WWW ย่อมาจากอะไร

WWW ย่อมาจากอะไร: 1.1 พันล้านเว็บไซต์ทั่วโลก

WWW ย่อมาจากอะไร เป็นคำถามที่ผู้เริ่มต้นใช้งานเว็บมักสงสัย. การเข้าใจความหมายของ WWW จะช่วยให้คุณแยกแยะระหว่างเว็บไซต์และอินเทอร์เน็ตได้ชัดเจนขึ้น. นอกจากนี้ยังช่วยให้คุณใช้บริการออนไลน์ เช่น อ่านข่าว ดูวิดีโอ หรือช้อปปิ้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ. อ่านต่อเพื่อรู้จักขนาดและความสำคัญของ WWW ในปัจจุบัน.

WWW ย่อมาจากอะไร และคืออะไรกันแน่?

WWW ย่อมาจาก World Wide Web (เวิลด์ไวด์เว็บ) หรือที่คนส่วนใหญ่มักเรียกสั้นๆ ว่า เว็บ (Web) หรือ W3 มันคือระบบเครือข่ายสารสนเทศขนาดใหญ่ที่เชื่อมโยงเอกสาร ข่าวสาร และข้อมูลต่างๆ ทั่วโลกเข้าด้วยกันผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต โดยเราสามารถเข้าถึงข้อมูลเหล่านี้ได้ผ่านซอฟต์แวร์ที่เรียกว่า เว็บเบราว์เซอร์ (Web Browser) อย่าง Chrome, Safari หรือ Edge

คิดง่ายๆ ว่า WWW คืออะไร มันคือห้องสมุดดิจิทัลขนาดมหึมา ที่เก็บรวบรวมหน้าเว็บเพจต่างๆ ไว้ด้วยกัน ปัจจุบันมีเว็บไซต์บน WWW มากกว่า 1.1 พันล้านเว็บไซต์ทั่วโลก ^[1] มันคือพื้นที่ที่เราใช้อ่านข่าว ดูวิดีโอ ช้อปปิ้งออนไลน์ หรือหาความรู้เพิ่มเติม

ตอนที่ผมเริ่มใช้อินเทอร์เน็ตครั้งแรกในยุค 90 - ตอนนั้นเสียงโมเด็มต่อเน็ตดังหนวกหูมาก - ผมสับสนเสมอว่าต้องพิมพ์อะไรลงไปในช่องค้นหาบ้าง บอกตามตรงว่า กว่าจะเข้าใจระบบโครงสร้างพื้นฐานของมันจริงๆ ก็ใช้เวลาหลายปีทีเดียว เพราะเทคโนโลยีในสมัยนั้นไม่ได้ออกแบบมาให้ใช้งานง่ายเหมือนทุกวันนี้

ความเข้าใจผิดคลาสสิก: WWW ไม่ใช่อินเทอร์เน็ต

ความเชื่อที่ว่าอินเทอร์เน็ตและเวิลด์ไวด์เว็บคือสิ่งเดียวกัน - นี่คือความเข้าใจผิดที่เจอบ่อยที่สุด - แม้แต่คนทำงานด้านไอทีบางคนก็ยังเผลอใช้คำสองคำนี้สลับกัน

อินเทอร์เน็ต (Internet) คือระบบโครงสร้างพื้นฐานเครือข่ายฮาร์ดแวร์ เปรียบเสมือน ถนนหนทาง ที่เชื่อมต่อคอมพิวเตอร์และเซิร์ฟเวอร์ทั่วโลกเข้าด้วยกัน ส่วน WWW คือ บริการ รูปแบบหนึ่งที่วิ่งอยู่บนถนนเส้นนั้น เปรียบเสมือนร้านค้าหรืออาคารต่างๆ ที่ตั้งอยู่ริมถนน

คุณไม่ได้ใช้งานแค่ WWW บนอินเทอร์เน็ต เวลาที่คุณส่งอีเมล เล่นเกมออนไลน์แบบมัลติเพลเยอร์ หรือโทรผ่านแอปพลิเคชันอย่าง Line สิ่งเหล่านี้ใช้อินเทอร์เน็ตเป็นตัวกลาง แต่ไม่ได้ใช้ World Wide Web เลย อินเทอร์เน็ตจึงเป็นสิ่งที่ใหญ่กว่าและครอบคลุมกว่ามาก

ทำไมเวลาเข้าเว็บต้องพิมพ์ "www" นำหน้า?

นี่คือคำถามที่คนสงสัยกันมากที่สุด หลายคนคิดว่าการไม่ใส่ www จะทำให้หน้าจอขึ้นเออเร่อและเข้าเว็บไซต์ไม่ได้ แต่จริงๆ แล้ว ความคิดนี้ล้าสมัยไปกว่า 10 ปีแล้ว

ในยุคแรกเริ่มของการวางระบบคอมพิวเตอร์ การใส่ www เป็นการระบุ Subdomain เพื่อบอกให้เครื่องเซิร์ฟเวอร์รู้ว่า ข้อมูลที่ขอกำลังเรียกหาเว็บเพจนะ ไม่ใช่กำลังขอเชื่อมต่อ FTP หรือกำลังหา Mail เซิร์ฟเวอร์ มันคือการจัดระเบียบทราฟฟิกให้เป็นหมวดหมู่

แต่ปัจจุบัน เซิร์ฟเวอร์และระบบ DNS (Domain Name System) ฉลาดขึ้นมาก เว็บไซต์สมัยใหม่แทบทั้งหมดจะตั้งค่า Redirect (โอนย้ายเส้นทาง) อัตโนมัติ ทำให้ผู้ใช้ไม่ต้องพิมพ์ www อีกต่อไป การตัดส่วนนี้ออกช่วยลดเวลาในการพิมพ์ URL ลงได้เล็กน้อยสำหรับผู้ใช้งานทั่วไปบนโทรศัพท์มือถือ ^[2]

พิมพ์แค่นี้ก็พอ. ไม่ต้องมีตัวอักษรซ้ำซ้อน. เอาจริงๆ นะ การบังคับให้ผู้ใช้พิมพ์ www ในยุคนี้ถือเป็นประสบการณ์ใช้งานที่แย่มากสำหรับนักพัฒนา

3 เสาหลักที่ทำให้ World Wide Web ทำงานได้

การที่เว็บเพจจากเซิร์ฟเวอร์ในอเมริกามาปรากฏบนหน้าจอโทรศัพท์ของคุณที่ประเทศไทยได้ภายในเสี้ยววินาที ไม่ใช่เวทมนตร์ มันอาศัยองค์ประกอบหลัก 3 ส่วนในการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ

1. URL (Uniform Resource Locator)

URL เปรียบเสมือนบ้านเลขที่บนโลกออนไลน์ ช่วยระบุพิกัดที่ชัดเจนว่าข้อมูล ข่าวสาร หรือรูปภาพนั้นๆ ถูกจัดเก็บไว้ที่ไหนบนเครือข่าย หากไม่มี URL เบราว์เซอร์ของคุณก็จะไม่รู้ว่าจะต้องไปดึงข้อมูลมาจากที่ไหน

2. HTTP (Hypertext Transfer Protocol)

นี่คือภาษาและกฎกติกาที่คอมพิวเตอร์ใช้พูดคุยกันเพื่อส่งข้อมูลหน้าเว็บ โปรโตคอลนี้ช่วยลดระยะเวลาการแลกเปลี่ยนข้อมูลลงได้เมื่อเทียบกับระบบเครือข่ายข้อความยุคแรกๆ^[3] ปัจจุบันเรามักใช้ HTTPS ซึ่งมีตัว S ย่อมาจาก Secure เพื่อเข้ารหัสข้อมูลให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น

3. HTML (Hypertext Markup Language)

HTML คือภาษาโครงสร้างของหน้าเว็บเพจ มันเป็นตัวกำหนดว่าข้อความไหนเป็นหัวเรื่อง รูปภาพต้องแสดงผลตรงไหน และลิงก์จะนำไปสู่หน้าใด ผมจำได้ว่าตอนเริ่มเรียนเขียนเว็บใหม่ๆ การเขียน HTML ผิดแค่บรรทัดเดียวก็ทำให้หน้าเว็บทั้งหน้าพังเละเทะได้เลย มันเป็นระบบที่ตรงไปตรงมาแต่ก็ละเอียดอ่อน

เปรียบเทียบข้อแตกต่าง: WWW กับ Internet

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด ลองดูการเปรียบเทียบคุณสมบัติระหว่างสองสิ่งนี้ ที่คนมักสับสนกันมากที่สุด

Internet (อินเทอร์เน็ต)

เครือข่ายคอมพิวเตอร์ฮาร์ดแวร์ระดับโลกที่เชื่อมต่อกัน (Hardware Infrastructure)

จับต้องได้บางส่วน เช่น สายเคเบิลใต้น้ำ, เราเตอร์, เซิร์ฟเวอร์, เสาสัญญาณ

เปรียบเหมือนถนน ซอย และทางด่วนที่เชื่อมเมืองต่างๆ เข้าด้วยกัน

เกิดก่อน (ริเริ่มในช่วงปลายยุค 1960s จากโครงการ ARPANET)

World Wide Web (WWW)

ระบบบริหารจัดการข้อมูลสารสนเทศที่เชื่อมโยงกัน (Information Service)

จับต้องไม่ได้ เป็นซอฟต์แวร์ ข้อมูล โค้ด และสื่อมัลติมีเดีย

เปรียบเหมือนร้านค้า บ้านเรือน และป้ายโฆษณาที่ตั้งอยู่บนถนนเส้นนั้น

เกิดทีหลัง (ถูกคิดค้นขึ้นในปี 1989 โดย Tim Berners-Lee)

ปัญหาโลกแตกของการตั้งค่า Subdomain ผิดพลาด

เอก นักพัฒนาเว็บมือใหม่ชาวกรุงเทพฯ เพิ่งเปิดตัวเว็บขายเสื้อผ้าออนไลน์ให้ลูกค้า เขาซื้อโดเมนและตั้งค่าให้รันแบบไม่มี www นำหน้า (เช่น ek-shop.com) ตามความนิยมของการออกแบบสมัยใหม่ แต่หลังจากเปิดตัวได้เพียงสองวัน ลูกค้าหลายคนทักแชทมาบ่นว่า "เว็บล่ม" และเข้าไม่ได้เลย

เขาปวดหัวมากและเครียดสุดๆ เพราะในมือถือเขาเองก็เข้าได้ปกติ เขาพยายามรีสตาร์ทเซิร์ฟเวอร์และแก้โค้ดไปหลายจุด เสียเวลาไปเกือบ 10 ชั่วโมง แต่ปัญหาเดิมก็ยังเกิดซ้ำๆ กับลูกค้ากลุ่มเดิม ยอดขายเริ่มตกลงเพราะลูกค้าหงุดหงิดหนีไปซื้อร้านอื่น

จุดเปลี่ยนมาถึงตอนเที่ยงคืน เขาขอดูหน้าจอโทรศัพท์ของลูกค้าที่เข้าไม่ได้ และพบว่าลูกค้าทุกคนพิมพ์ "www.ek-shop.com" ด้วยความเคยชิน ระบบ DNS ของเอกไม่มีการตั้งค่า A Record สำหรับ subdomain ส่วนนี้ ทำให้มันกลายเป็นลิงก์พังที่หาทางไปไม่เจอ

เอกแก้ไขปัญหานี้โดยเพิ่ม CNAME record ในระบบจัดการโดเมน และตั้งค่า 301 Redirect จากแบบมี www ไปหาแบบไม่มี www ทันที เช้าวันต่อมา ทราฟฟิกเว็บกลับมาพุ่งขึ้น 40% และไม่มียอดทิ้งตะกร้าสินค้าจากปัญหาเว็บล่มอีก บทเรียนนี้สอนเขาว่า อย่ามองข้ามความเคยชินของผู้ใช้แม้ในเรื่องเล็กน้อย