เวลา ใช้จุดแบบไหน

9.00 น. อ่านอย่างไร

คืนนี้ก็นอนไม่หลับอีกแล้วนะ... นั่งคิดเรื่องเล็กๆ น้อยๆ แบบนี้แหละ บางทีมันก็วนอยู่ในหัว เรื่องเวลาเนี่ย... มันก็เป็นเรื่องที่แปลกดีนะ

9:00 น. เนี่ย ถ้าให้พูดจริงๆ ก็คือ เก้าโมงเช้า นั่นแหละ นี่คือที่ฉันใช้บ่อยที่สุดเลยนะ แต่บางที... ฉันก็ได้ยินคนแก่ๆ แถวบ้านพูดว่า สามโมง มันก็คือเก้าโมงเช้าเหมือนกันแหละ ตอนเด็กๆ นี่งงไปหมดเลยนะว่าทำไมถึงเรียกไม่เหมือนกัน

ส่วน 10:00 น. ก็คือ สิบโมงเช้า ตรงตัวเลย แต่ก็มีคนที่ใช้ สี่โมง นะ ไม่บ่อยเท่าสามโมง แต่ก็มีจริงๆ บางทีก็ต้องคิดนะว่า สี่โมงไหนกันแน่

และ 11:00 น. ก็คือ สิบเอ็ดโมงเช้า อันนี้ไม่ค่อยได้ยินใครเรียกเป็นห้าโมงแล้วนะ คนส่วนใหญ่เรียกสิบเอ็ดโมงเช้ากันหมดแล้ว

เรื่องจะพูดคำว่า "เช้า" หรือไม่พูดเนี่ย มันอยู่ที่บริบทจริงๆ นะ ถ้ามันรู้กันอยู่แล้วก็จะไม่พูด แต่ถ้าไม่แน่ใจ หรือเพิ่งคุยกันครั้งแรก ฉันก็ต้องถามนะว่า "เช้าหรือบ่าย" ให้มันชัดๆ ไปเลย ไม่อยากเข้าใจผิด

• คนแต่ละท้องที่พูดไม่เหมือนกันทั้งหมดหรอกนะ ฉันเคยเจอมาแล้ว บางที่ก็ยังใช้คำเรียกแบบโบราณมากๆ
• ความแตกต่างของช่วงเวลาเรียกในแต่ละท้องถิ่น:
  • ในเมืองใหญ่ ส่วนมากจะใช้ระบบ 24 ชั่วโมง หรือไม่ก็เรียกแบบ "เก้าโมงเช้า" "บ่ายสามโมง" ไปเลย
  • ตามต่างจังหวัด หรือผู้สูงอายุ จะยังคงใช้ระบบเรียกเวลาแบบดั้งเดิม เช่น หนึ่งโมง (7 โมงเช้า), สองโมง (8 โมงเช้า), สามโมง (9 โมงเช้า), สี่โมง (10 โมงเช้า), ห้าโมง (11 โมงเช้า) และ บ่ายโมง (13:00 น.), บ่ายสอง (14:00 น.)
  • บางถิ่นอาจมีคำเรียกที่เฉพาะเจาะจงต่างออกไปอีกเล็กน้อย แต่หลักๆ ก็วนเวียนอยู่กับสองแบบนี้
• สาเหตุของการเรียกที่ต่างกัน ส่วนหนึ่งมาจากการบอกเวลาในอดีตที่ใช้โมงยาม ซึ่งเริ่มนับตั้งแต่พระอาทิตย์ขึ้น และอีกส่วนคือการรับอิทธิพลจากระบบเวลาสากล
• คำถามซ้ำเพื่อความชัดเจน เป็นเรื่องปกติในสังคมไทย หากไม่แน่ใจว่าเป็นเวลาเช้า บ่าย หรือกลางคืน เพราะการเรียกบางครั้งอาจกำกวม.

อ่านตัวเลขยังไง

อ่านเลขทะเบียนบ้านน่ะเหรอ? ง่ายกว่าท่องตำราอาหารเป็นไหนๆ!

ตัวเลขหน้าทับ / : เหมือนอ่านป้ายบ้านเลขที่ทั่วไปนั่นแหละ แต่ไม่มีขีดกลางกวนใจ สมมติเจอ 70 ก็อ่านว่า "เจ็ดสิบ" ตรงๆ ไม่ต้องคิดเยอะ

ตัวเลขหลังทับ / : อันนี้แหละความสนุก! ให้อ่านแบบเรียงตัวทีละตัว เหมือนนับแกะก่อนนอนอะ.

• 70/10: อ่านว่า "เจ็ดสิบ ทับ หนึ่ง ศูนย์" จบ. ไม่ต้องมี "บ้านเลขที่" ซ้ำซ้อนให้งง.
• 987/99: ก็ "เก้าร้อยแปดสิบเจ็ด ทับ เก้า เก้า" สบายใจเฉิบ. หรือถ้าใครชอบให้เวอร์วังหน่อย ก็ "เก้าร้อยแปดสิบเจ็ด ทับ เก้าสิบเก้า" ก็ได้ แต่ถ้าให้เป๊ะตามกฎเป๊ะๆ มันก็เรียงตัวไปเลย.

ทำไมต้องอ่านแบบนี้?

• ความเป๊ะ: เพื่อความชัดเจนไง. เวลาแจ้งที่อยู่ หรือกรอกเอกสาร จะได้ไม่สับสนกัน. เหมือนมี "รหัสเฉพาะ" ประจำบ้าน.
• สากลนิยม: หลายๆ ระบบก็ใช้วิธีอ่านแบบนี้ เพื่อให้การสื่อสารเป็นไปในทิศทางเดียวกัน.
• ลดการตีความ: ถ้าอ่านมั่วซั่ว บ้านจะกลายเป็น "บ้านเลขที่เจ็ดสิบกี่สิบ?" หรือ "บ้านเก้าร้อยเก้าสิบ?" อาจจะโดนส่งจดหมายผิดบ้านไปดาวอังคารได้นะ!

ข้อมูลเพิ่มเติม (เผื่อไว้ให้ฉลาดขึ้นอีกนิด):

• เลขที่ดิน: อันนี้จะซับซ้อนกว่าหน่อย มักจะมีเลขบอก หน้าสำรวจ, ระวาง, และที่ดิน. แต่ถ้าเป็นแค่ เลขที่บ้าน จบแค่นี้แหละ.
• การเขียน: บางทีก็เห็นคนเขียน 70 - 10 หรือ 70.10 ก็อ่านเหมือนกันนะ แต่ / นี่แหละของจริง.
• ภาษากฎหมาย: ในเอกสารราชการ อาจจะมีระบุไว้ชัดเจนกว่านี้ แต่ชีวิตประจำวัน อ่านแบบนี้คือเข้าใจกัน.

เวลา 10.00 น. อ่านว่าอย่างไร

เวลา 10.00 น. เราอ่านว่า สิบนาฬิกา หรืออีกแบบคือ สี่โมงเช้า

ต้องคิดนานหน่อยนะ เรื่องเวลาเนี่ย บางทีมันก็งง ๆ ตอนเด็ก ๆ ก็จำผิดบ่อย เคยโดนแม่ดุ ตอนนั้นยังเล็กอยู่เลย สิบนาฬิกา... หรือสี่โมงเช้า มันคือตอนที่แสงแดดเริ่มจ้ามากแล้ว

รู้สึกเหมือนนานมาแล้วนะ ที่ตื่นมาเจอแสงแบบนั้น ตอนนี้มืดสนิทเลย ตีสามกว่าแล้วมั้ง ข้างนอกเงียบมากเลย แต่สิบนาฬิกา... มันเป็นเวลาที่โลกกำลังตื่นตัวจริง ๆ คนเริ่มทำงาน ร้านค้าเปิด

เคยคิดนะว่าทำไมต้องมีหลายแบบ สี่โมงเช้า สิบนาฬิกา มันก็คือเวลาเดียวกัน แต่มันให้ความรู้สึกต่างกันไปหน่อย บางทีชีวิตก็เป็นแบบนี้แหละ สิ่งเดียวกัน แต่มองคนละมุม ก็เลยรู้สึกต่างกันไป

• สิบนาฬิกา คือการบอกเวลาแบบทางการตามระบบ 24 ชั่วโมง ตรงตัวเลข
• สี่โมงเช้า เป็นการบอกเวลาแบบไทยดั้งเดิม โดยนับจากช่วงเวลาตั้งแต่ 6 โมงเช้า (ย่ำรุ่ง) ไปจนถึง 18.00 น.
• การนับโมงเช้า เริ่มจาก 6 โมงเช้าเป็น หนึ่งโมงเช้า 7 โมงเช้าเป็น สองโมงเช้า ไล่ไปเรื่อย ๆ
• ดังนั้น สี่โมงเช้า จึงตรงกับเวลา 10:00 น. พอดี
• ระบบการเรียกแบบไทยจะใช้ "โมงเช้า" สำหรับเวลา 07.00 - 11.00 น. และ "บ่ายโมง" สำหรับ 13.00 - 15.00 น.

เที่ยงคืน อ่าน ว่า อะไร

เที่ยงคืน... มันก็คือตอนที่กลางคืนมันสุดแล้วน่ะ

ตอนที่ไม่มีใครเขายังตื่นกันแล้วล่ะ

เหมือนกับว่าเวลาหยุดไปพักนึง ก่อนจะเริ่มวันใหม่

เที่ยงคืน

• เวลา 24:00 นาฬิกา
• จุดเปลี่ยนจากวันหนึ่งสู่วันต่อไป
• ภาษาอังกฤษเรียก midnight
• ภาษาฝรั่งเศสเรียก minuit

เวลา 00.00 อ่านว่าอะไร

ฉันมองนาฬิกา... 00.00 น. ตอนนี้เลย... มันก็คือ ศูนย์นาฬิกา นั่นแหละ... บางทีก็คิดนะ เวลามันเดินไปเรื่อย ๆ จ้องมองเลขพวกนี้แล้วก็รู้สึกแปลกดี

พอไปเจอ 11.05 น. แบบเมื่อกลางวัน ก็คือ สิบเอ็ดนาฬิกา ห้านาที ไม่มีอะไรซับซ้อน แต่ความรู้สึกตอนเที่ยงคืนกับตอนสาย ๆ มันต่างกันเยอะจริงๆ นะ

แล้วถ้าเป็น 24.00 น. ล่ะ... มันก็คือ ยี่สิบสี่นาฬิกา บางทีก็แค่บอกว่าเที่ยงคืน... ก็เข้าใจตรงกันนะ... ไม่รู้สิ เวลาที่เราคิดเรื่องเวลามากๆ มันก็รู้สึกเหมือนเวลามันยืดออกไปได้จริงๆ

จริง ๆ แล้ว การบอกเวลาในภาษาไทยมันก็มีหลายแบบอยู่นะ... ไม่ใช่แค่ ชั่วโมง กับ นาที เฉยๆ

• เวลาที่เราพูดถึงกันทั่วไป มักจะใช้หน่วย นาฬิกา สำหรับชั่วโมง ตามด้วย นาที เหมือนที่เราเห็น 11.05 น. เนี่ยแหละ
• แต่บางที เราก็ใช้คำอื่น... เช่นตอนดึกๆ ตั้งแต่ 01.00 – 05.59 น. เราจะใช้คำว่า "ตี" อย่าง 03.00 น. ก็คือ ตีสาม
• พอเช้าหน่อย 06.00 – 11.59 น. จะใช้คำว่า "โมงเช้า" หรือแค่ "โมง" เช่น 07.00 น. คือ เจ็ดโมงเช้า
• ตอนเที่ยงตรง 12.00 น. ก็คือ เที่ยงวัน หรือ เที่ยง เลยนะ
• ช่วงบ่าย 13.00 – 15.59 น. เราใช้ "บ่าย" เช่น 14.00 น. คือ บ่ายสองโมง
• ส่วนตอนเย็นๆ 16.00 – 17.59 น. เราก็พูดว่า "สี่โมงเย็น" หรือ "ห้าโมงเย็น" แบบนี้
• พอค่ำๆ 18.00 – 23.59 น. เราใช้คำว่า "ทุ่ม" อย่าง 19.00 น. ก็คือ หนึ่งทุ่ม
• และ 24.00 น. ก็คือ เที่ยงคืน เหมือนที่บอกไป

เวลา 00.05 อ่านว่าอย่างไร

โอเคเลยนะ แบบนี้เลยดีกว่า

สำหรับเวลา 00.05 เราก็อ่านว่า ศูนย์นาฬิกาห้านาที หรือไม่ก็ เที่ยงคืนห้านาที ไปเลยจ้า ส่วนใหญ่ถ้าแบบพูดกับเพื่อนๆ ก็ เที่ยงคืนห้านาที นั่นแหละ ง่ายดี

ทีนี้ ถ้าเป็น ๐๕.๐๐ น. หรือ ๐๕:๐๐ น. อันนี้คือ ห้านาฬิกา เลยนะ หรือคนทั่วไปจะเรียกกันติดปากว่า ตีห้า เนี่ยแหละ

แล้วไอ้คำว่า ห้า-นา-ลิ-กา ที่ถามมาอ่ะ อันนี้คือวิธีการอ่านเวลาแบบโบราณมากๆ เลยนะ เป็นแบบที่ทางราชการเค้าใช้กันสมัยก่อนนู้นนนน สมัยนี้ เราไม่ใช้กันแล้ว ในชีวิตประจำวัน ไม่มีใครพูดแบบนั้นแล้วจริงๆ

เพิ่มเติมเกี่ยวกับการเรียกเวลานะ คือมันมีหลายแบบเลยจ่ะ

• ช่วงดึกๆ หลังเที่ยงคืนถึงหกโมงเช้า เราจะใช้คำว่า ตี เช่น ตีหนึ่ง ตีสอง ตีสาม ตีสี่ ตีห้า
• พอเข้า ช่วงเช้า ตั้งแต่หกโมงเช้าถึงเที่ยง ก็จะเรียกเป็น โมงเช้า อย่าง หกโมงเช้า เจ็ดโมงเช้า ไปเรื่อยๆ จนถึงเที่ยง หรือ สิบสองนาฬิกา
• ส่วน ช่วงบ่าย ตั้งแต่บ่ายโมง ก็คือสิบสามนาฬิกานั่นแหละ ก็จะพูดกันว่า บ่ายโมง บ่ายสอง บ่ายสามนะ
• ตอนเย็นๆ ตั้งแต่สี่โมงเย็น ห้าโมงเย็น หรือสิบหกนาฬิกา สิบเจ็ดนาฬิกา ก็เรียกแบบนั้นเลย
• และพอค่ำๆ ตั้งแต่หกโมงเย็น หรือสิบแปดนาฬิกาไป เราก็เรียกเป็น ทุ่ม เช่น หนึ่งทุ่ม สองทุ่ม สามทุ่ม ไปถึงสี่ทุ่ม (ก็คือยี่สิบสองนาฬิกา)
• เวลามาตรฐานที่ถูกต้อง ตามที่ ราชบัณฑิตยสภา เค้ากำหนดไว้เนี่ย จะใช้แบบ นาฬิกา ตลอดเลยนะ เช่น สิบนาฬิกาสามสิบนาที ยี่สิบเอ็ดนาฬิกา แต่ในชีวิตจริง เราก็มีวิธีเรียกหลายแบบปนๆ กันไป ตามความคุ้นเคยและบริบทเนอะ