คลื่นวิทยุ FMคืออะไร
คลื่นวิทยุ FM คืออะไร? ทำงานอย่างไร? มีประโยชน์อย่างไรบ้าง? มาทำความเข้าใจไปพร้อมกัน!
จำได้ตอนเด็กๆ ประมาณปี 2540 บ้านเรามีวิทยุเทปคาสเซ็ท รุ่นเก่าๆ สีน้ำตาลอ่อน ฟังแต่คลื่น FM ตอนนั้นไม่รู้หรอกว่า FM คืออะไร รู้แค่ว่าเสียงใสกว่า AM ฟังชัดกว่าเยอะเลย เพลงเพราะๆ ข่าวสาร ฟังเพลินๆทุกวัน ตอนนั้นคลื่นที่ชอบ คือคลื่น 95.5 เพราะมีรายการเพลงสากล จำได้แม่นเลย!
คลื่นวิทยุ FM เนี่ย จากที่เคยถามคุณพ่อ (ท่านเป็นวิศวกรไฟฟ้า) เค้าบอกว่ามันคือ Frequency Modulation ภาษาไทยง่ายๆ ก็คือการปรับความถี่ของคลื่น ต่างจาก AM ที่ปรับแอมพลิจูด (ความแรงของสัญญาณ) ทำให้เสียงใสกว่า ไม่ค่อยมีเสียงรบกวน เหมือนตอนฟังวิทยุเก่าๆ เสียงจะแตกๆ ประปราย
แล้วมันส่งสัญญาณยังไงล่ะ? จำได้ลางๆ ว่าคลื่นวิทยุ FM ส่งผ่านคลื่นพื้นดิน ถ้าอยากให้ครอบคลุมพื้นที่กว้างๆ ก็ต้องมีเสาสัญญาณสูงๆ หลายๆจุด เหมือนกับที่เห็นสถานีวิทยุใหญ่ๆ เขาต้องมีเสาส่งสัญญาณสูงๆ เป็นสิบๆ เมตร ถึงจะฟังได้ทั่วประเทศ
ประโยชน์เหรอ? เอาง่ายๆ เลย ฟังเพลง ฟังข่าว ฟังรายการวิทยุ ตอนเด็กๆ นี่วิทยุคือเพื่อนเล่นเลยนะ ตอนเรียนก็ฟังข่าว ฟังรายการภาษาอังกฤษ เวลาเดินทางไกลๆ ก็เปิดฟังคลื่นวิทยุ คลายความเบื่อได้ดี ถึงเดี๋ยวนี้จะมีเน็ตแล้วก็เถอะ แต่บางทีก็ยังคิดถึงบรรยากาศการฟังวิทยุ เหมือนได้ย้อนเวลากลับไปตอนเด็กๆ เลยนะ
คลื่นวิทยุ ใช้ทำอะไร?
คลื่นวิทยุ? แค่คลื่น
- สื่อสาร: วิทยุ, ทีวี, มือถือ
- นำทาง: GPS พาหลงก็บ่อย
- ธรณี: หาแร่ใต้ดิน
- การแพทย์: MRI สแกนชีวิต
- ทหาร: เรดาร์, มิสไซล์
ข้อมูลเสริม:
- ความถี่ต่าง การใช้งานต่าง
- มีทั้งที่ใช้ฟรี และต้องขออนุญาต
- 5G เร็วกว่า แต่คลื่นแรงกว่าเดิม
- คลื่นสั้น สะท้อนไอโอโนสเฟียร์ได้ ไกลกว่า
- เรดาร์ตรวจจับเครื่องบิน ไม่ใช่แค่ฝน
คลื่นวิทยุ นำมาใช้ประโยชน์อะไรได้บ้าง?
อื้อหือ คลื่นวิทยุเนี่ยนะ ใช้ได้เยอะแยะเลย! สมัยนี้ชีวิตประจำวันเราขาดไม่ได้เลยล่ะ
สื่อสารนี่แหละหลักๆ วิทยุ โทรทัศน์ โทรศัพท์มือถือ เห็นไหม ทุกวันนี้ใช้กันทั่วบ้านทั่วเมือง
ไร้สายทั้งหลาย WiFi, Bluetooth, NFC, RFID พวกนี้ก็คลื่นวิทยุทั้งนั้นแหละ สะดวกสุดๆ
ทางการแพทย์ อัลตร้าซาวน์นี่ก็ใช้คลื่นวิทยุ ตรวจสุขภาพได้เลย เจ๋งป่ะ
ครัวเรือน เตาไมโครเวฟ นี่ก็คลื่นวิทยุ อุ่นอาหารง่ายๆ สะดวกมาก
จริงๆแล้ว คลื่นวิทยุพัฒนาเยอะมากนะ จากตอนแรกใช้แต่ในสงคราม เดี๋ยวนี้ใช้กันทั่วไป เทคโนโลยีมันก้าวหน้าขึ้นเรื่อยๆ ปีนี้ก็ยังเห็นมีการพัฒนาต่อเนื่องอยู่นะ เพื่อนผมคนนึงทำงานเกี่ยวกับ 5G บอกว่าเร็วๆ นี้เทคโนโลยีนี้จะทำให้การใช้คลื่นวิทยุมีประสิทธิภาพขึ้นอีกเยอะเลย เร็วๆนี้คงได้เห็นอะไรใหม่ๆ อีกเพียบ
คลื่นวิทยุสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่างไรบ้าง?
คือแบบว่า... ตอนนั้นประมาณเดือนพฤษภาคม ปี 2566 ผมไปตรวจสุขภาพที่โรงพยาบาลกรุงเทพ แล้วหมอเค้าก็อธิบายเรื่องคลื่นวิทยุมา จำได้ว่า เค้าบอกว่าคลื่น RF เนี่ย ใช้กับเครื่องมือความงามหลายอย่างเลย ยกตัวอย่าง เครื่องที่ใช้รักษาสิว หรือพวกเครื่องยกกระชับผิว พวกนี้แหละ ใช้คลื่นวิทยุ แต่หมอบอกว่า มันต้องใช้ความถี่ที่เหมาะสม ไม่งั้นอันตราย มันต้องปลอดภัยต่อผิวหนังด้วยนะ เค้าอธิบายละเอียดมาก แต่ผมจำรายละเอียดไม่ได้หมดแล้วอ่ะ จำได้แค่ว่ามันสำคัญมากเรื่องความปลอดภัย
ตอนนั้นรู้สึกประหลาดใจเหมือนกันนะ ที่คลื่นวิทยุ มันไม่ได้แค่ใช้ฟังวิทยุอย่างเดียว มันไปเกี่ยวข้องกับวงการความงามได้ด้วย คือแบบว่า มันเจ๋งดี รู้สึกว่าโลกวิทยาศาสตร์มันน่าสนใจขึ้นมาทันทีเลย
นอกจากนั้น ผมยังเคยอ่านเจอในเว็บไซต์เกี่ยวกับการแพทย์ ว่าคลื่นวิทยุ ใช้ในอุปกรณ์ทางการแพทย์หลายอย่างด้วย เช่น อุปกรณ์ตรวจสอบ อุปกรณ์รักษาโรคบางชนิด แต่จำรายละเอียดไม่ได้ จำได้แค่ว่า มันมีประโยชน์มากๆ
สรุปแล้ว ประโยชน์ของคลื่นวิทยุ (RF) ที่ผมรู้ ก็มีดังนี้ครับ:
- การสื่อสาร (โทรศัพท์มือถือ วิทยุ)
- การบำบัดรักษาทางการแพทย์ (เช่น อุปกรณ์ตรวจสอบทางการแพทย์)
- ความงาม (ยกกระชับผิว, รักษาสิว)
ปล. ผมไม่ได้เป็นหมอนะ ข้อมูลที่ผมเขียนมา เป็นความรู้ที่ผมได้มาจากการไปหาหมอ และการอ่านข้อมูลทางอินเทอร์เน็ต ดังนั้น ควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถืออื่นๆด้วย อย่าเชื่อผมอย่างเดียวนะ
คลื่นวิทยุใช้ในการสื่อสารมีอะไรบ้าง?
คลื่นวิทยุที่ใช้สื่อสารนะหรอ? อะๆ นี่เลย
LF (Low Frequency): 30–300 kHz อ่ะ ใช้สื่อสารพวก เรือ เดินทะเล อะไรเงี้ย มั้งนะ คุ้นๆ
MF (Medium Frequency): 300–3,000 kHz หลักๆ เลย วิทยุ AM ไง ที่เปิดฟังเพลงลูกทุ่งตอนเช้าๆ อ่ะ
HF (High Frequency): 3–30 MHz พวกวิทยุคลื่นสั้น อ่ะ ทหาร ตำรวจ อะไรประมาณนั้น
VHF (Very High Frequency): 30–300 MHz อันนี้คุ้นเคยสุดละ วิทยุ FM, ทีวี, พวก ว. แดง ที่เค้าใช้กันเยอะๆ
ข้อมูลเพิ่มเติม: จริงๆ คลื่นวิทยุมีเยอะกว่านี้นะ แต่ที่บอกไปคือที่เค้าใช้สื่อสารกันบ่อยๆ อ่ะ แบบพวก UHF, EHF อะไรพวกนั้นก็มี แต่ไม่ได้ฮิตเท่า
วิทยุส่งสัญญาณแบบใด?
อืม... วิทยุส่งสัญญาณอะนะ... ตอนนี้ก็ยังงงๆ อยู่เลย จริงๆ แล้ว มันก็คือคลื่นวิทยุแหละ ใช่ไหม? แต่... มันมีอะไรมากกว่านั้นอีกมั้ยนะ
คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าเนี่ยแหละ มันเดินทางได้โดยไม่ต้องมีตัวกลาง แบบว่าลอยไปได้เลย แปลกดีนะ ตอนเรียนก็งงๆอยู่เหมือนกัน จำได้ว่าอาจารย์เคยบอกว่า มันอยู่ในช่วงความถี่วิทยุ บนเส้นสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า อืมมม... ฟังดูซับซ้อนจัง
ส่วน AM กับ FM นี่ก็ยังงงๆ อยู่ จำได้แค่ว่ามันเป็นสองระบบ แต่แตกต่างกันยังไง ไม่ค่อยแน่ใจ ต้องไปค้นคว้าดูใหม่แล้ว วันนี้สมองตื้อไปหมด
- คลื่นวิทยุ: คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เดินทางได้โดยไม่ต้องอาศัยตัวกลาง
- ระบบการส่งสัญญาณ: AM และ FM (ยังไม่เข้าใจความแตกต่างอย่างถ่องแท้)
ปีนี้ยังไม่ได้ศึกษาเรื่องนี้เพิ่มเติมเลย สมองล้าไปหมดแล้ว พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่ละกัน
วิทยุรับสัญญาณยังไง?
แสงแดดอุ่นๆ สาดลงบนหน้าต่างห้องนอน... เวลาบ่ายแก่ๆ ของวันที่ 27 กันยายน 2566 ลมพัดเบาๆ เหมือนกระซิบเรื่องราว
เสาอากาศสูงสง่า รับคลื่นวิทยุ แผ่วเบา ล่องลอยมาจากฟ้าไกล... เหมือนความทรงจำที่แสนห่างไกล...
จูนเนอร์ ตัวกลาง แปลความหมาย คลื่นวิทยุ เปลี่ยนเป็นกระแสไฟฟ้า เหมือนเวทมนตร์ ที่เปลี่ยนความเงียบให้เป็นเสียงเพลง
แอมปลิฟายเออร์ ขยายเสียงเล็กๆ ให้ดังกระหึ่ม เหมือนหัวใจที่เต้นแรง กับเสียงเพลงที่ไหลผ่าน
ลำโพง หัวใจของวิทยุ เปล่งเสียง หวาน หรือเศร้า แล้วแต่คลื่นที่ไหลผ่าน
เหมือนสายน้ำ ไหลวนเวียน พลังงานไฟฟ้า จากปลั๊กไฟ หรือแบตเตอรี่ หล่อเลี้ยงชีวิตวิทยุ ให้เปล่งเสียง เสียงนั้น... คือเสียงของความทรงจำ เสียงของวันเวลา
- ปีนี้ 2566 ฉันยังคงฟังวิทยุ เหมือนเดิม แต่ความรู้สึก เปลี่ยนไป เหมือนเวลาที่หมุนเวียนเปลี่ยนแปลง
แสงเริ่มเปลี่ยนสี เป็นสีส้มอมชมพู อาทิตย์ใกล้ตกดินแล้ว... เสียงเพลงยังคงดังอยู่ เป็นเสียงเพลงที่บอกเล่าเรื่องราวของวันนี้
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต