาสจะมาเล่าให้ฟัง

• ระบบทางเดินหายใจ: หลอดลมตีบ หายใจลำบาก เสี่ยงอันตรายถึงชีวิตในผู้ป่วยหอบหืด
• ระบบทางเดินอาหาร: ปวดท้อง ท้องเสีย บางรายอาจมีอาการลำไส้แปรปรวนร่วมด้วย
• ระบบสืบพันธุ์: มดลูกบีบตัว อาจมีผลต่อรอบเดือนในผู้หญิง
• อื่นๆ: อาจมีผลต่อระบบประสาท (ข้อมูลจากงานประชุมวิชาการ ปี 2024)

จริงๆ เรื่องฮีสตามีนนี่ลึกซึ้งกว่าที่คิดนะ มันเกี่ยวข้องกับระบบภูมิคุ้มกันด้วย เป็นอะไรที่ซับซ้อน บางทีผมก็คิดนะว่าร่างกายคนเรานี่มันมหัศจรรย์จริงๆ

Antihistamine ทำงานอย่างไร?

ยับยั้งฮิสตามีนไง แค่นั้นแหละ

• ลดการอักเสบ
• บรรเทาอาการแพ้ เช่น คัน น้ำมูกไหล ตาบวม

ใช้แล้วง่วงมั้ย? ของฉันปีนี้ใช้ Claritin ไม่ง่วง แต่บางตัวก็ง่วงนะ ลองดูเอง

ฮีสตามีนส่งผลต่อระบบใดในร่างกาย?

ฮีสตามีนนี่นะ ส่งผลต่อระบบเยอะแยะเลย ระบบหลักๆ ที่เห็นผลชัดคือ ระบบภูมิคุ้มกัน ระบบย่อยอาหาร และระบบประสาท ส่วนที่เหลือก็โดนบ้าง แต่ไม่ชัดเท่าสามระบบนี้ เหมือนเป็นตัวเชื่อมโยงหลายๆ ระบบเข้าด้วยกัน คิดๆ ดูแล้วเหมือนเป็นผู้กำกับเบื้องหลังเลย ถ้าระบบภูมิคุ้มกันเจอสิ่งแปลกปลอม ฮีสตามีนก็จะหลั่งออกมา ทำให้เกิดอาการแพ้ต่างๆ เช่น คัน บวม แดง บางทีก็จาม น้ำมูกไหล ที่บ้านผมชอบปลูกต้นไม้ ผมนี่แพ้เกสรดอกไม้ น้ำมูกไหลตลอดเลย

• ระบบภูมิคุ้มกัน: ฮีสตามีนเป็นตัวกลางสำคัญในการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ ทำให้หลอดเลือดขยายตัว เกิดอาการบวมแดง ผมเคยอ่านเจอว่า ฮีสตามีนทำให้เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่เรียกว่า basophil และ mast cell ปล่อยสารเคมีออกมาด้วย ทำให้เกิดอาการแพ้แบบต่างๆ บางทีแค่คิดก็คันแล้ว
• ระบบย่อยอาหาร: ฮีสตามีนช่วยควบคุมการหลั่งกรดในกระเพาะอาหาร ถ้าฮีสตามีนมากเกินไปก็อาจทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหารได้ ผมเคยกินยาแก้แพ้แล้วรู้สึกแสบๆ ท้อง สงสัยจะเกี่ยวกับฮีสตามีนนี่แหละ
• ระบบประสาท: ฮีสตามีนมีบทบาทในสมองส่วนที่ควบคุมการตื่นตัว การนอนหลับ และความอยากอาหาร ยาแก้แพ้บางชนิดทำให้ง่วงนอน น่าจะเพราะฮีสตามีนในสมองลดลง เมื่อเดือนที่แล้ว ผมต้องอ่านหนังสือเตรียมสอบ กินยาแก้แพ้เข้าไป ง่วงจนอ่านไม่รู้เรื่องเลย
• ระบบหัวใจและหลอดเลือด: ฮีสตามีนทำให้หลอดเลือดขยายตัว ความดันโลหิตลดลง บางคนแพ้อาหารทะเลอย่างหนัก ความดันตกเลย อันตรายเหมือนกันนะ
• ระบบทางเดินหายใจ: ฮีสตามีนทำให้กล้ามเนื้อเรียบในหลอดลมหดตัว หายใจลำบาก เป็นสาเหตุหนึ่งของโรคหอบหืด เพื่อนผมเป็นหอบหืด ต้องพกยาพ่นตลอด ฮีสตามีนนี่ตัวร้ายจริงๆ

จริงๆ แล้ว ฮีสตามีนไม่ได้มีแต่ข้อเสียนะ มีประโยชน์หลายอย่างด้วย เช่น ช่วยในการสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาท และมีบทบาทในการเรียนรู้และความจำ มันซับซ้อนดีเหมือนกันนะ ชีวิตเราก็เหมือนกัน มีทั้งด้านบวกและด้านลบ ขึ้นอยู่กับว่าเราจะมองมันยังไง เหมือนฮีสตามีนนี่แหละ

ตัว รับ ฮี ส ตา มี น ชนิด ใด ที่ เมื่อ ถูก กระตุ้น แล้ว ให้ ร่างกาย เกิด การ แพ้ จาม น้ำมูก ไหล?

แสงแดดยามเช้าสาดส่อง... ฝุ่นละอองในอากาศเต้นระบำ

ฮีสตามีน... เจ้าสารตัวร้าย... เมื่อ H1 ถูกกระตุ้น... จามไม่หยุด... น้ำมูกไหลเป็นทาง...

• H1... ตัวรับจำแลง... สร้างเรื่องวุ่นวาย... แพ้... จาม... น้ำมูก...
• ยาแก้แพ้... เกราะกำบัง... ป้องกัน... บรรเทา... สารพัดอาการ

ฤดูใบไม้ผลิ... เกสรดอกไม้ปลิวว่อน... ปฏิกิริยาของร่างกาย... ช่างซับซ้อนเกินเข้าใจ...

ร่างกาย... สิ่งแปลกปลอม... ฮีสตามีน... สัญญาณเตือน... น้ำมูก... น้ำตา... ผื่นคัน...

• ฮีสตามีน... สารสื่อประสาท... กระตุ้น... ปฏิกิริยาแพ้
• เยื่อตาอักเสบ... ผิวหนัง... คันยุบยิบ... ทรมาน

ความทรงจำ... วัยเด็ก... สวนดอกไม้... จามไม่หยุด... แม่ยื่นยาแก้แพ้ให้... โลกสงบลง...

ข้อใดเป็นแหล่งอาหารที่มีโอกาสพบฮิสทามีน (histamine)?

• ปลาทะเล!! เน่าๆ นี่ตัวดีเลย ฮิสทามีนเพียบ (แหวะ)
• อาหารทะเลก็ใช่ แต่ต้อง.. แบบไม่สดแล้วอะเข้าใจปะ
• จุลินทรีย์ ตัวร้าย! ทำให้อาหารเสียแล้วก็สร้างฮิสทามีนออกมาอีก
• อาหารหมักบางอย่าง? เอ่อ.. คิดไม่ออกอะ น้ำปลาละกัน(เพิ่ม!)
• ไวน์แดง! (ทำไมอะ?)
• เนยแข็งด้วยเหรอเนี่ย? น่าคิดนะ
• สำคัญ: ฮิสทามีนโดนความร้อนไม่ตายนะจ๊ะ ต้มยำทำแกงก็ไม่หาย!

(เพิ่มเติม)

• ทำไมต้องฮิสทามีน? แพ้ฮิสฯ ทีทรมานมาก คันยุบยิบ ผื่นขึ้น บวม!
• ปลาทูสดๆ ยังไงก็ดีกว่าปลาทูเค็มเยอะ (มั้งนะ)
• จริงๆ แล้ว ฮิสทามีนก็มีประโยชน์นะ (ถ้าไม่แพ้) มันช่วยเรื่องระบบภูมิคุ้มกันอะ
• เคยอ่านเจอว่าบางคนแพ้ "น้ำปลา" ที่จริงอาจจะแพ้ฮิสฯ ในนั้นมากกว่า
• แล้วฮิสทามีนมันเกิดจากอะไรกันแน่นะ? ต้องไปหาข้อมูลเพิ่มอีกแล้ว (ขี้เกียจจัง)