เซนเซอร์ในงานอุตสาหกรรม มีอะไรบ้าง

Sensors และ Actuators มีหน้าที่อะไร

เซ็นเซอร์นี่คือพวกตรวจจับอะไรต่างๆอะ อย่างอุณหภูมิ ความชื้น แสง พวกนี้แหละ มันจะวัดแล้วส่งข้อมูลไป ส่วนActuators คือพวกที่รับคำสั่งแล้วทำงานตามนั้น ง่ายๆเลย คิดภาพเป็นมือกับตา ตาคือเซ็นเซอร์ เห็นอะไรก็ส่งสัญญาณไปสมอง มือคือตัวกระตุ้น สมองสั่งอะไรก็ทำตามนั้น

ตัวอย่างง่ายๆนะ สมมุติเซ็นเซอร์ตรวจจับความร้อนในห้องสูงเกินไป มันก็ส่งสัญญาณไปให้ตัวกระตุ้น ซึ่งอาจจะเป็นพัดลม แล้วพัดลมก็จะทำงาน เป่าลมให้ห้องเย็นลง เข้าใจป่ะ มันทำงานคู่กัน แบบนี้แหละ

ปีนี้ที่บ้านฉันเพิ่งติดตั้งระบบใหม่ ใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับการรั่วไหลของแก๊ส แบบว่า ปลอดภัยดี ถ้ามีแก๊สรั่ว มันก็ส่งสัญญาณเตือน และปิดวาล์วแก๊สอัตโนมัติเลย สะดวกมากๆ ส่วนตัวกระตุ้นที่บ้านนี่ก็มีพวกมอเตอร์ ในเครื่องซักผ้าไง แล้วก็พวกไฟ เปิดปิดตามเวลาอัตโนมัติ

• เซ็นเซอร์: วัดค่าต่างๆ เช่น อุณหภูมิ ความชื้น
• ตัวกระตุ้น: ทำงานตามคำสั่ง เช่น เปิด/ปิดพัดลม มอเตอร์
• ทำงานร่วมกัน เซ็นเซอร์ตรวจจับ ตัวกระตุ้นทำงานตามนั้น
• ระบบ IoT ใช้เยอะมาก บ้านฉันก็ใช้ ปลอดภัยดี สบายใจ

เซ็นเซอร์ (Sensor) แบ่งเป็นกี่ประเภท มีอะไรบ้าง

เซ็นเซอร์: สัมผัสโลก แปลงเป็นข้อมูล

เซ็นเซอร์แบ่งตามหลักการทำงาน: อนาล็อก ดิจิทัล

เซ็นเซอร์ในสายผลิต: ตา หู สมองกล

• Proximity: ไม่ต้องสัมผัส ก็รู้ว่ามี
  • ข้อมูลเสริม: ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า หรือแสง
• Vision: เห็นทุกสิ่ง แม้ในเงามืด
  • ข้อมูลเสริม: ตรวจจับตำหนิ, รูปทรง
• Displacement: คลาดเคลื่อนมิลลิเมตร ก็รู้
  • ข้อมูลเสริม: เลเซอร์, อัลตราโซนิก
• Code Readers: อ่านรหัสลับ บอกตัวตน
  • ข้อมูลเสริม: บาร์โค้ด, QR code
• Rotary Encoders: หมุนวน ก่อเกิดความแม่นยำ
  • ข้อมูลเสริม: วัดมุม, ความเร็ว
• Ultrasonic: คลื่นเสียงนำทาง สู่ความจริง
  • ข้อมูลเสริม: ระยะทาง, ระดับของเหลว

เซ็นเซอร์: ข้อมูลดิบ ถูกตีความ

เซ็นเซอร์แบบใดที่นิยมใช้ในการวัดความดันในงานอุตสาหกรรม?

ปีนี้ที่โรงงานผม เราใช้เพียโซเรซิสทีฟเยอะมาก วัดความดันในระบบไฮดรอลิก พวกมันทนทานดีจริงๆ เคยเจอเหตุการณ์น้ำมันรั่วครั้งใหญ่ เครื่องวัดความดันแบบอื่นพังหมด แต่ตัวเพียโซเรซิสทีฟยังอยู่ ช่วยทีมซ่อมได้เยอะเลย ประหยัดค่าใช้จ่ายไปได้มาก ดีใจที่ตัดสินใจเลือกใช้มัน แต่ก็มีข้อเสียนะ บางครั้งค่าที่ได้มันจะกระโดดๆหน่อย ต้องคอยเช็ค เรื่องนี้กวนใจอยู่เหมือนกัน

ส่วนเซ็นเซอร์แบบ capacitive เราใช้ในส่วนของระบบสุญญากาศ มันแม่นยำกว่าเพียโซเรซิสทีฟในช่วงความดันต่ำ แต่ราคาสูงกว่า เลยใช้แค่ในส่วนที่จำเป็นจริงๆ ระบบอื่นๆ ถ้าไม่จำเป็นจริงๆ ผมก็ยังคงเลือกใช้เพียโซเรซิสทีฟ คุ้มค่ากว่าเยอะ

piezoelectric นี่ใช้เฉพาะงานพิเศษ พวกวัดแรงกระแทกแรงๆ ที่โรงงานเราใช้เฉพาะในส่วนของเครื่องทดสอบ ไม่ค่อยได้ใช้บ่อยเท่าไหร่ เพราะราคาแพงและซ่อมยาก

• เพียโซเรซิสทีฟ: ใช้บ่อย ทนทาน ราคาประหยัด แต่ค่าอาจกระโดดบ้าง
• Capacitive: แม่นยำในความดันต่ำ ราคาสูง ใช้ในระบบสุญญากาศ
• Piezoelectric: ใช้ในงานเฉพาะทาง วัดแรงกระแทก ราคาสูง ซ่อมยาก

ปีนี้ทำงานเหนื่อยมาก ระบบเสียบ่อย แต่ก็ได้เรียนรู้อะไรเยอะ หวังว่าปีหน้าจะไม่วุ่นวายขนาดนี้

เซนเซอร์ที่ใช้วัดระยะคืออะไร

เซนเซอร์วัดระยะ: อุปกรณ์ตรวจจับตำแหน่ง

• วัดระยะทางแม่นยำ
• ไม่ต้องสัมผัสวัตถุ
• ป้องกันความเสียหายชิ้นงาน

ประเภท: หลากหลาย ขึ้นอยู่กับหลักการทำงาน เช่น อัลตราโซนิก เลเซอร์ Capacitive

ตัวอย่างการใช้งานปี 2566: ระบบขับขี่อัตโนมัติ หุ่นยนต์ อุตสาหกรรมการผลิตขั้นสูง

PLC มีองค์ประกอบอะไรบ้าง

PLC มีอะไรบ้างวะ? อืมมม... จำได้คร่าวๆนะ แบบว่า

• CPU หรือไมโครโปรเซสเซอร์นั่นแหละ มันแปลภาษา Input ให้เข้าใจ แล้วก็สั่งการต่างๆ สำคัญมากกกก
• พาวเวอร์ซัพพลาย อันนี้แปลงไฟ AC เป็น DC ให้ใช้งานได้ สำคัญเหมือนกันนะ ไม่มีไม่ได้เลย
• อุปกรณ์โปรแกรม ใช้เขียนโปรแกรมลง CPU จำยี่ห้อไม่ได้แล้ว แต่ต้องมี อย่างน้อยๆก็ต้องมีสายต่อกับคอม ใช้โปรแกรม Step7 อะไรนี่แหละ

จำได้แค่นี้แหละ สมัยเรียน นานมากแล้ว งงๆ แต่หลักๆก็ประมาณนี้แหละ

เพิ่มเติมนิดนึงนะ คือปีนี้ฉันไปอบรม PLC ที่บริษัท XYZ เค้าสอนละเอียดกว่านี้เยอะเลย แต่จำรายละเอียดไม่ได้แล้วอ่ะ หัวข้อหลักๆที่จำได้ก็มี

• การเลือก PLC ที่เหมาะสมกับงาน
• การเขียนโปรแกรมแบบ Ladder Diagram
• การใช้งาน Input/Output คือพวกเซ็นเซอร์ สวิตช์ อะไรพวกนั้นแหละ
• การตรวจสอบและแก้ไขปัญหา

จริงๆมันมีมากกว่านี้อีกเยอะ แต่จำไม่หมดจริงๆ ขอโทษที ลืมไปแล้ว แต่ที่จำได้ก็สำคัญๆทั้งนั้นแหละ