ทำไมเป็นเมนส์ปวดจิ๋ม
[ทำไมเป็นเมนส์ปวดจิ๋ม]: สาเหตุและเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
อาการปวดหน่วงน้องสาวตอนเป็นเมนส์มีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกับความผิดปกติในอุ้งเชิงกรานที่ผู้หญิงหลายคนมองข้าม เรียนรู้สาเหตุที่แท้จริงเพื่อรับมือและดูแลสุขภาพตนเองอย่างถูกวิธี
ทำไมเป็นเมนส์ปวดจิ๋ม? ไขข้อข้องใจอาการปวดหน่วงน้องสาว
อาการปวดอวัยวะเพศหรือหน่วงน้องสาวขณะมีประจำเดือน อาจเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัยทางสรีรวิทยา ไม่สามารถสรุปสาเหตุเดียวได้ทันทีโดยไม่มีการตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด อาการนี้มักเกิดจากการบีบตัวของมดลูก การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน หรือลึกไปกว่านั้นคือภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่
ผู้หญิงกว่า 80% มีอาการปวดประจำเดือนในระดับที่แตกต่างกันไป และประมาณ 15-20% รายงานว่ามีอาการปวดร้าวลงมาถึงอวัยวะเพศหรืออุ้งเชิงกราน สถิติเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่าคุณไม่ได้เผชิญปัญหานี้เพียงลำพัง ปวดจิ๋มเวลามีประจำเดือน เกิดจากอะไรนั้นมีกลไกที่ซับซ้อน แต่มีปัจจัยหนึ่งที่ผู้หญิงหลายคนมักมองข้ามเมื่อมีอาการปวดหน่วงน้องสาวตอนเป็นเมนส์ -[2] ฉันจะอธิบายเรื่องนี้อย่างละเอียดในหัวข้อความเสี่ยงของโรคเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ด้านล่าง
บอกตามตรง ตอนแรกฉันคิดว่าอาการปวดหน่วงบริเวณจุดซ่อนเร้นตอนเป็นเมนส์คือเรื่องปกติที่ผู้หญิงทุกคนต้องทน จนกระทั่งฉันได้ศึกษาถึงกลไกของร่างกายและพบว่า ความเจ็บปวดเหล่านี้มีสาเหตุทางกายวิภาคที่ชัดเจนและสามารถรับมือได้
3 ต้นตอหลักที่ทำให้เป็นประจำเดือนแล้วปวดอวัยวะเพศ
การเข้าใจร่างกายตัวเองคือข้อได้เปรียบ หลายคนคิดว่ามดลูกตั้งอยู่โดดเดี่ยวในช่องท้อง แต่ในความเป็นจริง ระบบประสาทและกล้ามเนื้อในอุ้งเชิงกรานนั้นเชื่อมต่อกันอย่างซับซ้อน
สารพรอสตาแกลนดินและการบีบตัวของมดลูก
นี่คือสาเหตุอันดับหนึ่ง เมื่อเยื่อบุมดลูกสลายตัว ร่างกายจะหลั่งสารพรอสตาแกลนดิน (Prostaglandins) ออกมาสู่กระแสเลือด สารนี้ทำหน้าที่สั่งการให้มดลูกบีบตัวอย่างรุนแรงเพื่อขับเลือดประจำเดือนออกมา ระดับสารนี้ที่สูงเกินไป - ซึ่งมักพบมากที่สุดในวันแรกหรือวันที่สองของการมีรอบเดือน - จะทำให้กล้ามเนื้อเกร็งตัวอย่างหนัก
มันทรมานมาก. ความเกร็งตัวนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่มดลูก แต่มันแผ่ซ่านและร้าวลงมาตามเส้นประสาทที่เชื่อมต่อไปยังอวัยวะเพศหญิง ทำให้เกิดความรู้สึกปวดตุบๆ หรือเจ็บแปลบขึ้นมา
การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนและภาวะคั่งน้ำ
ในช่วงที่รอบเดือนมาเยือน ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนจะแกว่งตัวอย่างรวดเร็ว ฮอร์โมนที่ขึ้นลงนี้ทำให้เนื้อเยื่อในอุ้งเชิงกรานและบริเวณอวัยวะเพศเกิดการกักเก็บน้ำ บวม และตึงขึ้นอย่างชัดเจน
เมื่อเนื้อเยื่อบวม เลือดที่ไปหล่อเลี้ยงบริเวณจุดซ่อนเร้นก็จะเพิ่มมากขึ้นตามไปด้วย แรงดันที่เพิ่มขึ้นในพื้นที่จำกัดนี้ส่งผลให้เกิดอาการหน่วงน้องสาวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คล้ายกับความรู้สึกเวลาเราถูกของหนักๆ กดทับบริเวณนั้น
ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis)
นี่คือปัจจัยสำคัญที่ฉันพูดค้างไว้ตอนต้น ภาวะนี้เกิดขึ้นเมื่อเนื้อเยื่อที่มีลักษณะคล้ายเยื่อบุมดลูกไปเจริญเติบโตผิดที่ในอุ้งเชิงกราน หรือแม้กระทั่งบริเวณใกล้เคียงช่องคลอดและอวัยวะเพศ ผู้หญิงประมาณ 10% วัยเจริญพันธุ์มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ แต่มักใช้เวลาถึง 7-10 ปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง [3]
ความน่ากลัวคือ เมื่อถึงรอบเดือน เนื้อเยื่อผิดที่เหล่านี้ก็จะตอบสนองต่อฮอร์โมนและมีเลือดออกเช่นเดียวกับมดลูก แต่เลือดเหล่านั้นไม่มีทางระบายออก ทำให้เกิดการอักเสบและพังผืด นำไปสู่ความเจ็บปวดรุนแรงเวลามีประจำเดือน หากคุณปวดจนรบกวนชีวิตประจำวัน นี่ไม่ใช่เรื่องปกติที่ควรปล่อยผ่าน
กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานตึงตัว: ปฏิกิริยาลูกโซ่ที่คาดไม่ถึง
นอกเหนือจากปัจจัยภายในมดลูกแล้ว กล้ามเนื้อรอบๆ อุ้งเชิงกรานอาจเกิดการหดเกร็งตามไปด้วยเมื่อร่างกายรับรู้ถึงความเจ็บปวด อาการนี้เรียกว่าภาวะกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานตึงตัว (Pelvic Floor Spasm)
เอาเข้าจริง หลายคนไม่เคยรู้ตัวว่ากำลังเกร็งกล้ามเนื้อส่วนนี้อยู่ ร่างกายเราตอบสนองต่อความเจ็บปวดด้วยการเกร็งเพื่อปกป้องตัวเอง แต่นั่นกลับยิ่งทำให้เลือดไหลเวียนแย่ลงและเพิ่มความปวดร้าวที่บริเวณอวัยวะเพศให้ทวีคูณขึ้นไปอีก
อาหารและพฤติกรรมที่ซ้ำเติมอาการปวดหน่วงน้องสาว
การนอนพักผ่อนให้เพียงพอและงดอาหารเค็มจัดเป็นคำแนะนำพื้นฐานที่คุณคงเคยได้ยินบ่อยๆ แต่น้อยคนจะเข้าใจกลไกเบื้องหลังของมัน การกินโซเดียมปริมาณมากทำให้ร่างกายยิ่งกักเก็บน้ำ ส่งผลให้อาการบวมตึงในเนื้อเยื่ออุ้งเชิงกรานแย่ลงไปอีก
หยุดคิดไปได้เลย. การดื่มชานมไข่มุกหรือของหวานเย็นจัดเพื่อปลอบใจตัวเองตอนเป็นเมนส์ไม่ได้ช่วยอะไร น้ำตาลสูงและเครื่องดื่มเย็นจัดมีส่วนทำให้หลอดเลือดหดตัว การไหลเวียนของเลือดในอุ้งเชิงกรานลดลง ซึ่งกระตุ้นให้มดลูกต้องออกแรงบีบตัวหนักกว่าเดิมเพื่อขับเลือดออก
หลายคนบอกว่าให้ออกกำลังกายเบาๆ ตอนเป็นเมนส์เพื่อกระตุ้นเอ็นดอร์ฟิน แต่จากประสบการณ์ของฉัน - โดยเฉพาะในวันแรกที่ปวดรุนแรง - การฝืนขยับตัวยิ่งทำให้กล้ามเนื้อระบม การเลือกนอนพักและใช้ความร้อนเข้าช่วยคือทางออกที่ดีที่สุดสำหรับช่วงวิกฤต
เมื่อไหร่ที่ควรหยุดทนและไปพบแพทย์?
คำเตือน: หากคุณมีโรคประจำตัวเกี่ยวกับตับ กระเพาะอาหาร หรือไต ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ในปริมาณสูงอย่างเด็ดขาด
กังวลว่าอาการปวดอวัยวะเพศหรือหน่วงน้องสาวขณะมีประจำเดือนเป็นโรคอันตรายหรือไม่? หากอาการปวดนั้นรุนแรงมากจนคุณต้องลางาน นอนขดตัวอยู่บนเตียง หรือเป็นมากขึ้นทุกเดือนอย่างเห็นได้ชัด นั่นคือธงแดงที่ร่างกายกำลังส่งสัญญาณบอกคุณ
คุณควรไปพบสูตินรีแพทย์เพื่อรับการตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัด การทำอัลตราซาวนด์ช่องท้องส่วนล่างหรือทางช่องคลอดสามารถช่วยประเมินความผิดปกติได้ โรงพยาบาลพริ้นซ์ สุวรรณภูมิ หรือสถานพยาบาลชั้นนำใกล้บ้านคุณ ล้วนมีแพทย์เฉพาะทางที่สามารถให้คำตอบและทางเลือกในการรักษาที่ตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาปรับฮอร์โมนหรือการผ่าตัดผ่านกล้อง
อย่าปล่อยทิ้งไว้. สุขภาพของคุณสำคัญเกินกว่าจะแลกกับความอดทนที่ผิดเป้าหมาย
เปรียบเทียบวิธีบรรเทาอาการปวดอวัยวะเพศและยารักษาเบื้องต้น
การหาวิธีบรรเทาอาการปวดเฉพาะจุดที่อวัยวะเพศในช่วงมีประจำเดือนนั้นต้องใช้ความเข้าใจที่ถูกต้อง การเลือกวิธีที่ตรงกับกลไกของร่างกายจะช่วยเซฟเวลาและลดความทรมานได้อย่างมาก⭐ ยากลุ่ม NSAIDs (เช่น ไอบูโพรเฟน)
ลดอาการปวดประจำเดือนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำงานได้ดีที่สุดเมื่อทานตั้งแต่เริ่มมีอาการปวดอ่อนๆ [4]
อาจทำให้เกิดการระคายเคืองกระเพาะอาหารได้ ต้องทานหลังอาหารทันทีและดื่มน้ำตามมากๆ
ยับยั้งการสร้างสารพรอสตาแกลนดินที่ต้นเหตุ ลดการบีบตัวของมดลูกโดยตรง
ยาพาราเซตามอล (Paracetamol)
บรรเทาอาการปวดได้ในระดับปานกลาง เหมาะสำหรับคนที่มีอาการปวดหน่วงไม่รุนแรงมากนัก
ปลอดภัยต่อกระเพาะอาหาร แต่การใช้ติดต่อกันในปริมาณสูงอาจส่งผลเสียต่อการทำงานของตับ
ปรับการรับรู้ความเจ็บปวดที่ระบบประสาทส่วนกลาง แต่ไม่ช่วยลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อมดลูก
การประคบอุ่น (Warm Compress)
ช่วยบรรเทาอาการเกร็งได้ดีเยี่ยมเมื่อใช้ควบคู่กับการนอนพักผ่อน ไม่มีผลข้างเคียงจากสารเคมี
ระวังอุณหภูมิที่ร้อนจัดเกินไปอาจลวกผิวหนังได้ ควรใช้ผ้าขนหนูห่อหุ้มถุงน้ำร้อนก่อนประคบที่ท้องน้อยเสมอ
ความร้อนช่วยขยายหลอดเลือด เพิ่มการไหลเวียนเลือด และคลายกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานที่ตึงตัว
คุณได้ยินถูกต้อง ยาไอบูโพรเฟนคือทางเลือกที่ตรงจุดที่สุดในการลดสารพรอสตาแกลนดิน ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ต้นตอ หากคุณรู้ตัวว่ามักจะปวดรุนแรง การทานยาดักไว้ตั้งแต่เริ่มมีเลือดประจำเดือนออกหยดแรก จะให้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าการทนปวดจนถึงขีดสุดแล้วค่อยทานยาบทเรียนจากความอดทนที่ผิดพลาดของพนักงานออฟฟิศ
เมย์ พนักงานบัญชีวัย 28 ปีในกรุงเทพฯ มีอาการปวดหน่วงน้องสาวตอนเป็นเมนส์รุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ตลอด 2 ปีที่ผ่านมา เธอต้องลางานอย่างน้อยเดือนละ 1 วัน แต่ก็ทนกินแค่ยาพาราเซตามอลเพราะฝังใจว่าการปวดประจำเดือนคือชะตากรรมที่ผู้หญิงทุกคนต้องทน
วันหนึ่งในช่วงปิดงบสิ้นเดือน เมย์ปวดหน่วงบริเวณอวัยวะเพศจนหน้ามืดและทรุดลงที่โต๊ะทำงาน การประคบร้อนและยาพาราเซตามอลที่เคยกินไม่ช่วยบรรเทาความเจ็บปวดได้เลย เพื่อนร่วมงานต้องรีบพาเธอไปส่งห้องฉุกเฉิน ท่ามกลางความหวาดกลัวว่าตัวเองจะเป็นมะเร็งหรือโรคร้ายแรง
หลังจากพบสูตินรีแพทย์และทำอัลตราซาวนด์ ความจริงก็ปรากฏ - เมย์มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ขนาดเล็กซ่อนอยู่ในอุ้งเชิงกราน แพทย์อธิบายว่านี่คือต้นเหตุของการปวดร้าวลงอวัยวะเพศ เธอจึงเปลี่ยนวิธีการดูแลตัวเองมารับยาปรับฮอร์โมนตามแพทย์สั่ง แทนการทนปวดแบบไร้จุดหมาย
ภายใน 3 เดือน อาการปวดของเมย์ลดลงกว่า 70% เธอไม่ต้องลางานในช่วงวิกฤตของเดือนอีกต่อไป และได้รับบทเรียนสำคัญว่า หากอาการปวดประจำเดือนรุนแรงจนกระทบชีวิต นั่นไม่ใช่เรื่องปกติ และการพบแพทย์คือทางออกที่ดีที่สุด
คำถามที่พบบ่อย
กังวลว่าอาการปวดอวัยวะเพศหรือหน่วงน้องสาวขณะมีประจำเดือนเป็นโรคอันตรายหรือไม่?
ส่วนใหญ่เกิดจากกลไกธรรมชาติ เช่น มดลูกบีบตัวและฮอร์โมนเปลี่ยนแปลง แต่หากปวดรุนแรงจนยาแก้ปวดเอาไม่อยู่ อาจเป็นสัญญาณของภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ ซึ่งควรได้รับการประเมินจากแพทย์เพื่อความปลอดภัย
ไม่รู้ว่าเมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจอาการปวดประจำเดือนที่รุนแรง?
หากคุณต้องลางานเป็นประจำ กินยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs แล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีเลือดออกกะปริบกะปรอยนอกรอบเดือนร่วมด้วย นั่นคือจุดที่ต้องไปพบสูตินรีแพทย์ทันที อย่ารอให้พังผืดลุกลามจนรักษาได้ยาก
ปวดจิ๋มเวลามีประจำเดือน เกิดจากอะไรกันแน่ ฮอร์โมนหรือมดลูก?
เกิดจากทั้งสองส่วนร่วมกัน ฮอร์โมนที่แกว่งตัวทำให้เนื้อเยื่อในอุ้งเชิงกรานคั่งน้ำและบวมตึง ในขณะเดียวกันสารพรอสตาแกลนดินก็สั่งให้มดลูกบีบตัวอย่างหนักจนความปวดร้าวแผ่ลงมาถึงระบบประสาทบริเวณอวัยวะเพศ
หาวิธีบรรเทาอาการปวดเฉพาะจุดที่อวัยวะเพศในช่วงมีประจำเดือนได้อย่างไร?
การประคบอุ่นที่หลังส่วนล่างหรือท้องน้อยจะช่วยคลายกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานได้ดีที่สุด ร่วมกับการทานยาไอบูโพรเฟนตั้งแต่เริ่มมีอาการปวดอ่อนๆ เพื่อยับยั้งสารที่ทำให้มดลูกเกร็งตัว
สรุปที่ครอบคลุม
สารพรอสตาแกลนดินคือตัวการหลักสารนี้ทำให้มดลูกบีบตัวอย่างรุนแรง และส่งคลื่นความปวดร้าวลงมาตามเส้นประสาทสู่อวัยวะเพศหญิงได้โดยตรง
รับมือด้วยยากลุ่ม NSAIDsการทานยาไอบูโพรเฟนสามารถยับยั้งต้นเหตุและลดอาการปวดประจำเดือนได้ 40-60% ซึ่งมีประสิทธิภาพเหนือกว่ายาพาราเซตามอลทั่วไป
ระวังภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ผู้หญิงประมาณ 10% มีภาวะเนื้อเยื่อเจริญผิดที่นี้ หากอาการปวดรุนแรงเรื้อรัง ควรเข้ารับการตรวจวินิจฉัยที่โรงพยาบาลพริ้นซ์ สุวรรณภูมิ หรือสถานพยาบาลชั้นนำใกล้บ้าน
แหล่งอ้างอิงไขว้
- [2] Who - มีปัจจัยหนึ่งที่ผู้หญิงหลายคนมักมองข้ามเมื่อมีอาการปวดหน่วงน้องสาวตอนเป็นเมนส์
- [3] Who - ผู้หญิงประมาณ 10% วัยเจริญพันธุ์มีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ แต่มักใช้เวลาถึง 7-10 ปีกว่าจะได้รับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง
- [4] Cochrane - ลดอาการปวดประจำเดือนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทำงานได้ดีที่สุดเมื่อทานตั้งแต่เริ่มมีอาการปวดอ่อนๆ
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต