จอภาพแบบ LCD มีข้อเสียอย่างไร

จอภาพ LCD มีข้อดีอย่างไร

โอ้ยยย นึกถึงจอคอมเก่าที่บ้านสมัยก่อนแล้วปวดหัวเลย จอ CRT ตู้ปลาตัวนั้นน่ะ กินที่ไปครึ่งโต๊ะแล้ว หนักก็หนัก จะขยับทีต้องเรียกพ่อมาช่วยยก แถมเปิดนานๆ นะ ร้อนจนแมวไม่กล้านอนใกล้เลย

เล่นเกม Ragnarok Online ทีไร ปวดตาทุกที แสบตาไปหมด จอมันเหมือนจะสั่นๆ ตลอดเวลา บอกไม่ถูกอะ แล้วค่าไฟนะ แม่บ่นประจำเลยว่าตั้งแต่มีคอมนี่ค่าไฟพุ่งพรวดๆ

จนวันนั้นแหละ พ่อพาไปพันทิพย์ประตูน้ำ ไปหิ้วจอ LCD จอแรกของบ้านมา เป็นจอ Samsung 17 นิ้ว ตอนแกะกล่องคือแบบ... อะไรจะบางขนาดนี้วะ ยกมือเดียวได้เลย โต๊ะคอมจากที่เคยรกๆ ดูโล่งขึ้นมาทันตาเห็นเลย

พอเปิดใช้ครั้งแรก โห สบายตามาก ภาพมันนิ่งสนิทเลย ไม่มีอาการสั่นๆ ให้รำคาญใจอีกต่อไป เล่นเกมได้นานขึ้นเยอะ ไม่ปวดตาแล้ว ชวนน้องมานั่งดูด้วยกันข้างๆ ก็เห็นชัดแจ๋ว ไม่ต้องมุดหัวมาดูตรงๆ เหมือนจอตู้ปลาอันเก่า

• มุมมองกว้าง นั่งดูหนังกับคนที่บ้านจากมุมไหนก็เห็นภาพชัด สีไม่เพี้ยน
• บางและเบา โต๊ะคอมมีพื้นที่เหลือวางของอย่างอื่นได้เยอะเลย เคลื่อนย้ายสะดวกมาก
• ประหยัดไฟ เปิดทิ้งไว้ทั้งวันก็ไม่ร้อน ค่าไฟลดลงแบบรู้สึกได้
• ภาพไม่สั่นไหว จ้องนานๆ ไม่ปวดตา ไม่แสบตาอีกเลย อันนี้คือดีที่สุด
• ไม่มีรังสีอันตราย ใช้งานได้แบบสบายใจ ไม่ต้องกังวลเรื่องสุขภาพ

จอ LED และ LCD ต่างกันอย่างไร

จอ LCD นี่ก็เหมือนคนขี้เกรงใจอะนะ ต้องพึ่งแสงจาก "แบ็คไลท์" ที่อยู่ข้างหลังตลอดเวลา ถ้าแสงรอบๆ ดันไม่เป็นใจ หรือดันไปยืนผิดมุมหน่อย ภาพที่อยากอวดก็จะดูหมองๆ มืดๆ เหมือนอารมณ์วันจันทร์ไง คนดูเลยเห็นไม่เต็มตา ข้อมูลเลยเข้าไม่ถึงใจอย่างที่หวัง.

ส่วนจอ LED นี่มันคนละเรื่องเลย! นี่มันพวกตัวพ่อที่พกสปอร์ตไลท์มาเองอะ! หลอดไฟเล็กๆ จิ๋วๆ พวกนั้นน่ะ มันส่องแสงได้ด้วยตัวเองเลยนะ ไม่ว่าสภาพแวดล้อมจะมืดตื๋อแค่ไหน มันก็เปล่งประกายคมกริบแบบไม่เกรงใจใคร ภาพเลยชัดแจ๋ว ไร้เงาสะท้อนกวนใจ เหมือนมีออร่าส่วนตัวอะ!

ข้อมูลเพิ่มเติมแบบชิลๆ:

• LCD (Liquid Crystal Display) หรือ "จอผลึกเหลว" นี่นะ:

  • หลักการมันก็คือ ให้ ผลึกเหลว บิดตัวไปมา เพื่อควบคุมว่าแสงจาก "ไฟส่องหลัง" (backlight) จะลอดผ่านไปถึงตาเราได้แค่ไหน
  • ข้อดี: ราคาน่ารัก เป็นมิตรกับงบประมาณดีจัง เหมาะกับงานโชว์ภาพนิ่งในร่มที่ไม่ต้องการความสว่างโอเวอร์วังอะไรมาก
  • ข้อเสีย: มุมมองมีจำกัดนะ บางทีนั่งเอียงนิดหน่อยสีก็เพี้ยนแล้ว ดำก็ไม่ดำสนิทหรอก ออกเทาๆ ซะมากกว่า แถมคอนทราสต์ยังไม่ถึงใจ
  • บางทีเจอ: "แสงรั่ว" (backlight bleed) ตรงขอบๆ จอให้เห็นเป็นวงๆ เจอแล้วก็เซ็งนิดหน่อยนะ บอกเลยส่วนตัวฉันไม่ชอบเลย

• LED (Light Emitting Diode) หรือ "ไดโอดเปล่งแสง" นี่สิ:

  • อันนี้มันเจ๋งตรงที่ แต่ละเม็ดพิกเซลคือหลอดไฟเล็กๆ ที่เปล่งแสงได้ด้วยตัวเอง ไม่ต้องมีแบ็คไลท์ใหญ่ๆ ให้ยุ่งยากเลย
  • ข้อดี: ภาพคมกริบ สว่างจ้า ไม่ต้องง้อแสงรอบข้าง สีสันนี่จัดจ้านกว่าเยอะ แถมมองได้แทบทุกมุม ไม่มีเพี้ยน
  • สุดยอดคือ: สร้าง สีดำที่ดำสนิท ได้จริงจัง เพราะมันดับไฟในพิกเซลนั้นๆ ได้เลย คอนทราสต์เลยเด่นสะดุดตา
  • และนี่คืออนาคต: อย่าง Mini LED และ Micro LED ที่กำลังมาแรง พวกนี้ย่อขนาดหลอดไฟลงไปอีก ทำให้ภาพละเอียด คมชัดกว่าเดิมเป็นกอง เหมือนกระโดดข้ามกำแพงไปอีกขั้นเลยทีเดียว

จอ LCD มีกี่ประเภท

จอ LCD อะเหรอ อืมม มันมีหลายแบบเลยนะ ที่เราใช้ๆ กันทั่วไปในคอม ในมือถือ ในแท็บเล็ตอะไรพวกนี้อะ ก็คือ จอ LCD แหละ คือช่วงหลังๆ มานี้เทคโนโลยีมันก็ แบบ ดีขึ้นเยอะเลยนะ พัฒนาไปไกลมาก ที่เค้าใช้ๆ กันหลักๆ เลยก็มี 3 แบบนะเพื่อน

ก็จะมี LCD Twisted Nematic (TN), LCD In-Plane Switching (IPS), แล้วก็ LCD Patterned Vertical Alignment (VA) นี่แหละ แต่ละอันก็มีข้อดีข้อเสียนะ แตกต่างกันไปหน่อย คือบางทีก็งงๆ เหมือนกันว่าอันไหนจะเหมาะกับเราเนอะ

เริ่มที่ TN (Twisted Nematic) ก่อนเลยนะ

• เป็นจอที่ราคาไม่แพงมาก เลยแบบว่าถ้าจะหาอะไรที่ประหยัดงบ ตัวนี้มักจะเจอเลย
• ตอบสนองไวมากกกก เหมาะกับเล่นเกมแบบพวก E-sport ที่ต้องกดเร็วๆ อะ คือแบบมันดีตรงนี้
• มุมมองภาพแคบไปหน่อย มองตรงๆ อาจจะสวย พอขยับนิดเดียวสีเพี้ยนละ
• สีไม่ค่อยสด หรือไม่ค่อยตรงเท่าไหร่ ถ้าทำงานกราฟิกนี่ไม่ค่อยแนะนำนะ

ต่อมาก็ IPS (In-Plane Switching) อันนี้หลายคนชอบมากเลยนะ

• สีสวย สดใสสุดๆ แบบว่าเหมาะกับงานที่ต้องการความแม่นยำของสีเลยนะ เช่น แต่งรูป ตัดต่อวิดีโอ
• มุมมองภาพกว้างมาก มองจากข้างๆ ก็ยังเห็นสีไม่เพี้ยนเลยแหละ
• แต่ การตอบสนองอาจจะช้ากว่า TN นิดหน่อย ไม่เยอะมากนะ แต่ก็ไม่ได้ไวเท่า
• ราคาก็จะสูงกว่า TN ด้วยแหละ ก็สมราคาที่ได้ภาพสวยๆ

สุดท้ายคือ VA (Patterned Vertical Alignment) อันนี้มันจะอยู่ตรงกลางๆ ระหว่าง TN กับ IPS อะ

• คอนทราสต์ดีสุดๆ สีดำจะดำสนิทเลยนะ คือมันให้มิติภาพที่ดีมาก
• สีก็สวยใช้ได้เลยนะ ไม่เท่า IPS แต่ก็ดีกว่า TN เยอะเลย
• มุมมองก็พอใช้ได้ ดีกว่า TN เยอะ แต่ก็ยังไม่กว้างเท่า IPS เป๊ะๆ
• การตอบสนองก็กลางๆ ไม่ได้ไวสุด ไม่ได้ช้าสุด ก็คือใช้ได้เลยแหละ

หน้าจอ LCD กับ OLED ต่างกันอย่างไร

นั่งมองหน้าจออยู่เงียบๆ... ก็คิดนะว่า LCD กับ OLED มันต่างกันยังไง... คือ LCD เนี่ย มันต้องมีไฟส่องจากข้างหลัง ตลอดเวลา... เหมือนมีหลอดไฟอยู่ข้างหลังภาพอีกที... แล้วแสงพวกนั้นก็ค่อยๆ ส่องผ่านผลึกเหลว... ทำให้เราเห็นเป็นภาพขึ้นมาได้... มันก็สว่างดีนะ แต่ว่าความดำมันก็เลยไม่ค่อยสุดเท่าไหร่... เพราะแสงมันลอดมาได้บ้าง

ส่วน OLED นี่... แต่ละเม็ดสีมันเปล่งแสงออกมาได้เองเลย ไม่ต้องพึ่งไฟจากข้างหลัง... แค่มีกระแสไฟอ่อนๆ ไปกระตุ้นสารอินทรีย์นิดเดียว... มันก็สว่างขึ้นมาได้แล้ว... มันเลยดูแตกต่างกันมากเลยนะ... เหมือนมีชีวิตอยู่ในแต่ละจุดเลย...

ความสว่างของ OLED มันก็แล้วแต่เราใส่ไฟให้มันเท่าไหร่... ถ้าใส่น้อยมันก็มืด... ใส่มากมันก็สว่าง... ส่วนสีสันสวยๆ ที่เห็นนี่... ก็ขึ้นอยู่กับชนิดของสารอินทรีย์ที่เขาเอามาทำ... มันเลยให้สีดำที่สนิทมากๆ แบบดำจริงๆ เลยนะ... จนบางทีก็รู้สึกว่ามันลึกดี...

ลองดูรายละเอียดพวกนี้ก็ได้นะ...

• แหล่งกำเนิดแสง:

  • LCD: ต้องใช้ไฟ Backlight ส่องจากด้านหลังหรือด้านข้าง ผ่านชั้นผลึกเหลว... เหมือนมีโคมไฟอยู่ข้างหลังเสมอ
  • OLED: แต่ละพิกเซลเปล่งแสงได้เอง โดยใช้สารประกอบอินทรีย์... เหมือนหลอดไฟเล็กๆ นับล้านดวงอยู่ในจอเลย

• สีดำและความคมชัด:

  • LCD: สีดำอาจไม่สนิทจริงๆ เพราะแสง Backlight อาจจะลอดผ่านได้บ้าง... เลยดูเหมือนสีเทาเข้มๆ
  • OLED: ให้ สีดำที่สนิทสมบูรณ์ เพราะพิกเซลที่แสดงสีดำจะปิดตัวเอง ไม่เปล่งแสงเลย... เลยดูมีมิติ มีความลึกกว่ากันมาก

• อัตราส่วนคอนทราสต์:

  • LCD: มีอัตราส่วนคอนทราสต์ดี แต่ไม่เท่า OLED... เพราะแสง Backlight ยังคงทำงานอยู่
  • OLED: มี อัตราส่วนคอนทราสต์ที่สูงมาก แบบไร้ขีดจำกัดเลย... เพราะสีดำมันดำสนิทจริงๆ

• มุมมอง:

  • LCD: อาจจะมีการเพี้ยนของสีและความสว่างบ้างเมื่อมองจากมุมด้านข้าง... สีอาจจะจางลง
  • OLED: ให้ มุมมองที่กว้างกว่า สีและความสว่างจะยังคงที่... ไม่ว่าจะมองจากมุมไหนก็ยังคมชัด

• ความหนาและการใช้พลังงาน:

  • LCD: หนาและใช้พลังงานมากกว่า OLED โดยรวม... เพราะมีชั้น Backlight เพิ่มมา
  • OLED: บางและยืดหยุ่นกว่า ใช้พลังงานน้อยกว่าในกรณีที่แสดงผลสีดำหรือสีเข้มเยอะๆ... เพราะพิกเซลไม่ต้องทำงานเต็มที่

พาเนล จอ IPS VA TN คืออะไร

IPS VA TN? พวกมันคือชื่อเรียกเทคโนโลยีพาเนลจอ. แก่นของการแสดงผลภาพ. ไม่มีมัน? จอคุณก็แค่แผ่นกระจกโง่ๆ. ไร้ภาพ ไร้สี. ส่วนนี้โคตรสำคัญ. ตอนนี้มีสามแบบหลักๆ ที่นิยมใช้กัน.

• IPS:

  • มุมมองภาพกว้าง. สีไม่เพี้ยนง่ายๆ หรอก.
  • ความแม่นยำสีดีสุด. พวกกราฟิกดีไซน์ถึงได้ใช้กันไง.
  • มี IPS Glow บ้าง. ความเร็วสู้ไม่ได้. แต่ก็ยังดีสุดในหลายๆ ด้าน.

• VA:

  • คอนทราสต์จัดจ้าน. ดำคือดำสนิท.
  • เหมาะกับสายดูหนัง. ความลึกของภาพโคตรได้ฟีล.
  • มุมมองจำกัด. มองเอียงหน่อย สีก็เพี้ยนแล้ว.
  • Ghosting ในฉากมืดเป็นเรื่องปกติ. ไม่ใช่สายสปีด.

• TN:

  • ความเร็วคือที่สุด. ตอบสนองไวโคตรพ่อโคตรแม่.
  • เกมเมอร์สายแข่ง? นี่แหละทางของมึง. ทุกเสี้ยววิมีผล.
  • แต่แลกมาด้วย... สีห่วยแตก.
  • มุมมองแคบชิบหาย. ขยับนิดเดียวสีก็เพี้ยนแล้ว.
  • ราคาถูกสุด. จบ.

จอ VA กับ IPS ต่างกันยังไง

จอภาพแบบ VA (Vertical Alignment) นี่มีจุดเด่นคือคอนทราสต์สูงจัด สีดำจะดูลึกสมจริงมาก มืดสนิทจนบางทีก็ทึ่ง มันส่งผลให้ภาพมีมิติชัดเจน เหมาะเจาะมากสำหรับการรับชมภาพยนตร์หรือการเล่นเกมที่เน้นบรรยากาศมืดๆ อย่างเกมแนวสยองขวัญ หรือหนังฟอร์มยักษ์ที่มีฉากอวกาศมืดๆ ประสบการณ์ที่ได้มันช่างดื่มด่ำ ชวนให้เราคิดถึงความลึกของจักรวาลที่เรามองเห็นผ่านหน้าจอเลยนะ

ส่วนจอ IPS (In-Plane Switching) โดดเด่นเรื่องมุมมองที่กว้าง สีสันสดใสตรงปก ไม่ว่าจะมองจากมุมไหนสีก็ไม่เพี้ยนเลย ภาพยังคงความเที่ยงตรงสูง นี่เป็นคุณสมบัติสำคัญที่ทำให้มันเป็นตัวเลือกอันดับต้นๆ สำหรับงานที่ต้องการความแม่นยำของสี เช่น งานกราฟิก งานแต่งภาพมืออาชีพ หรือแม้แต่การตัดต่อวิดีโอ ผู้สร้างสรรค์ผลงานย่อมต้องการให้สิ่งที่เขาเห็นตรงกับที่คนอื่นจะเห็นเสมอ นี่คือหัวใจสำคัญของการสื่อสารผ่านสีสันเลยล่ะ

• VA panel:

  • เวลาตอบสนอง (Response Time) โดยทั่วไปอาจช้ากว่า IPS และ TN อยู่บ้าง ทำให้บางครั้งสังเกตเห็น Ghosting หรือ Smearing ในฉากที่เคลื่อนไหวเร็วมากๆ ได้ง่ายกว่า โดยเฉพาะรุ่นเก่า แต่เทคโนโลยีปัจจุบันพัฒนาไปเยอะแล้วนะ เรื่องนี้ดีขึ้นมาก.
  • Gamma Shift ก็มีบ้างนะเวลามองจากมุมเอียงจัดๆ สีอาจจะดูเพี้ยนไปเล็กน้อย ซึ่งมันน้อยกว่า TN แต่ก็มากกว่า IPS ชัดเจน.
  • ด้วยโครงสร้างผลึกเหลวที่เรียงตัวต่างกัน ทำให้ VA สามารถปิดกั้นแสงจาก Backlight ได้ดีกว่า จึงเกิดสีดำที่แท้จริงได้มากกว่า.

• IPS panel:

  • แม้จะมีมุมมองที่กว้างและสีแม่นยำ แต่ IPS ก็มีคุณสมบัติที่เรียกว่า IPS Glow ซึ่งเป็นการเรืองแสงที่มุมของหน้าจอ โดยเฉพาะเมื่อดูในห้องมืดๆ ไม่ใช่ข้อบกพร่องนะ แค่เป็นลักษณะเฉพาะของพาเนล.
  • เรื่องการไล่เฉดสี (Color Gradient) IPS ทำได้ราบรื่นกว่า VA ชัดเจน ทำให้ภาพที่ต้องการความละเอียดอ่อนของสีอย่างภาพถ่ายทิวทัศน์ หรือภาพที่มีการไล่ระดับแสงเงา ดูเป็นธรรมชาติมาก.
  • ปัจจุบันจอ IPS หลายรุ่นรองรับขอบเขตสี (Color Gamut) ที่กว้างขึ้นอย่าง DCI-P3 หรือ Adobe RGB ซึ่งจำเป็นสำหรับมืออาชีพมากๆ.

ในปัจจุบันจอภาพนิยมใช้จอ LCD เพราะเหตุผลใด

จอ LCD เนี่ยฮิตติดลมบนมานานแล้วนะ เพราะมัน ประหยัดไฟ เหลือเชื่อเลยล่ะ ไม่เหมือนไอ้จออ้วนๆ CRT กินไฟยังกะสูบน้ำบาดาล แต่ข้อเสียก็มีนะ คือมัน มุมมองค่อนข้างแคบ ต้องนั่งจ้องตรงๆ ไม่งั้นสีเพี้ยนยังกะคนละจอ!

• ประหยัดไฟจี๊ดจ๊าด: ไอ้จอ CRT เก่าๆ น่ะเหรอ มันดูดไฟยังกะพายุสุริยะ กินไฟจนบิลค่าไฟพุ่งยังกะจรวดปีนี้เลย! แม่ฉันเคยบ่นจนหูชาว่าทำไมค่าไฟแพงจัง พอเปลี่ยนมาใช้ LCD นี่แหละ สบายใจเฉิบ พ่อเคยบอกว่าไอ้จออ้วนๆ นี่แหละตัวกินไฟเลย
• ผอมเพรียว เบาหวิว: จอ LCD มันบางเฉียบอย่างกับไม้บรรทัด พลิกซ้ายพลิกขวาคล่องตัว จะยกไปไหนมาไหนคนเดียวก็สบาย ไม่เหมือนไอ้จอ CRT ที่หนักยังกะแบกโอ่งดินเผา วางบนโต๊ะก็กินที่ไปครึ่ง โต๊ะทำงานฉันเมื่อก่อนแน่นเอี้ยด จนหาที่วางแก้วกาแฟแทบไม่ได้!
• มุมมองส่วนตัวสุดๆ: เรื่องมุมมองเนี่ย จอ LCD มันเอาแต่ใจนะ ต้องนั่งมองตรงๆ เท่านั้นถึงจะสวยเป๊ะ สีไม่เพี้ยน ถ้าไปนั่งเอียงๆ มองจากข้างๆ นิดหน่อย สีก็ดรอป ดำก็เป็นเทาไปซะงั้น เหมือนต้องมานั่งเฝ้าจออยู่คนเดียว ถ้าจะชวนน้องมาดูหนังด้วยกันนี่ต้องจัดเก้าอี้ดีๆ เลยนะ ไม่งั้นมีคนบ่นแน่นอน
• ภาพคมชัดบาดตา: ความคมชัดของภาพ จอ LCD นี่มันคมบาดตาบาดใจจริงนะ รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เห็นชัดแจ๋ว อย่างกับส่องกล้องจุลทรรศน์ ใครชอบเล่นเกมหรือดูหนังนี่ต้องโดนเลย ภาพใสปิ๊ง สีสดเด้งออกมาจากจอจริงๆ!
• ไม่กะพริบให้ปวดตา: จอ LCD มันแทบไม่มีการกะพริบเลยนะ ทำให้ไม่ปวดตาเท่าจอ CRT ที่กะพริบถี่ๆ บางทีนั่งทำงานนานๆ จอเก่าๆ นี่ปวดตาจนอยากจะเอาไม้ค้ำตาไว้เลยนะฉันน่ะ พอมาใช้จอ LCD แล้วสบายขึ้นเยอะเลย ไม่ต้องขยี้ตาบ่อยๆ เหมือนเมื่อก่อน