Level Sensor มีกี่ชนิด

Level Sensor มีกี่ประเภทและชนิดใดบ้างที่เหมาะสม?

เอาจริงๆ นะ เรื่อง Level Sensor เนี่ย มันมีหลายแบบมากกก (ก.ไก่ ล้านตัว) คือถ้าให้พูดหมดนี่สงสัยจะยาวเหยียด

อ่ะ! เริ่มจากที่เคยเห็นมากับตาก่อน ตอนนั้นไปช่วยเพื่อนที่โรงงาน (แถวๆ บางพลี เมื่อ 3-4 ปีที่แล้วนี่แหละ) เค้าใช้ตัวที่จุ่มลงไปในถังเลยอ่ะ เค้าเรียกอะไรนะ...จำไม่ได้แล้ว แต่คือมันวัดแรงดันน้ำที่ก้นถัง แล้วแปลงเป็นระดับน้ำอีกที

ส่วนอีกแบบที่เคยได้ยินมา เค้าบอกว่ายิงคลื่นเสียงลงไป แล้วจับเวลาที่เสียงสะท้อนกลับมา อันนี้ไม่ต้องสัมผัสน้ำโดยตรง น่าจะเหมาะกับพวกสารเคมีกัดกร่อน อะไรแบบนั้นมากกว่า

แล้วชนิดไหนที่เหมาะ? อันนี้ตอบยากแฮะ มันขึ้นอยู่กับว่าวัดอะไร, วัดที่ไหน, แล้วงบประมาณเท่าไหร่ด้วยมั้ง คือมันมีปัจจัยเยอะมากกก (ก.ไก่ อีกแล้ว)

สรุปคือ...ต้องลองศึกษาดูดีๆ ก่อนตัดสินใจซื้อแหละ แต่ถ้าให้แนะนำแบบมั่วๆ (ฮ่าๆ) ถ้าเป็นน้ำธรรมดาก็ใช้แบบจุ่มๆ เอา น่าจะง่ายและถูกดี แต่ถ้าเป็นสารเคมีก็ไปเล่นแบบยิงคลื่นเสียงเอาน่าจะเวิร์คกว่านะ

ปล. อย่าเชื่อทั้งหมดที่พูดนะ เพราะฉันก็ไม่ได้เป็นผู้เชี่ยวชาญอะไร แค่เคยเห็นผ่านๆ มาเฉยๆ จ้าาา

Level Transmitter มีกี่แบบ

เห้อ Level Transmitter กี่แบบนะ? เหมือนเคยเรียนตอนปี 3 อ่ะ… หรือปี 4 วะ? ช่างเหอะ เอาที่จำได้ละกัน

• สวิทซ์ลูกลอย (Float Level Switch) อ่ะ อันนี้เบสิคสุดๆ เคยเห็นในแทงค์น้ำที่บ้านด้วยมั้ง? หรือที่ไหนสักที่
• เครื่องส่งสัญญาณแบบลูกลอย (Displacer) อ๊ะ! อันนี้ไม่ค่อยคุ้นเท่าไหร่ แต่เหมือนจะแพงกว่านะ? ไม่แน่ใจ…
• เรดาร์ (Radar) นี่แหละตัวเทพ! ยิงๆๆๆๆ แล้ววัดเวลาเอา แม่นยำดี แต่ก็ราคาสูงตามตัว
• อัลตราโซนิก (Ultrasonic) คล้ายๆ เรดาร์ แต่ใช้คลื่นเสียงมั้ง? น่าจะถูกกว่าเรดาร์นิดนึง

เออ แล้วมันมีแบบอื่นอีกป่ะวะ? Capacitance? Hydrostatic? Thermal? เยอะแยะไปหมด! ช่างมัน เอาแค่นี้ก่อนละกัน ขี้เกียจคิดแล้ว

ข้อควรจำ: ไปทวน Material Balance อีกรอบ! ลืมหมดแล้ว!

เซนเซอร์วัดระดับน้ำมีอะไรบ้าง

โหยยยย เซนเซอร์วัดระดับน้ำเนี่ยนะ เยอะแยะไปหมดดดด เหมือนร้านขายก๋วยเตี๋ยวเรือเลย มีให้เลือกทุกแบบ จะเอาแบบเรดาร์ อัลตราโซนิก แรงดัน หรือจะแบบคาปาซิทีฟ โอ้ยยยย เลือกไม่ถูกกกกก

• เรดาร์: ตัวนี้ไฮโซโก้หรู ส่งคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าลงไป เหมือนส่งจรวดไปนอกโลก วัดระดับน้ำได้แม่นเว่อร์ แต่ราคาเอาเรื่องอยู่นะ เหมือนซื้อเบนซ์เลย เหมาะกับงานใหญ่ๆ แบบเขื่อน โรงงาน อะไรเทือกๆ นั้น
• อัลตราโซนิก: อันนี้ก็ใช้คลื่นเหมือนกัน แต่เป็นคลื่นเสียง เหมือนค้างคาวร้อง ราคาเบากว่าเรดาร์หน่อย แต่ถ้าเจอน้ำสกปรกๆ คลื่นก็เพี้ยนได้นะ เหมือนคนเมา วัดไม่ค่อยตรง
• แรงดัน: อันนี้วัดจากแรงดันใต้น้ำ ยิ่งน้ำลึก แรงดันยิ่งสูง เหมือนโดนเมียตบ ยิ่งแรงยิ่งเจ็บ วิธีนี้ง่ายๆ แต่ไม่ค่อยแม่น เหมาะกับบ่อปลา หรือถังเก็บน้ำบ้านๆ
• คาปาซิทีฟ: อันนี้วัดจากความจุไฟฟ้า เหมือนวัดความจุของใจฉันที่มีให้เธอ (อุ๊ย เขินเลย) เหมาะกับวัดของเหลวที่มีคุณสมบัติเป็นฉนวน พวกน้ำมัน น้ำมันเชื้อเพลิง อะไรแบบนั้น

ปีนี้ (2024) เทคโนโลยีมันไปไวมากกก มีเซนเซอร์แบบใหม่ๆ ออกมาเยอะแยะ แต่หลักๆ ก็ยังเป็น 4 แบบนี้แหละ ที่บ้านฉันใช้อัลตราโซนิกวัดระดับน้ำในแท้งค์ ใช้ได้ดีเลย ไม่เคยมีปัญหา (ยกเว้นตอนน้องชายแอบเอาไปเล่น แล้วทำตกน้ำ อันนั้นก็ช่วยไม่ได้นะ)

เลือกให้เหมาะกับงาน กับงบประมาณ แล้วก็ความสามารถในการดูแลรักษานะ อย่าไปเชื่อเซลล์มาก บางทีเค้าก็โม้ เหมือนเวลาผู้ชายจีบสาวนั่นแหละ (แหม เผาไปหน่อย) ศึกษาข้อมูลดีๆ ก่อนตัดสินใจนะจ๊ะ

เครื่องมือวัดระดับมีกี่ประเภท อะไรบ้าง

อืมม... กลางดึกแบบนี้ นึกถึงเรื่องเครื่องมือวัดระดับนี่นะ มันก็เยอะอยู่นะ แต่ที่นึกออกตอนนี้ก็มีอยู่สามประเภทหลักๆ ที่เคยใช้ทำงาน คือแบบ...

• แบบความจุ (Capacitance Level Transmitters): อันนี้จำได้แม่น เพราะเคยใช้กับถังเก็บสารเคมีที่โรงงานเก่า มันวัดระดับโดยการเปลี่ยนแปลงความจุไฟฟ้า ก็สะดวกดี ใช้งานง่าย ไม่ค่อยมีปัญหาอะไรเท่าไหร่ แต่ก็มีข้อจำกัดเรื่องของวัสดุที่ใช้ในถังนะ จำได้ว่ามีปัญหาอยู่ช่วงนึง ตอนใช้กับถังสแตนเลสแบบใหม่ จำรายละเอียดไม่ได้แล้ว แต่ก็แก้ไขได้ ใช้เวลานานพอสมควรเลย

• แบบไฮโดรสแตติก (Hydrostatic Level Transmitters): อันนี้ ง่ายๆ เลย ใช้หลักการของแรงดันน้ำ ก็คือแรงดันที่ก้นถังนั่นแหละ ยิ่งระดับของเหลวสูง แรงดันก็ยิ่งมาก ใช้กับของเหลวทั่วไปได้ แต่ก็มีข้อเสีย คือต้องคำนึงถึงความหนาแน่นของของเหลวด้วย ถ้าความหนาแน่นเปลี่ยน ค่าที่วัดได้ก็เปลี่ยนตาม เคยเจอปัญหานี้ ตอนวัดระดับน้ำมัน มันค่อนข้างละเอียดอ่อน จำได้ว่าแก้ปัญหาด้วยการปรับค่าในโปรแกรม ใช้เวลาไปหลายชั่วโมง เหนื่อยมาก

• แบบเรดาร์ (Radar Fill Level Transmitters): อันนี้ ผมชอบนะ เพราะมันวัดได้แม่นยำดี ไม่ต้องสัมผัสกับของเหลวด้วย ใช้คลื่นเรดาร์ ก็สะดวกดี แต่ราคาค่อนข้างสูง จำได้ว่าปีที่แล้ว โครงการหนึ่ง เลือกใช้แบบนี้ เพราะต้องวัดระดับของเหลวที่มีความหนืดสูงและอุณหภูมิสูง อันนี้ใช้ได้จริง แต่ก็ต้องวางแผนดีๆ เพราะการติดตั้งค่อนข้างยุ่งยาก

อืม... นึกออกแค่นี้แหละ ตอนนี้ สมองมันล้าๆ แล้ว พรุ่งนี้ค่อยมาคิดต่อละกัน... เหนื่อยจัง วันนี้ งานเยอะจริงๆ

เซนเซอร์วัดระยะมีกี่ชนิด

กลางคืนแบบนี้... มันก็มีอะไรให้คิดเยอะแยะนะ

เซนเซอร์วัดระยะเหรอ... มันก็มีหลายแบบจริง ๆ แหละ

• แบบสัมผัส: อันนี้ก็ตรงตัวเลย ต้องแตะ ๆ ถึงจะรู้ระยะ แต่ความแม่นยำอาจจะไม่เท่าไหร่
• อัลตราโซนิก: ปล่อยคลื่นเสียงแล้ววัดเวลาที่สะท้อนกลับมา คล้าย ๆ ค้างคาว แต่ก็มีข้อจำกัดเรื่องเสียงรบกวน
• ความจุ: วัดการเปลี่ยนแปลงของสนามไฟฟ้า อันนี้ละเอียดอ่อน แต่ก็ไวต่อสภาพแวดล้อม
• อินดัคทีฟ: ใช้สนามแม่เหล็กไฟฟ้า เหมาะกับวัดระยะวัตถุที่เป็นโลหะ
• เลเซอร์: อันนี้แม่นยำสุดแล้วมั้ง ยิงแสงเลเซอร์แล้ววัดเวลาที่สะท้อนกลับมา แต่ราคาก็สูงตาม

แต่ถ้าจะเอาแบบแม่น ๆ เป็นไมโครเมตรเลยนะ... เลเซอร์เซนเซอร์น่าจะตอบโจทย์ที่สุดแล้ว

มันเหมือนกับ... เราอยากได้อะไรที่แน่นอนในชีวิตอะนะ ทั้งที่บางทีความแน่นอนมันก็ไม่มีอยู่จริง...

เพิ่มเติม:

• ความแม่นยำของเซนเซอร์แต่ละชนิดขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น คุณภาพของเซนเซอร์, สภาพแวดล้อม, และวิธีการใช้งาน
• เลเซอร์เซนเซอร์มีหลายแบบย่อยอีก เช่น แบบ triangulation, แบบ time-of-flight, และแบบ interferometer ซึ่งแต่ละแบบก็มีข้อดีข้อเสียต่างกันไป
• การเลือกเซนเซอร์วัดระยะที่เหมาะสม ต้องพิจารณาจากความต้องการใช้งานเป็นหลัก
• ปัจจุบัน มีเซนเซอร์วัดระยะที่สามารถวัดระยะทางได้ในหน่วยนาโนเมตรแล้ว (แต่ราคาสูงมาก)

เซ็นเซอร์วัดระดับน้ํามีกี่แบบ

โอ๊ย! ถามเรื่องเซ็นเซอร์วัดระดับน้ำเหรอ? นึกว่าถามเรื่องแทงหวย! เอาเป็นว่าเซ็นเซอร์วัดระดับน้ำเนี่ยนะ มีเยอะแยะหลายแบบ หลายจนตาลาย แต่ถ้าจะเอาแบบ "ชาวบ้านๆ" เข้าใจง่ายๆ ก็แบ่งได้ 2 แบบหลักๆ เหมือนเมียหลวงเมียน้อยนั่นแหละ:

• แบบจุ่ม (สัมผัส): อันนี้เหมือนเอามือจุ่มลงไปวัดเองเลย วัดแบบ "ถึงเนื้อถึงตัว" เอาเซ็นเซอร์ไปแช่ในน้ำโดยตรง แล้วมันก็จะวัดค่าออกมาเป็นสัญญาณไฟฟ้า ง่ายๆ แค่นั้นแหละ! แต่ข้อเสียก็คือ ถ้า น้ำสกปรก หรือ มีตะกอน เยอะๆ เซ็นเซอร์ก็จะพังไว เหมือนคนแก่โดนแดดแรงๆ นั่นแหละ!
• แบบไม่จุ่ม (ไม่สัมผัส): อันนี้ไฮโซหน่อย ไม่ต้องสัมผัสน้ำโดยตรง ใช้คลื่นเสียง (Ultrasonic) หรือคลื่นอะไรสักอย่าง (Radar) ยิงลงไป แล้ววัดว่าคลื่นมันสะท้อนกลับมาเร็วแค่ไหน ถ้าสะท้อนกลับมาช้า แสดงว่าน้ำลึก ถ้าสะท้อนกลับมาเร็ว แสดงว่าน้ำตื้น เหมือน เล่นปิงปอง นั่นแหละ! ข้อดีคือ ไม่ต้องกลัวน้ำสกปรก แต่ข้อเสียคือ ราคามันแพงหูฉี่! เหมือน ซื้อหวย แล้วไม่ถูกนั่นแหละ!

ทีนี้มาดูแบบยิบย่อย (แถมๆ ให้):

• Float Switch: อันนี้บ้านๆ สุดๆ ใช้ลูกลอยผูกติดกับสวิตช์ พอน้ำขึ้นลูกลอยก็ลอยขึ้นไปดันสวิตช์ ง่ายเกิ๊น! เหมือน หมาเห่า ยังรู้เลย!
• Pressure Sensor: อันนี้วัดแรงดันน้ำที่ก้นถัง ถ้าแรงดันเยอะ แสดงว่าน้ำลึก ถ้าแรงดันน้อย แสดงว่าน้ำตื้น เหมือน วัดความดัน ตอนไปหาหมอนั่นแหละ!
• Capacitance Sensor: อันนี้วัดค่าความจุไฟฟ้าของน้ำ ถ้าความจุเยอะ แสดงว่าน้ำเยอะ ถ้าความจุน้อย แสดงว่าน้ำน้อย อันนี้เริ่มยากละ เหมือน เรียนฟิสิกส์ ตอน ม.ปลาย!

สรุป: เซ็นเซอร์วัดระดับน้ำมีหลายแบบ แล้วแต่ความเหมาะสมของงาน ถ้าจะวัดน้ำในถังเก็บน้ำที่บ้าน ก็ใช้แบบ Float Switch ก็พอ แต่ถ้าจะวัดน้ำในเขื่อนใหญ่ๆ ก็ต้องใช้แบบ Ultrasonic หรือ Radar ถึงจะแม่นยำ

ป.ล. อย่าเชื่อผมมากนะ ผมก็มั่วๆ ไปตามเรื่อง!

เซนเซอร์วัดระยะ มีกี่แบบ

โอ๊ยตาย! เซนเซอร์วัดระยะเนี่ยนะ เยอะแยะไปหมด! เหมือนมดในรังเลย จะให้ผมบรรยายหมดนี่ เหนื่อยกว่าวิ่ง 100 เมตรแบบไม่พักเลยนะเนี่ย!

แต่เอาเถอะ จะเล่าให้ฟังสั้นๆ แบบชาวบ้านๆ นะ

• Displacement Sensors คืออะไร? ก็เจ้าพวกที่วัดระยะนั่นแหละครับ ง่ายๆ เหมือนตาที่มองเห็นระยะไกล แต่แม่นยำกว่าเยอะ! ใช้กับอะไรได้บ้าง? เยอะแยะ! ตั้งแต่เครื่องจักรกลในโรงงาน จนถึงรถยนต์อัตโนมัติ มันคือหัวใจสำคัญเลยล่ะ!

• กี่แบบ? อื้อหือ... เยอะจนนับไม่ถ้วน! แต่ผมจะยกตัวอย่างแบบเด็ดๆ ให้ฟังนะ แบบ PSD, CMOS, CCD, Line Beams, Spot Beams, Confocal, White Light Confocal, Light-cutting เยอะมั้ยล่ะ!

• หลักการทำงาน? ก็เอาแสงหรือคลื่นไปยิง แล้ววัดระยะเวลาที่มันกลับมาไงล่ะครับ! ง่ายๆ เหมือนโยนหินลงน้ำ แล้วดูว่านานแค่ไหนถึงจะเห็นคลื่นกลับมา แต่แม่นยำกว่าเยอะ! บางแบบก็ใช้หลักการสะท้อนแสง บ้างก็ใช้หลักการวัดความต่างศักย์ไฟฟ้า วุ่นวายใช่ไหมล่ะ!

• CCD กับ CMOS ต่างกันยังไง? อธิบายง่ายๆ ก็คือ CCD มันเป็นเหมือนกล้องดิจิตอลรุ่นเก่า แต่ CMOS เนี่ย เป็นรุ่นใหม่ เร็วกว่า กินไฟน้อยกว่า คิดง่ายๆ เหมือนเปรียบเทียบมอเตอร์ไซค์กับรถยนต์ ความเร็วต่างกันลิบลับ!

• Line Beams กับ Spot Beams? ก็แค่ความกว้างของแสงต่างกันไง! Line Beams เหมือนแสงแผ่เป็นเส้นยาวๆ ส่วน Spot Beams เป็นจุดเล็กๆ เหมือนเอาไฟฉายส่อง ต่างกันเยอะมั้ย? ต่างกันเหมือนฟ้ากับเหวเลย

• Confocal และ White Light Confocal? เออ... อันนี้มันซับซ้อนนิดนึง พูดตรงๆ ผมก็งงๆ แต่เอาเป็นว่า มันแม่นยำมากๆๆๆ จนน่ากลัวเลยล่ะ! ใช้เทคนิคแสงที่ซับซ้อนกว่าแบบอื่นๆ

• Light-cutting? ก็แบบที่ใช้แสงตัดอะไรสักอย่าง แล้ววัดระยะ ฟังดูเท่ห์เนอะ!

สรุปคือ เซนเซอร์วัดระยะมีเยอะมาก แต่ละแบบก็หลักการต่างกัน ถ้าอยากรู้ละเอียด ไปหาอ่านในหนังสือเรียนเอาเถอะครับ ผมบอกได้แค่นี้จริงๆ ปวดหัวแล้ว!

ข้อมูลเพิ่มเติม (ปี 2566): เทคโนโลยีเซนเซอร์วัดระยะพัฒนาไปไกลมาก มีการใช้ AI และ machine learning เข้ามาช่วยเพิ่มความแม่นยำและความเร็วในการประมวลผล อนาคตอาจมีเซนเซอร์วัดระยะแบบใหม่ๆ ที่ผมยังไม่รู้จักอีกเพียบ! น่าตื่นเต้นเนอะ!

เซนเซอร์มีกี่ประเภท

โอ๊ย! เซ็นเซอร์นี่มันเยอะแยะหลายชนิดจนตาลาย

• เซ็นเซอร์ตาไว: พวก Photoelectric กับ Fiber Sensor นี่เหมือน นกแสก คอยจับจ้องทุกสิ่งรอบตัว ถ้ามีอะไรโผล่มาปุ๊บ ก็รู้ปั๊บ!

• เซ็นเซอร์นักซิ่ง: Photomicrosensor นี่เหมือน ตำรวจจราจร คอยจับความเร็วรถ ถ้าใครซิ่งมากเกินไป โดนจับแน่!

• เซ็นเซอร์จมูกเหล็ก: Proximity Sensor นี่เหมือน หมาล่าเนื้อ ดมกลิ่นเหล็กเก่งเป็นพิเศษ ถ้ามีโลหะอยู่ใกล้ๆ ล่ะก็ รู้หมด!

• เซ็นเซอร์นักหมุน: Rotary Encoder นี่เหมือน นักเต้น ที่คอยนับจังหวะการหมุน ถ้าหมุนเร็ว หมุนช้า รู้หมด!

• เซ็นเซอร์ระวังภัย: Safety Sensor นี่เหมือน ยามเฝ้าประตู คอยดูแลความปลอดภัย ถ้ามีอะไรผิดปกติ จะร้องเตือนทันที!

• เซ็นเซอร์วัดเส้นตรง: Linear Encoder/Scale นี่เหมือน ไม้บรรทัดดิจิทัล คอยวัดระยะทาง ถ้ามีอะไรเคลื่อนที่ ก็วัดได้แม่นยำ!

แถมท้าย (เผื่อใครอยากรู้ลึกกว่านี้)

• เซ็นเซอร์วัดอุณหภูมิ: เหมือน หมอดู คอยทำนายอากาศ ร้อน หนาว รู้หมด!
• เซ็นเซอร์วัดความชื้น: เหมือน คนขี้สงสัย คอยถามว่า "ชื้นมั้ย?" ตลอดเวลา
• เซ็นเซอร์วัดแรงดัน: เหมือน นักยกน้ำหนัก คอยวัดแรงที่กดลงมา!

คำเตือน: ข้อมูลข้างต้นเป็นเพียงการเปรียบเทียบขำๆ นะจ๊ะ อย่าเอาไปอ้างอิงจริงจังล่ะ!