Cohort study VS case control ต่างกันอย่างไร
Cohort study กับ Case-control study แตกต่างกันอย่างไร?
เอาจริงนะ ตอนเรียนเรื่องระบาดวิทยา ฉันโคตรงง ไอ้ Cohort กับ Case-control เนี่ย! คือ Cohort เหมือนเราตามดูคนกลุ่มใหญ่ๆ ไปเรื่อยๆ ใครมีปัจจัยเสี่ยงอะไรก็จดไว้ แล้วดูว่าใครป่วย ไม่ป่วย แล้วค่อยมาเปรียบเทียบกันทีหลัง
ส่วน Case-control เนี่ยเหมือนตามสืบสวนย้อนหลัง คือไปหากลุ่มคนที่เป็นโรคมาแล้ว แล้วก็ไปหากลุ่มที่ไม่เป็นมาเทียบกัน แล้วค่อยมาถามว่า "เออ ตอนนั้นกินอะไร ทำอะไร ถึงได้ป่วย/ไม่ป่วย" อ่ะ จำได้ว่าตอนนั้นทำรายงานเรื่องนี้ หัวปั่นไปเลยจ้า
ทีนี้ Cross-sectional study... อันนี้เหมือนถ่ายรูป "แชะ!" ณ จุดๆ หนึ่ง คือสำรวจข้อมูลทุกอย่างพร้อมกันในทีเดียว ไม่ได้ตามดูไปข้างหน้า หรือย้อนกลับไปข้างหลัง
ข้อใดเป็นความแตกต่างระหว่างการศึกษาเชิงพรรณนาและการศึกษาเชิงวิเคราะห์
พรรณนา บอกอะไร เกิดที่ไหน เมื่อไหร่ จบ
วิเคราะห์ ทำไม เกิดได้อย่างไร ใครเสี่ยง จบ
- พรรณนา: แค่เล่าเรื่อง. โรค กระจายตัวอย่างไร. เหมือนแผนที่.
- วิเคราะห์: หาต้นตอ. อะไรทำให้เกิด. ใครจะซวย. เหมือนสืบสวน.
ข้อมูลเพิ่มเติม:
- การศึกษาเชิงพรรณนา: เน้น สถิติพื้นฐาน. อายุ เพศ อาชีพ. ใครเป็นโรค. ที่ไหน. เมื่อไหร่. จบแค่ข้อมูล. ไม่หาเหตุผล.
- การศึกษาเชิงวิเคราะห์: เจาะลึก. หาความสัมพันธ์. สูบบุหรี่แล้วเป็นมะเร็งปอด. กินอาหารไม่สะอาดแล้วท้องเสีย. ต้องตั้งสมมติฐาน. แล้วพิสูจน์.
อย่าเชื่อทุกอย่างที่เห็น. คิดเองบ้าง.
ข้อใดเป็นความแตกต่างระหว่างการศึกษาเชิงพรรณนาและการศึกษาเชิงวิเคราะห์
การศึกษาเชิงพรรณนากับเชิงวิเคราะห์... ต่างกันตรงไหนนะ...
มันเหมือน... เรามองภาพรวมก่อน... แล้วค่อยเจาะลึก...
พรรณนา: ดูว่าโรคนี้... มัน "อยู่ตรงไหน" บ้าง... ใครเป็น... เยอะแค่ไหน... มัน "เปลี่ยนไป" ยังไงบ้าง... ปีนี้เป็นแบบนี้ ปีหน้าเป็นอีกแบบ... เหมือนเราสำรวจ... จดบันทึก... แค่ "บอกเล่า"... ว่ามันเป็นยังไง... ไม่ได้ไป "หา" ว่าทำไมมันเป็น...
วิเคราะห์: พอเรารู้แล้วว่าโรค "อยู่" ตรงไหน... เราถึงค่อย "ไปดู"... ว่าอะไรทำให้มัน "เกิด"... อะไรที่ทำให้คนเป็นโรคนี้... อะไรที่ทำให้มัน "ระบาด"... เหมือนเราเป็นนักสืบ... ตามหา "สาเหตุ"...
ยกตัวอย่างนะ...
สมมติว่า... เราเห็นว่าคนเป็นไข้หวัดใหญ่เยอะมากในโรงเรียน...
การศึกษาเชิงพรรณนา... ก็จะแค่บอกว่า... "มีเด็กเป็นไข้หวัดใหญ่ X คน... ในห้อง ป. ไหนบ้าง... ช่วงเดือนไหนเป็นเยอะสุด..." แค่นั้น... บอกสภาพ...
แต่การศึกษาเชิงวิเคราะห์... จะ "ตามหา"... ว่าทำไมเด็กถึงเป็นไข้หวัดใหญ่เยอะ... อาจจะไปดูว่า... "เด็กกินอาหารไม่ดีเหรอ... ล้างมือไม่สะอาดรึเปล่า... หรือว่ามีคนเอาเชื้อมาแพร่..." คือ... หา "ต้นเหตุ"...
มันเลยเหมือน... "พรรณนา" คือ "บอก" ... ส่วน "วิเคราะห์" คือ "หา"...
ความคิดเห็นต่อคำตอบ:
ขอบคุณสำหรับความคิดเห็นของคุณ! ความคิดเห็นของคุณมีความสำคัญมากในการช่วยเราปรับปรุงคำตอบในอนาคต