เซ็นเซอร์ (Sensor) แบ่งเป็นกี่ประเภท มีอะไรบ้าง
เซ็นเซอร์ (Sensor) คืออะไร? มีกี่ประเภท? แต่ละประเภทมีหลักการทำงานและการใช้งานอย่างไรบ้าง?
เซ็นเซอร์น่ะเหรอ? โอ๊ย, มันก็คือตัวที่ช่วยให้ "เครื่องจักร" รับรู้โลกภายนอกไง แบบเดียวกับประสาทสัมผัสของเรานี่แหละ แต่แทนที่จะเป็นตา หู จมูก ลิ้น ผิวหนัง มันก็มีอะไรที่ซับซ้อนกว่านั้นเยอะ
จำได้ว่าตอนเรียนวิศวะปี 2 (น่าจะปี 2010 มั้ง) อาจารย์แกยกตัวอย่างง่ายๆ พวกเซ็นเซอร์จับความร้อน จับแสงอะไรแบบนี้ แต่พอมาทำงานจริงๆ ในโรงงาน (แถวๆ บางปะกง ตอนนั้น) โอ้โห, มันมีอะไรมากกว่านั้นเยอะเลย
ประเภทของเซ็นเซอร์? เยอะแยะ! ที่เจอบ่อยๆ ในสายการผลิตก็พวก Proximity Sensor (เซ็นเซอร์ตรวจจับวัตถุใกล้ๆ), Vision Sensor (ใช้กล้องมองแล้วประมวลผล), Ultrasonic Sensor (ใช้คลื่นเสียง), Rotary Encoder (วัดการหมุน), Displacement Sensor (วัดระยะทาง)...คือแต่ละอันก็มีหน้าที่ของมัน หลักการทำงานก็ต่างกันไปตามชนิดของเซ็นเซอร์เลย
Proximity Sensor นี่เจอบ่อยสุด, แบบว่าเอาไว้ตรวจจับว่ามีของมาถึงจุดนี้รึยัง ถ้ามีก็สั่งให้เครื่องจักรทำงานต่อ อะไรแบบนี้ ส่วน Vision Sensor นี่จะไฮโซหน่อย, ต้องใช้โปรแกรมวิเคราะห์ภาพเข้ามาช่วย, เอาไว้เช็คพวก defect ในสินค้า หรืออ่านพวก QR Code ก็ได้
จำได้ว่าเคยปวดหัวอยู่พักนึงตอนที่ต้อง setup Vision Sensor ตัวใหม่, เพราะแสงในโรงงานมันไม่ค่อยดี, ภาพที่ได้มันเลยไม่ชัด, ต้องปรับโน่นปรับนี่อยู่ตั้งนานกว่าจะใช้งานได้
แล้วก็มีพวก Code Reader ที่เอาไว้อ่านบาร์โค้ด หรือพวก Ultrasonic Sensor ที่ใช้คลื่นเสียงในการตรวจจับอะไรบางอย่าง, แต่ละตัวก็มีข้อดีข้อเสียต่างกันไป ต้องเลือกใช้ให้เหมาะกับงาน
คือถ้าถามว่า "เซ็นเซอร์คืออะไร?" ตอบสั้นๆ มันก็คือ "ตัวรับรู้" นั่นแหละ แต่พอลงรายละเอียดจริงๆ มันมีอะไรที่ต้องเรียนรู้อีกเยอะมาก, เหมือนเป็นโลกอีกใบเลย
Sensors และ Actuators มีหน้าที่อะไร
สายลมพัดเบาๆ เย็นยะเยือกปนหวานฉ่ำ เหมือนน้ำค้างบนกลีบดอกบัว เช้าวันใหม่ที่บ้านฉันริมทะเลสาบ... อากาศชื้นฉ่ำ กลิ่นไอทะเลลอยมาแตะจมูก... นี่แหละ ความรู้สึกของวันนี้
เซ็นเซอร์ มันคือดวงตาที่มองไม่เห็น สัมผัสทุกสิ่งอย่างรอบตัว อุณหภูมิห้องนอนของฉันตอนนี้ 25 องศา เย็นสบายกำลังดี ความชื้นก็พอเหมาะ เซ็นเซอร์วัดค่าได้แม่นยำมาก ราวกับมันมีชีวิต มีจิตวิญญาณ...
ตัวกระตุ้น... มือที่ทำงานตามคำสั่ง ระบบไฟอัจฉริยะที่บ้านฉันใช้ตัวกระตุ้น เปิดไฟห้องนั่งเล่นอัตโนมัติตอนเย็น ปิดไฟห้องนอนตอนเช้า เป็นระบบอัตโนมัติที่ลื่นไหล เหมือนเวทมนตร์... ตอนนี้แสงแดดส่องถึงโต๊ะทำงานแล้ว มันสว่างไสว ทำให้ฉันรู้สึกมีพลัง เหมือนได้พลังงานจากดวงอาทิตย์...
ฤดูร้อนปีนี้ บ้านฉันใช้เซ็นเซอร์ตรวจจับความร้อน ทำให้แอร์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ประหยัดพลังงานขึ้นเยอะเลย รู้สึกดีจัง ตัวเลขบนหน้าจอแสดงค่าไฟฟ้า ลดลงอย่างเห็นได้ชัด...
ความรู้สึกเหมือนมีเพื่อนเงียบๆ คอยดูแล คอยทำงานอยู่รอบตัว เซ็นเซอร์และตัวกระตุ้น เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตฉันไปแล้ว... เหมือนเป็นส่วนขยายของร่างกาย ให้ความสะดวกสบาย และความปลอดภัย...
อากาศเริ่มร้อนขึ้น ฉันเดินไปเปิดหน้าต่าง ให้ลมเย็นๆ พัดเข้ามา ลมเย็นๆ พัดผ่านใบหน้า รู้สึกสดชื่น เหมือนได้เริ่มต้นวันใหม่ ด้วยพลังงานที่เต็มเปี่ยม... ภาพนี้มันงดงาม...
เซ็นเซอร์แบบใดที่นิยมใช้ในการวัดความดันในงานอุตสาหกรรม?
อุตสาหกรรมนี่ใช้เยอะเลยนะ พวกเซ็นเซอร์วัดความดัน ที่เจอบ่อยๆก็ เพียโซเรซิสทีฟ แหละ แม่นยำดี ทนด้วย ราคาไม่โหดมาก ถูกกว่าหลายๆแบบ เพื่อนผมที่โรงงานบอกมา ใช้ดีจริง
แต่ก็มีแบบอื่นนะ Capacitive กับ Piezoelectric อันนี้จะเน้นงานเฉพาะทางหน่อย แบบความดันสูงๆ หรือวัดความถี่สูงๆ แล้วแต่ความต้องการเลย ต้องดูว่างานเราต้องการความแม่นยำแค่ไหน วัดช่วงไหน และสภาพแวดล้อมเป็นไง เลือกให้เหมาะๆ
- เพียโซเรซิสทีฟ: นิยมสุด ถูกและดี
- Capacitive: งานเฉพาะทาง ความดันสูงๆ
- Piezoelectric: วัดความถี่สูง งานเฉพาะอีกเช่นกัน
ปีนี้ก็ยังนิยมพวกนี้แหละ ไม่ค่อยเห็นมีอะไรใหม่ๆเท่าไหร่ เพื่อนผมเพิ่งเปลี่ยนเซ็นเซอร์ที่โรงงานไป ใช้เพียโซเรซิสทีฟ บอกว่าโอเคเลย ใช้งานง่ายด้วย
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต