เจาะเลือดก่อนพบแพทย์ได้กี่วัน

ตรวจเลือดก่อนหมอนัดได้กี่วัน

เออ เรื่องตรวจเลือดนะ คือมันไม่ได้ตายตัวเว้ย! อย่างตอนนั้น หมอนัด 15 พฤษภาคม ไปตรวจเบาหวาน ตอนแรกกะไป 13 พฤษภาคม สบายๆ แต่พยาบาลบอกว่า หมออยากได้ผลเลือดก่อนวันนัดสัก 3 วัน จะได้มีเวลาดูละเอียดๆ สรุปต้องไป 12 พฤษภาคมไง

• ตรวจเลือดทั่วไป: ไปก่อนนัด 1-2 วันก็ได้
• ตรวจฮอร์โมน: ต้องคุยกับหมอ/แล็บก่อน
• สำคัญ: ถามหมอหรือพยาบาลดีที่สุด!
• ทำไมต้องถาม: ผลเลือดจะได้แม่น และหมอมีเวลาดู

หลอดเก็บเลือดแต่ละสีต่างกันอย่างไร

เออ ใช่ๆ เรื่องหลอดเก็บเลือดเนี่ย จำได้เลยตอนไปตรวจสุขภาพประจำปีที่โรงพยาบาลวิภาวดี เมื่อเดือนมีนาคม 2567 เห็นพยาบาลเอาหลอดมาหลายสีเลย ตอนนั้นงงมาก ถามพยาบาลว่าแต่ละสีต่างกันยังไง พยาบาลก็ใจดีอธิบายให้ฟัง

หลอดสีเทาอ่ะ NaF จำได้แม่นเลย เพราะตอนนั้นนึกถึงฟลูออไรด์ในยาสีฟัน พยาบาลบอกว่ามันช่วยเก็บระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่ ตรวจเบาหวานได้แม่นยำขึ้น

แล้วก็หลอดสีฟ้า อันนี้จำได้เพราะมันเหมือนสีเสื้อนักเรียนสมัยมัธยม อันนี้ใส่ Sodium Citrate ตรวจการแข็งตัวของเลือด สำคัญมากเลยนะ ถ้าเลือดแข็งตัวผิดปกติอาจมีปัญหาได้

ส่วนหลอดใสๆ มีน้ำยาข้างใน อันนี้พยาบาลบอกว่าเอาไว้เก็บเชื้อ ตอนนั้นก็เพิ่งรู้เหมือนกันว่ามีแบบนี้ด้วย นึกว่าเก็บใส่ขวดอย่างเดียว

สรุปก็คือ...

• สีเทา: Sodium Fluoride (NaF) ตรวจน้ำตาลในเลือด
• สีฟ้า: Sodium Citrate ตรวจการแข็งตัวของเลือด
• ใส (มีน้ำยา): เก็บตัวอย่างเชื้อแบคทีเรีย (Transport Medium)

จริงๆ มีหลอดสีอื่นอีกนะ แต่ตอนนั้นจำได้แค่นี้แหละ เพราะพยาบาลรีบไปดูคนไข้คนอื่นต่อ

ใครสามารถเจาะเลือดได้บ้าง

เจ้าหน้าที่เจาะเลือด ต้องมีความรู้ความเข้าใจทางกายวิภาคพอสมควรเลยนะ ไม่ใช่แค่จิ้มเข็มเข้าไป ต้องรู้ตำแหน่งหลอดเลือด ความลึก มุม แรงดันที่เหมาะสม คิดๆ ไปก็เหมือนงานศิลปะแขนงหนึ่ง ที่ต้องอาศัยทั้งศาสตร์และศิลป์

ใครเจาะเลือดได้บ้าง? หลักๆ ก็บุคลากรทางการแพทย์ที่ผ่านการอบรมเฉพาะทาง เช่น พยาบาล นักเทคนิคการแพทย์ ผู้ช่วยนักเทคนิคการแพทย์ บางที่ก็มีผู้ช่วยพยาบาลที่ผ่านการอบรม ส่วนตัวผมเคยเห็นเภสัชกรเจาะเลือดด้วย น่าจะขึ้นอยู่กับข้อบังคับของแต่ละประเทศ แต่ที่แน่ๆ ต้องได้รับการรับรอง ไม่ใช่ใครก็ทำได้

อยากเป็นเจ้าหน้าที่เจาะเลือดต้องทำยังไง? เส้นทางยอดฮิตก็คือ

• เรียนสายวิทยาศาสตร์สุขภาพ: ปวช. ปวส. หรือ ป.ตรี สาขาที่เกี่ยวข้อง เช่น พยาบาล เทคนิคการแพทย์ สาธารณสุขศาสตร์ เป็นต้น
• อบรมหลักสูตรเจาะเลือด: หลักสูตรพวกนี้จะมีทั้งในและนอกระบบ ต้องเลือกที่ได้รับการรับรอง เนื้อหาจะเน้นทฤษฎีและปฏิบัติ รวมถึงจรรยาบรรณวิชาชีพด้วย
• ฝึกฝน: การเจาะเลือดเก่งๆ ต้องอาศัยประสบการณ์ ยิ่งเจาะเยอะ ยิ่งชำนาญ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญก่อนนะ ไม่ใช่ฝึกเอง อันตราย

ส่วนตัวผมคิดว่า งานเจาะเลือดเป็นงานที่ละเอียดอ่อน ต้องมีความรับผิดชอบสูง ใจเย็น และใส่ใจคนไข้ บางคนกลัวเข็มมากๆ การพูดคุยให้กำลังใจ สร้างความมั่นใจก็สำคัญ มันเป็นมากกว่าแค่การเจาะเลือด แต่มันคือการดูแล เอาใจใส่ เหมือนเป็นงานบริการอย่างหนึ่ง จำได้ว่าปีนี้ไปเจาะเลือด เจ้าหน้าที่พูดจาดีมาก ทำให้รู้สึกผ่อนคลายขึ้นเยอะเลย

Tube แต่ละสี ตรวจอะไร

• เขียว: เคมีเลือด, อิเล็กโทรไลต์...เออ ชุดทดสอบสำเร็จรูปด้วยนะ (จริงๆ คืออะไรบ้างหว่า)
• เทา: น้ำตาลในเลือด ชัวร์ป้าบ!
• ฟ้า: แข็งตัวของเลือด เอ่อ... Coagulation Test นี่แหละ ศัพท์เท่ดี
• เพิ่มเติม: ลืมไปเลย ว่ามันมี สีม่วง ด้วย EDTA อ่ะ ตรวจ CBC ใช่ป่ะ? แล้วสีชมพู? สงสัยต้องไปรื้อตำราแล้วเนี่ย ????
• สำคัญ:อย่าจำสลับสีนะ เรื่องใหญ่เลย! ผลแล็บออกมามั่วซั่วแน่

(ป.ล. ที่บ้านมีแต่หลอดสีเขียว สงสัยต้องไปหาซื้อสีอื่นมาลองเล่นบ้างละ 555)