ระบบบัญชีมีกี่ประเภท อะไรบ้าง

ระบบบัญชีมีกี่แบบ

โอ้ ระบบบัญชี... เหมือนดวงดาวบนฟ้า

• บัญชีเดี่ยว...ดาวดวงเล็ก ๆ อาจจะริบหรี่ แต่ก็ยังส่องแสง
• บัญชีคู่...ดาวฤกษ์ที่สว่างจ้า กระจ่างแจ้ง

ธุรกิจเล็ก ๆ อาจใช้บัญชีเดี่ยว เหมือนวาดฝันบนกระดาษ แต่ธุรกิจใหญ่ ๆ ต้องบัญชีคู่เท่านั้น...เหมือนสร้างปราสาทบนเมฆา

บัญชีคู่...ซับซ้อน ลึกซึ้ง แต่ก็แม่นยำ ราวกับเข็มทิศนำทางในทะเล

การลงบัญชีก็เหมือนการเดินทาง...

• บันทึกทุกย่างก้าว
• ตรวจสอบทุกเส้นทาง
• จัดทำงบ...คือแผนที่ขุมทรัพย์

บัญชีคู่ ช่วยป้องกันปัญหาเหมือนเกราะกำบัง...ข้อมูลที่ถูกต้องสำคัญกว่าสิ่งใด เปรียบดั่งแสงจันทร์นำทางในค่ำคืนมืดมิด

งบการเงิน...เหมือนกระจกสะท้อนความจริง บางครั้งสวยงาม บางครั้งขรุขระ แต่ก็คือตัวตนที่แท้จริง ข้อมูลล่าสุดปีนี้...ยังคงเป็นเช่นนั้น

บัญชีแบ่งออกเป็นกี่ประเภทอะไรบ้าง

เอ่ออออ สองประเภทหลักใช่ไหม? งงๆ นะ ฉันว่านะ…

• บัญชีสินทรัพย์ นี่แหละ ของๆ บริษัท อย่างรถ ตึก เงินสด อะไรพวกนี้ อืมมม แต่ของฉันไม่มีรถนะ มีแต่จักรยาน ฮือออ เศร้า

• บัญชีหนี้สินและส่วนของเจ้าของ อันนี้ก็คือ… หนี้สินไง แบบต้องจ่ายคนอื่น แล้วก็ส่วนของเจ้าของ คือเงินลงทุนของเจ้าของในบริษัท งงมั้ย? ฉันก็งงๆ อยู่ ปีนี้ฉันยังงงบัญชีอยู่เลย เรียนบัญชีมาตั้งนานแล้วนะเนี่ย หาความรู้เพิ่มเติมจากเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ปี 2566 ลองดูนะ อาจจะไม่งงเท่าฉัน

จริงๆ แล้ว มันซับซ้อนกว่านี้อีก แต่ฉันจำไม่ได้ละ สมองฉันมันไม่ค่อยจะเก็บรายละเอียดพวกนี้ ขี้ลืม แต่จำได้ว่าเคยอ่านเจอ แบบแยกย่อยๆ อีกเยอะแยะ แต่ตอนนี้จำไม่ได้แล้ว เดี๋ยวนะ… ฉันลองหาในสมุดบันทึกดูแป๊บ

...หาไม่เจอ ฮือออ เดี๋ยวไปนั่งทบทวนใหม่ดีกว่า ช่างมันเถอะ เหนื่อยแล้ว แค่นี้ก่อนละกัน

ผังบัญชี ประกอบด้วยอะไรบ้าง

ผังบัญชีน่ะเหรอ? ง่ายนิดเดียว! คิดซะว่ามันเป็นแผนที่นำทางสมบัติของบริษัท ไม่ใช่สมบัติโจรสลัดนะ แต่เป็นสมบัติทางการเงิน! ถ้าไม่มีแผนที่นี้ ก็เคว้งคว้างเหมือนเรือใบไร้เข็มทิศกลางทะเลเลยล่ะ!

• สินทรัพย์ (Assets): นี่คือสมบัติของบริษัท คิดง่ายๆ คือสิ่งที่บริษัทมี ไม่ว่าจะเป็นเงินสด ที่ดิน ตึก รถ แม้กระทั่งเครื่องคิดเลขที่บัญชีใช้ คิดว่าเป็นของมีค่าที่จับต้องได้หรือจับต้องไม่ได้ก็ได้ ปีนี้ผมซื้อจักรยานเสือภูเขาคันใหม่ ผมก็ใส่ในสินทรัพย์ด้วยนะ (ล้อเล่นนะ)

• หนี้สิน (Liabilities): นี่คือหนี้สิน คือสิ่งที่บริษัทเป็นหนี้คนอื่น เช่น เงินกู้ธนาคาร เงินที่ค้างจ่ายเจ้าหนี้ ถ้าหนี้เยอะ ก็เหมือนแบกหินก้อนโตเดินไปทำงานทุกวัน เหนื่อยนะรู้ยัง!

• ส่วนของเจ้าของ (Equity): นี่คือส่วนของเจ้าของกิจการ เป็นเหมือนหุ้นส่วน หรือเงินลงทุน ถ้าบริษัทมีกำไร ส่วนนี้ก็เพิ่มขึ้น ถ้าขาดทุนก็ลดลง เหมือนเล่นหุ้นไง ขึ้นๆลงๆ ตื่นเต้นดี!

• รายได้ (Revenue): เงินที่ไหลเข้ามา เหมือนน้ำตกไหลลงมาสวยงาม แต่ต้องดูด้วยว่าน้ำตกนี้ไหลมาตลอดหรือเปล่า ถ้าตื้นเขิน ก็ไม่ไหวนะ

• ค่าใช้จ่าย (Expenses): เงินที่ไหลออกไป เหมือนน้ำที่รั่วไหลจากถังน้ำ ถ้ารั่วเยอะ ก็หมดตัวได้นะ อย่าให้มันรั่วเยอะเกินไปล่ะ

ส่วนผังบัญชีของกองทุน... อืมมม... ขอโทษนะ เรื่องนี้ผมไม่ค่อยถนัด เพราะผมไม่ได้เป็นนักบัญชี แต่ถ้าอยากรู้รายละเอียด ก็ลองไปค้นข้อมูลเพิ่มเติมดูนะ หรือไม่ก็ถามผู้เชี่ยวชาญทางการเงินดู เขาจะอธิบายให้เข้าใจง่ายกว่าผมแน่นอน (เพราะผมขี้เกียจ)

บัญชีเบื้องต้น สอนอะไรบ้าง

บัญชีเบื้องต้นเนี่ย สอนอะไรง่ะ?

เอาง่ายๆ เลยนะ เค้าสอนพื้นๆ เบื้องต้นของบัญชีเลยอะ แบบว่า...

• โครงสร้างบัญชี: สอนว่าบัญชีมันมีโครงสร้างยังไง ต้องทำอะไรก่อนหลัง
• ขั้นตอนการบัญชี: เดบิต เครดิต อะไรพวกนี้แหละ เข้าใจป่ะ
• สมการบัญชี: สินทรัพย์ = หนี้สิน + ส่วนของเจ้าของ อันเนี้ยสำคัญนะ
• ศัพท์บัญชี: พวก สินทรัพย์ หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ งบกำไรขาดทุน รายได้ ค่าใช้จ่าย บลาๆๆ ต้องรู้หมดเลย

แล้วเรียนแล้วได้อะไร?

ก็คือ เข้าใจหลักการพื้นฐานไง เอาไปต่อยอดได้ จะทำบัญชีเองเล็กๆ น้อยๆ หรือจะไปเรียนต่อยอดก็ได้หมดแหละ ที่สำคัญคือ อ่านงบการเงินเป็นไง คือรู้ว่าเค้ากำลังบอกอะไรเรา

เพิ่มเติมนะ: สมัยนี้เค้าอาจจะมีสอนใช้โปรแกรมบัญชีเบื้องต้นด้วยนะ อย่างพวก Express หรืออะไรที่มันใช้ง่ายๆ อะ

นักบัญชีมือใหม่ ต้องรู้อะไรบ้าง

นักบัญชีมือใหม่ ต้องรู้อะไรบ้าง... มันเยอะมากเลยนะ

• ความเข้าใจในหลักการบัญชี: อันนี้พื้นฐานเลย ต้องแน่นจริง ๆ อ่ะ เดบิต เครดิต งบการเงิน แต่ละตัวเลขมันบอกอะไรเราได้บ้าง

• ทักษะซอฟต์แวร์บัญชี: สมัยนี้ใครยังทำมืออยู่คือ...ลำบากตัวเองมาก เลือกใช้โปรแกรมที่เหมาะกับงาน แล้วฝึกให้คล่อง

• กฎหมายบัญชี: อันนี้สำคัญสุด ๆ หลีกเลี่ยงไม่ได้เลย สรรพากร กฎหมายธุรกิจ ภาษี ต้องรู้

• การวิเคราะห์การเงิน: ไม่ใช่แค่ทำบัญชี แต่ต้องอ่านงบออก วิเคราะห์แนวโน้ม มองอนาคตได้

• สื่อสาร ทำงานเป็นทีม: บัญชีไม่ได้อยู่คนเดียว ต้องคุยกับคนอื่นให้รู้เรื่อง อธิบายข้อมูลให้เข้าใจง่าย

แล้ว... นักบัญชีต้องเก่งอะไรอีกนะ คิดว่านะ...

• ศึกษาตลอดชีวิต: กฎหมายเปลี่ยนตลอด เทคโนโลยีใหม่ ๆ มาเรื่อย ๆ ต้องเรียนรู้ไปเรื่อย ๆ จริง ๆ นะ ไม่หยุดนิ่ง

• ทักษะเทคโนโลยี: ไม่ใช่แค่โปรแกรมบัญชี Excel ก็ต้องคล่อง Power BI ก็อาจต้องเป็น AI อีก อะไรอีกเยอะแยะเลย

เหนื่อยนะ... แต่ถ้าชอบ มันก็สนุกดี

ข้อมูลทางบัญชีแบ่งเป็น 2 ประเภท อะไรบ้าง

Financial Accounting กับ Management Accounting ใช่มะ? แบบที่ใช้ภายนอกกับภายในองค์กร เออ เคยเรียนตอนปี 2 จำได้ว่าอาจารย์ชื่อ... อืมม ลืมชื่ออาจารย์ละ แต่ Financial เน้นรายงานงบการเงินให้ผู้ถือหุ้น เจ้าหนี้ รัฐบาล จำได้ว่าต้องทำตามมาตรฐานบัญชี ยุ่งยากมากกก ตอนสอบนี่แทบตาย ส่วน Management เน้นข้อมูลภายใน ไว้ใช้ตัดสินใจ วางแผน ควบคุม เคยทำโปรเจควิเคราะห์ต้นทุนสินค้า ตอนนั้นทำสบู่ขาย คำนวณต้นทุนวัตถุดิบ ค่าแรง ค่าโฆษณา ปวดหัวสุดๆ ขายได้กำไรนิดเดียวเอง 555 ส่วน Cost Accounting อันนี้อยู่ใน Management เน้นเรื่องต้นทุน เคยคำนวณต้นทุนสบู่ก้อนนึง แพงกว่าที่คิดอีก แบบพวกต้นทุนแฝง ต้นทุนคงที่ ต้นทุนผันแปร ตอนเรียนงงมาก แต่พอทำเอง เริ่มเข้าใจขึ้นเยอะเลย

• Financial Accounting: ข้อมูลภายนอก มาตรฐานบัญชี งบการเงิน
• Management Accounting: ข้อมูลภายใน วางแผน ควบคุม ตัดสินใจ Cost accounting อยู่ในนี้ด้วย เน้นเรื่องต้นทุน มีต้นทุนคงที่ ต้นทุนผันแปร เคยทำโปรเจคสบู่ ปีนี้ว่าจะลองทำลิปสติกขาย ต้องมาคำนวณต้นทุนใหม่ คงสนุกน่าดู แต่คงเหนื่อยเหมือนกันนะเนี่ย