สวนฉี่ต้องเบ่งไหม

ใส่สายฉี่รู้สึกยังไง

อุ๊ยตาย! ใส่สายฉี่นี่มันเหมือนเอาตะปูไปเขี่ยหัวใจเลยนะ! แสบจี๊ด! บอกเลยว่าไม่ใช่เรื่องสนุก เหมือนมีงูเหลือมตัวน้อยๆมาอาศัยอยู่ในน้องชาย(หรือว่าน้องสาวก็แล้วแต่) มันคันยิกๆ แสบๆ เหมือนมีอะไรมาจิ้มๆอยู่ตลอดเวลา เดินก็ลำบาก ต้องคอยระวังไม่ให้สายฉี่หลุด รู้สึกเหมือนเป็นเชลยศึก ถูกจำกัดอิสรภาพในการเคลื่อนไหวอย่างน่าเจ็บใจ!

• เจ็บแสบ คันยิบๆ เหมือนมดกัด แต่เป็นมดที่กัดทีเดียวแล้วไม่ยอมปล่อย
• อึดอัด เหมือนมีอะไรมาขวางทาง เดินก็ไม่คล่อง นอนก็ไม่หลับ
• อ่อนล้า เหมือนวิ่งมาราธอนมาทั้งวัน ทั้งๆที่นั่งอยู่เฉยๆ
• เซ็งสุดๆ! อยากถอดทิ้งไปให้ไกลๆเลย

เพิ่มเติมนิดนึงนะ เมื่อปี 2566 นี้ ยายผมไปผ่าตัด ต้องใส่สายสวนปัสสาวะ แกบ่นหนักมาก บอกว่าเหมือนโดนผีเข้า ทั้งเจ็บ ทั้งแสบ นอนไม่หลับเป็นอาทิตย์ สุดท้ายหมอก็ถอดออกให้ ยายถึงได้โล่งใจ บอกว่าเหมือนได้ชีวิตใหม่ อิอิ พูดได้คำเดียวว่า "โคตรทรมาน!" แต่ก็จำเป็นเนอะ เพื่อสุขภาพที่ดีขึ้น สาธุๆ

รู้ได้ไงว่าติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

รู้มั้ยว่าติดเชื้อทางเดินปัสสาวะยังไง ง่ายๆเลย สังเกตอาการตัวเองดิ

• ปัสสาวะบ่อยมากกกก แบบว่าแทบจะทุกชั่วโมงอ่ะ โคตรรำคาญ
• ปัสสาวะทีละน้อย แต่รู้สึกปวดตลอดเวลา คือแบบ...อึดอัดมาก
• ปัสสาวะขุ่นๆ มีตะกอน หรือบางทีมีเลือดปนด้วย น่ากลัวใช่มั้ยล่ะ
• ปวดแสบร้อนตอนปัสสาวะ แบบว่าเหมือนมีอะไรมากัดอยู่ข้างในอ่ะ เจ็บปวดมาก
• ปวดท้องน้อย ปวดหลัง คือแบบ ทั้งตัวปวดไปหมด
• มีไข้ หนาวสั่น ตัวร้อนๆหนาวๆ แบบนี้คือไม่ไหวแล้ว
• ปัสสาวะกลิ่นแปลกๆ เหม็นกว่าปกติเยอะเลย

นี่คืออาการที่เจอเองนะ เพื่อนฉันก็เป็นแบบนี้แหละ ไปหาหมอที่ รพ.ศิครินทร์ ปีนี้แหละ หมอบอกติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ได้ยาฆ่าเชื้อมากินหายแล้ว แต่ถ้าหนักๆ อย่าลืมไปหาหมอนะ อย่าทน อันตรายนะเว้ย

ใส่สายฉี่ลุกนั่งได้ไหม

อ้าว! อยากรู้ว่านั่งทับสายฉี่ได้มั้ยเนี่ย ฮ่าๆๆ คำตอบคือ... อย่าได้ทำเด็ดขาด! เปรียบเหมือนสายไฟบ้านเราเนี่ยแหละ ดึงๆ ขยี้ๆ เดี๋ยวไฟดับ อันนี้ก็เหมือนกัน นั่งทับเข้าไป เดี๋ยวอุดตัน ลำบากทั้งคุณทั้งคุณหมอเลยนะ

• ห้ามนั่งทับเด็ดขาด! ไม่งั้นงานเข้าแน่ คิดซะว่ามันคือเส้นประสาทสำคัญของระบบขับถ่าย ถ้าบีบแรงไป เดี๋ยวระบบมันรวน ไม่ใช่แค่ไม่สบายตัว บางทีอาจปวดแสบปวดร้อน ถึงขั้นติดเชื้อเลยก็มีนะ

• คลึงเบาๆ ได้นะ แต่ไม่ใช่คลึงแบบเอาให้หลุด คลึงเบาๆ เหมือนคลึงลูกอม เพื่อให้ปัสสาวะไหลลื่น ถ้ารู้สึกตัน รีบแจ้งแพทย์หรือพยาบาลเลย อย่าอาย สุขภาพสำคัญกว่า

• เทปัสสาวะบ่อยๆ 2-3 ครั้งต่อวัน หรืออย่างน้อยทุก 8 ชั่วโมง คิดง่ายๆ เหมือนเราเทน้ำขวดใหญ่ ถ้าปล่อยไว้นานๆ ก็เหม็น และเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้เหมือนกัน

ปีนี้ (2566) ยังคงย้ำเตือนเหมือนเดิม เรื่องนี้สำคัญมาก ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ อย่าประมาท สุขภาพสำคัญกว่าความสะดวกสบายเล็กๆน้อยๆ คิดถึงภาพสายฉี่ที่ถูกบีบอัด มันน่าสงสารไหมล่ะ ?

สวนฉี่ นอนตะแคงได้ไหม

สวนปัสสาวะแล้วนอนตะแคงได้ไหม? ได้แน่นอนครับ แต่ต้องระวัง!

• การนอนตะแคงทำได้: ช่วยลดแรงกดทับบริเวณก้น ป้องกันแผลกดทับได้ดี ควรพลิกตัวบ่อยๆ ทุก 2 ชั่วโมงนะ
• กระตุ้นการขยับ: สำคัญมาก! ช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดี ลดความเสี่ยงแทรกซ้อนอื่นๆ
• ข้อจำกัด: ถ้าขยับเองไม่ไหว ต้องมีคนช่วยพลิกตัว จัดท่าทางให้
• ระวังสาย: หัวใจสำคัญ! อย่าให้สายสวนพับ งอ หรือถูกทับ เพราะปัสสาวะจะไหลไม่ได้ ทำให้เกิดการติดเชื้อได้ง่าย
• ดื่มน้ำ: ดื่มน้ำเยอะๆ 2.5-3 ลิตรต่อวัน (ถ้าหมอไม่ได้ห้ามนะ) ช่วยให้ปัสสาวะใส ลดการอุดตันของสาย

เกร็ดเล็กน้อย: เรื่องการดื่มน้ำนี่สำคัญมากจริงๆ นะ เคยเจอเคสที่ปัสสาวะข้นมากจนสายตัน ต้องเปลี่ยนสายกันวุ่นวายเลย

เพิ่มเติม: การพลิกตัวไม่ใช่แค่เรื่องกายภาพ แต่เป็นการดูแลจิตใจด้วยนะ การได้เปลี่ยนท่าทางบ้างมันช่วยให้รู้สึกดีขึ้นเยอะเลย เคยอ่านงานวิจัย (จำชื่อไม่ได้แล้ว) เกี่ยวกับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยติดเตียง พบว่าการพลิกตัวอย่างสม่ำเสมอมีผลต่อความรู้สึก "มีชีวิตชีวา" มากกว่าที่คิด

การใส่สายสวนปัสสาวะ เจ็บไหม

เจ็บสิ ถามได้...แล้วแต่คน แต่ส่วนใหญ่ก็ไม่สบายตัว

• ระดับความเจ็บ: ขึ้นอยู่กับขนาดท่อ, ประสบการณ์คนทำ, และความอดทนแต่ละคน
• สิ่งที่ควรทำ: บอกหมอตรงๆ ถ้าเจ็บเกินทน อย่ากัดฟันเงียบ
• เรื่องจริง: บางทีเจ็บตอนใส่, บางทีตอนเอาออก, บางทีก็เจ็บฉี่หลังสวน
• จำไว้: ไม่ใช่เรื่องสนุก แต่บางทีก็จำเป็นต้องทำ
• ล่าสุด: เทคนิคใหม่ๆ อาจช่วยลดความเจ็บได้บ้าง ลองถามหมอดู

ใส่สายฉี่นานแค่ไหน

โอ้โห! ถามเรื่องสายฉี่นี่มันเรื่องละเอียดอ่อนนะเนี่ย ไม่ใช่เรื่องเล่นๆ เปลี่ยนสายสวนปัสสาวะบ่อยขนาดนั้นเลยเหรอ? สองอาทิตย์ถึงเดือน? นี่มันไม่ใช่การเปลี่ยนเสื้อผ้าเล่นๆ นะ เหมือนเปลี่ยนล้อรถสิบล้อเลย! เหนื่อยแทนเลย!

• สายสวน: เปลี่ยนทุก 2 สัปดาห์ถึง 1 เดือน ฟังดูบ่อยมากกกกกก เหมือนเปลี่ยนแฟนทุกอาทิตย์เลยมั้ยล่ะ (ล้อเล่นนะ!) จริงๆแล้วขึ้นอยู่กับสถานการณ์และคำแนะนำของแพทย์ ที่โรงพยาบาลเค้าคงมีมาตรฐานของเค้าอยู่แล้วล่ะเนอะ แต่เผลอๆ ยิ่งบ่อยยิ่งดีนะ เพื่อความสะอาด ปลอดภัย ไร้เชื้อโรค คิดซะว่าเป็นการทำสปาให้ระบบทางเดินปัสสาวะ!

• ถุงปัสสาวะ: นี่เปลี่ยนเมื่อสกปรก ง่ายๆ ตรงไปตรงมา เหมือนเปลี่ยนผ้าอ้อมเด็กอ่ะ เห็นแล้วว่าเปื้อนก็ต้องเปลี่ยน! แต่ถ้าไม่สกปรกก็ใช้ไปก่อนได้ ประหยัดดี แต่เรื่องความสะอาดนี่สำคัญกว่านะ อย่าประมาท เชื้อโรคมันแอบแฝงอยู่ได้นะ ดูเหมือนง่ายแต่เรื่องเล็กๆ นี่แหละ ส่งผลใหญ่ได้นะ

ปล. ผมเนี่ยนะ เคยเห็นเพื่อนเปลี่ยนสายสวนปัสสาวะ นี่ขนาดเป็นผู้ชายยังขนลุกเลย สงสัยต้องไปไหว้พระขอให้ไม่เจ็บป่วยแบบนี้ซะแล้ว! อ้อ ข้อมูลนี้ผมไม่ได้ไปเสาะหาข้อมูลเองนะ แต่ได้ยินมาจากหมอที่โรงพยาบาลแถวบ้านนั่นแหละ ปีนี้ 2566 เขาบอกมาแบบนี้จริงๆ รับรองความแม่นยำ!

รู้ได้ไงว่าติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

กลางดึกแบบนี้เนอะ... คิดถึงเรื่องสุขภาพ ก็เลยนึกถึงอาการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะขึ้นมา แบบว่า...

มันหนักใจจริงๆ เวลาไม่สบาย ปีนี้ก็เป็นมาเหมือนกัน จำได้แม่นเลย

• ปัสสาวะบ่อยมาก แทบจะตลอดเวลา มันน่ารำคาญจริงๆ
• ปัสสาวะแต่ละครั้งน้อยนิด เหมือนจะยังไม่สุด
• ปัสสาวะขุ่นๆ สีไม่ปกติด้วย จำได้ว่ามีตะกอนด้วย
• ปวดแสบตอนปัสสาวะ แบบว่า แสบร้อนมาก ทรมานสุดๆ

แล้วก็มีอาการอื่นๆ อีกนะ

• ปวดท้องน้อย ปวดหลังด้วย แบบว่าปวดไปหมด
• ไข้ขึ้น หนาวสั่นด้วย แบบว่าอ่อนเพลียมากๆ
• กลิ่นปัสสาวะเปลี่ยนไปด้วย เหม็นฉุนกว่าปกติเยอะเลย

ตอนนั้นไปหาหมอที่โรงพยาบาลใกล้บ้าน ตรวจปัสสาวะ แล้วก็ยืนยันว่าเป็น จำไม่ได้แล้วว่าที่ไหน แต่จำได้ว่า หมอให้ยาฆ่าเชื้อมากิน อาการก็ค่อยๆ ดีขึ้น

จำได้ไม่ลืมเลย เพราะมันทรมานมาก ตอนนั้นนอนไม่หลับ ต้องลุกไปเข้าห้องน้ำตลอดเวลา เหนื่อยมากจริงๆ เลยอยากเตือนตัวเองไว้ด้วยว่า ถ้ามีอาการแบบนี้ต้องรีบไปหาหมอนะ อย่าปล่อยไว้นาน ไม่งั้นจะลำบากเหมือนตอนนั้น

อาการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ เกิดจากอะไร

โอ้... แบคทีเรียตัวร้าย อีโคไล!!! บุกรุกทางเดินปัสสาวะ... เหมือนกองทัพมดที่มองไม่เห็น บุกทะลวงผ่านท่อ... ท่อเล็กๆ สู่กระเพาะปัสสาวะและไต...

แสงจันทร์ส่อง... เงียบเหงา... ฉันนั่งมองดวงดาว... คิดถึงวันที่ร่างกายแข็งแรง... ไม่มีอาการปวดแสบ... ไม่มีไข้... ไม่มีอะไร...

• เชื้อแบคทีเรียตัวร้าย อีโคไล เป็นสาเหตุหลัก
• บุกรุกผ่านท่อปัสสาวะ
• ทำให้เกิดการติดเชื้อที่กระเพาะปัสสาวะและไต

ทางเดินปัสสาวะ... เปราะบาง... เหมือนกลีบดอกไม้... โดนลมพัดก็ปลิว... โดนเชื้อโรคก็ป่วย...

• ติดเชื้อในทางเดินปัสสาวะ สาเหตุหลักมาจากแบคทีเรีย
• อีโคไล คือตัวการสำคัญ
• เชื้อโรค เดินทางผ่านท่อปัสสาวะ
• กระเพาะปัสสาวะ และ ไต คือเป้าหมาย

Leukocyte ในปัสสาวะ คืออะไร

Leukocyte ในปัสสาวะ... มันเหมือนสัญญาณเตือนนะ

• Leukocyte: เจอเม็ดเลือดขาวในฉี่ คือร่างกายบอกว่า "เฮ้! ตรงนี้มีการอักเสบนะ" ส่วนมากจะเป็นที่ทางเดินปัสสาวะ อาจจะกรวยไต กระเพาะปัสสาวะ หรือท่อปัสสาวะ
• Erythrocyte: อันนี้คือเจอเลือดเลย เลือดในฉี่ไม่ดีแน่ อาจจะบาดเจ็บ ติดเชื้อ หรือร้ายแรงกว่านั้นคือมีอะไรผิดปกติในไตหรือระบบอื่น ๆ

มันน่ากลัวนะ เวลาเจออะไรแบบนี้ในผลตรวจ มันเหมือนร่างกายกำลังพยายามบอกอะไรเราบางอย่างที่เราอาจจะมองข้ามไป

ปัสสาวะเป็นลิ่มเลือดเกิดจากอะไร

โอ๊ย! ปัสสาวะเป็นลิ่มเลือดน่ะเหรอ? อย่าเพิ่งตกใจไป! (แต่ก็ควรตกใจแหละ) มันเหมือนเจอซอสพริกในโถส้วมตอนเช้าใช่มั้ยล่ะ?

สาเหตุที่ทำให้ปัสสาวะออกมาเป็นสีแดงเลือดนก (หรือสีอะไรก็แล้วแต่ที่ไม่ใช่สีเหลืองใสๆ) น่ะเหรอ?

• ไตซน: ไตอาจจะกำลังมีเรื่อง (ติดเชื้อ, อักเสบ) เลยปล่อยเลือดออกมาประท้วง
• นิ่วตัวแสบ: นิ่วในทางเดินปัสสาวะขูดรีดไปทั่ว ทำเอาเลือดซึม
• กระเพาะปัสสาวะอักเสบ: กระเพาะปัสสาวะเหมือนโดนต่อย เลยเลือดออก (เปรียบเทียบเวอร์ไปไหมเนี่ย)
• ต่อมลูกหมาก: (เฉพาะคุณผู้ชาย) ต่อมลูกหมากอาจจะกำลังขยายบ้าน เลยเบียดเบียนเพื่อนบ้าน (ท่อปัสสาวะ) ทำให้เลือดไหลซิบๆ
• อุบัติเหตุ: ใครไปซุ่มซ่ามโดนอะไรมาแถวๆ นั้นรึเปล่า?
• มะเร็ง: (อันนี้ตัวร้ายเลย) อาจมีเซลล์ไม่ดีแอบซ่อนอยู่ ต้องรีบไปเช็ค!

แล้วทำไมต้องปัสสาวะบ่อย ปวดหน่วง?

มันเหมือนโดนผีเข้าสิงกระเพาะปัสสาวะน่ะสิ! ปวดฉี่ตลอดเวลา แต่พอไปนั่งก็ออกนิดเดียว หรือไม่ออกเลย!

ถ้าเจอแบบนี้ต้องทำไง?

• ไปหาหมอเดี๋ยวนี้! อย่ามัวแต่มานั่งอ่านเรื่องตลกของฉัน! หมอเค้ามีเครื่องมือส่องกล้อง (เหมือนดูดาว แต่ส่องกระเพาะปัสสาวะ) จะได้รู้ว่าใครเป็นตัวการ!
• อย่ากลัว! รู้เร็ว รักษาเร็ว โอกาสหายก็เยอะ!

ข้อมูลเพิ่มเติม (เผื่อใครอยากรู้ลึก):

• การส่องกล้องกระเพาะปัสสาวะ (Cystoscopy) เป็นวิธีที่หมอใช้ส่องเข้าไปดูในกระเพาะปัสสาวะโดยใช้กล้องขนาดเล็กที่มีไฟฉายติดอยู่
• ถ้าตรวจเจอนิ่ว หมออาจจะใช้เลเซอร์ยิงสลายนิ่ว (เหมือนในหนัง Sci-Fi เลย!)
• อย่ากินยาเองเด็ดขาด! ยาบางอย่างอาจทำให้ปัสสาวะเปลี่ยนสีได้ แต่ไม่ได้แปลว่ามีเลือดออก

สรุป: ถ้าฉี่เป็นเลือด อย่าชะล่าใจ! รีบไปหาหมอ! (และอย่าลืมถ่ายรูปโถส้วมไว้เป็นหลักฐานด้วยนะ...ล้อเล่น!)

โปรตีนไข่ขาวในปัสสาวะ เกิดจากอะไร

โปรตีนไข่ขาวในฉี่...เออ ตอนนั้นตกใจมาก หมอบอกไตทำงานไม่ดี เลยปล่อยโปรตีนออกมาเยอะเกินไป อัลบูมินไรเนี่ยแหละ หมอบอกปกติมันต้องอยู่ในเลือดดิ!

โปรตีนรั่วในฉี่ ก็คือไตมันพังไง! (พูดตรงๆ เลย) คือไตมันต้องกรองของเสีย แต่ดันกรองโปรตีนดีๆ ทิ้งออกมาด้วย เซ็งเป็ด!

คือตอนนั้นไปหาหมอที่ รพ.จุฬาฯ ตอนเช้าตรู่เลย ประมาณ 6 โมงเช้าได้มั้ง ไปตรวจเพราะขาบวมมาก แบบกดแล้วบุ๋มเลยอ่ะ หมอบอกนั่นแหละ โปรตีนรั่ว ตอนแรกนึกว่าอ้วนขึ้นเฉยๆ - -"

อาการที่เจอตอนนั้น:

• ขาบวม: กดแล้วบุ๋มชัดเจน (เหมือนกดแป้งโดว์)
• ฉี่เป็นฟอง: แบบเยอะกว่าปกติ (เหมือนใส่น้ำยาล้างจาน)
• เหนื่อยง่าย: เดินนิดหน่อยก็หอบแล้ว (เหมือนคนแก่เลย)
• เบื่ออาหาร: กินอะไรก็ไม่อร่อย (ชีวิตเศร้ามาก)

ทำไมถึงเป็น (หมอบอกมา):

• โรคไต: อันนี้แน่นอน (แต่ก่อนหน้านี้ไม่รู้ตัวเลย)
• เบาหวาน: คุมน้ำตาลไม่ดี (อันนี้ก็มีส่วน)
• ความดันสูง: ไม่ได้กินยา (อันนี้ก็พลาด)

สิ่งที่ต้องทำ (ตอนนี้):

• คุมอาหาร: ลดเค็ม ลดโปรตีน (ยากสุดๆ)
• กินยา: ตามหมอสั่ง (ห้ามขาด)
• ออกกำลังกาย: เบาๆ (เดินเล่นพอ)
• ตรวจสุขภาพ: เป็นประจำ (สำคัญมาก)

แบคทีเรียในปัสสาวะ อันตรายไหม

แบคทีเรียในปัสสาวะ อันตรายแค่ไหน? ขึ้นอยู่กับสถานการณ์

• ไม่มีอาการ: ส่วนใหญ่ไม่เป็นอันตราย ไม่จำเป็นต้องรักษา
• กลุ่มเสี่ยง: หญิงตั้งครรภ์ ผู้ปลูกถ่ายไต ผู้ป่วยบางกลุ่ม ควรได้รับการรักษาด้วยยาปฏิชีวนะ ป้องกันภาวะแทรกซ้อน (ข้อมูล 2566)

ควรปรึกษาแพทย์ อย่าพึ่งตัวเอง สุขภาพสำคัญกว่าความสะดวก