สินค้ากึ่งสําเร็จรูป ได้แก่อะไรบ้าง
คำถาม?
เออ...ไอ้ที่เขาเรียก WIP เนี่ยนะ ตอนแรกๆ ฉันก็งงๆ อยู่หรอก มันคืออะไรกันแน่ฟะ มันก็เหมือนของที่เราทำไปแล้วบางส่วนแหละ ยังไม่เสร็จดี จะไปขายก็ไม่ได้ไง เคยเห็นโรงงานนึงแถวบ้านแม่ที่ราชบุรีนะ ตอนนั้นปี 65 มั้ง เข้าไปดูแล้วแบบ ของพวกนี้มันยังไง มันไม่ใช่ของดิบๆ เลยนะ แต่ก็ไม่ใช่ของที่แพ็คใส่กล่องพร้อมขายอ่ะ
เหมือนพวกเครื่องปั้นดินเผานั่นแหละ นึกออกปะ ตอนที่เขายังไม่ได้ลงสีอ่ะ เพิ่งเผามาหนแรกเอง คือมันแข็งตัวแล้วนะ จับต้องได้ แต่ยังไม่ได้ลาย ยังไม่มีน้ำเคลือบวาวๆ สวยๆ เลย มันดูยังไงก็ยังไม่สมบูรณ์ ต้องเก็บไว้ตรงนั้นแหละในไลน์ผลิต รอคนมาวาดรูป ระบายสีให้ บางทีก็เห็นวางเรียงเป็นกองๆ เยอะเลยนะ ดูแล้วรู้สึกว่าต้องใช้เวลาอีกนานกว่าจะออกมาเป็นจานสวยๆ
ไอ้ของพวกนี้แหละที่เรียกว่า WIP มันคือกึ่งสำเร็จรูปไง คือมันผ่านกระบวนการมาแล้วนิดหน่อย แต่มันต้องไปต่ออีกหลายขั้นตอนกว่าจะสมบูรณ์พร้อมขายได้จริงๆ เหมือนตอนที่เราเคยไปโรงงานปูนนั่นแหละ มันมีเม็ดๆ เล็กๆ ที่เขาอัดมาแล้ว แต่ยังต้องเอาไปบดละเอียดอีกมั้ง ไม่แน่ใจนะ แต่มันไม่ใช่ปูนสำเร็จรูปถุงๆ ที่เราเห็นอ่ะ เป็นของที่ยังต้องรอคิว ทำนู่นทำนี่ต่ออีกเยอะเลย
ข้อใดจัดเป็นสินค้ากึ่งสำเร็จรูป
ของกึ่งสำเร็จรูป? ก็พวกอาหารแปรรูปไง. เข้าใจยากตรงไหน? เช่น แคบหมู, ไข่เค็ม, กุนเชียง. ไม่ใช่เรื่องซับซ้อน.
นี่, รายการทั้งหมดที่ควรจะรู้:
- ของหวาน/เบเกอรี่: ขนมเค้ก, โมจิ, เต้าส้อ, กาละแม, กะหรี่ปั๊บ, ทองม้วน.
- ของว่าง/ทานเล่น: กระยาสารท, กล้วยฉาบ, กล้วยอบ, ทุเรียนทอด, ข้าวเกรียบ, ข้าวแต๋น, หมูทุบ, หมูแผ่น.
- เครื่องปรุงรส/น้ำจิ้ม: น้ำพริกเผา, น้ำพริกต่างๆ, แจ่วบอง, น้ำจิ้มสุกี้, น้ำปลาหวาน, พริกไทย.
- อาหารสำเร็จรูปอื่นๆ: ผักกาดดอง, เฉาก๊วย, มะขามปรุงรส.
ผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูปมีอะไรบ้าง
ชีวิตจริงเลยนะ อาหารสำเร็จรูปนี่มีเต็มไปหมดเลย อยู่ในตู้ในครัวเราตลอดเวลา
แบบบรรจุภัณฑ์:
- ซอง: เห็นบ่อยสุดเลยนะ พวกบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่เวลาหิวๆ รีบๆ ก็หยิบมาเทน้ำร้อน ต้มแป๊บเดียวก็กินได้เลย อันนี้คือช่วยชีวิตหลายครั้งมากๆ ตอนอยู่หอพัก หรือเวลาไม่มีแรงทำกับข้าว
- กระป๋อง: อันนี้ก็เยอะนะ อย่างปลาทูน่ากระป๋อง อันนั้นเอามาทำอะไรกินก็ได้หลายอย่าง ทำสลัด ยำ หรือจะกินเปล่าๆ กับข้าวสวยร้อนๆ ก็อร่อยแล้ว หรือพวกซุปกระป๋อง อันนี้ไม่ค่อยได้กินเท่าไหร่ แต่เคยเห็นคนเอามาอุ่นๆ กินตอนอากาศเย็นๆ
- ขวด: อันนี้จะเจอพวกซอสต่างๆ มากกว่านะ เช่น ซอสมะเขือเทศ ซอสพริก ที่ติดบ้านไว้ตลอดเวลา หรือพวกเครื่องดื่มชงสำเร็จรูปต่างๆ อันนี้ก็สะดวกดี ชงน้ำเย็นก็ได้ น้ำร้อนก็ได้
ประเภทอาหาร:
- ซุปสำเร็จรูป: อย่างที่บอกไป พวกซุปกระป๋อง หรือบางทีก็เป็นซองผงๆ มา ชงน้ำร้อนก็เป็นซุปได้เลย
- สปาเก็ตตี้: อันนี้ก็มีแบบซอสมาให้เลยนะ แค่ต้มเส้น ใส่ซอสลงไปคลุกๆ ก็ได้สปาเก็ตตี้กินแล้ว หรือบางทีก็เป็นแบบเส้นกับซอสอยู่ในซองเดียวกันเลย
- ไส้กรอก: อันนี้ก็เป็นอีกอย่างที่เห็นบ่อยนะ ตามตู้แช่ในซุปเปอร์มาร์เก็ต มีหลายแบบ หลายยี่ห้อ กินง่าย แค่เอามาทอด หรือจะกินเย็นๆ ก็ได้
- ขนมขบเคี้ยว: อันนี้ก็คือพวกมันฝรั่งทอด กรอบเค็มต่างๆ ที่แพ็คใส่ถุงมาขายแหละ อันนี้ก็เป็นอาหารสำเร็จรูปเหมือนกันนะ กินเพลินๆ
- อาหารกระป๋อง: นอกจากปลาทูน่าแล้ว ก็มีพวกแกงต่างๆ ที่ทำสำเร็จรูปใส่กระป๋องมาก็มีนะ
ความรู้สึก:
เวลาพูดถึงอาหารสำเร็จรูป มันให้ความรู้สึก "เร็ว" กับ "สะดวก" มากๆ เลยนะ คือไม่ต้องมานั่งเตรียมของ หั่น ล้างให้วุ่นวาย แค่เปิดซอง เปิดกระป๋อง หรือเทน้ำร้อน ก็ได้กินแล้ว มันช่วยชีวิตในวันที่เหนื่อยมากๆ หรือวันที่ไม่มีเวลาจริงๆ
แต่ก็ต้องยอมรับว่า กินบ่อยๆ ก็แอบคิดถึงอาหารที่ทำเองมากกว่า พวกผักสดๆ เนื้อสดๆ ที่เราเลือกเอง รู้แหล่งที่มาอะไรแบบนี้มากกว่านะ
ข้อมูลเพิ่มเติม:
- การเก็บรักษา: อาหารสำเร็จรูปส่วนใหญ่ถูกออกแบบมาให้มีอายุการเก็บรักษาที่ยาวนานกว่าอาหารสดๆ เพราะผ่านกระบวนการถนอมอาหารต่างๆ เช่น การฆ่าเชื้อ การบรรจุสุญญากาศ หรือการเติมสารกันบูด (บางชนิด)
- ส่วนประกอบ: หลายครั้งเราจะเจอส่วนประกอบที่ช่วยเพิ่มรสชาติหรือยืดอายุอาหาร เช่น โมโนโซเดียมกลูตาเมต (ผงชูรส), โซเดียมไนเตรต (ในไส้กรอก, แฮม) หรือน้ำตาลและโซเดียมในปริมาณที่สูงกว่าอาหารสด
- การบริโภค: การกินอาหารสำเร็จรูปเป็นครั้งคราวเพื่อความสะดวกนั้นไม่เป็นปัญหา แต่หากบริโภคเป็นประจำ ควร อ่านฉลากโภชนาการ อย่างละเอียด และพิจารณา ปริมาณโซเดียม น้ำตาล และไขมัน เพื่อรักษาสุขภาพที่ดี
การแปรรูปหมายถึงอะไร
การแปรรูป คือการ เปลี่ยนสภาพ วัตถุเดิมให้ต่างไปจากเดิม ชัดเจนตามนั้น
- เลื่อย ผ่า ถาก เผา สารพัดวิธีที่จะทำให้ไม้เปลี่ยนรูป
แปรรูปรัฐวิสาหกิจ คือการ แปรสภาพ อำนาจรัฐให้เป็นธุรกิจ
- ขายหุ้น บางส่วนหรือทั้งหมดไปซะ
ข้อมูลเพิ่มเติม:
- แปรรูปไม้: นอกจากที่ว่ามา ยังมี ไส ปอก ขัด เคลือบ อีกสารพัด ขึ้นอยู่กับว่าอยากได้ไม้แบบไหน
- แปรรูปรัฐวิสาหกิจ: เป้าหมายคือ เพิ่มประสิทธิภาพ และ ลดภาระ ของรัฐบาลบ้าง ไม่ใช่แค่ให้พวกพ้องได้อิ่มท้องกันไป. มีการ ตั้งบริษัทใหม่ แล้วเอา หุ้น ไปขายให้ใครก็ได้ หรือบางทีก็ ขายให้เอกชน ไปเลยก็มี.
การแปรรูปมีกี่ประเภท
ภาพจำตอนเด็กคือลานปูนหน้าบ้าน ยายจะเอากล้วยน้ำว้ามาเรียงบนกระด้ง ตากแดดเปรี้ยงๆ ตอนเที่ยงนี่คือร้อนจนเท้าพอง แต่ก็ต้องไปช่วยยายกลับกล้วยนะ พลิกไปพลิกมาจนมันหนึบๆ นั่นแหละการทำแห้งแบบแรกที่รู้จักเลย
พอหน้าฝน พ่อไปตกปลาช่อนได้ตัวใหญ่ๆ ก็จะก่อไฟด้วยกาบมะพร้าว ควันขโมงไปทั้งบ้าน กลิ่นมันติดจมูก ติดเสื้อผ้าไปหมดเลย แต่ปลาช่อนรมควันที่ได้นี่คือหอมมากกก เอาไปทำน้ำพริกคือที่สุด
ในครัวจะมีโอ่งใบใหญ่อยู่ใบนึง ยายจะเอาผักกาดเขียวไปยัดๆ ใส่เกลือใส่น้ำซาวข้าว ปิดฝาทิ้งไว้เป็นอาทิตย์ เหม็นเปรี้ยวไปทั้งบ้าน ตอนนั้นไม่ชอบเลย แต่พอโตมา ผักกาดดองต้มกระดูกหมูคือของโปรดเฉย
หน้าร้อนทีไร มะม่วงสุกเต็มต้น กินไม่ทันก็ต้องเอากวนนี่แหละ ยืนคนหน้าเตาถ่านร้อนๆ เมื่อยแขนมากกก คนจนมันงวดเป็นสีเข้มๆ แล้วเอาไปตากแดดอีกรอบ เป็นมะม่วงแผ่น ที่ทำทีไรก็แย่งกันกินกับน้องทุกที
ส่วนพวกกระท้อน มะยม ที่รสเปรี้ยวๆ ยายจะเอาไปแช่น้ำเกลือ แล้วก็แช่น้ำเชื่อม ต้องเปลี่ยนน้ำเชื่อมทุกวันด้วยนะ โคตรหลายขั้นตอนเลยกว่าจะได้กินกระท้อนลอยแก้วเย็นๆ ชื่นใจ
พอที่บ้านซื้อตู้เย็นเครื่องแรก ชีวิตเปลี่ยนเลย ของเหลือก็จับยัดช่องฟรีซหมด หมูสับที่แม่สับไว้เป็นกิโลก็แบ่งใส่ถุงแช่แข็ง อยากใช้เมื่อไหร่ก็เอาออกมา สะดวกกว่าสมัยก่อนเยอะ
ตอนโตมาถึงรู้ว่าแหนมที่ซื้อในเซเว่นบางยี่ห้อเขาใช้รังสีฉายเพื่อฆ่าเชื้อ พอมองย้อนไปก็เออ มันก็เป็นการถนอมอาหารแบบนึงที่โคตรล้ำเลย ต่างจากที่บ้านทำคนละโลก
แต่สุดท้ายแล้ว ทุกอย่างมันก็ต้องผ่านความร้อนแหละ ต้ม ผัด แกง ทอด คือพื้นฐานที่สุดแล้ว ตั้งแต่ต้มไข่ง่ายๆ ตอนเช้า ไปจนแกงเขียวหวานหม้อใหญ่ที่แม่ทำเลี้ยงคนทั้งบ้านวันสงกรานต์
- การแปรรูปอาหารโดยการทำแห้ง (drying) แบบที่ยายทำกล้วยตาก ปลาแดดเดียว คือการดึงน้ำออกจากอาหาร
- การแปรรูปอาหารโดยการรมควัน พ่อรมควันปลาช่อนด้วยกาบมะพร้าว กลิ่นมันจะหอมเฉพาะตัว
- การแปรรูปอาหารโดยการหมักดอง (Fermentation) ก็เหมือนทำผักกาดดอง ปลาร้า ใช้จุลินทรีย์ช่วย
- การแปรรูปอาหารโดยการกวน พวกทุเรียนกวน มะม่วงกวน ใช้ความร้อนกวนจนส่วนผสมข้นหนืด
- การแปรรูปอาหารโดยการแช่อิ่ม ทำผลไม้รสเปรี้ยวให้อร่อยขึ้น เช่น มะม่วงแช่อิ่ม กระท้อนลอยแก้ว
- การแปรรูปอาหารโดยใช้ความเย็น (Refrigeration and freezing) วิธีเบสิกสุดในยุคนี้ แค่จับของยัดตู้เย็น ช่องฟรีซ
- การแปรรูปอาหารโดยใช้รังสี อันนี้ล้ำหน่อย เจอตามอาหารสำเร็จรูปในร้านสะดวกซื้อ ช่วยฆ่าเชื้อโรค
- การแปรรูปอาหารโดยใช้ความร้อน พื้นฐานการทำอาหารทุกอย่าง ต้ม ผัด แกง ทอด นึ่ง อบ
พืชอะไรบ้างที่สามารถแปรรูปได้
พืชที่แปรรูปได้? ถั่วเหลือง ข้าวโพด คาโนลา ฝ้าย มันฝรั่ง มะเขือเทศ หลักๆ ก็พวกนี้
- ถั่วเหลือง: หัวใจของโปรตีนสังเคราะห์ น้ำมัน อาหารสัตว์ สารพัดประโยชน์ ไอ้ที่เห็นตามซูเปอร์ฯ ส่วนใหญ่ก็ GMO นั่นแหละ
- ข้าวโพด: แหล่งพลังงานราคาถูก เปลี่ยนเป็นน้ำเชื่อม เอทานอล แป้ง หรืออาหารสัตว์ กินกันเพลินโดยไม่รู้ตัว
- คาโนลา: คู่แข่งน้ำมันถั่วเหลือง ไม่ต้องสงสัยเลยว่าทำไมมันถึงครองตลาดได้เร็วขนาดนี้
- ฝ้าย: ไม่ใช่แค่เสื้อผ้า น้ำมันจากเมล็ดก็กินได้นะ แต่มันถูกออกแบบมาเพื่อต้านทานแมลง เพื่อผลผลิตมหาศาล
- มันฝรั่ง: ป้องกันแมลง ลดการช้ำ เพื่อให้เก็บได้นานขึ้น ทอดมันกรอบๆ นั่นแหละ
- มะเขือเทศ: ยืดอายุการเก็บ ให้สีสวยอยู่ได้นานขึ้น จะได้เอาไปทำซอสได้เยอะๆ
การแปรรูปอาหารมีอะไรบ้างตัวอย่าง
ดึกมากแล้ว... เปิดไฟดวงเล็กๆ ไว้ ก็นั่งคิดเรื่องอาหารนี่แหละ มันเงียบดีนะ อาหารแปรรูป มันก็อยู่รอบตัวเราเต็มไปหมดเลย บางทีเราก็ลืมไปว่ามันคืออะไรกันแน่
หลักๆ ที่เห็นบ่อยๆ นะ มันก็มีหลายแบบมากๆ เลยล่ะ
- อาหารแช่แข็ง พวกผักแช่แข็ง เนื้อสัตว์ ปลา หรือไอศกรีมก็จัดอยู่ในกลุ่มนี้
- อาหารกระป๋อง อย่างพวกปลากระป๋อง ทูน่า หรือผักดองในขวดนั่นแหละ
- เบเกอรี่ เค้ก คุกกี้ ขนมปังอบ พวกนี้ก็ใช่หมดเลย
- อาหารอบแห้ง ทอดกรอบ คิดถึงมันฝรั่งทอด ซีเรียล บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ผักอบกรอบต่างๆ
- เครื่องดื่ม น้ำอัดลม นมบางประเภท ก็ผ่านการแปรรูปมานะ
นั่งคิดดูแล้ว... ชีวิตเรามันก็วนเวียนกับอาหารพวกนี้จริงๆ นะ มันสะดวกดีแหละ... แต่บางทีก็แอบคิดนะ ว่ามันดีกับร่างกายเราแค่ไหนกัน
เรื่องอาหารแปรรูป... มันมีอะไรให้คิดอีกเยอะเลยนะ
- ความสะดวก คือเหตุผลหลักเลยนะ สำหรับคนที่ชีวิตเร่งรีบแบบเราทุกวันนี้
- อายุการเก็บรักษา เขาทำให้อาหารอยู่ได้นานขึ้น เพื่อให้เรามีกินได้เรื่อยๆ
- ส่วนผสมที่เพิ่ม บางทีมีน้ำตาล เกลือ ไขมันเยอะกว่าที่เราคิดไว้มาก
- สารเติมแต่ง พวกสารกันเสีย สี กลิ่น พวกนี้ใส่มาเพื่อให้มันน่ากินและคงตัว
- คุณค่าทางโภชนาการ บางอย่างก็ลดลงไปบ้าง จากกระบวนการผลิตนะ
- การเลือกกิน สำคัญมากๆ ต้องอ่านฉลากให้ดีๆ ดูว่ามีอะไรอยู่ในนั้นบ้างก่อนตัดสินใจ
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต