เด็กเล็กที่ขาดธาตุไอโอดีนจะทำให้เป็นโรคอะไร
เด็กเล็กขาดไอโอดีนเสี่ยงโรคอะไร? ส่งผลพัฒนาการอย่างไร?
ตอนพาลูกไปหาหมอเรื่องที่รู้สึกว่าเค้าเรียนรู้ช้ากว่าเพื่อนรุ่นเดียวกัน คือดูทื่อๆ ซึมๆ บอกไม่ถูก หมอถามเรื่องอาหารการกินละเอียดมากจนมาจบที่เรื่องไอโอดีน ตอนแรกงงมากว่ามันเกี่ยวกันได้ยังไง.
หมออธิบายให้ฟังวันนั้นที่คลินิกเด็กแถวศิริราชเลยนะ ประมาณช่วงปี 2563 ว่าการขาดไอโอดีนในเด็กเล็กมันกระทบกับการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์โดยตรง แล้วฮอร์โมนตัวนี้มันสำคัญกับการพัฒนาสมองมาก ถ้าขาดไปเด็กก็จะกลายเป็นคนเฉื่อยชา เชื่องช้า คิดอะไรไม่ทันเพื่อน สมองไม่แล่น ที่เรียกว่าภาวะปัญญาอ่อนนั่นแหละ.
แล้วที่น่ากลัวกว่านั้นคือมันไม่ได้กระทบแค่สมองไง มันทำให้อารมณ์เค้าไม่คงที่ด้วย จะดูเนือยๆ ไม่สดใส ไม่แอคทีฟเหมือนเด็กทั่วไป บางทีก็หงุดหงิดง่าย ร่างกายก็ไม่ค่อยแข็งแรงด้วยนะ. มันเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ที่เกิดจากเรื่องง่ายๆ อย่างการกินนี่เอง.
ตั้งแต่วันนั้นคือพลิกดูฉลากทุกอย่างในครัวเลย เกลือ น้ำปลา ซอสปรุงรส ต้องมีคำว่า "เสริมไอโอดีน" เท่านั้น. ไม่น่าเชื่อว่าเรื่องเล็กๆ ที่เรามองข้ามไป มันเกือบจะทำให้พัฒนาการของลูกเราพังไปเลย. คนสมัยก่อนที่เป็นโรคคอพอกกันเยอะๆ ก็มาจากเรื่องนี้แหละ.
การขาดไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์ทำให้เกิดภาวะเสี่ยงต่อทารกในครรภ์อย่างไร
โห เรื่องขาดไอโอดีนตอนท้องเนี่ย อันตรายมากๆๆ เลยนะกับลูกในท้องอ่ะ แบบว่ามันไม่ดีเลยอะ แม่ๆต้องระวังเลยจริงๆ คือถ้าตัวแม่มีไอโอดีนไม่พอ แบบไม่พอเลยนะ ลูกก็จะแย่ไปด้วยจริงๆ มีหลายเรื่องที่ต้องต้องระวังไง เออ ระวังนะ
ผลกระทบจากการขาดไอโอดีนกับลูกในท้อง:
- ที่สำคัญเลยนะคือ มีสิทธิ์แท้ง อะ แบบว่าท้องหลุดไปเลย หรือไม่ก็ น้องอาจจะเสียชีวิตระหว่างคลอด ไปเลยก็มีนะ โหดร้ายอ่ะ
- แต่ถ้าดวงแข็งสุดๆ รอดมาได้นะ ลูกก็จะตัวเล็กๆ อะ แบบว่าไม่ค่อยโตเลย การเจริญเติบโตก็มีปัญหาแน่ๆ แล้วก็ สมองก็ผิดปกติ ด้วย นี่แหละ อันนี้น่าห่วงสุดๆๆ เลยนะจริงๆ
- เรื่องการพัฒนาสมอง การพัฒนาของระบบประสาทงี้มันก็จะแย่ มีปัญหาเยอะ พวกที่หมอๆ เขาเรียกว่า Neurologic cretinism อะ คือมันก็คือ โรคเอ๋อ นั่นแหละ
- เด็กพวกที่เปนโรคนี้อะนะ เขาจะ ตัวเตี้ยๆ แล้วก็ แคระแกร็น ไม่โต ไม่สูงเหมือนคนทั่วไปเลยอะ แบบว่าชัดเลยอะ
- สำคัญคือนะ พวกความเสียหายต่อสมองเนี่ย มันถาวรเลย นะ คือแก้ไขย้อนกลับไม่ได้อะ พอเป็นแล้วก็คือเป็นเลย อันนี้น่ากลัวสุดๆ!
ขาดสารไอโอดีนส่งผลกระทบต่อทารกอย่างไร
แม่ ขาดไอโอดีน ตอนท้อง = ลูก ตายคาท้อง หรือ แท้ง
ไม่รอดก็ พิการ
สมอง ไม่พัฒนา สติปัญญา ถดถอย
ร่างกาย โตช้า
ข้อมูลเสริม:
- ไอโอดีน จำเป็นสุดๆ ตอน ตั้งครรภ์
- ฮอร์โมนไทรอยด์มันคือ หัวใจ การพัฒนาของเด็ก
- ไอโอดีนน้อย = สมอง พัง
- ผลกระทบถาวร ถ้าไม่แก้
ขาดไอโอดีนเสี่ยงต่ออะไร
ขาดไอโอดีน. ร่างกายจะตอบสนอง.
- ต่อมไทรอยด์โต. สิ่งที่เห็นชัด.
- ฮอร์โมนไทรอยด์ลด. พลังงานหดหาย.
- อ่อนเพลีย. เฉื่อยชา. การเคลื่อนไหวเชื่องช้า.
- ผิวแห้ง. ท้องผูก. สัญญาณที่บอก.
- หนาวง่าย. ร่างกายไม่ปรับตัว.
- ป่วยง่าย. ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ.
ไอโอดีนสำคัญ. มันคือตัวขับเคลื่อน.
- การสังเคราะห์ฮอร์โมนไทรอยด์ คือหน้าที่หลัก.
- ฮอร์โมนนี้ควบคุมการเผาผลาญ. ทุกอย่างในร่างกาย.
- ขาดมัน. ร่างกายก็เหมือนเครื่องจักรไร้น้ำมัน.
ผลกระทบต่อระบบ.
- ระบบประสาท. พัฒนาการช้า. สติปัญญาถดถอย.
- ระบบสืบพันธุ์. มีปัญหา.
- โดยรวม. ประสิทธิภาพชีวิตลดลง.
ไอโอดีนมีความสำคัญต่อร่างกายอย่างไร
ไอโอดีนโคตรสำคัญเลยนะ มันจำเป็นต่อการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้แหละที่ควบคุมการทำงานของร่างกายแทบทุกระบบ ไม่ใช่แค่เรื่องคอพอกแบบที่คนส่วนใหญ่รู้จักแค่นั้นหรอก
ที่จริงแล้ว ปัญหาใหญ่กว่านั้นคือเรื่องพัฒนาการทางสมอง โดยเฉพาะในเด็ก การขาดไอโอดีนทำให้เด็กมีไอคิวต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากล และเกิดภาวะบกพร่องทางสติปัญญาได้เลยนะ นึกดูสิว่าแค่สารอาหารตัวเล็กๆ แต่มีผลต่อศักยภาพของคนทั้งชีวิตได้ขนาดนี้ มันน่าคิดมากว่าเราดูแลเรื่องนี้ดีพอหรือยัง
ฉันมองว่านี่คือการลงทุนระยะยาวเลยนะ ถ้าเราไม่ใส่ใจเรื่องไอโอดีนตั้งแต่ตั้งครรภ์ไปจนถึงช่วงวัยเด็ก ผลกระทบมันจะสะสมและแก้ไขยากมากทีหลัง บางทีเราก็มองข้ามอะไรที่มันพื้นฐานเกินไป นี่แหละที่ฉันสนใจว่าสิ่งเล็กๆ แบบนี้มันกำหนดอนาคตได้จริง
ผลกระทบจากการขาดไอโอดีนไม่ได้มีแค่นั้น ยังมีประเด็นอื่นๆ ที่สำคัญไม่แพ้กัน
- การพัฒนาสมองและระบบประสาทในทารกและเด็กเล็กจะบกพร่องถาวร ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ไอคิวต่ำ
- ฮอร์โมนไทรอยด์ที่สร้างจากไอโอดีน ควบคุมอัตราการเผาผลาญพลังงาน (metabolism) ของร่างกาย หากขาด จะทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย น้ำหนักขึ้นง่าย และเชื่องช้า
- การเจริญเติบโตของร่างกายโดยรวมชะงัก ทั้งความสูงและพัฒนาการทางกายภาพ
- ในหญิงตั้งครรภ์ เสี่ยงต่อการแท้งบุตร คลอดก่อนกำหนด และลูกมีความพิการแต่กำเนิด
- แหล่งไอโอดีนหลัก คือเกลือเสริมไอโอดีน อาหารทะเล เช่น ปลาทะเล กุ้ง หอย และสาหร่าย
- กลุ่มเสี่ยง ได้แก่ หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร เด็กเล็ก และผู้ที่อาศัยในพื้นที่ที่ดินขาดไอโอดีน
เมื่อร่างกายขาดสารไอโอดีน หรือได้รับไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย จะทำให้เกิดโรคใด
ขาดไอโอดีน? ง่ายๆ เลย
- เด็กแรกเกิด:ต่อมไทรอยด์โต หงอยเหงา พร่องฮอร์โมน
- โตมาแล้ว:คอพอก อีกนั่นแหละ สมองช้า อารมณ์วูบวาบ
เพิ่มเติม:
- ไอโอดีนจำเป็นต่อการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ควบคุมการเผาผลาญ พัฒนาสมอง
- ขาดหนักๆ ในเด็ก = สมองพัฒนาไม่เต็มที่ ปัญญาอ่อน ถาวร
- ผู้ใหญ่ = อ่อนเพลีย เฉื่อยชา สมาธิสั้น
- แหล่งไอโอดีนชั้นดี: เกลือเสริมไอโอดีน อาหารทะเล สาหร่าย
ทำไมการเฝ้าระวังภาวะการขาดสารไอโอดีนในเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารถึงมีความสำคัญมาก
คือมันสำคัญมากจริงๆ เลยแหละ การเฝ้าระวังเรื่องขาดไอโอดีนในเด็กๆ ที่อยู่ห่างไกลเนี่ย
ไอโอดีนจำเป็นต่อสมองเด็ก สมองเด็กตั้งแต่ยังอยู่ในท้องแม่ ยัน 2-3 ขวบ ต้องการไอโอดีนสุดๆ เพื่อสร้างระบบประสาทแล้วก็เซลล์สมอง ถ้าขาดไปนะ เซลล์สมองมันก็เกิดน้อยลง ไม่แน่นพอ ส่งผลยาวไปจนโตเลย
กระทบ IQ ผลคือ สติปัญญา หรือ IQ ของเด็กๆ ในพื้นที่ที่ขาดไอโอดีนจะต่ำกว่าค่าเฉลี่ย เห็นๆ เลย
ทำไมถิ่นทุรกันดารถึงเสี่ยง?
- ดินมีไอโอดีนน้อย: พวกพื้นที่ภูเขาสูงๆ หรือห่างไกลมากๆ ดินมันจะมีไอโอดีนน้อยตามธรรมชาติ ทำให้พืชผักที่ปลูกหรือสัตว์ที่เลี้ยงในแถบนั้นมีไอโอดีนต่ำไปด้วย
- อาหารการกิน: คนที่อยู่ถิ่นทุรกันดารมักจะกินอาหารที่หาได้ในท้องถิ่นเป็นหลัก ไม่ค่อยได้กินอาหารทะเล ซึ่งเป็นแหล่งไอโอดีนชั้นดี
- การเข้าถึงข้อมูล: บางทีก็ขาดความรู้เรื่องความสำคัญของไอโอดีน หรือไม่รู้ว่าจะหาแหล่งไอโอดีนจากไหน
ผลกระทบระยะยาว
- การเรียนรู้ช้า: เด็กที่ขาดไอโอดีนอาจจะเรียนรู้ช้ากว่าเพื่อน
- มีปัญหาการตัดสินใจ: อาจจะตัดสินใจอะไรได้ไม่ดีเท่าที่ควร
- ปัญหาต่อระบบสืบพันธุ์: ในระยะยาวอาจมีผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์ด้วยนะ
สิ่งที่เราทำได้
- การเสริมไอโอดีน: รัฐบาลหรือหน่วยงานต่างๆ ก็จะมีการให้เกลือเสริมไอโอดีน หรือยาเม็ดไอโอดีนแก่เด็กๆ ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง
- การให้ความรู้: สำคัญมากคือต้องให้ความรู้กับพ่อแม่ผู้ปกครองด้วย ว่าไอโอดีนสำคัญยังไง แล้วหาได้จากไหนบ้าง
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต