ทำไมเป็นหวัดห้ามกินน้ำแข็ง

เป็นไข้กินน้ำแข็งได้ไหม

ไข้กินน้ำแข็ง? โอ๊ย! สมัยนี้ใครยังเชื่อเรื่องน้ำแข็งทำไข้ขึ้นเนี่ย! เป็นไข้ กินน้ำเย็นได้สบายมาก ไม่ต้องกลัวน้ำแข็งจะลุกขึ้นมาเต้นระบำในคอให้ปวดกว่าเดิมหรอกจ้า

ยิ่งดื่มน้ำเยอะๆ ยิ่งดี! เหมือนนักดับเพลิงกำลังฉีดน้ำใส่กองไฟแห่งความร้อนในตัวเรา น้ำเย็นๆ ช่วยระบายความร้อน แถมยังช่วยให้ร่างกายไม่ขาดน้ำ เพราะเวลาเป็นไข้เราเสียน้ำเยอะมาก

เปรียบเทียบง่ายๆ: เหมือนรถที่กำลังฮีท พัดลมหน้ารถก็ช่วยระบายความร้อนแล้ว ยิ่งเปิดแอร์เย็นๆ เบาๆ ก็ยิ่งสบายใจ หายห่วง!

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• น้ำเย็นช่วยอะไร? ช่วยลดอุณหภูมิร่างกาย ทำให้รู้สึกสบายตัวขึ้น แถมยังช่วยให้เมือกในทางเดินหายใจไม่เหนียวข้น หายใจโล่งขึ้น.
• น้ำเปล่าคือนางเอก: ไม่ว่าจะเป็นน้ำเปล่าธรรมดา น้ำเย็น หรือน้ำแข็งใส (ที่ไม่มีน้ำตาลเยอะเกินไปนะ) ก็ช่วยให้ร่างกายชุ่มชื้นได้ทั้งนั้น.
• แต่ถ้าเจ็บคอมาก? อันนี้ก็แล้วแต่คนนะ บางคนดื่มน้ำเย็นแล้วรู้สึกดีขึ้น บางคนอาจจะรู้สึกเสียวๆ บ้าง ถ้าไม่สบายใจ ลองจิบน้ำอุ่นๆ แทนก็ได้.
• ไม่ได้ทำลายภูมิคุ้มกัน: ความเชื่อที่ว่าน้ำเย็นทำลายภูมิคุ้มกันนั้น ไม่เป็นความจริง ภูมิคุ้มกันของเราทำงานของมันไป เรื่องอุณหภูมิน้ำที่ดื่มเข้าไปไม่ใช่ปัจจัยหลัก.

สรุปคือ: อย่าไปเชื่อตำนานน้ำแข็งทำไข้! ดื่มน้ำเย็นให้ชื่นใจไปเลย เพื่อร่างกายที่ดีกว่าเดิม!

ทำไมกินน้ำเย็นแล้วคัดจมูก

น้ำเย็น? เสมหะข้นน้ำมูกเหนียว. คัดจมูกหนัก. เจ็บคอง่าย. ไอจนหอบ. ทางเดินหายใจแม่งตัน.

• หลอดเลือดหดตัว: น้ำเย็น หลอดเลือดในจมูกหด. เลือดไหลเวียนห่วย. เมือกพัง.
• ภูมิคุ้มกันตก: เย็นจัด ภูมิฯ ลด. เชื้อโรคเข้าดีขึ้น. ป่วยง่าย.
• ฮิสตามีนลั่น: น้ำเย็น บางคนฮิสตามีนลั่น. อาการแย่ลง เหมือนคนแพ้จัด.
• ร่างกายช็อก: ต้องเปลืองพลังงานปรับอุณหภูมิ. ระบบทำงานหนักอ่อนแอลง.
• ระคายเคือง: ความเย็นจัด ระคายคอ. เจ็บคอบ่อยๆ. หายใจก็ลำบาก.

ทำไมอากาศเย็นแล้วเป็นหวัด

โอ๊ยยยย พ่อคุณเอ๊ยยย มันเป็นงี้! อากาศเย็นๆ เนี่ยมันสวรรค์ของเชื้อโรคชัดๆ! พวกไวรัสไข้หวัดมันชอบอกชอบใจกันใหญ่ เหมือนได้ไปเที่ยวสวิตเซอร์แลนด์ อากาศชื้นๆ เย็นๆ นี่แหละ ตัวเร่งปฏิกิริยาชั้นดีให้พวกมันมีชีวิตยืนยาว ลอยไปลอยมาในอากาศได้นานขึ้นเป็นกอง

พออากาศมันหนาวปุ๊บ ไอ้เจ้าไวรัสมันก็เกาะตามละอองน้ำมูกน้ำลายได้ทนทานขึ้นไง จากที่ปกติโดนแดดเลียแป๊บเดียวก็สิ้นชีพไปแล้ว นี่กลายเป็นอมตะชั่วคราวเลย ลอยไปแปะหน้าคนนั้นที คนนี้ที สบายใจเฉิบ เหมือนส่งแกร็บเอ็กซ์เพรสเลยคุณเอ๊ย เร็วเกิ๊นนน

แล้วร่างกายเราอีกนะ! พอเจอความเย็นเข้าไป เส้นเลือดฝอยในโพรงจมูกมันก็หดตัวซิครับทีนี้ จากที่เคยเป็นกองกำลังป้องกันด่านหน้า ก็พากันหลบหนาวซะงั้น ภูมิคุ้มกันเลยเดินไปทำงานช้าลง เปิดประตูเมืองอ้าซ่าให้เชื้อโรคเดินสวนสนามเข้ามาได้เลยจ้าาา ไม่ป่วยก็แปลกแล้ววว

รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม:

• เชื้อโรคเลิฟอากาศเย็น พวกไวรัสมันจะคงสภาพอยู่ได้นานกว่าปกติในอากาศที่เย็นและชื้น เหมือนแช่แข็งไว้รอวันคืนชีพ พอเราหายใจเข้าไปปุ๊บ มันก็พร้อมปาร์ตี้ในลำคอเราทันที
• จมูกคือประตูเมืองที่ไร้ยาม ความเย็นทำให้เซลล์ภูมิคุ้มกันที่ด่านหน้าอย่างโพรงจมูกทำงานเฉื่อยชาลง เหมือนยามเฝ้าหมู่บ้านแอบไปงีบหลับ โจร (เชื้อโรค) ก็เลยเข้าบ้านสบาย
• คนเราอยู่รวมกันเป็นกระจุก พอหนาวแล้วใครจะอยากออกไปข้างนอกล่ะ ก็ไปอัดกันอยู่ในห้อง ในออฟฟิศ ในห้างแอร์เย็นฉ่ำนั่นแหละ ทีนี้ก็หายใจรดต้นคอกันไปมา ยิ่งชิดยิ่งติดง่าย เป็นบุฟเฟต์ให้เชื้อโรคเลือกเข้าร่างได้ตามใจชอบ
• สามทหารเสือหน้าหนาว ที่มากันเป็นแพ็กเกจเลยก็คือ ไข้หวัดไข้หวัดใหญ่ และแน่นอน แขกประจำอย่าง โควิด-19 มาทีไรไม่เคยมาเดี่ยวๆ เลยให้ตายสิ

ทำไมอากาศเปลี่ยนแล้วคัดจมูก

อากาศมันเปลี่ยนเนอะ.

บางทีนะ... พออากาศมันเปลี่ยนแบบฉับพลันเนี่ย. เหมือนร่างกายมันก็ปรับตัวไม่ทัน. จมูกเรานี่มันเหมือนด่านหน้าเลย. มันต้องเจอทั้งฝุ่น ทั้งอะไรที่ลอยมาในอากาศ. พอเจออะไรที่มันไม่ถูกใจ. หรืออากาศมันเย็นๆ ร้อนๆ สลับไปมา. มันก็เหมือนระคายเคือง. แล้วเยื่อบุข้างในมันก็บวม.

พอเยื่อบุบวม. มันก็อุดตัน. เลยหายใจไม่ค่อยสะดวก. น้ำมูกก็ไหล. จามบ้าง. มันเป็นเรื่องธรรมดาที่เกิดขึ้น.

• จมูก ทำหน้าที่กรองอากาศ.
• อากาศที่เปลี่ยนแปลง ทำให้เยื่อบุโพรงจมูกระคายเคือง.
• อาการที่ตามมา คือ น้ำมูกไหล จาม คัดจมูก.

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• โรคโพรงจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ (Allergic Rhinitis) เป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองมากเกินไปต่อสารก่อภูมิแพ้ที่พบได้ทั่วไปในสิ่งแวดล้อม เช่น ละอองเกสรดอกไม้ ไรฝุ่น ขนสัตว์ เชื้อรา เมื่อร่างกายสัมผัสกับสารก่อภูมิแพ้เหล่านี้ จะมีการหลั่งสารฮีสตามีนออกมา ซึ่งทำให้เกิดอาการต่างๆ เช่น คันตา คันจมูก จาม น้ำมูกไหล และคัดจมูก
• การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ เช่น อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ความชื้นที่สูงหรือต่ำเกินไป ลมแรง หรือมลพิษทางอากาศ สามารถกระตุ้นให้เยื่อบุโพรงจมูกไวต่อสิ่งเร้ามากขึ้น ทำให้เกิดอาการแพ้ได้ แม้ว่าจะไม่มีสารก่อภูมิแพ้โดยตรงก็ตาม
• โพรงจมูก มีลักษณะเป็นโครงสร้างที่มีช่องว่างอยู่ภายใน ช่วยในการปรับความชื้นและอุณหภูมิของอากาศก่อนที่จะเข้าสู่ปอด และมีหน้าที่ดักจับอนุภาคแปลกปลอม เช่น ฝุ่น แบคทีเรีย และไวรัส เมื่อเยื่อบุโพรงจมูกเกิดการอักเสบขึ้น จะทำให้การทำงานของโพรงจมูกผิดปกติไป
• อาการคัดจมูก เกิดจากการที่หลอดเลือดเล็กๆ ในเยื่อบุโพรงจมูกขยายตัว ทำให้เยื่อบุบวม และปิดกั้นทางเดินอากาศ ทำให้รู้สึกหายใจลำบาก
• แนวทางการจัดการเบื้องต้น หากมีอาการ แพทย์อาจแนะนำการใช้ยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูกที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ หรือการหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ และสภาพอากาศที่กระตุ้นอาการ หากอาการรุนแรงหรือไม่ดีขึ้น ควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านหู คอ จมูก เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่ถูกต้อง

ทําไมอากาศเย็นถึงทําให้หายใจไม่สะดวก

ประสบการณ์ส่วนตัว: หายใจไม่อิ่มตอนอากาศเย็น

จำได้เลยว่าครั้งนึงไปเที่ยวเชียงใหม่ช่วงปลายปี อากาศข้างนอกนี่เย็นเจี๊ยบเลย ประมาณ 10 องศาได้มั้ง พอลงจากรถที่สนามบินเท่านั้นแหละ รู้สึกเหมือนจะขาดอากาศหายใจเลย มันไม่ใช่แค่เย็นนะ แต่มันแสบจมูกนิดๆ แล้วพอสูดลมเข้าไปลึกๆ มันเหมือนหลอดลมมันหดตัว ไม่รู้จะอธิบายยังไง มันตึงๆ แน่นๆ ตรงหน้าอก ไม่ได้ไออะไรมากนะ แต่แค่หายใจก็เหนื่อยแล้ว

ตอนนั้นกลัวมาก คิดว่าจะเป็นอะไรไปรึเปล่า เลยรีบใส่เสื้อกันหนาวหนาๆ เลย หายใจเข้าก็เหมือนมีอะไรมากั้นไว้ หายใจออกก็ลำบากนิดๆ รู้สึกเหมือนปอดมันไม่ยอมรับอากาศเย็นๆ เลย พยายามหายใจช้าๆ แต่ก็ยังรู้สึกไม่พอ มันเหมือนร่างกายเราไม่ชินกับความเย็นจัดๆ ขนาดนั้น

ทำไมอากาศเย็นถึงทำให้หายใจไม่สะดวก?

อาการหายใจไม่สะดวก หายใจไม่อิ่ม ในวันที่อากาศเย็นเกิดจากหลายสาเหตุเลยนะ

• ความแห้งของอากาศ: อากาศเย็นมักจะมีความชื้นต่ำ ทำให้ทางเดินหายใจของเรา ทั้งจมูก หลอดลม และปอด แห้งตามไปด้วย พอแห้งมากๆ เยื่อบุต่างๆ ก็จะไวต่อการระคายเคืองมากขึ้น
• การหดตัวของหลอดลม: ความเย็นจัดกระตุ้นให้กล้ามเนื้อรอบหลอดลมเกร็งตัวและหดตัวแคบลง ทำให้ปริมาณอากาศที่ไหลผ่านปอดลดน้อยลง เกิดอาการเหมือนหายใจลำบาก หายใจไม่เต็มที่
• การระคายเคือง: อากาศที่เย็นและแห้งสามารถทำให้ผนังหลอดลมระคายเคือง ทำให้เกิดการอักเสบเล็กๆ น้อยๆ และผลิตเสมหะมากขึ้น ซึ่งไปอุดกั้นทางเดินหายใจ ทำให้หายใจได้ลำบากขึ้น
• โรคประจำตัว: สำหรับคนที่เป็นโรคหอบหืด หรือมีภาวะหลอดลมอักเสบเรื้อรัง ปอดและหลอดลมจะยิ่งไวต่อการกระตุ้นจากอากาศเย็นเป็นพิเศษ อาการต่างๆ เช่น ไอ หายใจมีเสียงหวีด หรือหายใจหอบเหนื่อย จะแสดงออกมาได้ชัดเจนกว่าคนทั่วไป
• การเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ: การที่ร่างกายต้องปรับตัวอย่างรวดเร็วจากสภาพอากาศที่อบอุ่นในบ้าน สู่ความเย็นจัดภายนอก ก็เป็นอีกปัจจัยที่ทำให้ระบบหายใจทำงานหนักขึ้น

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• อัตราการหายใจ: ในอากาศเย็น ร่างกายอาจพยายามหายใจเร็วขึ้น เพื่อนำอากาศเข้าไปให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย แต่ถ้าหลอดลมตีบแคบ การหายใจเร็วก็ไม่ได้ช่วยให้รู้สึกดีขึ้นเสมอไป
• การออกกำลังกาย: การออกกำลังกายกลางแจ้งในวันที่อากาศเย็น ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงให้เกิดอาการหายใจลำบาก เพราะร่างกายต้องการออกซิเจนมากขึ้น และการสูดอากาศเย็นเข้าปอดอย่างรวดเร็วก็ยิ่งกระตุ้นให้หลอดลมตีบ
• น้ำมูกไหล: บางครั้งอากาศเย็นก็ทำให้เกิดน้ำมูกไหลได้ น้ำมูกที่มากเกินไปก็อาจไหลลงคอ ก่อให้เกิดการระคายเคือง และทำให้รู้สึกเหมือนหายใจไม่อิ่ม
• ผลกระทบต่อผู้สูงอายุ: ผู้สูงอายุอาจมีความสามารถในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิลดลง ทำให้มีโอกาสเกิดอาการหายใจลำบากในอากาศเย็นได้ง่ายกว่า
• แนวทางป้องกัน: การใส่ผ้าพันคอคลุมปากและจมูก หรือการหายใจทางจมูกเป็นหลัก จะช่วยกรองและทำให้อากาศที่เข้าสู่ปอดอุ่นขึ้นเล็กน้อย
• ปรึกษาแพทย์: หากมีอาการหายใจลำบากบ่อยครั้งในอากาศเย็น หรือมีอาการรุนแรง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรับคำแนะนำที่เหมาะสม