เด็กเล็กที่ขาดธาตุไอโอดีนจะทำให้เป็นโรคอะไร

61 ครั้งเข้าชม
ภาวะขาดไอโอดีนในเด็กเล็กและวัยเรียน อาจส่งผลให้เกิดโรคคอพอกนอกจากนี้ ยังทำให้เกิดภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ (Hypothyroidism)ผลกระทบต่อพัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจ อาจสังเกตได้จากอาการเซื่องซึม เฉื่อยชา
ความคิดเห็น 0 ครั้งถูกใจ

เด็กเล็กขาดไอโอดีนเสี่ยงโรคอะไร? ส่งผลพัฒนาการอย่างไร?

ตอนพาลูกไปหาหมอเรื่องที่รู้สึกว่าเค้าเรียนรู้ช้ากว่าเพื่อนรุ่นเดียวกัน คือดูทื่อๆ ซึมๆ บอกไม่ถูก หมอถามเรื่องอาหารการกินละเอียดมากจนมาจบที่เรื่องไอโอดีน ตอนแรกงงมากว่ามันเกี่ยวกันได้ยังไง.

หมออธิบายให้ฟังวันนั้นที่คลินิกเด็กแถวศิริราชเลยนะ ประมาณช่วงปี 2563 ว่าการขาดไอโอดีนในเด็กเล็กมันกระทบกับการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์โดยตรง แล้วฮอร์โมนตัวนี้มันสำคัญกับการพัฒนาสมองมาก ถ้าขาดไปเด็กก็จะกลายเป็นคนเฉื่อยชา เชื่องช้า คิดอะไรไม่ทันเพื่อน สมองไม่แล่น ที่เรียกว่าภาวะปัญญาอ่อนนั่นแหละ.

แล้วที่น่ากลัวกว่านั้นคือมันไม่ได้กระทบแค่สมองไง มันทำให้อารมณ์เค้าไม่คงที่ด้วย จะดูเนือยๆ ไม่สดใส ไม่แอคทีฟเหมือนเด็กทั่วไป บางทีก็หงุดหงิดง่าย ร่างกายก็ไม่ค่อยแข็งแรงด้วยนะ. มันเป็นภาวะพร่องไทรอยด์ที่เกิดจากเรื่องง่ายๆ อย่างการกินนี่เอง.

ตั้งแต่วันนั้นคือพลิกดูฉลากทุกอย่างในครัวเลย เกลือ น้ำปลา ซอสปรุงรส ต้องมีคำว่า "เสริมไอโอดีน" เท่านั้น. ไม่น่าเชื่อว่าเรื่องเล็กๆ ที่เรามองข้ามไป มันเกือบจะทำให้พัฒนาการของลูกเราพังไปเลย. คนสมัยก่อนที่เป็นโรคคอพอกกันเยอะๆ ก็มาจากเรื่องนี้แหละ.

การขาดไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์ทำให้เกิดภาวะเสี่ยงต่อทารกในครรภ์อย่างไร

โห เรื่องขาดไอโอดีนตอนท้องเนี่ย อันตรายมากๆๆ เลยนะกับลูกในท้องอ่ะ แบบว่ามันไม่ดีเลยอะ แม่ๆต้องระวังเลยจริงๆ คือถ้าตัวแม่มีไอโอดีนไม่พอ แบบไม่พอเลยนะ ลูกก็จะแย่ไปด้วยจริงๆ มีหลายเรื่องที่ต้องต้องระวังไง เออ ระวังนะ

ผลกระทบจากการขาดไอโอดีนกับลูกในท้อง:

  • ที่สำคัญเลยนะคือ มีสิทธิ์แท้ง อะ แบบว่าท้องหลุดไปเลย หรือไม่ก็ น้องอาจจะเสียชีวิตระหว่างคลอด ไปเลยก็มีนะ โหดร้ายอ่ะ
  • แต่ถ้าดวงแข็งสุดๆ รอดมาได้นะ ลูกก็จะตัวเล็กๆ อะ แบบว่าไม่ค่อยโตเลย การเจริญเติบโตก็มีปัญหาแน่ๆ แล้วก็ สมองก็ผิดปกติ ด้วย นี่แหละ อันนี้น่าห่วงสุดๆๆ เลยนะจริงๆ
  • เรื่องการพัฒนาสมอง การพัฒนาของระบบประสาทงี้มันก็จะแย่ มีปัญหาเยอะ พวกที่หมอๆ เขาเรียกว่า Neurologic cretinism อะ คือมันก็คือ โรคเอ๋อ นั่นแหละ
  • เด็กพวกที่เปนโรคนี้อะนะ เขาจะ ตัวเตี้ยๆ แล้วก็ แคระแกร็น ไม่โต ไม่สูงเหมือนคนทั่วไปเลยอะ แบบว่าชัดเลยอะ
  • สำคัญคือนะ พวกความเสียหายต่อสมองเนี่ย มันถาวรเลย นะ คือแก้ไขย้อนกลับไม่ได้อะ พอเป็นแล้วก็คือเป็นเลย อันนี้น่ากลัวสุดๆ!

ขาดสารไอโอดีนส่งผลกระทบต่อทารกอย่างไร

แม่ ขาดไอโอดีน ตอนท้อง = ลูก ตายคาท้อง หรือ แท้ง

ไม่รอดก็ พิการ

สมอง ไม่พัฒนา สติปัญญา ถดถอย

ร่างกาย โตช้า

ข้อมูลเสริม:

  • ไอโอดีน จำเป็นสุดๆ ตอน ตั้งครรภ์
  • ฮอร์โมนไทรอยด์มันคือ หัวใจ การพัฒนาของเด็ก
  • ไอโอดีนน้อย = สมอง พัง
  • ผลกระทบถาวร ถ้าไม่แก้

ขาดไอโอดีนเสี่ยงต่ออะไร

ขาดไอโอดีน. ร่างกายจะตอบสนอง.

  • ต่อมไทรอยด์โต. สิ่งที่เห็นชัด.
  • ฮอร์โมนไทรอยด์ลด. พลังงานหดหาย.
  • อ่อนเพลีย. เฉื่อยชา. การเคลื่อนไหวเชื่องช้า.
  • ผิวแห้ง. ท้องผูก. สัญญาณที่บอก.
  • หนาวง่าย. ร่างกายไม่ปรับตัว.
  • ป่วยง่าย. ภูมิคุ้มกันอ่อนแอ.

ไอโอดีนสำคัญ. มันคือตัวขับเคลื่อน.

  • การสังเคราะห์ฮอร์โมนไทรอยด์ คือหน้าที่หลัก.
  • ฮอร์โมนนี้ควบคุมการเผาผลาญ. ทุกอย่างในร่างกาย.
  • ขาดมัน. ร่างกายก็เหมือนเครื่องจักรไร้น้ำมัน.

ผลกระทบต่อระบบ.

  • ระบบประสาท. พัฒนาการช้า. สติปัญญาถดถอย.
  • ระบบสืบพันธุ์. มีปัญหา.
  • โดยรวม. ประสิทธิภาพชีวิตลดลง.

ไอโอดีนมีความสำคัญต่อร่างกายอย่างไร

ไอโอดีนโคตรสำคัญเลยนะ มันจำเป็นต่อการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ซึ่งฮอร์โมนตัวนี้แหละที่ควบคุมการทำงานของร่างกายแทบทุกระบบ ไม่ใช่แค่เรื่องคอพอกแบบที่คนส่วนใหญ่รู้จักแค่นั้นหรอก

ที่จริงแล้ว ปัญหาใหญ่กว่านั้นคือเรื่องพัฒนาการทางสมอง โดยเฉพาะในเด็ก การขาดไอโอดีนทำให้เด็กมีไอคิวต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐานสากล และเกิดภาวะบกพร่องทางสติปัญญาได้เลยนะ นึกดูสิว่าแค่สารอาหารตัวเล็กๆ แต่มีผลต่อศักยภาพของคนทั้งชีวิตได้ขนาดนี้ มันน่าคิดมากว่าเราดูแลเรื่องนี้ดีพอหรือยัง

ฉันมองว่านี่คือการลงทุนระยะยาวเลยนะ ถ้าเราไม่ใส่ใจเรื่องไอโอดีนตั้งแต่ตั้งครรภ์ไปจนถึงช่วงวัยเด็ก ผลกระทบมันจะสะสมและแก้ไขยากมากทีหลัง บางทีเราก็มองข้ามอะไรที่มันพื้นฐานเกินไป นี่แหละที่ฉันสนใจว่าสิ่งเล็กๆ แบบนี้มันกำหนดอนาคตได้จริง

ผลกระทบจากการขาดไอโอดีนไม่ได้มีแค่นั้น ยังมีประเด็นอื่นๆ ที่สำคัญไม่แพ้กัน

  • การพัฒนาสมองและระบบประสาทในทารกและเด็กเล็กจะบกพร่องถาวร ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ไอคิวต่ำ
  • ฮอร์โมนไทรอยด์ที่สร้างจากไอโอดีน ควบคุมอัตราการเผาผลาญพลังงาน (metabolism) ของร่างกาย หากขาด จะทำให้รู้สึกอ่อนเพลีย น้ำหนักขึ้นง่าย และเชื่องช้า
  • การเจริญเติบโตของร่างกายโดยรวมชะงัก ทั้งความสูงและพัฒนาการทางกายภาพ
  • ในหญิงตั้งครรภ์ เสี่ยงต่อการแท้งบุตร คลอดก่อนกำหนด และลูกมีความพิการแต่กำเนิด
  • แหล่งไอโอดีนหลัก คือเกลือเสริมไอโอดีน อาหารทะเล เช่น ปลาทะเล กุ้ง หอย และสาหร่าย
  • กลุ่มเสี่ยง ได้แก่ หญิงตั้งครรภ์ หญิงให้นมบุตร เด็กเล็ก และผู้ที่อาศัยในพื้นที่ที่ดินขาดไอโอดีน

เมื่อร่างกายขาดสารไอโอดีน หรือได้รับไม่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย จะทำให้เกิดโรคใด

ขาดไอโอดีน? ง่ายๆ เลย

  • เด็กแรกเกิด:ต่อมไทรอยด์โต หงอยเหงา พร่องฮอร์โมน
  • โตมาแล้ว:คอพอก อีกนั่นแหละ สมองช้า อารมณ์วูบวาบ

เพิ่มเติม:

  • ไอโอดีนจำเป็นต่อการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ควบคุมการเผาผลาญ พัฒนาสมอง
  • ขาดหนักๆ ในเด็ก = สมองพัฒนาไม่เต็มที่ ปัญญาอ่อน ถาวร
  • ผู้ใหญ่ = อ่อนเพลีย เฉื่อยชา สมาธิสั้น
  • แหล่งไอโอดีนชั้นดี: เกลือเสริมไอโอดีน อาหารทะเล สาหร่าย

ทำไมการเฝ้าระวังภาวะการขาดสารไอโอดีนในเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดารถึงมีความสำคัญมาก

คือมันสำคัญมากจริงๆ เลยแหละ การเฝ้าระวังเรื่องขาดไอโอดีนในเด็กๆ ที่อยู่ห่างไกลเนี่ย

  • ไอโอดีนจำเป็นต่อสมองเด็ก สมองเด็กตั้งแต่ยังอยู่ในท้องแม่ ยัน 2-3 ขวบ ต้องการไอโอดีนสุดๆ เพื่อสร้างระบบประสาทแล้วก็เซลล์สมอง ถ้าขาดไปนะ เซลล์สมองมันก็เกิดน้อยลง ไม่แน่นพอ ส่งผลยาวไปจนโตเลย

  • กระทบ IQ ผลคือ สติปัญญา หรือ IQ ของเด็กๆ ในพื้นที่ที่ขาดไอโอดีนจะต่ำกว่าค่าเฉลี่ย เห็นๆ เลย

ทำไมถิ่นทุรกันดารถึงเสี่ยง?

  • ดินมีไอโอดีนน้อย: พวกพื้นที่ภูเขาสูงๆ หรือห่างไกลมากๆ ดินมันจะมีไอโอดีนน้อยตามธรรมชาติ ทำให้พืชผักที่ปลูกหรือสัตว์ที่เลี้ยงในแถบนั้นมีไอโอดีนต่ำไปด้วย
  • อาหารการกิน: คนที่อยู่ถิ่นทุรกันดารมักจะกินอาหารที่หาได้ในท้องถิ่นเป็นหลัก ไม่ค่อยได้กินอาหารทะเล ซึ่งเป็นแหล่งไอโอดีนชั้นดี
  • การเข้าถึงข้อมูล: บางทีก็ขาดความรู้เรื่องความสำคัญของไอโอดีน หรือไม่รู้ว่าจะหาแหล่งไอโอดีนจากไหน

ผลกระทบระยะยาว

  • การเรียนรู้ช้า: เด็กที่ขาดไอโอดีนอาจจะเรียนรู้ช้ากว่าเพื่อน
  • มีปัญหาการตัดสินใจ: อาจจะตัดสินใจอะไรได้ไม่ดีเท่าที่ควร
  • ปัญหาต่อระบบสืบพันธุ์: ในระยะยาวอาจมีผลกระทบต่อระบบสืบพันธุ์ด้วยนะ

สิ่งที่เราทำได้

  • การเสริมไอโอดีน: รัฐบาลหรือหน่วยงานต่างๆ ก็จะมีการให้เกลือเสริมไอโอดีน หรือยาเม็ดไอโอดีนแก่เด็กๆ ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยง
  • การให้ความรู้: สำคัญมากคือต้องให้ความรู้กับพ่อแม่ผู้ปกครองด้วย ว่าไอโอดีนสำคัญยังไง แล้วหาได้จากไหนบ้าง