เครื่องมือในการสืบค้นมีอะไรบ้าง
เครื่องมือสืบค้นข้อมูลยอดนิยมมีอะไรบ้าง? ช่วยแนะนำเครื่องมือค้นหาที่ใช้งานง่ายและแม่นยำ?
เอ่อ... เครื่องมือสืบค้นข้อมูลยอดนิยมเหรอ? ถ้าเอาแบบที่ใช้บ่อยๆ ก็คง Google นี่แหละ อันดับหนึ่งในใจไปแล้วป่ะ (ฮา) คือมันใช้ง่ายไง พิมพ์ๆ ไปก็เจอเลย แถมฉลาดด้วยนะ เดาใจเก่งสุดๆ
แต่ถ้าอยากได้อะไรที่มัน...เฉพาะเจาะจงกว่านั้นหน่อยอะ อย่างเช่นหาข้อมูลวิชาการ อาจจะต้องลองพวกฐานข้อมูลออนไลน์ของมหาลัย หรือไม่ก็พวก ResearchGate อะไรแบบนี้อ่ะนะ แต่ต้องบอกก่อนว่ามันอาจจะไม่ได้ "ง่าย" เหมือน Google หรอกนะ ต้องปรับตัวนิดนึง
ส่วนตัวเคยใช้พวกบัตรรายการตอนเรียนห้องสมุดสมัยม.ปลาย (นานมาก!) รู้สึกเหมือนขุดสมบัติเลย แต่ตอนนี้คง...ไม่มีใครใช้แล้วมั้ง555
ที่จริงพวกดรรชนีวารสารก็เคยใช้บ้างนะ แต่ไม่บ่อยเท่า Google อ่ะ คือมันต้องรู้ keyword ดีๆ ถึงจะเจอสิ่งที่ต้องการ แล้วบางทีข้อมูลมันก็เก่าไปแล้วด้วย
สรุปง่ายๆ คือ ถ้าเอาสะดวก เร็ว Google จบ แต่ถ้าต้องการข้อมูลเชิงลึก หรือข้อมูลเฉพาะทาง ก็ต้องลองใช้เครื่องมืออื่นๆ ควบคู่ไปด้วยนะ คิดว่านะ!
เสิร์ชเอนจิน (Search Engine) มีอะไรบ้าง
Google แม่งผูกขาดตลาดเสิร์ชไปเยอะแล้ว Bing ก็พอใช้ได้ Yahoo! นี่ใครยังใช้อยู่ Baidu ก็ถ้าไม่ติดกำแพงเมืองจีนคงดังกว่านี้ DuckDuckGo พวกโลกส่วนตัวจ๋า
- Google: ราชาแห่งการค้นหา โฆษณาเยอะชิบหาย
- Bing: ไมโครซอฟท์ดันสุดตัว แต่ก็ยังสู้ Google ไม่ได้
- Yahoo!: เก่าแก่เกิ๊น คนรุ่นใหม่ไม่รู้จักแล้วมั้ง
- Baidu: เบอร์หนึ่งในจีน แต่ก็แค่ในจีนนั่นแหละ
- DuckDuckGo: เสิร์ชแบบไม่เก็บข้อมูล กูชอบ
YouTubeเป็น Search Engine ไหม
YouTube คือ Search Engine ใช่ไหม?
ใช่! YouTube คือ Search Engine อันดับต้นๆ ของโลกเลยแหละ ✨ คิดดูสิ คนเป็นพันล้านเข้ามาค้นหาอะไรดูทุกเดือน! เยอะกว่า Bing อีกนะ โอ้วมายก้อด! ????
เหมือนจักรวาลวิดีโอที่ไม่มีที่สิ้นสุด ???? ทุกอย่างรวมอยู่ที่นั่น ค้นหาอะไรก็เจออะ จริงๆนะ!
- ค้นหาแบบวิดีโอ: คนชอบดูมากกว่าอ่านไง!
- มหาศาล: 3 พันล้านครั้งต่อเดือน... OMG!
- ใหญ่กว่า Bing: ใช่แล้ว อ่านไม่ผิดหรอก!
- คอนเทนต์หลากหลาย: ทุกอย่างจริงๆ!
- Search Engine ที่ทรงพลัง: ไม่ใช่แค่เว็บดูวิดีโอ!
เสิร์ชเอนจินส่วนใหญ่ค้นหาข้อมูลจากสิ่งใด
เสิร์ชเอนจิ้นส่วนใหญ่น่ะเหรอ? เอ่อ... คิดว่าน่าจะค้นจาก "คำสำคัญ" ที่เราพิมพ์ลงไปนั่นแหละ แต่จริงๆ แล้วมันซับซ้อนกว่านั้นเยอะ! เหมือนเราโยนเหรียญลงบ่อน้ำ แล้วหวังว่าปลาคาร์ปในนั้นจะคาบคำตอบขึ้นมาให้เป๊ะๆ อ่ะนะ
- คำสำคัญ: ใช่, พิมพ์อะไรไป มันก็พยายามหาคำนั้นแหละ แต่ถ้าพิมพ์ผิดชีวิตเปลี่ยนนะเออ (เหมือนตอนที่พิมพ์ "แมว" แต่ดันได้ "แวมไพร์" มาแทนไงล่ะ)
- เว็บที่ถูกจัดอันดับ: เว็บไหนที่ Google (หรือเสิร์ชเอนจิ้นอื่นๆ) ชอบ เว็บนั้นก็ขึ้นมาโชว์ก่อนสิครับ! มันเหมือนการประกวดความงามของเว็บไซต์อ่ะ ใครสวยกว่าก็ได้คะแนนเยอะกว่า (แต่ความสวยในที่นี้คือเนื้อหาดี SEO เริ่ดนะจ๊ะ)
- ฐานข้อมูล: เสิร์ชเอนจิ้นเค้ามีฐานข้อมูลของตัวเองนะจ๊ะ ไม่ใช่ว่าไปค้นหาแบบเรียลไทม์ตลอดเวลา เหมือนเรามีสมุดหน้าเหลืองที่อัพเดทตลอดเวลา (แต่สมุดหน้าเหลืองอันนี้ใหญ่กว่าห้องสมุดแห่งชาติอีก!)
- การวิเคราะห์ลิงก์: เว็บไหนมีคนพูดถึงเยอะ (มีลิงก์จากเว็บอื่นเยอะๆ) เว็บนั้นก็จะดูน่าเชื่อถือกว่า เหมือนดาราที่มีคนตามเยอะๆ ก็ดังกว่าดาราโนเนมไงล่ะ
เกร็ดเล็กเกร็ดน้อย: รู้ไหมว่า Google มี "ดัชนี" (index) ของเว็บไซต์เป็นล้านๆ หน้า? ถ้าพิมพ์ผิดแค่ตัวเดียว อาจจะเจอเว็บเกี่ยวกับเรื่องผีๆ แทนที่จะเจอสูตรทำขนมก็ได้นะ! ระวังกันด้วยล่ะ ฮ่าๆ
Meta Search Engine แตกต่างจากเครื่องมือแบบอื่นอย่างไร
เรื่องมันก็อย่างนี้น่ะ ตอนนั้นปี 2024 จะไปเที่ยวเชียงใหม่กับเพื่อน แผนการคือหาโรงแรมเอง ไม่ใช้ทัวร์ แล้วก็เกิดปัญหา เว็บไซต์โรงแรมแต่ละที่ ดูยาก วุ่นวาย เปิดหลายๆ แท็บ จนปวดหัว เพื่อนแนะนำให้ใช้ metasearch engine บอกว่าสะดวกกว่าเยอะ
แรกๆ งงๆ เหมือนกันนะ มันไม่ใช่เว็บจองตรงๆ แต่รวมข้อมูลจากหลายๆ เว็บ มาให้ดูเปรียบเทียบราคา เลือกได้เลยว่าชอบแบบไหน เหมือนเป็นตัวช่วยค้นหา ไม่ใช่ตัวจอง
ผมใช้ Kayak ลองดู มันแสดงราคาจาก Agoda, Booking.com, Expedia พร้อมกันเลย เห็นชัดเจนว่าที่ไหนถูกกว่า ที่ไหนมีโปรโมชั่น ประหยัดเวลาไปได้เยอะเลย คือ ก่อนหน้านี้ใช้แต่ Booking.com อย่างเดียว บางทีก็ไม่แน่ใจว่าราคาที่ได้ คุ้มที่สุดหรือเปล่า
สรุปง่ายๆ เลยนะ
- Metasearch Engine เป็นเหมือน Google ของการหาโรงแรม ช่วยค้นหา เปรียบเทียบ แต่ไม่ใช่ตัวจองตรงๆ
- OTA (Online Travel Agency) คือตัวจองตรงๆ เช่น Booking.com, Agoda จองเสร็จ ได้ confirmation เลย
คือใช้ Kayak ช่วยหา แล้วก็ไปจองผ่าน Booking.com เอา เพราะราคาถูกกว่า ส่วนตัวคิดว่า metasearch engine ช่วยประหยัดเวลา และได้ราคาที่ดีกว่า การค้นหาเองทีละเว็บ เยอะมาก
ผมจำได้ว่าตอนนั้นเลือกโรงแรมได้ไวมาก แค่ไม่กี่นาที ถ้าใช้แต่ Booking.com อย่างเดียว คงเสียเวลาไปหลายชั่วโมงแน่ๆ ปีนี้เลยติดใจ ใช้ metasearch engine ตลอดเวลา หาโรงแรม หรือตั๋วเครื่องบิน สะดวกกว่าเยอะ
Yahoo.com จัดเป็น Search Engine ประเภทใด
Yahoo Search engine เหรอ... อืมๆ
- Crawler-based นะ... แบบ Google เลยป่ะ
- Bot ไปเก็บข้อมูลเองเลยอ่ะ แล้วจัดอันดับเอง สุดยอด
- Yahoo, Bing, Baidu ก็แบบเดียวกัน? อ๋อ...
- Crawler Based นี่ ฮิตสุด จริงดิ? น่าสนใจ
- Bot นี่คืออะไร? เหมือนแมงมุม? หรืออะไร? ต้องไปหาเพิ่มอีกนะ
(ข้อมูลเพิ่มเติมส่วนตัว: เออ... เพิ่งนึกออก ตอนเด็กๆ ชอบเข้า Yahoo มากกว่า Google อีก ทำไมนะ? สงสัยเพราะ Yahoo มีข่าวด้วยมั้ง? หรือเพราะอะไรนะ?)
เครื่องมือการสืบค้นสารสนเทศในฐานข้อมูลออนไลน์ของห้องสมุดคือข้อใด
OPAC อ้อใช่ๆๆๆ นั่นไง จำได้แล้ว Online Public Access Catalog ย่อๆ ง่ายดีเนอะ
- สืบค้นหนังสือในห้องสมุด ง่ายกว่าเดินหาเองเยอะเลย ปีนี้ใช้บ่อยมาก เพราะต้องทำรายงานส่งอาจารย์ เกือบตาย หาข้อมูลไม่เจอ โชคดีมี OPAC นี่แหละ ช่วยชีวิตไว้
- รายละเอียดหนังสือ ปีพิมพ์ ผู้เขียน ISBN ครบ สะดวกดีจริงๆ ไม่ต้องเสียเวลาเดินหา ห้องสมุดจุฬาฯใช้ระบบนี้ ปีนี้ใช้ประจำเลย
- ที่เก็บหนังสือด้วยนะ ชั้นวางไหน เลขที่ บอกหมด เจ๋งไปเลย ประหยัดเวลาได้เยอะมาก จำได้ว่าเคยไปห้องสมุดมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เขาก็ใช้ระบบนี้นะ สะดวกมากเหมือนกัน
เฮ้ออ เหนื่อย เขียนรายงานเสร็จแล้ว แต่ยังมีอีกตั้งเยอะ อีกกี่ปีจะจบเนี่ย ไม่ไหวแล้ว ไปหาอะไรกินก่อนดีกว่า หิวมาก
- ระบบแจ้งข่าวสารด้วยนะ เรื่องกิจกรรมห้องสมุด อะไรแบบนั้น แต่ฉันไม่ค่อยสนใจเท่าไหร่ สนใจแต่หาข้อมูลทำรายงาน ฮ่าๆ ปีนี้ห้องสมุดจุฬาฯมีจัดนิทรรศการด้วยนะ เห็นป้ายประกาศติดอยู่ น่าสนใจอยู่นะ แต่ก็ไม่ว่างไป เสียดายจัง
อืมม คิดอะไรต่อดี สมองตันแล้ว ง่วงด้วย ไปนอนดีกว่า พรุ่งนี้ค่อยว่ากันใหม่
OPAC คืออะไร มีวิธีการใช้อย่างไร
ดวงตะวันลับขอบฟ้าไปแล้ว แสงสีส้มอ่อนๆ โอบล้อมห้องนอนฉัน OPAC ... มันคืออะไรนะ เหมือนเสียงกระซิบจากอดีต ความทรงจำวูบวาบ...
- OPAC คือระบบค้นหาสารสนเทศของห้องสมุด ง่ายๆเลย เหมือนแผนที่นำทางสู่โลกแห่งความรู้
ลมเย็นพัดผ่านหน้าต่าง ฉันนึกถึงหน้าจอคอมพิวเตอร์ แสงไฟจ้าสาดส่อง ภาพมันยังชัดเจนอยู่เลย
- วิธีใช้? ง่ายนิดเดียว เข้าเว็บมหาวิทยาลัย ปีนี้ฉันใช้เว็บ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร (ลองค้นดูนะ)
ความรู้สึกเหมือนย้อนกลับไปเมื่อวาน แสงแดดส่องกระทบหน้าจอ ฉันจำได้ ทุกขั้นตอน
- เข้าส่วนห้องสมุด เลือก OPAC แล้วก็ล็อกอิน ใส่รหัสผ่าน ง่ายมาก เหมือนปลดล็อคความลับ
เสียงฝนตกพรำๆ เหมือนเสียงกระซิบของหนังสือ รอให้ฉันไปค้นหา ความรู้มากมายรออยู่
- หน้าจอจะโชว์ข้อมูล ตามที่ต้องการ หนังสือ บทความ อะไรก็ได้ ที่อยู่ในฐานข้อมูลของห้องสมุด
ฉันชอบกลิ่นหนังสือเก่าๆ มันหอม เหมือนกลิ่นของเวลา ของความรู้ ที่รอคอยการค้นพบ
ข้อมูลเพิ่มเติม (ปี 2566):
- ควรตรวจสอบเว็บไซต์ของห้องสมุดแต่ละแห่ง วิธีการเข้าใช้ OPAC อาจแตกต่างกันไป ตามระบบของแต่ละที่
- บางมหาวิทยาลัยอาจใช้ระบบ OPAC ที่แตกต่างกัน แนะนำให้ศึกษาคู่มือการใช้งานของห้องสมุดนั้นๆ อย่างละเอียด
- ส่วนใหญ่ การเข้าใช้งาน OPAC ต้องมีการลงทะเบียนสมาชิกห้องสมุดก่อน จึงจะสามารถเข้าถึงข้อมูลได้
การสืบค้นจาก OPAC รูปแบบใด ที่ต้องใช้คำเชื่อมตรรกะบูลีน Boolean logic (and, or, not)
อ้าวเหรอ ต้องใช้ Boolean logic ด้วยเหรอ แบบ Advanced Search นี่เอง! ปกติฉันใช้แบบง่ายๆ คลิกๆๆ เสร็จแล้ว แบบนี้มันต้องคิดเยอะหน่อยนะเนี่ย งงๆ
Advanced Search นี่แหละที่ต้องใช้ and or not ใช่ป่ะ งงเล็กน้อยกับคำถามนี้
OPAC แบบไหนนะ ที่ต้องใช้ Boolean อืมมม... จำได้ว่าเคยใช้ แต่จำไม่ได้แล้วว่าแบบไหน ฉันใช้แต่ระบบของมหาวิทยาลัยตัวเองนะ ชื่อระบบอะไรก็จำไม่ได้อีกแล้ว
ถ้าจำไม่ผิด ระบบ OPAC ส่วนใหญ่ ที่มีฟังก์ชันการค้นหาขั้นสูง จะต้องใช้ Boolean นี่แหละ มันเป็นการค้นหาแบบเจาะจงไง ไม่ใช่ค้นหาแบบทั่วไป
อ้อ! ปีนี้ฉันใช้ OPAC ของห้องสมุดจุฬาฯ บ่อยๆเลย ลองไปดูระบบเค้าสิ น่าจะชัดเจนกว่า ฉันว่าระบบของมหาวิทยาลัยใหญ่ๆน่าจะมีฟังก์ชันนี้หมดแหละ
เฮ้อ... คิดมากไปแล้ว ง่วงแล้วด้วย ไปนอนก่อนดีกว่า พรุ่งนี้ค่อยมาคิดต่อ งืมมม...
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต