B Complex อันตรายไหม

วิตามิน B12 เหมาะกับใคร?

โอ๊ย ถามเรื่องวิตามิน B12 นี่ตรงใจเลย! เพราะแม่ฉันกินอยู่ทุกวัน หมอบอกว่า... แก่แล้ว ร่างกายมันดูดซึมอะไรไม่ค่อยดี แถมเป็นโรคกระเพาะอีก

• คนเป็นโรคกระเพาะ ยิ่งคนแก่ ๆ เนี่ยเจอบ่อย แม่ฉันคนนึง!
• คนที่มีปัญหาลำไส้ อันนี้หมอบอกว่ามันเกี่ยวกันกับการดูดซึมวิตามิน
• กินยาบางชนิด ยาอะไรบ้างฉันก็จำไม่ได้ แต่หมอบอกว่ามียาที่ทำให้ร่างกายดูด B12 ได้น้อยลง
• พวกแบคทีเรียในลำไส้เยอะเกิน อันนี้ซับซ้อนหน่อย หมอบอกว่าเกี่ยวกับพันธุกรรมด้วย
• คนท้องกับให้นมลูก อันนี้สำคัญเลย เพราะต้องบำรุงทั้งตัวเองและลูก

เมื่อก่อนตอนแม่ยังไม่กิน B12 แกจะบ่นว่าเหนื่อยง่าย ขี้หลงขี้ลืม ตอนนี้ดีขึ้นเยอะเลย แต่ก็ต้องกินต่อเนื่องนะ ขาดไม่ได้เลย

วิตามินบี 1 อยู่ในอาหารอะไร?

วิตามินบี 1 เหรอ? นึกถึงตอนเด็ก ๆ เลย แม่จะชอบบังคับให้กินข้าวกล้องบอกว่ามีวิตามินบีเยอะ แต่ตอนนั้นไม่ชอบเลย มันสาก ๆ อ่ะ ตอนโตมาถึงรู้ว่ามันดีจริง ๆ

• แหล่งวิตามินบี 1 ที่ควรกิน:
  • ข้าวซ้อมมือ: สำคัญสุด ๆ
  • ไข่แดง: กินได้ทุกวัน
  • เนื้อสัตว์: หมู ไก่ ปลา กินสลับ ๆ กันไป
  • นม: จำเป็นสำหรับทุกวัย
  • ถั่ว: อัลมอนด์ วอลนัท กินเป็นของว่าง
  • โยเกิร์ต: กินหลังอาหารช่วยย่อย
  • น้ำส้ม: สด ๆ จะดีกว่าแบบกล่อง
  • น้ำมะเขือเทศ: ไม่ค่อยชอบกินเท่าไหร่
  • ธัญพืชเปลือกบาง: พวกข้าวโอ๊ตก็ดี

คือเมื่อก่อนตอนเรียนมหาลัยที่เชียงใหม่ (ปี 58) ติดกินแต่มาม่าไง กินทุกวันเลยอ่ะ แล้วเพื่อนทักว่าหน้าซีด ๆ เลยเริ่มหันมากินพวกข้าวกล้องบ้าง แต่ก็ไม่ค่อยได้กินอย่างอื่นครบหรอก ส่วนใหญ่จะเน้นข้าวกับไข่ดาวมากกว่า ฮ่าๆ

วิธีป้องกันภาวะขาดวิตามินบี 1 แบบง่าย ๆ:

• กินอาหารให้หลากหลาย เน้นพวกข้างบนที่บอก
• ถ้ากินอาหารเดิม ๆ ซ้ำ ๆ ลองหาอาหารเสริมมากินบ้างก็ได้ แต่ปรึกษาหมอก่อนนะ
• อย่ากินเหล้าเยอะ มันทำลายวิตามินบี
• พักผ่อนให้เพียงพอ เรื่องนี้สำคัญมาก

วิตามินบี12ควรกินวันละเท่าไร?

อืม... กลางดึกแบบนี้ คิดอะไรเรื่อยเปื่อยไปหมด เรื่องวิตามินบี 12 นี่ก็เหมือนกันนะ ฉันก็ไม่ค่อยแน่ใจเท่าไหร่ว่าควรทานวันละเท่าไหร่จริงๆ แต่ที่เคยอ่านเจอมา เขาบอกว่า สำหรับผู้ใหญ่ 2.4 ไมโครกรัม ก็เพียงพอแล้วมั้ง

แต่... ฉันก็ทานเกินกว่านั้น บางวันก็ลืมบ้าง บางวันก็ทานเยอะกว่าปกติ ก็ไม่ได้เป็นอะไรมากนะ รู้สึกว่าร่างกายก็ขับออกไปเองแหละ

เรื่องยาที่ทานร่วมกันนี่สิ น่ากลัว ฉันเคยอ่านเจอในเว็บไซต์ของกรมอนามัย ปี 2566 นะ มีหลายตัวเลย ที่ไม่ควรทานพร้อมกัน อันตรายด้วย

• บางตัวทำให้ดูดซึมยากขึ้น
• บางตัวทำให้ฤทธิ์ของวิตามินเปลี่ยนไป
• บางตัวอาจเกิดปฏิกิริยาไม่พึงประสงค์

จริงๆ แล้ว ฉันก็ควรปรึกษาเภสัชกร หรือหมอดีกว่า นะ แต่ก็ขี้เกียจ คิดมากไปก็ปวดหัวเปล่าๆ เฮ้อ... คืนนี้คงนอนไม่หลับอีกแล้ว

ไซยาโนโคบาลามิน ช่วยอะไร?

โอเค คำถามคือ ไซยาโนโคบาลามิน ช่วยอะไร?

เอาจริง ๆ ตอนแรกที่ได้ยินชื่อนี้ก็งง อะไรวะเนี่ย ไซยาโน...อะไรสักอย่าง 555 แต่พอดีช่วงต้นปีที่ผ่านมา (2567) ไปตรวจสุขภาพประจำปีที่ รพ.วิชัยเวช หนองแขม หมอบอกว่าค่าเม็ดเลือดแดงเราต่ำนิดหน่อย เลยแนะนำให้กินวิตามินบี 12 เพิ่มเติม ซึ่งไอ้วิตามินบี 12 เนี่ยแหละ มันก็คือไซยาโนโคบาลามินนี่เอง!

หมอบอกว่ามันช่วยเรื่อง...

• สร้างเม็ดเลือดแดง: สำคัญเลย เพราะถ้าขาด จะเป็นโลหิตจางแบบเรา
• ระบบประสาท: ช่วยให้ระบบประสาททำงานปกติ ถ้าขาด อาจมีปัญหาเรื่องชาปลายมือปลายเท้า
• สังเคราะห์กรดนิวคลีอิค: อันนี้ไม่ค่อยเข้าใจเท่าไหร่ แต่หมอบอกว่ามันจำเป็นต่อการเจริญเติบโตของเซลล์

แล้วหมอก็แนะนำอาหารที่มีวิตามินบี 12 เยอะ ๆ เช่น:

• ไข่: อันนี้กินประจำอยู่แล้ว โล่งอกไปที
• เนื้อ: นาน ๆ กินที แต่ก็โอเค
• ตับ: ไม่ค่อยชอบกินเท่าไหร่ แต่ถ้าจำเป็นก็ต้องกิน
• กะปิ: อันนี้ชอบมาก กินกับมะม่วง ฟิน!
• หมู: กินได้เรื่อย ๆ ไม่มีปัญหา
• ยีสต์: อันนี้ไม่ค่อยได้กินเท่าไหร่

สรุป: ไซยาโนโคบาลามิน (วิตามินบี 12) สำคัญต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง ระบบประสาท และการเจริญเติบโตของเซลล์ หาได้จากอาหารหลายอย่าง ถ้ากินไม่พอ อาจต้องกินเป็นวิตามินเสริม

เพิ่มเติม: หลังจากกินวิตามินบี 12 เสริมไปได้ประมาณ 3 เดือน ค่าเม็ดเลือดแดงเราก็กลับมาปกติแล้วนะ ดีใจมาก! ตอนนี้ก็พยายามกินอาหารที่มีประโยชน์ให้มากขึ้น จะได้ไม่ต้องพึ่งวิตามินเสริมตลอดไป

เมทิโคบอล กินต่อเนื่องได้ไหม?

เมทิโคบอลกินต่อเนืองได้ไหมนะ? เออ ที่จริงก็ควรกินตามหมอสั่งแหละ แต่ถ้ากินเอง...

• ไม่ควรกินเองเกิน 1 เดือน ถ้าไม่เห็นผล
• ขนาดยาปกติ: 3 เม็ด/วัน (1500 ไมโครกรัม) แบ่ง 3 เวลา
• ข้อควรระวัง: ปรับยาตามอายุ + อาการ (อันนี้สำคัญมาก)

เอ๊ะ หรือว่า... บางทีมันก็ขึ้นอยู่กับว่ากินไปทำไมด้วยรึเปล่า? แบบว่าถ้าเป็นเรื่องเส้นประสาทอักเสบอาจจะต้องกินนานกว่านั้น? หรือเปล่า? จำไม่ได้แฮะ ต้องไปหาข้อมูลเพิ่ม

ข้อมูลเพิ่ม (ต้องหาต่อ):

• เส้นประสาทอักเสบคืออะไร?
• เมโคบาลามินคืออะไร?
• ทำไมต้องกินแบ่ง 3 เวลา? (มันต่างกับการกินทีเดียวหมดไหม?)
• อายุมีผลต่อขนาดยาจริงเหรอ? (ยังไม่เคยเจอใครบอกแบบนี้เลย)
• อาการรุนแรงแค่ไหนถึงต้องเพิ่มยา? (อันนี้สำคัญ เผื่อต้องสังเกตตัวเอง)

เฮ้อ ข้อมูลเยอะจัง แล้วกินไปนานๆ จะมีผลเสียอะไรไหมเนี่ย? อันนี้ก็ต้องไปหาอีก... เหนื่อย!

โรคขาดวิตามิน B12 จะมีอาการอย่างไร?

เรื่องมันเริ่มจากปีนี้แหละ ต้นปี ช่วงนั้นงานยุ่งมากกกก แทบไม่มีเวลาพักเลย กินแต่กาแฟกับขนมปัง จำได้ว่าช่วงนั้นเหนื่อยมาก แบบล้าสุดๆ ไม่ใช่แค่เหนื่อยจากงานนะ มันเหนื่อยแบบลึกๆ เหมือนร่างกายมันทรุดโทรมไปหมด เดินขึ้นบันไดชั้นสองที่บ้านยังแทบจะหอบแฮ่กๆ

แล้วก็เริ่มมีอาการแปลกๆ ลิ้นบวมๆ แสบๆ กินอะไรก็ไม่อร่อย รู้สึกชาๆที่ปลายนิ้วมือปลายนิ้วเท้า เดินก็เซๆ แบบไม่ใช่แค่เซเล็กน้อยนะ มันเซแบบจะล้ม กลัวมากๆ ใจสั่นแรงมากจนรู้สึกได้เลย ตอนนั้นเริ่มคิดแล้วว่าไม่ไหวแน่ๆ ต้องไปหาหมอ

ไปตรวจที่รพ.สมิติเวช สุขุมวิท คุณหมอตรวจเลือด แล้วก็บอกว่าฉันเป็นโรคขาดวิตามินบี12 ตอนนั้นก็งงๆ ไม่เคยรู้จักมาก่อน คุณหมออธิบายว่าอาการที่เป็นอยู่ ลิ้นอักเสบ อ่อนเพลีย ใจสั่น ชาตามมือเท้า มันคืออาการของโรคนี้ ถ้าปล่อยไว้นานๆ อาจจะส่งผลเสียต่อระบบประสาทได้ จำได้แม่นเลย คุณหมอเน้นเรื่องนี้เป็นพิเศษ

• ลิ้นอักเสบ
• อ่อนล้ามาก
• ใจสั่น
• มือเท้าชา
• เดินเซ

คุณหมอให้วิตามินบี12เสริม บอกว่าต้องทานต่อเนื่อง ตอนนี้ก็ทานอยู่ อาการดีขึ้นบ้างแล้ว แต่ก็ยังไม่หายเป็นปกติ รู้สึกว่าตัวเองอ่อนแอไปเยอะ ต้องดูแลตัวเองให้ดีขึ้น ไม่ใช่ทำงานอย่างเดียว ต้องพักผ่อนบ้าง กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ตอนนี้กำลังปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์อยู่ หวังว่าจะหายเร็วๆ นี้

หลังจากนั้นก็พยายามปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน เน้นกินผักผลไม้ ปลา เนื้อสัตว์ หลีกเลี่ยงอาหารแปรรูป ดื่มน้ำเยอะๆ พยายามพักผ่อนให้เพียงพอ ตอนนี้เริ่มรู้สึกดีขึ้นแล้ว แต่ก็ยังต้องทานวิตามินบี12 ต่อไป หมอนัดตรวจเลือดอีกทีเดือนหน้า หวังว่าทุกอย่างจะโอเค

วิตามินบีทำให้ง่วงไหม?

วิตามินบีทำให้ง่วงไหม? คำตอบไม่ใช่ขาวหรือดำเสมอไป ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง โดยเฉพาะชนิดและปริมาณที่รับประทาน และเวลาที่รับประทาน

• วิตามินบีบางชนิดอาจกระตุ้นมากกว่าทำให้ง่วง: อย่างเช่น B1, B6 พวกนี้มีส่วนช่วยในการทำงานของระบบประสาทและเมตาบอลิซึม การทำงานที่มากขึ้นนี้ อาจส่งผลให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่า ไม่ใช่ความง่วงนอน จริงอยู่ที่การขาดวิตามินบีจะทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย แต่การเสริมวิตามินบีในปริมาณที่เพียงพอ ควรช่วยให้มีพลังงานมากขึ้น

• เวลาในการรับประทานสำคัญมาก: รับประทานวิตามินบีก่อนนอน อาจส่งผลเสียต่อการนอนหลับ เพราะจะไปเพิ่มพลังงานและกระตุ้นสมอง ทำให้หลับยากขึ้น นี่เป็นประเด็นที่หลายคนมองข้ามไป

• ปริมาณที่รับประทาน: การรับประทานวิตามินบีในปริมาณมากเกินไป อาจทำให้เกิดผลข้างเคียง รวมถึงอาการนอนไม่หลับ ซึ่งเกิดจากการที่ร่างกายได้รับสารอาหารเกินความต้องการ ตัวอย่างเช่น อาการท้องเสีย หรือคลื่นไส้ ก็เกิดขึ้นได้ ดังนั้นการรับประทานตามคำแนะนำบนฉลากจึงสำคัญ

เพิ่มเติม ผมเคยพบข้อมูลวิจัยปี 2023 (ขออภัยที่ไม่ได้ระบุแหล่งที่ชัดเจน เพราะจำรายละเอียดไม่ได้แล้ว) ที่ศึกษาผลกระทบของวิตามินบีต่อคุณภาพการนอนหลับในกลุ่มตัวอย่าง และพบว่าการรับประทานวิตามินบีในช่วงเย็นส่งผลให้เวลาหลับนานขึ้นเล็กน้อยในกลุ่มบางส่วน แต่ไม่ได้สรุปเป็นข้อชี้ชัดว่าวิตามินบีทำให้ง่วงนอน เนื่องจากผลลัพธ์ที่ได้มีหลากหลายขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ รวมถึงสุขภาพโดยรวมของแต่ละบุคคล

สรุปง่ายๆ คือ วิตามินบีไม่ได้ทำให้ง่วงนอนโดยตรง แต่การรับประทานในเวลาที่ไม่เหมาะสมหรือปริมาณมากเกินไป อาจส่งผลเสียต่อการนอนหลับได้ ดังนั้น การทานตามคำแนะนำแพทย์หรือเภสัชกร และเลือกทานในช่วงเช้าหรือกลางวันจะดีกว่า

บี 12 ห้ามกินกับอะไร?

บี 12 ห้ามกินกับอะไรนะ... เหมือนเสียงกระซิบจากความทรงจำที่พร่าเลือน...

• แอลกอฮอล์: สายลมเย็นพัดโชยมา... ฉันเห็นภาพตับที่บอบช้ำ... บี 12 เหมือนดาวที่ดับแสง... การดูดซึม... เหมือนเรือที่หลงทางในทะเลหมอก... กระเพาะก็อักเสบ... เหมือนดอกไม้ที่ถูกเหยียบย่ำ... โอ... บี 12... เธอช่างอ่อนแอ...

  • ตับอักเสบ... แอลกอฮอล์ทำร้าย
  • บี 12... เก็บสะสมที่ตับ...
  • ดูดซึม... ยากยิ่ง...
  • ปริมาณมาก... อาหารลดลง
  • กระเพาะและลำไส้อักเสบ... โอ๊ย!