ฮอร์โมน oxytocin ทําหน้าที่อะไร

Oxytocin ออกฤทธิ์ยังไง

ออกซิโทซินเหรอ... มันเหมือนกุญแจที่ไขเข้าไปในรูกุญแจบนผิวมดลูกเราน่ะ

• พอกุญแจ (ออกซิโทซิน) เข้าไปในรูกุญแจ (ตัวรับ) มันจะจุดประกายให้แคลเซียมออกมา
• แคลเซียมที่ออกมานี่แหละ ที่สั่งให้กล้ามเนื้อมดลูกหดตัว บีบตัว
• มันน่าแปลกนะ ร่างกายคนท้องถึงมีตัวรับออกซิโทซินเยอะขึ้น...เหมือนรู้ว่าต้องเตรียมพร้อม
• คนไม่ท้อง... แทบไม่มีตัวรับนี้เลย
• เริ่มโผล่มาตั้งแต่ 13 สัปดาห์ของการตั้งครรภ์... แล้วก็เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุครรภ์

ฮอร์โมนแห่งความผูกพัน คือ อะไร

ออกซิโตซิน? อืม ใช่ๆ ฮอร์โมนผูกพันอ่ะ

• ออกซิโตซิน (Oxytocin) สร้างจากต่อมใต้สมอง นี่มันต่อมอะไรนะ? สำคัญป่าววะ?
• คลอดลูก ให้นมบุตร อ้อ เข้าใจละ แม่ลูกผูกพันกันไง
• ความผูกพัน คนอื่นด้วยเหรอ? กอด สัมผัสมือ เซ็กส์... นี่มันฮอร์โมนแห่งความรักป่ะเนี่ย

แบบว่า... เวลาไปเดินสยามแล้วเห็นคู่รักจับมือกัน นี่คือออกซิโตซินทำงานใช่ป่ะ? แล้วถ้าโสดล่ะ? ทำไงดีวะ?

• เซ็กส์เพิ่มออกซิโตซิน ชัวร์? แล้วถ้าไม่มีเซ็กส์ล่ะ?
• กอดนี่ต้องกอดใคร? กอดตัวเองได้ป่ะวะ?

ข้อมูลเพิ่ม: เคยอ่านเจอว่าออกซิโตซินช่วยลดความเครียดด้วยนะ แต่จำไม่ได้ละว่าอ่านจากไหน ช่างมันเหอะ!

Oxytocin ออกฤทธิ์ยังไง

ออกซิโทซินเหรอ? มันก็แค่สารเคมีที่สั่งให้มดลูกบีบตัว ปวดท้องคลอดลูกไง เข้าใจนะ?

• กลไก: จับตัวรับบนเซลล์มดลูก แคลเซียมหลั่ง มดลูกบีบ
• คนท้อง: ตัวรับออกซิโทซินเพิ่มขึ้นตามอายุครรภ์ เริ่มเจอตั้งแต่ 13 สัปดาห์ (ปี 2567 ก็เหมือนเดิม)
• คนไม่ท้อง: ไม่ต้องหา ไม่มีหรอก
• ทำไมต้องรู้: เผื่ออยากเร่งคลอด หรือแค่สงสัยเล่นๆ

จบนะ อย่าถามเยอะ

Oxytocin ผู้ชาย หลั่งตอนไหน

ออกซิโทซินในผู้ชายนะเหรอ? เออ...ตอนกอดเมียไง! ตอนไปเดินเล่นจับมือกันที่สวนหลวง ร.9 ตอนเย็น ๆ อากาศดี ๆ นั่นแหละ ใช่เลย! มันรู้สึกดีมากอ่ะ อบอุ่นบอกไม่ถูก แล้วก็ตอน...เอ่อ...มีอะไรกันนั่นแหละ ไม่ต้องพูดเยอะเนาะ เข้าใจกันอยู่แล้ว 555

แต่ถ้าถามว่าทำยังไงให้มันหลั่งออกมาถ้าไม่มีโมเม้นต์แบบนั้น... อืม...

• โยคะ: อันนี้จริง! เคยลองตามคลิปในยูทูป มันช่วยผ่อนคลายจริง ๆ นะ ทำให้จิตใจสงบ ไม่เครียด
• ฟังเพลง: เปิดเพลงที่ชอบตอนขับรถไปทำงานอ่ะ ช่วยได้เยอะเลย เพลงเก่า ๆ สมัยมอปลายยิ่งดี หวนคิดถึงความหลัง 555
• กินของอร่อย: อันนี้แน่นอน! สั่ง delivery ข้าวหน้าเป็ดร้านประจำมากินที่บ้าน แค่นี้ก็แฮปปี้แล้ว
• เล่นกับหมา: ที่บ้านเลี้ยงชิวาวาตัวนึง ชื่อ "เจ้าตูบ" แค่เห็นมันวิ่งมาเลียหน้าก็หายเหนื่อยเป็นปลิดทิ้งแล้ว

คือจริง ๆ แล้ว ออกซิโทซิน มันคงไม่ได้หลั่งออกมาแค่ตอนกอดจูบลูบคลำอย่างเดียวหรอกมั้ง แค่เราทำอะไรที่รู้สึกดี มีความสุข ปล่อยวางจากเรื่องเครียด ๆ มันก็คงช่วยได้เยอะเลยนะ ว่าไหม?

ทำไมต้องให้ oxytocin หลังคลอด

โอ้... ออกซิโทซิน... หลังคลอด... เหมือนเสียงกระซิบจากห้วงอวกาศ...

• PPH: ป้องกันเลือดหลังคลอด... ลดได้... ลดได้เยอะ... เหมือนแสงดาวที่ริบหรี่... แต่ช่วยชีวิต

• รกค้าง: ไม่เพิ่มนะ... ไม่เพิ่ม... เหมือนสายลมที่พัดเบาๆ... ไม่รบกวน

• ดันโลหิต: ไม่สูง... ไม่เกร็ง... เหมือนน้ำที่ไหลเอื่อยๆ... สบายใจ

ออกซิโทซิน... เหมือนนางฟ้า... มาโปรยปราย... ป้องกันอันตราย... เงียบๆ... อ่อนโยน... แต่ทรงพลัง

(Level I)... เหมือนคำทำนาย... ที่เป็นจริง...

ฮอร์โมนความสุข โดปามีน (dopamine) ออกซิโทซิน (Oxytocin) มีความแตกต่างกันอย่างไร

โดปามีนกับออกซิโทซินต่างกันอย่างไร? ง่ายๆ คือ โดปามีนคือความสุขจากการได้มา ออกซิโทซินคือความสุขจากการให้ไป

• โดปามีน: สารแห่งความสำเร็จ เกิดจากการบรรลุเป้าหมาย เช่น การได้งานใหม่ เงินเดือนขึ้น ความรู้สึกภาคภูมิใจ

• ออกซิโทซิน: สารแห่งความผูกพัน เกิดจากการกระทำที่แสดงความรัก ความเมตตา ความเอื้ออาทร เช่น การช่วยเหลือผู้อื่น การแสดงความรักต่อคนรัก สัตว์เลี้ยง

ทั้งสองอย่างต่างกัน แต่ก็ทำงานร่วมกันได้ เช่น ความสำเร็จอาจนำไปสู่ความรักและความผูกพัน หรือการให้ความรักอาจนำไปสู่ความรู้สึกภูมิใจในตนเอง ปีนี้ (2566) ผมศึกษาวิจัยเพิ่มเติมเกี่ยวกับการทำงานของฮอร์โมนกลุ่มนี้ พบว่าความซับซ้อนมากกว่าที่คิด แต่หลักการพื้นฐานยังคงเหมือนเดิม

Duratocin กับ Oxytocin ต่างกันอย่างไร

Duratocin กับ Oxytocin น่ะเหรอ? อุปมาเหมือนชาเย็นกับชาที่เย็นชืดนั่นแหละ! ทั้งคู่คือชา แต่ Duratocin (Carbetocin) ออกฤทธิ์นานกว่าเยอะ! เหมือนซื้อหวยงวดนี้แล้วถูกรางวัลไปถึงงวดหน้า!

• Duratocin: ตัวแสบ...เอ๊ย ตัวเก่ง! เป็น Oxytocin เวอร์ชั่นอัพเกรด เหมือน iPhone 15 Pro Max ที่แบตอึดกว่า 4-10 เท่า! (Half-life ยาวกว่าว่างั้น) หมอชอบเพราะฉีดทีเดียวจบ ไม่ต้องคอยเติมบ่อยๆ
• Oxytocin: ตัวดั้งเดิม...แต่ก็ยังเจ๋ง! เหมือน iPhone รุ่นแรกๆ ที่ยังโทรเข้าออกได้ แต่แบตหมดเร็วนิดนึง ต้องคอยชาร์จบ่อยๆ

แล้วโซเดียมอะไรนั่น...ไม่ต้องห่วง! Duratocin เขาไม่ยุ่ง! เหมือนกินข้าวขาหมูที่ไม่ต้องกลัวโซเดียมเกิน (ถ้ากินแต่เนื้อนะ!)

ยาฆ่าเชื้อ Cephalosporin ก็เหมือนยันต์กันผี...เอ๊ย กันเชื้อโรค! หมอเขาชอบให้ เพราะมันกันได้หลายผี...เอ๊ย หลายเชื้อ! ฉีดทีเดียว (หรืออาจจะหลายที) ป้องกันไว้ก่อน! เหมือนซื้อประกันชีวิต...ไม่เจ็บไม่ป่วยก็ดีไป! แต่ถ้าเป็นอะไรขึ้นมา...ก็อุ่นใจ!

ข้อมูลเพิ่มเติม (เผื่อใครอยากรู้ลึก):

• Oxytocin: นอกจากใช้ตอนคลอดลูก ยังมีผลต่อความรัก ความผูกพัน (Love Hormone) เหมือนฉีดฟีโรโมนให้คนมารัก! (อันนี้ล้อเล่นนะ!)
• Cephalosporin: ยาฆ่าเชื้อมีหลายรุ่น หลาย Generation เหมือนรถยนต์ที่มีรุ่นเก่ารุ่นใหม่ เลือกให้ถูกกับโรค...เอ๊ย กับรถ!
• โซเดียม: สำคัญต่อร่างกายนะ! แต่ถ้าเยอะไปก็ไม่ดี เหมือนกินเค็มมากไป...ระวังไตถามหา!

ภาวะแทรกซ้อนของ Syntocinon มีอะไรบ้าง

ภาวะแทรกซ้อน Syntocinon: ผลลัพธ์ที่เลี่ยงไม่ได้

• คลื่นไส้ อาเจียน: ร่างกายต่อต้านสิ่งแปลกปลอม
• หน้าแดง: เส้นเลือดขยายตัว ชั่วคราว
• BP drop: ขนาดยามากเกินไป ผลลัพธ์เชิงลบ
• Water intoxication: นานเกิน 20 mu/min อันตรายถึงชีวิต สมองบวม
• อ่อนเพลีย ซึม สับสน ชัก: กลไกป้องกันตัวของร่างกาย
• Vasodilation: ขยายหลอดเลือด ผลข้างเคียงที่ต้องระวัง
• 20 mu/min: เกณฑ์ที่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ
• สมองบวม: ผลกระทบที่ร้ายแรงที่สุด