ควรนอนกี่ชั่วโมงก่อนบริจาคเลือด

ทำไมนอนดึกถึงบริจาคเลือดไม่ได้

นอนดึกไม่ให้บริจาคเลือด เพราะร่างกายเรามันไม่พร้อมไง

เมื่อก่อนนะ เวลามีคนชวนไปบริจาคเลือดทีไร ฉันก็อยากจะไปนะ มันรู้สึกดีอะ ได้ทำอะไรที่เป็นประโยชน์กับคนอื่น แต่ก็นั่นแหละ บางทีก็ตอบปฏิเสธไปประจำ ด้วยเหตุผลเดียวกับที่เขาถามเนี่ยแหละ คือ "นอนดึก"

จำได้เลย ตอนนั้นประมาณปลายปีที่แล้ว ปลายเดือนพฤศจิกายนได้มั้ง อากาศเริ่มเย็นแล้ว มีหน่วยเคลื่อนที่มาตั้งรับบริจาคเลือดที่ลานกิจกรรมหน้าห้างใหญ่แถวบ้านเรานี่แหละ ตอนนั้นตั้งใจจะไปให้ได้เลยนะ เพราะปกติเป็นคนไม่ค่อยได้บริจาค แต่พอดีช่วงนั้น ติดซีรีส์เกาหลีมาก ดูแบบมาราธอนเลย คืนวันศุกร์ คืนวันเสาร์ กว่าจะได้นอนก็ปาไปตีสองตีสามทุกที

พอวันอาทิตย์ตอนเช้า ก็กะว่าจะตื่นสายๆ หน่อย แล้วค่อยแวะไปบริจาคเลือดก่อนเที่ยง ปรากฏว่าพอไปถึง เจ้าหน้าที่ก็ซักประวัติ แล้วก็ถามเรื่องการนอนตามปกติ พอเราบอกว่า "เมื่อคืนนอนตีสองค่ะ" เท่านั้นแหละ น้ำเสียงเขาเปลี่ยนเลย

เจ้าหน้าที่ผู้หญิงคนนั้นบอกว่า "น้องคะ นอนดึกแบบนี้เราไม่รับบริจาคเลือดนะคะ ต้องนอนพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 6 ชั่วโมงต่อเนื่อง และควรนอนก่อนสี่ทุ่มด้วยค่ะ"

ตอนนั้นแบบ... อึ้งไปเลย ไม่คิดว่าเรื่องแค่นอนดึกมันจะส่งผลขนาดนี้ เสียดายมาก เพราะก็ตั้งใจจะไปบริจาคจริงๆ นะ ความรู้สึกตอนนั้นมันผสมกันไปหมด ทั้งผิดหวังที่อดทำบุญ ทั้งรู้สึกว่าตัวเองดูแลสุขภาพไม่ดีพอ

มันไม่ใช่แค่ว่า "ไม่อยาก" แต่มันคือ "ไม่ได้" จริงๆ

• การนอนไม่พอ: ทำให้ร่างกายอ่อนเพลีย ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานไม่เต็มที่ รวมถึงระบบภูมิคุ้มกันและระบบไหลเวียนเลือด
• ความเสี่ยงต่อการเป็นลม: ถ้าร่างกายไม่พร้อม พอเจอความเครียดจากการบริจาคเลือด อาจจะหน้ามืด เป็นลมได้ง่าย
• คุณภาพของเลือด: เลือดที่ได้จากคนที่พักผ่อนไม่เพียงพอ อาจมีคุณภาพไม่ดีเท่าที่ควร
• ผลกระทบต่อผู้รับ: แน่นอนว่าเลือดที่ได้รับบริจาค ควรมาจากผู้ที่สุขภาพแข็งแรงสมบูรณ์ที่สุด

จำได้ว่าวันนั้นกลับบ้านมาแบบเซ็งๆ แต่ก็ถือเป็นบทเรียนนะ ตั้งแต่นั้นมา เวลาจะไปบริจาคเลือดทีไร ต้องวางแผนการนอนล่วงหน้าเลย ไม่ดูซีรีส์ดึก ไม่ปาร์ตี้หนัก ต้องจัดตารางการนอนให้ดี ไม่งั้นก็อดบริจาคอีก เสียดายโอกาสทำบุญ

ทุกวันนี้เวลามีคนถามเรื่องนอนดึกแล้วบริจาคเลือดไม่ได้ ฉันจะบอกเลยว่า "มันจริง! ร่างกายเรามันต้องการการพักผ่อนจริงๆ"

เรื่องของเวลา:

• นอนก่อน 4 ทุ่ม: เป็นช่วงเวลาทองของการพักผ่อน ฟื้นฟูร่างกาย
• นอนหลับต่อเนื่องอย่างน้อย 6 ชั่วโมง: เพื่อให้ร่างกายได้พักผ่อนเต็มที่
• ไม่ควรนอนกลางวันทดแทนกลางคืน: เพราะนาฬิกาชีวภาพของร่างกายถูกตั้งมาให้หลับกลางคืน
• หลีกเลี่ยงกิจกรรมที่ทำให้ร่างกายนอนดึก: เช่น การทำงานหนัก การใช้โทรศัพท์/คอมพิวเตอร์ก่อนนอน หรือการดูหนัง/ซีรีส์ยาวนาน

ทำไมต้องเข้มงวดเรื่องการนอน?

• การพักผ่อนไม่เพียงพอ: ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพโดยรวม ทำให้ร่างกายอ่อนแอ
• ความเสี่ยงต่อภาวะเลือดจาง: การนอนผิดเวลาติดต่อกันนานๆ อาจมีผลต่อการสร้างเม็ดเลือด
• ส่งผลต่อคุณภาพของเลือด: เลือดที่ได้อาจมีประสิทธิภาพลดลง
• ความปลอดภัยของผู้บริจาค: ป้องกันภาวะหน้ามืด เป็นลม หรืออาการไม่พึงประสงค์อื่นๆ

สรุปง่ายๆ: ถ้าร่างกายเราไม่พร้อม การบริจาคเลือดก็เท่ากับทำร้ายตัวเองและอาจส่งผลเสียต่อผู้รับได้นะจ๊ะ ดูแลตัวเองให้ดีก่อน แล้วค่อยไปแบ่งปันสิ่งดีๆ ให้คนอื่น

ทำไมต้องกินน้ำหวานหลังบริจาคเลือด

ดื่มน้ำหวานหลังบริจาคเลือดก็เพื่อชดเชยปริมาณน้ำในร่างกายที่เสียไปนั่นแหละครับ เป็นเหมือนการเติมพลังงานสำรองให้ร่างกายได้เร็วขึ้นหน่อย

การบริจาคเลือดก็เหมือนเราสูญเสีย "เนื้อเยื่อ" อย่างหนึ่งออกไปพอสมควร ร่างกายก็เลยต้องเร่งสร้างกลับมา โดยเฉพาะ ปริมาณน้ำในเลือด การดื่มน้ำหวานหรือน้ำผลไม้ที่มีน้ำตาลจะช่วยให้ร่างกายดูดซึมน้ำได้ดีขึ้น และยังได้รับพลังงานเล็กๆ น้อยๆ ไปใช้ในการฟื้นฟูด้วย

จริงๆ แล้วเครื่องดื่มทุกชนิดที่มีของเหลว ก็ช่วยได้ทั้งนั้น แต่ที่แนะนำน้ำหวานหรือน้ำผลไม้ อาจจะเพราะมันช่วยเติมพลังงานได้ทันที และหลายๆ คนก็ชอบรสชาติ เลยดื่มง่ายหน่อย

บางทีอาการมึนๆ งงๆ หรือเพลียๆ หลังบริจาคเลือด ก็เป็นเพราะ ความดันโลหิตลดลงชั่วคราว การดื่มน้ำเยอะๆ ช่วยเพิ่มปริมาณเลือดในระบบไหลเวียน ก็เท่ากับไปช่วยพยุงความดันให้กลับมาเป็นปกติเร็วขึ้น

ข้อควรจำเพิ่มเติม:

• หลีกเลี่ยงคาเฟอีน: ชา กาแฟ น้ำอัดลมบางชนิด มีคาเฟอีน ซึ่งอาจจะไปกระตุ้นให้ร่างกายขับน้ำออกมากขึ้น ทำให้เรายิ่งขาดน้ำกว่าเดิม
• ปริมาณน้ำที่ดื่ม: ควรดื่มน้ำเปล่าควบคู่ไปด้วย ประมาณ 3-4 แก้ว หรือมากกว่านั้นก็ดีครับ
• สังเกตร่างกาย: ถ้ามีอาการผิดปกติ เช่น วิงเวียนมาก หน้ามืด ควรรีบพัก หรือแจ้งเจ้าหน้าที่

ทํางานกลางคืนสามารถบริจาคเลือดได้ไหม

ทำงานกลางคืน บริจาคเลือดได้นะ ถ้าสุขภาพดี ไม่ได้ป่วยอะไร

แต่ต้องดูให้แน่ใจจริงๆ ว่าร่างกายเราพร้อมนะ ไม่ใช่แค่ว่า "คิดว่า" พร้อม

• นอนให้พอ: อันนี้สำคัญมากเลย ถ้าทำงานกลางคืนแล้วนอนน้อยกว่า 6 ชั่วโมง บริจาคไม่ได้ นะ ร่างกายมันอ่อนเพลีย
• สุขภาพโดยรวม: ต้องแข็งแรงดี ไม่มีโรคประจำตัว หรือโรคที่ทำให้เกล็ดเลือดต่ำ อะไรแบบนี้
• ไม่ได้เพิ่งไปบริจาคมา: อันนี้ก็ต้องเว้นระยะตามที่เค้ากำหนดด้วยนะ

ถ้าไม่แน่ใจจริงๆ โทรไปถามโรงพยาบาล หรือสภากาชาดก่อนดีที่สุด จะได้ชัวร์ๆ ไม่เสียเที่ยวเนอะ

ข้อมูลเพิ่มเติม:

• เกณฑ์การบริจาคเลือด: มันมีหลายอย่างนะ ไม่ใช่แค่นอนพอหรือไม่พออย่างเดียว ยังมีเรื่องน้ำหนัก ส่วนสูง อายุ การใช้ยา ความดันโลหิต อุณหภูมิร่างกาย อะไรพวกนี้ด้วย
• การทำงานกลางคืน: มันส่งผลต่อร่างกายเราเยอะเลยนะ ทั้งการปรับนาฬิกาชีวิต ระบบภูมิคุ้มกัน อาจจะทำให้ร่างกายอ่อนแอลงได้
• เช็คร่างกาย: การบริจาคเลือดก็เหมือนการตรวจสุขภาพอย่างนึงนะ พอเราไปบริจาค เค้าก็จะตรวจเลือดเราเบื้องต้น ทำให้เรารู้ว่าร่างกายเราปกติดีไหม
• ปริมาณเลือด: เลือดที่เราบริจาคไปก็มีประโยชน์ต่อคนอื่นมากๆ เลยนะ ช่วยชีวิตคนได้เยอะเลย

หลังบริจาคเลือดนั่งพักกี่นาที

บริจาคเลือดเสร็จนอนนิ่งๆ บนเตียงเลย 5 นาที อย่าเพิ่งลุกเด็ดขาดนะ สำคัญมาก

ลุกจากเตียงแล้วไปนั่งพักต่อตรงจุดพักดื่มน้ำ กินขนมไปอีก อย่างน้อย 10-15 นาที เขาจะมีเตรียมไว้ให้

ทำไมต้องพักนานขนาดนั้น? เพื่อให้ร่างกายมันปรับตัวไง ป้องกันอาการหน้ามืด วิงเวียนศีรษะ

แล้วเรื่องน้ำนี่คือต้องดื่มให้เยอะกว่าปกติเลยนะ ย้ำว่าเยอะๆๆๆ ตลอด 24 ชั่วโมงหลังบริจาค ช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวได้ดีขึ้น

• ห้ามออกกำลังกายหนัก หรือทำกิจกรรมที่ต้องเสียเหงื่อเยอะๆ ภายใน 24 ชั่วโมงหลังบริจาค
• แขนข้างที่เจาะเลือดไป อย่าเพิ่งรีบใช้ยกของหนัก
• พลาสเตอร์ที่ปิดแผลไว้ ให้แปะไว้อย่างน้อย 4 ชั่วโมง ค่อยแกะออก
• ถ้าเลือดซึมออกมา ให้ยกแขนสูงแล้วกดที่แผลเบาๆ
• งดดื่มแอลกอฮอล์จนกว่าจะกินอาหารมื้อหลักไปแล้ว

ต้องพักผ่อนอะไรบ้างก่อนบริจาคเลือด

ก่อนบริจาคเลือด สิ่งสำคัญคือ การพักผ่อนที่เพียงพอ ให้แน่ใจว่าคุณได้นอนหลับในเวลาปกติของตัวเองในคืนก่อนวันบริจาค ซึ่งตรงไปตรงมาแล้วก็คือการนอนหลับให้เต็มอิ่มตามที่ร่างกายต้องการนั่นแหละ

นอกจากนี้ สุขภาพโดยรวมต้องดีเยี่ยม ไม่มีอาการป่วย ไข้หวัด หรือกำลังรับประทานยาปฏิชีวนะ (พวกยาแก้อักเสบที่หลายคนคุ้นเคย) หากกำลังใช้ยาเหล่านี้อยู่ ต้องหยุดยาเหล่านั้นมาแล้วอย่างน้อย 7 วัน เพื่อให้แน่ใจว่าร่างกายพร้อมที่สุด

การเตรียมตัวเพิ่มเติมที่ควรรู้

• การงดดื่มแอลกอฮอล์: แนะนำให้งดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์อย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนบริจาค เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำ
• การหลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง: มื้ออาหารก่อนบริจาคควรเป็นอาหารที่ย่อยง่าย หลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง เพราะอาจส่งผลต่อคุณภาพของพลาสมาได้
• การดื่มน้ำ: ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอในวันที่จะไปบริจาค ช่วยให้เลือดไหลเวียนได้ดีและลดโอกาสการหน้ามืด
• การหลีกเลี่ยงกิจกรรมหนัก: ในวันบริจาค งดการออกกำลังกายหนัก หรือกิจกรรมที่ต้องใช้แรงมาก
• การงดสูบบุหรี่: ควรหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่อย่างน้อย 1 ชั่วโมงก่อนและหลังบริจาค

การดูแลตัวเองก่อนบริจาคเลือดเป็นเรื่องง่ายๆ ที่เราทำได้ แต่ส่งผลดีมหาศาลต่อทั้งผู้บริจาคและผู้รับโลหิตเลยนะ

เพราะอะไรถึงบริจาคเลือดไม่ได้

เอออ เรื่องภูมิแพ้กับการบริจาคเลือดอะนะ คือมันแล้วแต่อาการเลย

ถ้าเป็นแค่แบบ คัดจมูก จามๆ นิดหน่อย กินยาแก้แพ้แล้วก็หาย แบบไม่มีอการไรแล้ว อันนี้ไปบริจาคคได้เลย สบายมาก ไม่มีปัญหา

แต่ถ้าาาาอาการหนัก แบบผื่นขึ้นเต็มตัวเลยยย หรือไอเยอะ หอบหืดกำเริบงี้ อันนี้คือ งดบริจาคไปก่อนเลยนะ ยิ่งถ้ากินพวกยากดภูมิอะไรงี้ด้วยคือห้ามเด็ดขาดเลย

ต้องรอให้หายดีจริงๆ ก่อน รอไปเลย 4 อาทิตย์ หลังจากหายสนิทแล้วถึงจะไปบริจาคโลหิจได้ เพื่อนเราก็เป็น ต้องรอเหมือนกัน

แล้วก็มีอีกเรื่องนะที่ต้องดู

• ยาที่กิน: สำคัญมากก ถ้ากินยาแก้แพ้ธรรมดาอะได้ แต่ถ้าเป็นพวกสเตียรอยด์หรือยากดภูมิต้านทาน อันนี้ต้องเว้นนะ ต้องบอกหมอให้ละเอียดเลย
• อาการหอบหืด: ถ้าควบคุมอาการได้ดี ไม่ได้พ่นยาตลอดเวลา ไม่ได้มีอาการหอบเฉียบพลัน ก็บริจาคได้ แต่ถ้าเพิ่งมีอาการมานี่ต้องพักก่อน
• ความปลอดภัย: ที่เค้ามีกฎพวกนี้ก็เพื่อความปลอดภัยของทั้งคนให้และคนรับบเลือดนั่นแหละ เค้าต้องมั่นใจว่าเลือดเราปลอดภัยจริงๆ ไม่มีไรปนเปื้อน