บรรลุนิติภาวะ นับอย่างไร

[บรรลุนิติภาวะ นับอย่างไร]: อายุครบ 20 ปีบริบูรณ์

บรรลุนิติภาวะ นับอย่างไร เป็นเรื่องสำคัญต่อการทำนิติกรรมสัญญาต่างๆ เพื่อป้องกันความผิดพลาดทางกฎหมายที่ส่งผลต่อทรัพย์สินส่วนตัว. การทำความเข้าใจเกณฑ์อายุดังกล่าวช่วยรักษาผลประโยชน์และสิทธิหน้าที่ตามระเบียบสังคมอย่างถูกต้องชัดเจน. ศึกษาข้อมูลพื้นฐานเพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการใช้ชีวิตในฐานะผู้ใหญ่ที่รับผิดชอบต่อตนเอง.

บรรลุนิติภาวะคืออะไรและทำไมการนับให้ถูกถึงสำคัญกว่าที่คุณคิด

บรรลุนิติภาวะคืออะไร อายุเท่าไหร่ คือภาวะที่บุคคลพ้นจากการเป็นผู้เยาว์และมีความสามารถในการทำนิติกรรมต่างๆ ได้ด้วยตนเองอย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องขอความยินยอมจากผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้ปกครองอีกต่อไป หลายคนคิดว่าแค่ตื่นมาในวันเกิดปีที่ 20 ก็จบเรื่อง - แต่ความจริงแล้วมีรายละเอียดการนับที่หากพลาดไปแม้แต่วันเดียวอาจทำให้นิติกรรมสำคัญของคุณกลายเป็นโมฆียะได้ทันที

ในประเทศไทย บรรลุนิติภาวะตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนโดยแบ่งออกเป็น 2 กรณีหลัก คือการบรรลุนิติภาวะตามเกณฑ์อายุและการบรรลุนิติภาวะโดยการสมรส อย่างไรก็ตาม มีจุดบอดสำคัญหนึ่งจุดในการนับวันเกิดที่คนส่วนใหญ่มักเข้าใจผิด และผมจะเฉลยเรื่องนี้ในหัวข้อการนับอายุแบบวันชนวันด้านล่างนี้ครับ

วิธีที่ 1: การนับอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์แบบวันชนวัน

การบรรลุนิติภาวะโดยอายุจะเกิดขึ้นเมื่อบุคคลนั้นมี อายุบรรลุนิติภาวะในประเทศไทย ครบ 20 ปีบริบูรณ์ ซึ่งถือเป็นเกณฑ์มาตรฐานสากลที่ใช้ในหลายประเทศรวมถึงไทย โดยปัจจุบันประชากรกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ก้าวเข้าสู่วัยบรรลุนิติภาวะในแต่ละปีมีสัดส่วนประมาณ 1.2% ถึง 1.5% ของประชากรทั้งหมด การถึงเกณฑ์นี้^[1] หมายความว่าคุณมีสิทธิขาดในการทำสัญญาซื้อขายกู้ยืมเงิน หรือทำพินัยกรรมได้โดยไม่ต้องผ่านความเห็นชอบจากใคร

ผมขอบอกตามตรงว่า ตอนผมอายุ 19 ปี ผมเคยเกือบพลาดเซ็นสัญญาเช่าคอนโดล่วงหน้าเพียงแค่ 2 วันก่อนวันเกิด เพราะคิดว่า อีกแค่ 2 วันเอง ไม่เป็นไรหรอก แต่ความจริงแล้วกฎหมายไทยเคร่งครัดมาก การนับอายุ บรรลุนิติภาวะ นับอย่างไร ให้นับตั้งแต่วันเกิดปีที่ 20 เป็นต้นไป (เริ่มนับตั้งแต่เวลา 00.01 น. ของวันคล้ายวันเกิด) ไม่ใช่รอให้ถึงวันรุ่งขึ้นหรือนับตามเวลาเกิดในสูติบัตร หากคุณเกิดวันที่ 1 มกราคม คุณจะบรรลุนิติภาวะทันทีเมื่อเวลาผ่านไปถึงหลังเที่ยงคืนของวันที่ 31 ธันวาคมเข้าสู่วันที่ 1 มกราคมปีที่ 20

กฎการนับวันตามกฎหมายแพ่ง

การนับระยะเวลาในทางกฎหมายมักจะไม่นับวันแรกของเหตุการณ์นั้นๆ รวมเข้าด้วยกัน ยกเว้นแต่จะเป็นเรื่องของการนับอายุบุคคลที่ให้นับวันเกิดรวมเข้าไปด้วยทันที ซึ่งจุดนี้เองที่สร้างความสับสนบ่อยครั้ง สรุปง่ายๆ คือ: วันที่ 1 มกราคม 2549: วันเกิดของคุณ วันที่ 1 มกราคม 2569: วันที่คุณบรรลุนิติภาวะ ไม่ง่ายอย่างที่คิดใช่ไหม? หากนับผิดเพียงเสี้ยววินาที สัญญาที่คุณเซ็นอาจถูกบอกล้างได้ภายหลัง

วิธีที่ 2: การบรรลุนิติภาวะด้วยการสมรส

การสมรสทำให้บรรลุนิติภาวะหรือไม่ นี่คือทางลัดทางกฎหมายที่ทำให้บุคคลบรรลุนิติภาวะได้แม้จะยังอายุไม่ถึง 20 ปี โดยเงื่อนไขสำคัญคือชายและหญิงต้องมีอายุครบ 17 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปและทำการสมรสที่ชอบด้วยกฎหมาย การสมรสที่ชอบด้วยกฎหมายในที่นี้หมายถึง การจดทะเบียนสมรส ต่อหน้าเจ้าพนักงานเท่านั้น การจัดงานแต่งงานตามประเพณีหรือการอยู่กินฉันสามีภรรยาโดยไม่จดทะเบียนไม่ส่งผลให้บรรลุนิติภาวะแต่อย่างใด

ผู้เยาว์บรรลุนิติภาวะเมื่อใด ข้อมูลที่น่าสนใจพบว่า ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา อัตราการสมรสของผู้ที่มีอายุระหว่าง 17 ถึง 19 ปีในประเทศไทยลดลงอย่างมีนัยสำคัญ^[2] เนื่องจากค่านิยมการศึกษาต่อที่ยาวนานขึ้น อย่างไรก็ตาม กฎหมายยังเปิดช่องไว้ว่าหากมีเหตุอันสมควร เช่น การตั้งครรภ์ ศาลอาจอนุญาตให้เด็กที่มีอายุต่ำกว่า 17 ปีทำการสมรสได้ ซึ่งเมื่อศาลอนุญาตและจดทะเบียนแล้ว บุคคลนั้นจะบรรลุนิติภาวะทันทีและคงสถานะนี้ไว้ตลอดไปแม้ภายหลังจะหย่าขาดจากกันก็ตาม

จำที่ผมบอกเรื่องจุดบอดได้ไหม? นี่คือส่วนที่สำคัญที่สุด: การบรรลุนิติภาวะโดยการสมรสจะไม่มีวันย้อนกลับ หากคุณอายุ 18 ปี จดทะเบียนสมรสจนบรรลุนิติภาวะแล้ว และต่อมาหย่าร้างกัน คุณจะยังคงบรรลุนิติภาวะต่อไป ไม่กลับไปเป็นผู้เยาว์อีกรอบ เรื่องนี้สำคัญมากเวลาทำธุรกรรมเพราะคุณไม่ต้องกลับไปขออนุญาตพ่อแม่รอบสอง

สิทธิและความรับผิดชอบที่เปลี่ยนไปหลังบรรลุนิติภาวะ

เมื่อคุณผ่านเส้นแบ่งของการบรรลุนิติภาวะแล้ว โลกทางกฎหมายของคุณจะกว้างขึ้นอย่างมหาศาล สิทธิหลักๆ ที่คุณจะได้รับทันทีประกอบด้วย: 1. การทำนิติกรรมสัญญา: ซื้อรถ ซื้อบ้าน กู้เงินธนาคาร หรือสมัครบัตรเครดิตได้ด้วยชื่อตนเอง 2. การทำพินัยกรรม: จัดการทรัพย์สินล่วงหน้าได้ตามเจตนารมณ์ 3. การประกอบอาชีพ: สามารถเซ็นสัญญาจ้างงานหรือประกอบธุรกิจส่วนตัวได้โดยสมบูรณ์ 4. สิทธิทางการเมือง: การมีสิทธิเลือกตั้ง (ซึ่งปกติเกณฑ์อายุคือ 18 ปี แต่การเป็นผู้บรรลุนิติภาวะจะช่วยเรื่องความเข้าใจสิทธิหน้าที่ได้ดีขึ้น)

แต่สิทธิมาพร้อมความรับผิดชอบที่หนักอึ้ง ในการทำความเข้าใจว่า บรรลุนิติภาวะ นับอย่างไร ในฐานะผู้บรรลุนิติภาวะ หากคุณทำผิดสัญญาหรือก่อความเสียหายแก่ผู้อื่น คุณต้องรับผิดชอบด้วยทรัพย์สินของตนเองทั้งหมด พ่อแม่หรือผู้ปกครองไม่ต้องร่วมรับผิดชอบเหมือนตอนที่คุณยังเป็นผู้เยาว์อีกต่อไป นี่คือโลกของผู้ใหญ่ที่แท้จริง - ยอมรับเถอะว่ามันก็น่ากลัวอยู่บ้างในตอนแรก

ตารางเปรียบเทียบการบรรลุนิติภาวะ 2 รูปแบบ

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน เรามาสรุปความแตกต่างระหว่างการบรรลุนิติภาวะตามเกณฑ์อายุและการสมรสกันครับ

โดยเกณฑ์อายุ

1. ต่ำ เป็นไปตามธรรมชาติ
2. นับวันเวลาตามอายุที่ผ่านไปตั้งแต่วันเกิด
3. ไม่มี (อายุย้อนกลับไม่ได้)
4. ต้องมีอายุครบ 20 ปีบริบูรณ์

โดยการสมรส (จดทะเบียน)

1. สูง ต้องมีการยินยอมหรือคำสั่งศาล
2. ต้องจดทะเบียนสมรสอย่างถูกต้องตามกฎหมาย
3. หากหย่าร้าง สถานะบรรลุนิติภาวะยังคงอยู่
4. 17 ปีบริบูรณ์ (หรือต่ำกว่าหากศาลอนุญาต)

บทเรียนการนับอายุของเอก: เมื่อสัญญาเกือบเป็นโมฆะ

เอก เป็นนิสิตมหาวิทยาลัยในกรุงเทพฯ ที่ต้องการทำสัญญาเช่าซื้อรถจักรยานยนต์คันแรกเพื่อใช้เดินทางไปเรียน เขาเกิดวันที่ 15 พฤษภาคม และได้ตัดสินใจไปโชว์รูมเพื่อเซ็นสัญญาในวันที่ 14 พฤษภาคม ซึ่งเป็นหนึ่งวันก่อนวันเกิดปีที่ 20 ของเขาพอดี

ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อพนักงานสินเชื่อตรวจสูติบัตรแล้วพบว่าเอกยังอายุไม่ครบ 20 ปีบริบูรณ์จนกว่าจะถึงเที่ยงคืนวันนี้ เอกพยายามอ้อนวอนว่า 'แค่ไม่กี่ชั่วโมงเองพี่' แต่พนักงานยืนยันว่าเซ็นวันนี้สัญญาจะเป็นโมฆียะเพราะไม่มีลายเซ็นผู้ปกครองยินยอม

เอกจึงตัดสินใจรอและกลับมาอีกครั้งในเช้าวันที่ 15 พฤษภาคม ทันทีที่เขาก้าวเข้าสู่โชว์รูมในวันเกิด เขาพบว่าสามารถเซ็นชื่อได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องตามคุณพ่อมาเซ็นรับรองให้วุ่นวายเหมือนเมื่อวาน

ผลคือสัญญาของเขาถูกต้องตามกฎหมาย 100% เอกได้รับรถในวันนั้นพอดี และได้เรียนรู้ว่าวินาทีที่ก้าวข้ามเที่ยงคืนวันเกิดปีที่ 20 คือวินาทีที่เขากลายเป็นผู้ใหญ่ที่มีอำนาจตัดสินใจทางการเงินด้วยตัวเองอย่างสมบูรณ์