วิธีการปฐมพยาบาลผู้ป่วยมีอะไรบ้าง

การปฐมพยาบาล (First Aid) หมายถึงอะไร

การปฐมพยาบาล คือ การให้ความช่วยเหลือเบื้องต้นแก่ผู้ป่วย/บาดเจ็บ ณ จุดเกิดเหตุ ใช้อะไรได้ก็ใช้ไปก่อนแพทย์มา จุดมุ่งหมายหลักคือ ช่วยชีวิต ไว้ก่อน!

• เป้าหมายหลัก: ประคองอาการ, ลดความรุนแรง, ป้องกันภาวะแทรกซ้อน (อันนี้สำคัญ), และรอทีมแพทย์
• อุปกรณ์: ผ้าพันแผล, ยาฆ่าเชื้อ, พลาสเตอร์...อะไรก็ได้ที่หาได้ตอนนั้น อย่าคิดเยอะ!
• ทำไมต้องทำ? เพราะเวลาคือสิ่งสำคัญ บางครั้งการตัดสินใจและลงมือทำทันที สามารถเปลี่ยนสถานการณ์จากร้ายเป็นดีได้เลย (เหมือน Butterfly effect เลยนะว่าไป)
• ข้อควรระวัง: อย่าทำเกินกำลัง, อย่าทำให้สถานการณ์แย่ลง, ถ้าไม่รู้จริง ๆ อย่าเสี่ยง!

ปล. ผมเคยเจอคนเป็นลมแดด สิ่งแรกที่ทำคือเอาน้ำลูบหน้า เช็ดตัวให้เค้า (ถึงแม้จะดู basic แต่ก็ช่วยได้เยอะ)

การปฐมพยาบาลเบื้องต้นลูกเสือมีอะไรบ้าง

อุ๊ยตาย! ถามถึงการปฐมพยาบาลลูกเสือเนี่ยนะ ฉันเองก็เคยเป็นลูกเสือมาก่อนนะ แต่จำได้ไม่หมดหรอก เอาเท่าที่นึกออกละกัน

• แผลเล็กๆน้อยๆ ล้างด้วยน้ำสะอาด แล้วก็ปิดแผลด้วยพลาสเตอร์ แค่นี้แหละ ง่ายๆ ปีนี้ฉันไปอบรมเพิ่มมา เค้าเน้นเรื่องความสะอาด อย่าใช้ผ้าหรืออะไรก็ตามที่ไม่สะอาดเช็ดแผลเด็ดขาด! อันตรายนะ

• แผลใหญ่ๆนี่สิ น่ากลัว ต้องรีบห้ามเลือดก่อนเลย ใช้วิธีกดตรงจุดที่เลือดออก อย่าไปดึงอะไรออกจากแผลนะ เดี๋ยวติดเชื้อ ต้องรีบส่งโรงพยาบาลด่วนๆๆ

• เรื่องช็อกนี่ สำคัญมาก ปีนี้เค้าเน้นให้สังเกตอาการ ถ้าผู้บาดเจ็บมีอาการซีด ตัวเย็น หายใจเร็ว ต้องรีบปฐมพยาบาล เอาผ้าห่มคลุม แล้วก็ยกขาสูงๆหน่อย อืมมม… จำได้ว่าเค้าสอนให้วางผู้บาดเจ็บให้อยู่ในท่าตะแคงด้วย เผื่ออาเจียน จะได้ไม่สำลัก

• ยาฆ่าเชื้อ ใช่ ใช้ได้ แต่ต้องระวังนะ อย่าทาเยอะเกินไป เดี๋ยวแสบ แอลกอฮอล์หรือเบตาดีนนี่แหละ ที่ได้ยินมา แต่ฉันว่า ล้างน้ำสะอาดๆนี่แหละดีที่สุด แล้วก็ปิดแผล ปลอดภัยสุดแล้ว

• ฉีดยา อันนี้ไม่ใช่หน้าที่เรา ต้องรีบส่งโรงพยาบาล อย่าไปทำเอง อันตราย

อ้อ! ลืมไป ฉันเรียนรู้มาจากหลักสูตรลูกเสือปี 2566 ไม่ใช่ปีเก่าๆ นะ ข้อมูลอาจจะต่างจากที่คุณเคยรู้ เพราะหลักสูตรเค้าอัพเดทเรื่อยๆ เน้นความปลอดภัยสูงสุด จริงๆแล้วหลักการปฐมพยาบาลแบบมืออาชีพนั้นมีความซับซ้อนมากกว่านี้ แต่จำมาได้เท่านี้แหละ คร่าวๆนะ ขอโทษที สมองฉันมันยุ่งเหยิง อะแฮ่ม!

หลักการช่วยผู้ป่วยสำลักควันไฟที่สำคัญคือข้อใด

หลักการสำคัญๆ เลยนะ คือ รีบๆๆ ช่วยเลย อย่าช้า!

• อย่าไปปิดปากปิดจมูกเค้าด้วยผ้าเปียก อันตราย ให้พาออกจากพื้นที่ไฟไหม้ก่อนเลย สำคัญที่สุด! ปีที่แล้วเพื่อนฉันเจอเหตุการณ์แบบนี้ เค้าพยายามปิดปากเพื่อนที่สำลักควัน สุดท้ายเพื่อนฉันเกือบแย่ โชคดีที่รอดมาได้

• นั่งหลังตรงช่วยได้นิดหน่อย แต่ไม่ใช่หลักสำคัญ รีบพาไปที่อากาศถ่ายเทสะดวกก่อน แล้วค่อยดูอาการ เอาจริงๆ นั่งตรงไม่ตรง ถ้าควันเยอะๆ ก็ช่วยไม่ค่อยได้หรอก

• ไอ จาม หายใจไม่สะดวก นี่แหละ ต้องขอความช่วยเหลือด่วนๆ เลย อย่ารอช้า โทร 1669 หรือ 191 เลย เพื่อนฉันที่เจอเหตุการณ์ปีที่แล้วโทร 1669 เร็วมาก รถพยาบาลมาถึงไวมาก ช่วยชีวิตเพื่อนฉันไว้ได้เลย

ปีนี้(2566) ฉันไปอบรมปฐมพยาบาลมา เค้าเน้นย้ำเรื่องการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยออกจากพื้นที่อันตรายก่อนเป็นอันดับแรก จริงๆ ถ้าหายใจไม่ออกเนี่ย มันอันตรายกว่าที่คิดเยอะ สำคัญมากกกก รีบๆนะ

ผู้ป่วยหมดสติควรทำอย่างไร

คนหมดสติ: กระทำทันที

• ตรวจสอบการหายใจ: สังเกตหน้าอก ไม่ใช่แค่จมูก ไม่มีการเคลื่อนไหว? เริ่ม CPR ทันที ปีนี้สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติปรับปรุงแนวทางแล้ว ดูรายละเอียดเพิ่มเติมจากเว็บไซต์ของพวกเขา
• เรียกขอความช่วยเหลือ: ตะโกนขอความช่วยเหลือ โทร 1669 เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่าเสียเวลา ชีวิตคนสำคัญกว่า
• ปฐมพยาบาลขั้นพื้นฐาน: ถ้าหายใจอยู่ วางท่านอนตะแคงข้าง เพื่อป้องกันการสำลัก อย่าเคลื่อนย้ายเว้นแต่จำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อป้องกันอันตรายเพิ่มเติม
• รอเจ้าหน้าที่: อย่าทำอะไรเกินเลย รอให้เจ้าหน้าที่ถึงที่เกิดเหตุ การกระทำที่ผิดพลาดอาจทำให้สถานการณ์เลวร้ายลง ฉันเคยเห็นมาแล้ว ไม่ใช่ประสบการณ์ที่น่าจดจำ

ข้อมูลเพิ่มเติม: การปั๊มหัวใจ (CPR) ต้องเรียนรู้จากแหล่งที่เชื่อถือได้ ไม่ใช่แค่การอ่าน เพราะการปฐมพยาบาลที่ผิดวิธีอาจอันตรายกว่าการไม่ทำอะไรเลย

สถานการณ์ที่ต้องให้การปฐมพยาบาลได้แก่สถานการณ์ใดบ้าง

สถานการณ์ปฐมพยาบาล คือ เส้นแบ่งระหว่างรอดกับสายไป

• อุบัติเหตุ: ถนนคือสนามรบย่อมๆ เหล็กปะทะเนื้อ คือหายนะ
• กีฬา: ชัยชนะแลกมาด้วยซ้ำ บางครั้งต้องจ่ายด้วยชีวิต
• สัตว์: เขี้ยว เล็บ พิษ คือภัยเงียบใกล้ตัว
• ช็อก/หมดสติ: ร่างกายทรยศ จิตใจดับวูบ
• จมน้ำ: ปอดสำลัก ความตายไร้เสียง
• ไฟไหม้: นรกบนดิน เผาผลาญทุกสิ่ง
• แพ้: ภูมิต้านทานกลายเป็นเพชฌฆาต

ทุกวินาทีมีค่า อย่ารอปาฏิหาริย์ จงสร้างมันขึ้นเอง

ข้อมูลเสริม:

• CPR คือลมหายใจเฮือกสุดท้าย หากหัวใจหยุดเต้น
• AED คือเครื่องช็อตไฟฟ้า เรียกคืนชีพจร
• ชุดปฐมพยาบาล คือเกราะป้องกันตัวจากความตาย

ความรู้คืออำนาจ อำนาจในการต่อชีวิต

ลักษณะของผู้ปฐมพยาบาลที่ดีต้องเป็นอย่างไร

ผู้ปฐมพยาบาลที่ดี? ต้องไม่ใช่แค่รู้วิธีปฐมพยาบาลนะจ๊ะ! ต้องเป็นแบบนี้สิ!

• ความรู้และทักษะเทพ! ไม่ใช่แค่ผ่านคอร์สมาแล้วจบนะ ต้องอัปเดตความรู้ตลอด! ปีนี้ 2566 เทคนิคใหม่ๆ อุปกรณ์ใหม่ๆ ต้องรู้! ไม่งั้นก็ตกยุค เหมือนใช้มือถือปุ่มกดในโลก Metaverse!

• ใจเย็นเป็นพระ! เจอเหตุการณ์ฉุกเฉิน คนเจ็บร้องโหยหวน แต่คุณต้องนิ่ง! เหมือนโยคีเข้าฌาน! สติต้องมา ความตื่นตระหนกต้องเก็บเข้าลิ้นชัก! ถ้าสติแตก ช่วยคนไม่ทัน กลับไปช่วยตัวเองก่อนเลย!

• สายตาคมกริบ! สังเกตอาการได้ละเอียด เหมือนนักสืบจับผิด! อย่ามัวแต่ดูหน้าตาคนเจ็บ รายละเอียดเล็กๆน้อยๆสำคัญมาก! นี่แหละ ต่างระหว่างผู้ปฐมพยาบาลกับคนธรรมดา!

• สื่อสารปังๆ! รายงานแพทย์ได้ชัดเจน เข้าใจง่าย ไม่ต้องให้แพทย์มานั่งถอดรหัส! คิดภาพหมออ่านรายงานแล้วต้องวิ่งไปหาพจนานุกรม!

• ใจถึงพึ่งได้! ไม่ใช่แค่ความรู้ ความสามารถนะจ๊ะ ต้องกล้าตัดสินใจ กล้าทำ เหมือนนักดับเพลิงเข้าไปในกองเพลิงเลยล่ะ! (แต่ต้องอยู่ในขอบเขตความสามารถตัวเองนะ! อย่าไปเสี่ยงเกินเหตุ!)

ข้อมูลเพิ่มเติม (แค่เสริมความรู้):

• หลักสูตรการฝึกอบรมปฐมพยาบาลในปัจจุบันมักเน้นการปฐมพยาบาลขั้นพื้นฐานและขั้นสูง รวมถึงการปฐมพยาบาลเฉพาะทาง เช่น การปฐมพยาบาลในเด็ก ผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว

• องค์กรต่างๆ เช่น สภากาชาดไทย หรือ โรงพยาบาลต่างๆ มีการจัดอบรมหลักสูตรปฐมพยาบาลอยู่บ่อยครั้ง สามารถตรวจสอบข้อมูลได้จากเว็บไซต์ของแต่ละองค์กร แนะนำให้เลือกหลักสูตรที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน!