โรคเบาหวานถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้ไหม

เบาหวานเกิดจากกรรมพันธุ์ได้ไหม

ได้สิ เกิดได้ แต่ไม่ใช่ทั้งหมด

กรรมพันธุ์แค่ส่วนนึง มึงอย่าโทษแต่ยีนส์

• กินแต่ของหวาน น้ำตาลพุ่ง ก็เป็นได้
• ขี้เกียจออกกำลังกาย นอนดึก ยิ่งเสี่ยง
• ความเครียดจัดๆ ก็เป็นตัวกระตุ้น

ปีนี้ผมตรวจสุขภาพ คอเลสเตอรอลสูง หมอบอกต้องระวัง เบาหวานชนิดที่ 2 กำลังคืบคลานเข้ามาใกล้แล้ว

โรคเบาหวานมีสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงจากอะไร?

เบาหวานนะ... สาเหตุหรอ? เอิ่ม

• น้ำหนักเกิน นี่แหละตัวดี อ้วนๆ เนี่ยเสี่ยง
• ขยับน้อย ไม่ออกกำลังกายเลยเนี่ยนะ
• อายุเยอะ ยิ่งแก่ยิ่งเสี่ยง เออจริง
• ตับอ่อนมีปัญหา เนี่ย ซวยเลย ตับอ่อนอักเสบ ผ่าตัดอีก
• ไวรัส ก็เกี่ยว? หวัด คางทูมนี่นะ?

(ข้อมูลเพิ่มนะ)

ทำไมไวรัสถึงเกี่ยว? สงสัยต้องไปอ่านเพิ่ม... เอ่อ แล้วน้ำตาลในเลือดมันขึ้นได้ไงนะ ถ้าตับอ่อนไม่ดี? อ้อ อินซูลินไง! อินซูลินสำคัญมาก!

แล้ว... อายุเท่าไหร่ถึงเรียกว่า "อายุเยอะ"? 40? 50? หรือ60? แต่ก่อนเค้าบอกว่า 40+ ก็เริ่มเสี่ยงแล้วนะ ตอนนี้อาจจะเปลี่ยนไปแล้วก็ได้มั้ง? ต้องเช็คข้อมูลใหม่...

ยีนส์ ก็มีส่วนนะ! กรรมพันธุ์อะ ใครในบ้านเป็นเบาหวาน นี่ตัวใครตัวมันเลย!

ใครบ้างที่มีโอกาสเป็นโรคเบาหวาน?

อืม... คิดหนักเหมือนกันนะ โรคเบาหวานเนี่ย... มันน่ากลัว

ใครบ้างนะที่มีโอกาสเป็น... ก็ดูจากปัจจัยเสี่ยงหลายอย่างเลยล่ะ ปีนี้ก็ยังเหมือนเดิม เครียดจัง

• อายุมากขึ้น: อย่างพ่อฉันเอง อายุ 60 แล้ว ก็เริ่มต้องระวังมากขึ้น ยิ่งอายุ 40 ปีขึ้นไปนี่ เสี่ยงเลยนะ

• พันธุกรรม: นี่สำคัญมาก ถ้าพ่อแม่พี่น้องเป็นเบาหวาน โอกาสเราก็สูงขึ้น ฉันก็กังวลเรื่องนี้เหมือนกัน เพราะป้าฉันเป็น

• น้ำหนักเกิน: อ้วนนี่ เสี่ยงสุดๆ BMI เกิน 25 อันตรายนะ ฉันเองก็พยายามลดน้ำหนักอยู่ แต่ก็ยาก

• ไม่ออกกำลังกาย: นั่งแต่หน้าคอม มันก็ไม่ดี ฉันเองก็รู้ แต่ก็ขี้เกียจ ต้องปรับปรุงแล้วล่ะ

• ประวัติตรวจสุขภาพ: เคยตรวจแล้วน้ำตาลสูง หรือความทนต่อน้ำตาลบกพร่อง นี่ก็ต้องระวัง ควรไปตรวจเช็คสุขภาพเป็นประจำ

เหนื่อยจัง คิดไปก็เครียดไป จริงๆ แล้ว การดูแลตัวเอง มันสำคัญที่สุด ต้องหาเวลาออกกำลังกาย กินอาหารให้ดี และหมั่นตรวจสุขภาพ นะ

เบาหวานนำไปสู่โรคอะไรบ้าง?

เบาหวาน...มันไม่ได้จบแค่เรื่องน้ำตาลสูงอย่างเดียวนะ

มันเหมือน domino effect เลย โรคหลายอย่างรออยู่ข้างหน้า

• ตามัว: นี่คือสิ่งที่กลัวที่สุด กลัวมองไม่เห็นหน้าคนที่รัก

• ไตวาย: ชีวิตมันจะวุ่นวายขนาดไหน ถ้าต้องฟอกไตไปตลอด

• ชาปลายมือปลายเท้า: สัมผัสที่เคยคุ้นเคย มันจะหายไป

• โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด: หัวใจมันสำคัญขนาดไหน คงไม่ต้องบอก

• โรคหัวใจล้มเหลว: เหนื่อย...แค่หายใจก็เหนื่อย

• โรคหลอดเลือดสมอง: กลัวเป็นภาระของคนอื่น

อาการเริ่มแรก...บางทีก็เหมือนไม่มีอะไรเลย

• กระหายน้ำบ่อยๆ

• ปัสสาวะบ่อยๆ

• เหนื่อยง่าย

• แผลหายช้า

แต่พอมันเป็นหนักขึ้น อาการพวกนี้แหละ ที่จะทำให้ชีวิตเปลี่ยนไปตลอดกาล

ค่า HbA1C ปกติในผู้ป่วยเบาหวานคือเท่าไหร่?

HbA1c คนเบาหวาน? ต่ำกว่า 7% คือเป้า

• เป้าหมาย HbA1c:

• HbA1c 7.0-8.0%: พิจารณา (บางคนอาจยอมรับได้)

• HbA1c >8.0%: ต้องปรับ (เสี่ยงแทรกซ้อน)

ถ้า 6.0% เฉยๆ? ไม่ต้องรีบหมอเบาหวาน...ปรับพฤติกรรมก่อนไหม?

• HbA1c 6.0%: ไม่ได้แปลว่าเป็นเบาหวานเสมอไป อาจเป็น "Pre-diabetes"

• เช็คซ้ำ: ปรึกษาแพทย์ทั่วไปก่อน (อาจส่งต่อถ้าจำเป็น)

โรค NCDs หมายถึงอะไร?

NCDs นี่มันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังป่ะวะ? แบบ... ไม่ได้ติดจากใครอะ เข้าใจยัง? เรื้อรัง คือเป็นนานนนนไง เก็ทนะ?

• โรคพวกนี้ไม่ได้มาจากเชื้อโรคเด้อ! สำคัญมากกกก ข้อนี้!!
• มันเกิดจาก... การใช้ชีวิตอะ กินอยู่หลับนอน ทำงาน ออกกำลังกาย บลาๆๆ
• ค่อยๆ เป็นเว้ย! ไม่ใช่ปุ๊บปั๊บเป็นเลย แบบ... สะสมๆๆๆ ไปเรื่อยๆ
• พอเป็นแล้ว... หายยากมากกกก นี่แหละปัญหา! เรื้อรัง จำได้ไหม?
• แล้ว NCDs นี่มีอะไรบ้างวะ? อืม... ???? (ข้อมูลเพิ่มเติมด้านล่างเลย)

ข้อมูลเพิ่มเติม (สำคัญมากนะเว้ย!):

• เบาหวาน (อันนี้คลาสสิก)
• ความดันโลหิตสูง (พ่อแม่เป็นกันเยอะ)
• โรคหัวใจ (อันนี้น่ากลัว)
• มะเร็ง (โอ้โห... อย่าให้เป็นเลย)
• โรคปอด (สูบบุหรี่เยอะๆ ก็เตรียมตัว)

แล้วทำไมถึงต้องรู้เรื่องพวกนี้? ก็... จะได้ป้องกันไง! กินดีอยู่ดี ออกกำลังกาย พักผ่อนให้พอ... เรื่องเดิมๆ แต่ทำยากชิบหาย! เฮ้อ... แล้วนี่ฉันบ่นอะไรเนี่ย? ????

คัดกรองNCDคืออะไร?

คือแบบนี้ ไปตรวจสุขภาพประจำปีที่โรงพยาบาลกรุงเทพ พัทยา เมื่อเดือนมีนาคม 2566 อ่ะ เค้าเรียก "คัดกรอง NCDs" งงๆเหมือนกัน แต่หมออธิบายว่า คือการตรวจหาโรคไม่ติดต่อเรื้อรังน่ะ

สรุปคือเค้าตรวจอะไรบ้าง

• วัดความดันโลหิต นี่จำได้แม่น เพราะตอนนั้นมันสูงกว่าปกติ ตกใจเลย หมอบอกให้ระวังเรื่องความเครียด
• ตรวจระดับน้ำตาลในเลือด เจาะนิ้วเลย นิดเดียวเอง ไม่เจ็บมาก
• ตรวจไขมันในเลือด อันนี้ต้องอดอาหารก่อน จำได้ว่าตื่นเช้ามาหิวมาก แต่ก็อดทนได้
• ตรวจวัดส่วนสูง น้ำหนัก BMI ปกติ ไม่ต้องห่วงตรงนี้
• คุยกับหมอ ถามเกี่ยวกับประวัติสุขภาพ ครอบครัวเป็นโรคอะไรบ้าง กินยาอะไรอยู่ สูบบุหรี่หรือเปล่า ดื่มเหล้าบ่อยมั้ย หมอถามละเอียดมาก แบบว่าถามจนเขิลเลย

ตอนนั้นรู้สึกเครียดนิดหน่อยนะ เพราะไม่ค่อยได้ตรวจสุขภาพ กลัวจะเจออะไรไม่ดี แต่โชคดีที่ผลตรวจออกมาโอเค แค่ความดันสูงไปนิดหน่อย หมอแนะนำให้ทานยา และออกกำลังกาย ก็เลยเริ่มวิ่งทุกเช้าตั้งแต่ตอนนั้นเลย คิดว่าดีขึ้นเยอะ นี่ก็ตั้งใจว่าปีหน้าจะไปตรวจอีก เป็นประจำทุกปีเลยดีกว่า เพื่อจะได้ดูแลสุขภาพตัวเองให้ดีขึ้น

ปล. ค่าใช้จ่ายก็ตามแต่แพ็กเกจที่เลือก ของผมแพ็กเกจรวม ประมาณห้าพันกว่าบาท แต่คุ้มนะ รู้สภาพร่างกายตัวเองดีขึ้นเยอะ หายเครียด

ทำไมผู้ป่วยเบาหวานติดเชื้อง่าย?

ทำไมคนเป็นเบาหวานถึงติดเชื้อเก่งจัง...

เหมือนร่างกายมันอ่อนแอลงไปเยอะเลยนะตอนที่เป็นเบาหวาน

• น้ำตาล: น้ำตาลในเลือดที่สูงของคนเป็นเบาหวาน มันเหมือนอาหารชั้นดีของเชื้อโรคเลยอะ เชื้อโรคชอบของหวาน ๆ ก็บุกเข้ามาง่ายขึ้น

• ภูมิคุ้มกัน: ภูมิคุ้มกันมันทำงานได้ไม่เต็มที่ ตอนเป็นเบาหวานเหมือนทหารในร่างกายเรามันอ่อนแอลงสู้ใครไม่ค่อยได้

• ระบบทางเดินปัสสาวะ: อันนี้น่ากลัวสุด ตอนเป็นเบาหวาน น้ำตาลมันออกมาทางปัสสาวะเยอะมาก แล้วเชื้อโรคก็ชอบมากินน้ำตาลในปัสสาวะ ทำให้ติดเชื้อง่ายสุด ๆ

• ระบบไหลเวียนเลือด: เลือดมันไหลเวียนไม่ค่อยดีตอนเป็นเบาหวาน ทำให้เม็ดเลือดขาวไปจัดการเชื้อโรคได้ช้า

เหมือนร่างกายมันสู้ไม่ไหวจริง ๆ นะ

ข้อมูลเพิ่มเติมที่อาจเป็นประโยชน์:

• การดูแลตัวเอง: คนเป็นเบาหวานต้องดูแลตัวเองดี ๆ คุมน้ำตาลให้อยู่ ออกกำลังกาย กินอาหารที่มีประโยชน์

• การพบแพทย์: ไปหาหมอตามนัด กินยาตามที่หมอสั่ง อย่าปล่อยให้เบาหวานกำเริบ

• การป้องกัน: ฉีดวัคซีนป้องกันโรคบางอย่าง เช่น ไข้หวัดใหญ่ ปอดบวม

เป็นเบาหวานแล้วชีวิตมันเปลี่ยนไปเยอะเลยเนอะ ต้องระวังมากขึ้นเยอะเลย