ตำแหน่งตับอยู่ตรงไหน

ตำแหน่งตับอยู่ตรงไหน: ตับซ่อนหลังซี่โครงขวาและหนัก 1.5 กก.

การทราบ ตำแหน่งตับอยู่ตรงไหน ส่งผลให้การระมัดระวังอันตรายจากการกระแทกบริเวณช่องท้องด้านขวาดีขึ้น. การสังเกตความผิดปกติของอวัยวะสำคัญให้ผลดีต่อการประเมินสุขภาพเบื้องต้นอย่างแม่นยำ. การศึกษาพิกัดและโครงสร้างตับเป็นสิ่งสำคัญในการป้องกันความเสี่ยงที่มองไม่เห็น. ตรวจสอบรายละเอียดพิกัดอวัยวะที่ซ่อนอยู่ทันที.

ตำแหน่งตับอยู่ตรงไหนในร่างกายของเรา?

ตับเป็นอวัยวะภายในที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในร่างกายมนุษย์ โดยติดตั้งอยู่บริเวณช่องท้องส่วนบนค่อนไปทางด้านขวา หรือที่เรียกกันว่าบริเวณใต้ชายโครงขวา ซึ่ง ตับอยู่บริเวณไหนของท้อง ตำแหน่งที่แน่นอนจะเริ่มตั้งแต่ระดับใต้ราวนมขวาลงไปจนเกือบถึงขอบชายโครง และขยายส่วนปลายเรียวเล็กพาดผ่านบริเวณลิ้นปี่ไปจนถึงช่องท้องส่วนบนด้านซ้ายเล็กน้อย

โดยทั่วไปแล้ว ตับในผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีจะมีน้ำหนักเฉลี่ยประมาณ 1.2 ถึง 1.5 กิโลกรัม คิดเป็นประมาณ 2% ของน้ำหนักตัวทั้งหมด ตับถูกปกป้องไว้อย่างแน่นหนาด้วยกระดูกซี่โครงเพื่อป้องกันอันตรายจากการกระแทก หากคุณพยายาม วิธีคลำตับด้วยตัวเอง ในสภาวะปกติมักจะคลำไม่พบ เพราะตับจะซ่อนอยู่หลังซี่โครงอย่างมิดชิด ยกเว้นในกรณีที่มีอาการตับโตซึ่งอาจคลำได้ขอบตับยื่นพ้นออกมาจากชายโครงขวาประมาณ 1 - 2 เซนติเมตร

ลักษณะทางกายวิภาคและอวัยวะข้างเคียง

ตับไม่ได้ตั้งอยู่อย่างโดดเดี่ยว แต่มีการเชื่อมต่อกับระบบสำคัญหลายส่วน ด้านบนของตับจะแนบติดกับกะบังลม (Diaphragm) ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อหลักที่ใช้ในการหายใจ ในขณะที่ด้านล่างของตับจะอยู่ติดกับถุงน้ำดี กระเพาะอาหาร และลำไส้ใหญ่ส่วนต้น

พื้นผิวของตับมีความนุ่มและยืดหยุ่น มีสีแดงเข้มอมน้ำตาลเนื่องจากเป็นอวัยวะที่มีเลือดไหลเวียนหนาแน่นมาก โครงสร้างตับและตำแหน่ง ทำหน้าที่คล้ายโรงงานบำบัดสารพิษและแหล่งพลังงาน โดยในแต่ละนาทีจะมีเลือดไหลผ่านตับประมาณ 1.4 ลิตร หรือประมาณ 25% ของปริมาณเลือดที่หัวใจฉีดฉีดออกมาในแต่ละครั้ง การที่ตับมีขนาดใหญ่และอยู่ตำแหน่งนี้ช่วยให้มันสามารถกรองเลือดที่มาจากระบบย่อยอาหารได้ทั้งหมดก่อนจะส่งกลับไปยังหัวใจ

ผมจำได้ว่าตอนเรียนกายวิภาคครั้งแรก ผมเคยแปลกใจมากที่ตับกินพื้นที่ไปเกือบครึ่งหนึ่งของช่องท้องส่วนบน ความรู้สึกตอนเห็นของจริงคือมันดูอลังการและซับซ้อนกว่าในรูปวาดมาก การรู้ตำแหน่งที่แน่นอนช่วยให้เราเข้าใจว่าทำไมเวลาตับมีปัญหา มันถึงส่งผลกระทบไปทั่วร่างกายได้ขนาดนี้

ปวดตับอยู่ตรงไหน? สังเกตอาการปวดที่แตกต่าง

หลายคนมักสับสนระหว่างอาการปวดท้องทั่วไปกับอาการเจ็บตับ เนื่องจากตำแหน่งใกล้เคียงกับกระเพาะอาหารและถุงน้ำดี อาการปวดตับอยู่ตรงไหน มักจะรู้สึกจุกแน่นหรือปวดตุบๆ บริเวณใต้ชายโครงขวา หรืออาจรู้สึกเจ็บแปลบเวลาหายใจเข้าลึกๆ เนื่องจากตับไปเบียดกับกะบังลม

นอกจากตำแหน่งเจ็บใต้ชายโครงขวาแล้ว ตำแหน่งตับของคนเรา หรือโรคตับบางชนิดอาจทำให้เกิดอาการปวดร้าวไปที่ไหล่ขวาหรือหลังด้านขวาได้ด้วย นี่เป็นเพราะเส้นประสาทที่ไปเลี้ยงตับมีการเชื่อมโยงกับบริเวณไหล่ บางครั้งผู้ป่วยคิดว่าตัวเองปวดกล้ามเนื้อไหล่ - แต่ความจริงแล้วต้นเหตุมาจากตับที่กำลังอักเสบจนบวมไปกดเบียดเนื้อเยื่อรอบข้าง

รอสักครู่ครับ มีประเด็นหนึ่งที่สำคัญมากและคนส่วนใหญ่มักเข้าใจผิด คือเนื้อตับเองไม่มีเส้นประสาทรับความรู้สึกเจ็บปวด หมายความว่า ตำแหน่งตับอยู่ตรงไหน จะยังไม่เจ็บจนกว่ามันจะบวมโตจนไปยืดขยายเนื้อเยื่อหุ้มตับ (Glissons capsule) ซึ่งเป็นส่วนที่มีเส้นประสาทอยู่หนาแน่น นี่คือเหตุผลว่าทำไมโรคตับในระยะแรกถึงไม่มีอาการเจ็บปวดเลย

เปรียบเทียบอาการปวดในช่องท้องส่วนบน

อาการที่มาจากตับ

• ปวดจุกแน่น หรือหน่วงๆ ตลอดเวลา

• ใต้ชายโครงขวา อาจร้าวไปไหล่ขวา

• ตัวเหลือง ตาเหลือง อ่อนเพลียผิดปกติ

อาการที่มาจากถุงน้ำดี

• ปวดบิดรุนแรงเป็นพักๆ มักเกิดหลังทานของมัน

• ใต้ชายโครงขวา ตรงจุดกึ่งกลาง

• คลื่นไส้ อาเจียน อาจมีไข้ร่วมด้วย

อาการจากโรคกระเพาะ

• ปวดแสบ ปวดหิว หรือจุกเสียด

• บริเวณลิ้นปี่ หรือค่อนไปทางซ้าย

• ท้องอืด เรอเปรี้ยว สัมพันธ์กับมื้ออาหาร

กรณีศึกษา: เมื่อความปวดที่ไหล่ไม่ใช่แค่เรื่องกล้ามเนื้อ

คุณสมชาย พนักงานบริษัทวัย 45 ปีในกรุงเทพฯ มีอาการปวดหน่วงบริเวณไหล่ขวาและใต้ชายโครงมานานกว่า 2 สัปดาห์ เขาคิดว่าเป็นเพราะออฟฟิศซินโดรมจากการนั่งทำงานนานๆ จึงไปนวดแผนโบราณหลายครั้งแต่ไม่หาย

เขาเริ่มสังเกตว่าอาการปวดจะหนักขึ้นเวลาหายใจลึกๆ และเริ่มมีอาการท้องอืดหลังทานอาหารเพียงเล็กน้อย เขาพยายามทานยาช่วยย่อยแต่ก็ไม่ช่วยให้ดีขึ้น จนเริ่มรู้สึกกังวลว่าอาจจะเป็นโรคร้ายแรง

จากการตรวจร่างกายเบื้องต้น พบว่าตับมีขนาดโตขึ้นเล็กน้อยประมาณ 3 เซนติเมตรพ้นขอบซี่โครง ผลเลือดพบค่าเอนไซม์ตับสูงกว่าปกติเนื่องจากภาวะไขมันพอกตับที่เริ่มมีการอักเสบ

หลังจากปรับพฤติกรรม ลดน้ำหวานและออกกำลังกายสม่ำเสมอเป็นเวลา 3 เดือน อาการปวดจุกที่ชายโครงหายไปอย่างชัดเจน และค่าตับกลับมาเป็นปกติ คุณสมชายจึงเข้าใจว่าตำแหน่งตับสัมพันธ์กับความสบายตัวโดยรวมของเขามากเพียงใด

ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาเท่านั้นและไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำทางการแพทย์จากผู้เชี่ยวชาญได้ หากคุณมีอาการปวดรุนแรง ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือคลำพบก้อนผิดปกติบริเวณชายโครงขวา โปรดปรึกษาแพทย์โดยเร็วที่สุดเพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง