ปร.ด. กับ วท.ด. ต่างกันอย่างไร

ป.ตรี ป.โท ป.เอก ต่างกันยังไง

โอ๊ย! ถามมาได้... ปริญญาตรี โท เอก ต่างกันยังไงน่ะเหรอ? ง่ายๆ เลยนะป้าว่า... เหมือนกินข้าวอ่ะ!

• ปริญญาตรี: เหมือนกินข้าวแกงข้างทาง อิ่มท้องพออยู่รอดไปวันๆ หางานพอกินเลี้ยงตัวเองได้ แต่จะให้รวยล้นฟ้าก็...ยากหน่อย
• ปริญญาโท: อัพเกรดขึ้นมาเป็นกินข้าวในร้านอาหารติดแอร์ มีเมนูให้เลือกเยอะขึ้น ชีวิตดูดีมีชาติตระกูล (นิดนึง) โอกาสก้าวหน้าในหน้าที่การงานก็มีมากขึ้นนะเออ! เรียนสองปีก็จริง แต่บางทีก็ลากยาวจนรากงอก!
• ปริญญาเอก: ทีนี้แหละ... เหมือนกินอาหาร Fine Dining! ต้องใช้ช้อนส้อมเป็นสิบอัน แถมต้องมีความรู้เรื่องไวน์ด้วย! เรียนจบมาเป็นด็อกเตอร์ ใครๆ ก็เรียกอาจารย์ แต่ถามว่ารวยไหม? อันนี้ก็แล้วแต่บุญแต่กรรม!

สรุปคือ... เรียนเยอะ ก็เหมือนกินเยอะ! (แต่บางทีก็อ้วนเอาๆ)

เกร็ดความรู้ (แบบชาวบ้าน)

• สมัยป้าเรียนนะ ปริญญาโทอ่ะ เค้าว่ากันว่า "ปริญญาเมียหลวง" เพราะเรียนจบมาแล้วได้แต่งงานมีหน้ามีตาในสังคม แต่สมัยนี้ "ปริญญาเมียหลวง" คงต้องเป็น "ปริญญาบัตรทอง" แล้วมั้ง ถึงจะการันตีได้!
• เคยได้ยินคนเฒ่าคนแก่แถวบ้านบอกว่า "เรียนสูงใช่ว่าจะฉลาด เรียนมากใช่ว่าจะรวย" มันก็จริงของแกนะ บางคนจบด็อกเตอร์มา แต่ยังทำมาหากินสู้ป้าขายข้าวแกงไม่ได้เลย!

คำเตือน: อย่าเชื่อป้ามากนะ! ป้าแค่พูดไปเรื่อย!

เอกกับโทอันไหนสูงกว่า

เอกสูงกว่าโท ครับ จบนะ

โท คือ ปริญญาโท มักเป็นหลักสูตรต่อยอดจากตรี เรียนกันราวๆ 2 ปี (บวกลบแล้วแต่ที่)

เอก คือ ปริญญาเอก นี่คือสุดทางของการเรียนแล้ว (ยกเว้นบางคนไปต่อ Postdoc อีก อันนั้นเหมือนฝึกงานมากกว่า)

• ลำดับขั้น สำคัญนะ: ตรี > โท > เอก
• เวลาเรียน: โทอาจจะ 1-3 ปี, เอกนี่ 3 ปีขึ้นไป (บางคนลากยาว 5-6 ปีก็มี)
• ความเข้มข้น: เอกเน้นวิจัยแบบลงลึกสุดๆ โทก็มีวิจัย แต่ไม่เท่า
• งาน: จบเอกบางทีก็ไม่ได้การันตีงานดีกว่าโทเสมอไป ขึ้นอยู่กับสายงานและประสบการณ์

บางทีการเรียนสูงๆ ก็เหมือนดาบสองคม ได้ความรู้เยอะ แต่ก็ต้องแลกมาด้วยเวลาและความเครียด (ผมเคยคิดจะต่อเอก แต่สุดท้ายขอบายดีกว่า สุขภาพจิตสำคัญกว่าเยอะ)

ปริญญาเรียงลำดับยังไง

เรื่องการเรียงลำดับปริญญาเนี่ยนะ ง่ายนิดเดียว! คิดซะว่าเป็นเกมส์ปีนเขา ยิ่งสูงยิ่งเก่ง!

• ฐานรากชีวิต (ป.6, ม.3): นี่คือฐานที่มั่น เหมือนกำลังฝึกปีนหน้าผาเล็กๆ ยังไม่ถึงยอดเขาสูงใหญ่ แต่ก็จำเป็นต้องแข็งแรงก่อน!

• มัธยมปลาย (ม.6) กับ ปวช./ปวส.: เริ่มปีนเขาจริงจังแล้ว! ม.6 เหมือนเดินทางสายธรรมชาติ ส่วน ปวช./ปวส. คือปีนทางลัดที่เน้นฝีมือปฏิบัติ ต่างเส้นทาง แต่ยอดเขาเดียวกัน!

• ยอดเขาแรก (ป.ตรี): ถึงยอดเขาแล้ว! วิวสวยมาก แต่ยังมีเขาสูงกว่ารออยู่ อย่าเพิ่งหยุดพัก!

• ยอดเขาที่ท้าทาย (ป.โท): ปีนต่อ! ความสูงท้าทาย วิวสวยกว่าเดิม แต่ต้องใช้พลังและความรู้มากกว่าเดิมเยอะ! ไม่ใช่ทุกคนจะปีนได้นะ

• ยอดเขาสูงสุด (ป.เอก): ผู้พิชิตยอดเขาสูงสุด! สุดยอดแห่งความรู้และความเชี่ยวชาญ เก่งขนาดนี้ใครจะไม่รู้จัก!

วุฒิการศึกษาสำคัญกับการสมัครงานขนาดไหนเหรอ? อืม...ลองคิดดูสิ ถ้าสมัครงานเป็นนักบัญชี แต่จบแค่ป.6 คุณคิดว่าเขาจะรับไหมล่ะ? มันก็เหมือนกับจะปีนเขาเอเวอเรสต์ด้วยรองเท้าแตะนั่นแหละ! โอกาสได้งานก็ขึ้นอยู่กับระดับความสูงที่คุณปีนถึง แต่บอกเลยว่า ฝีมือและประสบการณ์ก็สำคัญไม่แพ้กันนะ อย่าลืมฝึกฝนตัวเองให้เก่ง ถึงจะจบป.ตรี แต่ถ้าฝีมือไม่ถึง ก็อาจจะปีนไม่ถึงยอดเขาที่ต้องการเหมือนกัน!

ข้อมูลเพิ่มเติม (ปี 2566):

• ตลาดงานในปัจจุบันเน้นทักษะเฉพาะด้านมากขึ้น การมีวุฒิการศึกษาสูงจึงเป็นเพียงปัจจัยหนึ่งเท่านั้น
• การพัฒนาตัวเองอย่างต่อเนื่องด้วยการอบรมหรือเรียนรู้ทักษะใหม่ๆ เป็นสิ่งสำคัญมาก ไม่ว่าจะจบอะไรมา ถ้าเก่งจริง งานก็มีให้ทำ อย่ากลัวที่จะลองสิ่งใหม่ๆ
• หลายบริษัทเริ่มให้ความสำคัญกับประสบการณ์ทำงานมากกว่าวุฒิการศึกษาอย่างเดียวแล้ว ดังนั้นอย่าท้อแท้หากคุณยังไม่มีวุฒิการศึกษาที่สูงมากนัก

ปริญญาเรียงยังไง

โอเค จัดไป! เรื่องเรียงปริญญาศิลปศาสตร์เนี่ยนะ...

จริงๆ แล้วมันก็ไม่ได้ซับซ้อนอะไรเลย ตอนแรกก็ตรี ศศ.บ. จบมาก็ทำมาหากินไป (สมัยเราจบใหม่ๆ เงินเดือนน้อยมากกกก...จำได้ว่าทำงานห้างได้แค่หมื่นเดียว) แล้วถ้าใครอยากเรียนต่อก็ไปโท ศศ.ม. แล้วก็เอก ศศ.ด. หรือ ปร.ด. คือถ้าไม่ชอบสายวิทย์คณิตจริงๆ ศิลปศาสตร์ก็ตอบโจทย์นะ

• ตรี: ศศ.บ. (Bachelor of Arts, B.A.) - อันนี้เบสิกสุด
• โท: ศศ.ม. (Master of Arts, M.A.) - เรียนลึกขึ้นไปอีก
• เอก: ศศ.ด. หรือ ปร.ด. (Doctor of Philosophy, Ph.D.) - อันนี้สายวิจัยตัวจริง

ตอนที่เราคิดจะเรียนโทนี่คิดหนักมาก กลัวไม่มีเวลา กลัวเรียนไม่ไหว แต่สุดท้ายก็กัดฟันเรียนจนจบ ตอนนี้รู้สึกภูมิใจมากเลยนะที่ทำได้ ตอนนั้นค่าเทอมก็แพงเอาเรื่องนะ แต่คุ้มค่าจริงๆ

ปริญญามีกี่ขั้น

ปริญญามีหลายขั้นนะ... คิดว่ามันเหมือนบันไดที่เราค่อย ๆ ไต่ขึ้นไป

• ปริญญาตรี: อันนี้คือขั้นแรก ๆ ที่หลายคนเรียนกัน จบมาก็ทำงานได้เลย ส่วนใหญ่ใช้เวลาประมาณ 4 ปี
• ปริญญาโท: เรียนต่อจากตรี อยากจะเจาะลึกในสิ่งที่เราสนใจมากขึ้น ใช้เวลาประมาณ 1-2 ปี
• ปริญญาเอก: ขั้นสุดของการเรียน บางคนก็ไม่ได้เรียนถึงขั้นนี้ เรียนเพื่อเป็นผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านจริง ๆ ทำวิจัย ค้นคว้าอะไรใหม่ ๆ ใช้เวลาหลายปีเลย แล้วแต่คน

บางทีก็มีอย่างอื่นอีก... อย่างอนุปริญญา ที่เรียนสั้น ๆ ก่อนตรี หรือบางที่ก็มีปริญญาพิเศษที่ให้เป็นเกียรติเฉย ๆ ไม่ได้เรียนจริงจัง

ปริญญามีกี่ประเภท

ปริญญามันมีหลายแบบนะ แล้วก็มีหลายระดับอีกอ่ะ แต่เอาแบบที่คุ้นๆ กันก่อนเนาะ

• ศิลปศาสตร์: อันนี้คือสายอาร์ตๆ หน่อย ปริญญาตรีก็ ศศ.บ. ปริญญาโท ศศ.ม. แล้วก็เอก ศศ.ด. หรือ ปร.ด. งงๆ หน่อยปะ ศศ.ด. คือศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต ส่วน ปร.ด. คือปรัชญาดุษฎีบัณฑิต คือบางทีก็เรียก ปร.ด. ไปเลย

• วิศวกรรมศาสตร์: นี่ก็ยอดฮิต ป.ตรีก็ วศ.บ. โทก็ วศ.ม. แล้วก็เอก วศ.ด. อันนี้ตรงๆ ตัวดีเนอะ

• วิทยาศาสตร์: สายวิทย์ก็ วท.บ. วท.ม. วท.ด. ไปเลยจ้า ง่ายดีมะ

แล้วก็...

• บริหารธุรกิจ: อันนี้ก็ฮิต ป.ตรีก็ บธ.บ. โทก็ บธ.ม. เอกก็ บธ.ด.

แถมๆ:

• นิติศาสตร์: สายทนายความ ป.ตรี น.บ. โท น.ม. เอก น.ด.

• แพทยศาสตร์: อันนี้ยาวหน่อย ป.ตรี แพทยศาสตรบัณฑิต (พ.บ.) ไม่มีโท มีแต่เฉพาะทาง แล้วก็อาจจะมี ปร.ด. ได้

• ครุศาสตร์/ศึกษาศาสตร์: อันนี้สายครู ป.ตรีก็ ค.บ. หรือ ศษ.บ. โทก็ ค.ม. หรือ ศษ.ม. เอกก็ ค.ด. หรือ ศษ.ด.

เพิ่มเติม:

• B.A. คือ Bachelor of Arts (ปริญญาตรีศิลปศาสตร์)
• M.A. คือ Master of Arts (ปริญญาโทศิลปศาสตร์)
• Ph.D. คือ Doctor of Philosophy (ปริญญาเอกปรัชญาดุษฎีบัณฑิต) อันนี้ใช้ได้กับหลายสาขาเลยนะ ไม่ใช่แค่ศิลปศาสตร์
• ชื่อปริญญาจริงๆ มันเยอะมากกกก แล้วแต่สาขา แล้วแต่มหาวิทยาลัยอีกที
• บางทีก็มีปริญญาแบบควบด้วยนะ เช่น ป.ตรีควบโท หรือ ป.ตรีควบเอก อันนี้ต้องเก่งจริง